Til bóta að takmarka persónuupplýsingar

Formaður Lögmannfélags Íslands segir mikilvægt að útdrættir úr dómum geti ...
Formaður Lögmannfélags Íslands segir mikilvægt að útdrættir úr dómum geti nýst lögmönnum við vinnu sína. mbl.is/Golli

Berglind Svavarsdóttir, formaður Lögmannafélags Íslands, telur fyrirhugað frumvarp dómsmálaráðherra um breytingar á lögum um birtingu dóma og myndatökur í dómshúsum, vera til bóta.

„Þessar nákvæmu birtingar hafa verið gagnrýndar út frá reglum um persónuvernd og friðhelgi einkalífsins. Það má alveg velta því fyrir sér hvort það sé þörf á svona gríðarlega ítarlegum upplýsingum um persónuleg og viðkvæm málefni. Að því leytinu til tel ég þetta til bóta,“ segir Berglind í samtali við mbl.is. „Ég tel líka til bóta að það sé verið að samræma reglur um birtingu dóma á öllum dómsstigum. Það skiptir mjög miklu máli,“ bætir hún við.

Verði frumvarpið að lögum verða dómar og úr­sk­urðir héraðsdóm­stóla sem varða viðkvæm per­sónu­leg mál­efni ekki leng­ur birt­ir op­in­ber­lega. Þar er um að ræða mál sem snú­ast um lögræði, sifjar, erfðir, mál­efni barna, of­beldi í nán­um sam­bönd­um, nálg­un­ar­bann og kyn­ferðis­brot. Sömu­leiðis er gert ráð fyr­ir að aðeins verði birt­ir út­drætt­ir úr dóm­um Lands­rétt­ar og Hæsta­rétt­ar í slík­um mál­um. Einnig er lögð til nafn­leynd í öll­um til­fell­um við birt­ingu dóma í saka­mál­um um þá sem þar koma við sögu.

Mikilvægt að útdrættir gagnist lögmönnum

Berglind segir þó mikilvægt í þessu samhengi að útdrættir úr dómum verði vel unnir og þannig gerðir að lögmenn get nýtt þá við vinnu sína.

„Það skiptir máli að þessir útdrættir séu vel úr garði gerðir, þannig að þeir komi okkur lögmönnum að gagni, sem þurfum að vera að vísa til þessara dóma í málflutningi og okkar málatilbúnaði, til dæmis varðandi fordæmi og annað. Að við getum áttað okkur á hver eru atvik máls, hverjar eru forsendurnar og á hverju niðurstaðan er reist. Það skiptir mjög miklu máli.“

Berglind Svavarsdóttir, formaður Lögmannafélags Íslands.
Berglind Svavarsdóttir, formaður Lögmannafélags Íslands. Ljósmynd/Landsbankinn

Hún bendir á að það sé skýrt kveðið á um það í frumvarpsdrögum að nauðsynlegt sé að vel takist til í þessum efnum og gerir ekki ráð fyrir öðru en að farið verði eftir því. Fram kemur í drögunum að gert sé ráð fyrir því að í útdrætti dóms sé kröfugerð í málinu lýst eða sakaratvikum, þá sé málsatvikalýsing til staðar, sem og niðurstaða málsins.

„Berglind segir mikilvægt að tryggja að þetta verði raunin. „Það á eftir að koma í ljós hvernig það verður, en við leggjum mikla áherslu á að við verðum að geta nýtt okkur þessa dóma í okkar vinnu. En það hversu ítarlegar upplýsingar eru í dómunum um viðkvæm persónuleg málefni, ég er alveg hlynnt því að þau atriði verði tekin út.“

Áfram hægt að fá endurrit af dómi gegn gjaldi

Aðspurð hvort hún telji að frumvarpið, verði það að lögum, komi til með að breyta einhverju fyrir vinnu lögmanna, gerir hún ekki ráð fyrir því. „Ég sé það ekki fyrir mér, en það er með þeim fyrirvara að þessir útdrættir verði vandaðir. Að það komi þar fram forsendur þannig að hægt sé að ráða af útdrættinum á hverju niðurstaðan er byggð og hvernig er verið að túlka ýmsar réttarreglur og annað sem skiptir máli fyrir okkur.“

Þá tekur Berglind fram að áfram verði heimilt að óska eftir endurriti dóms. „Samkvæmt núverandi lögum er það hægt og dómstólasýslan á að setja reglur um aðgang almennings að dómum. Það er hægt að fá slík gögn gegn gjaldi og á því verður engin breyting. En þar er heimilt að má út atriði sem eru viðkvæm og persónuleg.“

Frumvarpið nær því aðeins til breytinga á birtingu dóma á vefnum, enda getur verið nauðsynlegt fyrir aðra en aðila máls að fá aðgang að dómum í heild, til dæmis vegna fræðavinnu og vinnu við fjölmiðla, líkt og fram er tekið í drögum frumvarpsins.

„Síðan má ekki gleyma því að það er opinber málsmeðferð þannig þinghöld eru opin og fara fram í heyranda hljóði,“ segir Berglind.

Birting dóma hér á landi ítarlegri en á Norðurlöndunum  

Hún bendir að gömlu hæstaréttardómarnir sem gefnir voru út á prenti, hafi verið mun knappari en þeir sem birtast í dag. Þetta hefur breyst í áranna rás. Ég veit ekki hvenær það gerðist, að dómar fóru að vera svona ofboðslega nákvæmir og ítarlegir. Ef maður les eldri dóma þá var þetta ekki svona,“ segir Berglind en fram til ársins 1999 voru Hæstaréttardómar aðeins gefnir út á prenti og þá yfirleitt nokkrum árum eftir uppkvaðningu þeirra. Síðastliðin tuttugu ár hafa þeir aftur á móti verið birtir samdægurs á netinu. Berglind segir þetta vissulega eðlilega þróun í takt við auknar kröfur um aðgengi að upplýsingum. Hún bendir hins vegar á að birting dóma á Norðurlöndunum sé ekki jafnítarleg og nákvæm og verið hefur hér á landi.

„Út frá þessari grundvallarreglu um opinbera málsmeðferð felst einnig birting dóma og að úrlausnir dómstóla séu aðgengilegar öllum þeim sem vilja kynna sér niðurstöður. En svo má alltaf velta þessu fyrir sér út frá persónuverndarsjónarmiðum og friðhelgi einkalífsins. Það er hin hliðin á teningnum.“

mbl.is

Innlent »

Eldsvoði á Ísafirði

07:16 Eldur kom upp í íbúðarhúsi á Ísafirði skömmu eftir miðnætti í nótt. Engin slys urðu á fólki en talsvert tjón, að sögn varðstjóra í lögreglunni á Ísafirði. Meira »

Úrkoma ýmist í föstu eða votu formi

06:57 Í dag má búast við allbreytilegu veðri, en þar sem hlýnar á landinu og hlánar víða við suður- og suðvesturströndina má gera ráð fyrir að úrkoman verði ýmist í föstu og eða votu formi, segir í hugleiðingum veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Meira »

Karlar sem hatast við konur

06:55 „Ólafur Ísleifsson og Karl Gauti Hjaltason áttu aðeins eitt erindi á Klaustur Bar þetta kvöld ... Þeir voru að svíkja flokkinn sem kom þeim á þing,“ skrifar Inga Sæland, formaður Flokks fólksins í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag. Meira »

„Munurinn er móðurtilfinningin“

06:00 „Það var skrýtið. Ég er búin að vera uppi á pöllum frá ´86 frá því á heimsmeistaramótinu í Sviss þar sem við lentum í 6. sæti. Maður er búinn að horfa á manninn og fullt af góðum vinum og þetta var bara allt öðruvísi,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir í síðdeginu á K100 hjá Loga og Huldu. Meira »

Ölvaður þjófur handtekinn

05:52 Lögreglan handtók mann sem er grunaður um þjófnað á veitingastað í miðborginni um miðnætti. Að sögn lögreglu var maðurinn talsvert ölvaður og gistir nú fangageymslur lögreglunnar. Meira »

Komin undir 600 milljarða

05:30 Heildarskuldir ríkissjóðs, að frádregnum endurlánum og sjóðsstöðu ríkissjóðs, námu um 593 milljörðum um áramótin, samkvæmt Lánamálum ríkisins. Hrein skuld ríkissjóðs hefur því lækkað um rúma 290 milljarða frá desember 2013. Meira »

Reikningar verði skoðaðir

05:30 Sjálfstæðisflokkurinn mun leggja fram tillögu í borgarráði í dag um að innri endurskoðun Reykjavíkurborgar fái óháða matsmennn til að sannreyna reikninga sem tilheyra bragganum við Nauthólsveg 100. Meira »

Áhyggjur af hlýnun

05:30 Fólk hugsar meira um umhverfis- og loftslagsmál en það gerði fyrir rúmu ári. „Við sjáum að fólk hefur auknar áhyggjur af áhrifum loftslagsbreytinga á lifnaðarhætti þess. Íslendingar segjast finna fyrir áhrifum loftslagsbreytinga í sínu sveitarfélagi, þeir telja sig vera að upplifa breytingarnar.“ Meira »

Fagna afmæli bjórdagsins með hátíð

05:30 „Það sem við erum fyrsta handverksbrugghús landsins fannst okkur að við ættum að gera eitthvað sniðugt. Þetta verður heljarinnar hátíð enda ber bjórdaginn upp á föstudag,“ segir Agnes Anna Sigurðardóttir, framkvæmdastjóri Bruggsmiðjunnar Kalda á Árskógssandi. Meira »

Komst í eldflaugaverkefni með NASA

05:30 „Við byrjuðum í þessu verkefni af alvöru haustið 2017 en háskólinn í Ósló hefur unnið að þessu samstarfi við NASA síðustu fjögur ár. Þetta gekk vel og það er vilji til að halda þessu samstarfi áfram,“ segir Tinna Líf Gunnarsdóttir, nemi í geimverkfræði við háskólann í Tromsö í Noregi. Meira »

Kastljós misnotaði „gróflega viðtal“

05:30 „Þarna misnotaði Kastljós gróflega viðtal við mig, fleygði mér inn í harkalega samfélagsumræðu án þess að ég hefði hugmynd um það fyrr en skaðinn var skeður. Þurfti ég að auki að sæta því næstu vikur og mánuði að heyra glósur um að ég hefði beinlínis verið upphafsmaður að málinu.“ Meira »

Hótað og reynt að múta

05:30 Bryndísi Kristjánsdóttur, skattrannsóknarstjóra ríkisins, hefur margsinnis verið hótað og reynt að múta henni í starfi en hún tók við embættinu árið 2007. Aukinheldur hefur starfsmönnum embættisins verið hótað sem og stofnuninni sem slíkri, meðal annars pólitískum afskiptum í einstökum málum. Meira »

Ingólfur ráðinn til Infront

Í gær, 23:21 Ingólfur Hannesson, sem eitt sinn var deildarstjóri íþróttadeildar RÚV, hefur verið ráðinn til starfa hjá alþjóðlega fjölmiðla- og markaðssetningarfyrirtækinu Infront, sem er með höfuðstöðvar sínar í Sviss. Meira »

Landsréttur hafnaði kröfum þingmanna

Í gær, 21:05 Landsréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur varðandi kröfu fjögurra þingmanna Miðflokksins um gagnaöflun og vitnaleiðslur fyrir héraðsdómi vegna Klausturmálsins. Ragnar Aðalsteinsson, lögmaður Báru Halldórsdóttur, staðfestir þetta í samtali við mbl.is. Meira »

Heldur sögunni til haga

Í gær, 21:00 Tvær heimildarmyndir eftir Martein Sigurgeirsson voru frumsýndar fyrir skömmu. Önnur er um Skólahljómsveit Kópavogs og hin um sögu landsmóta Ungmennafélags Íslands á Suðurlandi sem fram hafa farið þar frá 1940. Meira »

Að þora að tala um tilfinningar

Í gær, 20:30 Samskipti barna og unglinga fara mikið fram í textaformi og með tjáknum eða myndum. Á námskeiði hjá Lovísu Maríu Emilsdóttur og Guðrúnu Katrínu Jóhannesdóttur æfa krakkar sig meðal annars í því að gera eitthvað saman án þess að það sé tæki á milli þeirra, sími, ipad eða tölva. Meira »

Eyða æfingasprengju á Ísafirði

Í gær, 20:27 „Þetta er sennilega æfingasprengja frá seinna stríði,“ segir Ásgeir Guðjónsson, sprengjusérfræðingur hjá Landhelgisgæslu Íslands, í samtali við mbl.is, en hann er að störfum á Ísafirði þar sem tilkynnt var um torkennilegan hlut sem fannst í grunni húss við Þvergötu. Meira »

Rannsaka óþekktan hlut á Ísafirði

Í gær, 19:20 Sprengjusérfræðingar frá Landhelgisgæslu Íslands hafa verið kallaðir til Ísafjarðar, eftir að húsráðandi þar í bæ tilkynnti lögreglu um óþekktan hlut sem hann fann við framkvæmdir í húsnæði sínu. Ekki liggur fyrir hvort um sprengju er að ræða eður ei, segir húsráðandi við mbl.is. Meira »

Fimmtíu íbúðir afhentar í lok febrúar

Í gær, 18:36 Verið er að leggja lokahönd á fimmtíu íbúðir í Bríetartúni 9-11 og til stendur að afhenda þær í lok febrúar. Meðalverð íbúðanna í byggingunum er 64 milljónir. Meira »
SUMARHÚS- GESTAHÚS- BREYTINGAR
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
fágætar bækur til sölu
til lsölu nokkrar fágætar bækur Sneglu-Halli eftir Símon Dalaskáld Guðmundar...
Vantar Trampólín
Viltu lostna við Trampólínið þitt, kem og tek það niður ef vill... upp. 8986033...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH, NORWEGIAN & DANISH f. foreigners - ÍSLENSKA f.útl - ENSKA - NORSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA, DANSKA: I, II, III, IV, V, VI: 2019:SPRING/VORÖNN: ...