„Tindurinn er tappinn í flöskunni“

Opna úr fyrstu Lesbókargreininni um ferð fimmmenninganna.
Opna úr fyrstu Lesbókargreininni um ferð fimmmenninganna.

„Svöl morgungolan lék um okkur þar sem við sátum aftan á pallbíl og brunuðum eftir malbikuðum vegi Rio Santa-dalsins. Við vorum á leið upp í fjallaþorpið Collón í 3.350 metra hæð. Þaðan var ætlunin að leggja upp í fyrsta fjallaleiðangurinn.“  Svo skrifar Kristinn Rúnarsson í Lesbók Morgunblaðsins árið 1985 um ferð félaga í Íslenska alpaklúbbinum á Alpamayo.

Greinaflokkurinn fékk heitið Fimm í Perú og fjallað um ferð þeirra Kristins, Þorsteins Guðjónssonar, Önnu Láru Friðriksdóttur, Jóns Geirssonar og Torfa Hjaltasonar á hæstu fjallatinda Perú.

Mbl.is greindi frá því á sunnu­dag að lík tveggja ís­lenskra fjall­göngugarpa, þeirra Krist­ins og Þor­steins, hefðu ný­verið fund­ist í Nepal, 30 árum eft­ir að þeir fór­ust á niður­leið af fjall­inu Pu­mori í októ­ber árið 1988, 27 ára að aldri. Var það banda­rísk­ur fjall­göngumaður sem rakst á lík þeirra og til­kynnti fund­inn.

Þremur árum fyrir þá afdrifaríku ferð klifu þeir á nokkra tinda í Perú og ferðasagan, sem  ferðalangarnir skiptust á að skrifa, var birt í Lesbókinni. Hér verður gripið niður á nokkrum stöðum í frásögninni:

Fyrsti tindur sem hópurinn fór á var Nevado Urus, 5.495 metrar á hæð sem þykir hentugur til aðlögunar. „Enda auðveldur uppgöngu og hækkunin mátuleg fyrir upp- og niðurferð samdægurs,“ skrifar Kristinn í annarri greininni um ferð þeirra.

Kristinn Rúnarsson skrifar að það hafi verið mikill léttir er ...
Kristinn Rúnarsson skrifar að það hafi verið mikill léttir er þau náðu fyrsta tindinum.

Súrefnisskortur og höfuðverkur

„Næturnar voru kaldar. Hitinn fór oft niður fyrir frostmark. En þegar sólin náði að vega sig upp yfir fjallatindana í austri var fljótt að hlýna. Næturhrímið þiðnaði af gróðrinum á svipstundu og lofthitinn hækkaði um 20 gráður á nokkrum mínútum. Fyrir tjaldbúa virkaði þetta sem einskonar náttúruvekjaraklukka.“  Í botni Ishinkadalsins hringdi sú vekjaraklukka klukkan 7.13 þennan morguninn.

„Þegar taka átti til mat þennan morgun varð okkur fyrst fyrir alvöru ljóst að gerð höfðu verið hrapalleg mistök. Matarbirgðir voru af mjög skornum skammti. Morgunmatur fannst ekki. Örbirgðin var þvílík að jafnvel Þorsteinn innkaupastjórinn í þetta fyrsta og eina skipti varð að viðurkenna skortinn — Eða hvað?“ skrifar Kristinn og rifjar upp orðaskiptin sem fylgdu.

  • Haframjölið! Það er ekkert mál að búa til hafragraut.“
  • Það vantar mjólk.“
  • Mjólk! Ekkert mál að nota vatn.“
  • Hefurðu smakkað vatnshafragraut!“
  • Já, já. Hættiði þessu væli. Ég skal búa til fínan hafragraut handa ykkur. Svona þykkan og góðan eins og mamma gerði í gamla daga.“

„Skyggni lélegt“

Að loknum morgumat hélt hópurinn af stað á fjallið. „Leiðin lá upp stórgrýtta bratta skriðu upp að jökuljaðri í 5.000 metra hæð. Þaðan var að því er virtist auðvelt að ganga upp jökulinn og eftir snotrum snjóhrygg sem myndaði topp fjallsins.

Ferðin gekk tiltölulega átakalaust upp skriðuna. Við jökuljaðar tók þoka á móti okkur. Allt hvítt. Þunna loftið gerði einnig vart við sig. Ég fann hvernig slagæðarnar í hálsinum hömuðust við að pumpa súrefni til heilans. Þegar ég hægði á mér, eða stoppaði til að kasta mæðinni hægðu slagæðarnar einnig á sér. Við það varð súrefnisskortur í efra sem lýsti sér í auknum höfuðverk. Þægilegast var að reyna að ná hægum og jöfnum gönguhraða og paufast þannig áfram í þokunni helst hugsunarlaust. Svona „skemmtiferð“ þolir nefnilega ekki mikla rökhugsun um tilgang sinn án þess að fá bráðan endi,“ rifjar Kristinn upp.

„Toppinum var náð. Það var ánægja og léttir. Mikill léttir. Útsýnið var mjög takmarkað eða eins og íslenska veðurstofan orðar það „skyggni lélegt“. Metnaði var fullnægt. Öll höfðum við að Þorsteini undanskildum sett persónulegt hæðarmet. Það og sú vitneskja að allir spjöruðu sig sæmilega var góðs viti fyrir komandi fjallaferðir. Tilganginum var náð.“

Myndin t.v. Kristinn virðir fyrir sér fyrirheitna tindin: Nevada Toqllaraju, ...
Myndin t.v. Kristinn virðir fyrir sér fyrirheitna tindin: Nevada Toqllaraju, en þangað upp náðu fimmmenningarnir ekki. Á efri myndinni t.h. er birgðum þeirra komið fyrir á asna og sú neðsta sýnir fyrstu tjaldbúðir þeirra í ferðinni.

Alpamayo var ofarlega í huga

Jón Geirsson segir í sínum skrifum að ljóst hafi verið strax frá upphafi ferðahugleiðinga að Alpamayo var fjall sem var ofarlega í hugum þeirra flestra og eftir að hafa aðlagast hæðinni var farið á bæði Kitaraju og Alpamayo.

Ferð hópsins gekk ekki átakalaust fyrir sig og hópurinn missti í snjóflóði búnað sem átti að koma fyrir í búðum fyrir gönguleiðina upp á tindana tvo. Hér er gripið niður í frásögn Jóns af atvikinu:

„Við vorum komin upp fyrir miðjan jökullinn  þegar ég sá það. Það var eins og allur máttur væri úr mér dreginn, ég settist niður. Snjóflóð hafði fallið yfir staðinn þar sem við höfðum skilið búnaðinn eftir. „Þá er þessu öllu lokið,“ hugsaði ég. Ég var gráti næst, allt þetta erfiði! Við hertum okkur upp og gengum að flóðinu. Við lifðum í voninni um að búnaðurinn hefði sloppið en það sást ekkert í hann. Flóðið hafði verið risavaxið sambland af íshruni og snjóskriðu. „Við verðum að leita með skíðastöfunum,“ hrópaði einhver.

Eftir töluverða leit, sem hefði getað reynst svipuð því að leita að nál í heystakki fann Torfi búnaðinn, sem reyndist að mestu leyti heill.

Bætt úr vökvatapinu milli klifurleiðangra. Á myndinni eru Torfi, Jón, ...
Bætt úr vökvatapinu milli klifurleiðangra. Á myndinni eru Torfi, Jón, Þorsteinn og Kristinn.

Steinn í loftköstum

Þeir Jón, Þorsteinn og Kristinn héldu svo næsta dag á Kitaraju. 

„Hlíðin var að mestu þakin snjó og ís, brattinn um 45-50 gráður. Klifrið var ekki mjög erfitt og mér var farið að finnast það hálftilbreytingarlítið um það er lauk. En kringumstæðurnar bættu það upp. Klifur í brattri fjallshlíð var eitthvað sem okkur hafði alla dreymt um. Þetta gekk mjög vel og og við vorum komnir í efri hluta leiðarinnar. Þá heyri ég strákana hrópa eitthvað. Ég leit niður og sá þá benda upp. „Hvað er nú þetta og hvaðan gat þetta nú komið?“ Stór steinn kom í loftköstum niður hlíðina og stefndi á okkur. Ósjálfrátt greip ég um höfuðið og reyndi að gera mig eins lítinn og ég gat. Steinninn skall í snjóinn í tveggja metra fjarlægð frá mér og breytti þar um stefnu og stefndi nú á strákana 20 metrum neðar. Strákarnir sluppu, ég andaði léttar og fór að velta fyrir mér hvaðan steinninn hefði komið.

Fyrir ofan okkur var aðeins snjór, hvergi nokkurs staðar sást í dökkan díl. Það var engu líkara en einhver í efra hefði stjakað honum af stað.

Það var ískaldur vindurinn sem tók á móti okkur á tindhryggnum. Norðurhlíð Kitajaru var að baki. Mikið var þægilegt að geta staðið jafnfætis og án þess að styðja sig við ísöxina. Við bröltum eftir hryggnum og náðum tindinum fljótlega.

Það var stórkostleg tilfinning að standa á honum. Þetta var fyrsti tindur hærri en 6.000 metrar sem að við höfum klifið. Útsýnið var einstakt, himinninn skafheiður og umhverfið hrikalegt.“

Stundin er fimmmenningarnir stóðu á tindi Alpamayo tveimur dögum síðar var ekki síður stórkostleg. „Stemmningin í hópnum náði hámarki,“ skrifar Jón. „Okkur hafði tekist það.“

Þorsteinn Guðjónsson skrifar að þegar búið sé að stunda fjallgöngur ...
Þorsteinn Guðjónsson skrifar að þegar búið sé að stunda fjallgöngur í mörg ár, þá hætti fjall að vera „bara fjall“. „Það skiptir máli hvernig er farið á fjallið og hvaða leið. Tindurinn sjálfur lækkar í sessi og sú reynsla sem fæst af fjallinu verður mikilvægust.“

„Þetta viltu Þorsteinn“

Þorsteinn fjallar í síðustu greininni um ferð þeirra upp á tind Huscaran, sem er hæsta fjall Perú og var á þeim tíma hæsti tindur sem þessir fimm félagar í Íslenska alpaklúbbinum höfðu komist á. Hann segir gamalkunna kvíðatilfinningu hafa gert vart við sig fyrir klifrið.

„Þetta viltu Þorsteinn,“ skrifar hann og kveðst hafa vaknað á tveggja tíma fresti um nóttina, en leiðin sem þau ætluðu upp var ekki sú hefðbundna heldur öllu metnaðarfyllri. „Því þegar maður er búinn að stunda fjallgöngur í mörg ár, þá hættir fjall að vera „bara fjall“. Það skiptir máli hvernig er farið á fjallið og hvaða leið. Tindurinn sjálfur lækkar í sessi og sú reynsla sem fæst af fjallinu verður mikilvægust. Atriði eins og t.d. hætta — erfiðleikar, rómantík — tilfinningar, félagsskapur — einmanaleiki, hræðsla og gleði skapa þessa reynslu. Tindurinn er tappinn í flöskunni, oft nauðsynlegur svo innihaldið renni ekki út.“

Næstu nótt vöknuðu þau um tvöleytið og hófu undirbúninginn. „Það var alltaf eins þegar við vorum að leggja í‘ann: Öll þögul, svolítið stressuð hvert út í annað. Aðeins stuttar athugasemdir sem skiptu engu máli. Síðan græjuðum við okkur. Farið í belti, brodda og línur, sett upp höfuðljós og silast af stað.

Ferðafélagarnir á tindi Huscaran.
Ferðafélagarnir á tindi Huscaran.

Hæsta fjall sem við höfðum klifið

Ég fékk mér sígarettu og reyndi að sýnast kærulaus og hugrakkur, en mikið ósköp var ég lítill. Fimm persónur í bandi, með ca. 15 metra á milli sín. Öll erum við í eigin heimi. Aðskilin frá öllu. Áfram ... áfram. Svona gengur þetta.

Samt er ekki rétt að segja að fjallganga sé tilbreytingarlaus og heilasljóvgandi, þó ekkert gerist t.d. slæmt veður eða einhver veikist. Í kollinum er allt á fleygiferð. Tilveran skýst upp á annað stig. Stundum fyllist maður ólýsanlegri innri gleði. Að vera staddur á þessum stað á þessum tíma, er upphafið og endalokin. En svo læðist að manni efi. „Hvurn  andskotann ertu að gera hér? Af hverju ertu ekki bara heima hjá þér að safna fyrir frystikistu eða mávastelli eins og hinir?“

Ferðin á tindinn gekk vel og skrifar Þorsteinn að hann hafi langað að öskra „Þetta er lífið!“ en verið of upptekin af að anda. Stundin er tindinum var náð hafi líka verið þeim mikilvæg. „Kannski lítilfenglegt í augum annarra, en fyrir okkur heilög stund. Við sigurvegarar þess gagnslausa vorum þarna í gjörsamlega efnislegu tilgangsleysi. Hamingjusöm yfir því að allir höfðu náð tindinum, undirstrikun á því að þetta ferðalag hafði verið sameiginlegt átak okkar allra.“

mbl.is

Innlent »

Fangaði eldinguna á myndband

Í gær, 23:28 Gísla Reynissyni, ritstjóra Aflafretta.is, tókst að fanga á myndband eina af eldingunum sem laust niður á suðvesturhorninu í kvöld er hann var staddur í Grafarvogi. Myndbandið var ekki nema tveggja sekúndna langt í rauntíma en Gísli klippti það til og hægði á myndinni þannig að eldingin sæist betur. Meira »

Frumvarp um barnalífeyri samþykkt

Í gær, 22:39 Frumvarp Silju Daggar Gunnarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins, um breytingar á lögum um almannatryggingar og snýr að barnalífeyri var samþykkt á Alþingi í dag með 55 samhljóða atkvæðum. Meira »

Hljóðupptakan feli í sér refsivert brot

Í gær, 22:32 Hljóðupptakan sem varð gerð á barnum Klaustri 20. nóvember var „njósnaaðgerð“ sem fól í sér refsivert brot. Þetta kemur fram í beiðni Reimars Péturssonar fyrir hönd fjögurra þingmanna Miðflokksins þar sem farið er fram á vitnaleiðslur og öflun sýnilegra sönnunargagna vegna upptökunnar. Meira »

Býðst til að safna fyrir Báru

Í gær, 22:31 Jón Gnarr, grínisti og fyrrverandi borgarstjóri Reykjavíkur, segist vera tilbúinn til að efna til söfnunar fyrir Báru Halldórsdóttur ef „svo ólíklega vildi til“ að hún yrði dæmt til að „borga eitthvað. Meira »

Vann 30 milljónir í Happdrætti HÍ

Í gær, 22:16 Einn heppinn miðaeigandi fékk þrefaldan vinning í milljónveltu Happdrættis Háskóla Íslands og fær 30 milljónir króna í sinn hlut, en dregið var í kvöld. Meira »

Enn er beðið eftir hvalveiðaskýrslu

Í gær, 21:26 Ný skýrsla um þjóðhagsleg áhrif hvalveiða, sem sjávarútvegsráðherra óskaði eftir og átti að liggja fyrir í október, hefur ekki skilað sér. Þetta staðfestir upplýsingafulltrúi atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins, Þórir Hrafnsson, í samtali við mbl.is. Meira »

Ísland aðili að samþykkt SÞ um farendur

Í gær, 20:51 Ísland var eitt þeirra um 160 ríkja sem tóku þátt í afgreiðslu samþykktar Sameinuðu þjóðanna um örugga, skipulagða og reglubundna fólksflutninga (e. Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration) á sérstakri ríkjaráðstefnu í Marakes í Marokkó. Meira »

Twitter í ljósum logum eftir eldingar

Í gær, 19:27 Þrumur og eldingar eru tiltölulega sjaldgæfar á Íslandi, hvað þá í desember, en Twitter-notendur láta ekki sitt eftir liggja í að tjá sig um veðrið nú gengur yfir Suðvesturland. Flestir sjá á þessu spaugilegar hliðar á meðan öðrum er minna skemmt. Meira »

Svefnlyf sem mótvægi við metýlfenídati

Í gær, 19:20 Íslendingar nota fimmfalt meira af amfetamínskylda efninu metylfenídati en Danir og Norðmenn. Gríðarleg aukning hefur verið í notkun svona efna. Meira »

Frumvarp um tjáningarfrelsi lagt fram

Í gær, 18:56 Ríkisstjórnin hefur samþykkt að leggja fyrir Alþingi frumvarp forsætisráðherra um breytingu á stjórnsýslulögum um tjáningarfrelsi og þagnarskyldu opinberra starfsmanna. Meira »

Þrumur og eldingar á Suðvesturlandi

Í gær, 18:40 Vart hefur orðið við þrumur og eldingar á suðvesturhorni landsins nú síðdegis og samkvæmt veðurfræðingi á Veðurstofu Íslands mælast eldingarnar nokkuð tíðar. Meira »

Fundi vegna Klaustursmáls frestað

Í gær, 18:37 Opnum fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis sem átti að halda á morgun vegna ummæla þingmanna Miðflokksins um meinta sendiherrastöðu fyrir Gunnar Braga Sveinsson hefur verið frestað. Meira »

Bruni í bílskúr á Hvammstanga

Í gær, 18:22 Bruni varð í bílskúr við heimahús á Hvammstanga síðdegis í dag. Eldur kviknaði við þurrkara í bílskúrnum og er talið að það hafi gerst út frá rafmagni. Slökkvilið réði niðurlögum eldsins, sem náði ekki að breiða úr sér. Meira »

Bára fer fyrir héraðsdóm á mánudag

Í gær, 18:01 Bára Halldórsdóttir hefur verið boðuð til þinghalds í Héraðsdómi Reykjavíkur vegna beiðni frá Reimari Péturssyni lögmanni fyrir hönd fjögurra einstaklinga um vitnaleiðslur og öflun sýnilegra sönnunargagna. Meira »

„Fullkomlega óboðleg vinnubrögð“

Í gær, 17:41 Félag íslenskra bifreiðaeigenda leggst gegn öllum hugmyndum þingmanna um auknar álögur á bíla og umferð. Félagið mótmælir „yfirstandandi hraðferð vegtolla í gegnum Alþingi.“ Meira »

Dæmdur fyrir nauðgun á Hressó

Í gær, 17:29 Héraðsdómur Reykjavíkur hefur dæmt Hemn Rasul Hamd í tveggja og hálfs árs fangelsi fyrir nauðgun. Einnig var hann dæmdur til að greiða 1,5 milljónir króna í miskabætur með vöxtum. Meira »

Fáeinir metrar skildu á milli skipa

Í gær, 17:23 Litlu munaði að togari og hvalaskoðunarskip skyllu saman í Reykjavíkurhöfn í nóvember í fyrra. Þegar styst var á milli skipanna tveggja voru ekki nema 3-4 metrar sem skildu á milli. Meira »

Segja afkomutengd veiðigjöld lækkun

Í gær, 17:22 Fulltrúar allra ef ekki flestra flokka hafa talað fyrir því að gjöld endurspegla afkomu og færa álagningu nær tíma, sagði Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra. „Hér er verið að gera einmitt þetta að færa álagningu nær í tíma og miða hana af afkomu.“ Meira »

Veggjöld verða að vera sanngjörn

Í gær, 17:00 „Það eru skiptar skoðanir um vegtolla. Maður heyrir það að fólk vill ekki borga meiri skatta, en auðvitað vill fólk að vegakerfið sé í lagi,“ segir Kolbrún Jóna Pétursdóttir, formaður Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum. Meira »
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
EAE Bilalyftur
Bílalyftur allar gerðir, eigum á lager 4 tonna 2 pósta og 3 t í gólf og 1 metra ...
Rafstöðvar DEK 30 KW 400/230 50 HZ Deutz 50 kw
Rafstöðvar varafl , 30 kw og 50 kw ,útvegum allar stærðir.Verð frá 990þ +vsk Vi...
Til sölu Nissan Leaf.
2016 árgerð, ekinn 51 þús. 30 Kw. Blár, hraðhleðsla, vetrar/sumardekk, leðurklæd...