Eiríkur hlýt­ur verðlaun Jónas­ar

Verðlaunahafarnir Eiríkur Rögnvaldsson og Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson með Lilju Alfreðsdóttur, ...
Verðlaunahafarnir Eiríkur Rögnvaldsson og Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson með Lilju Alfreðsdóttur, mennta- og menningaráðherra. Ljósmynd/ Þórgunnur Þórsdóttir

Eiríkur Rögnvaldsson hlaut í dag verðlaun Jónas­ar Hall­gríms­son­ar þegar þau voru afhent við hátíðlega athöfn á Höfn. Við sama tækifæri tók Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson við sérstakri viðurkenningu á degi íslenskrar tungu fyrir verkefnið Skáld í skólum. 

„Þessi viðurkenning hefur heilmikla þýðingu. Ég lít svo á að í þessu felist viðurkenning á því viðhorfi til tungumáls og málræktar, sem ég hef reynt að halda á lofti, að mikilvægt sé að berjast fyrir íslenskunni með jákvæðni og umburðarlyndi að vopni en forðast neikvæðar og einstrengingslegar predikanir,“ segir Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor emeritus, sem fyrr í dag hlaut verðlaun Jónasar Hallgrímssonar sem afhent voru á fæðingardegi skáldsins.

Ráðgjafanefnd um verðlaunin skipuðu í ár Ingunn Ásdísardóttir, þjóðfræðingur og þýðandi, sem var formaður, Einar Falur Ingólfsson, ljósmyndari og blaðamaður, og Dagur Hjartarson, skáld og íslenskukennari, og í rökstuðningi þeirra segir að Eiríkur hafi „með frumkvæði, elju og ást á íslenskri tungu verið í framlínu þeirra sem vekja athygli þjóðar og stjórnvalda á þeirri hættu sem steðjar að íslenskri tungu og hinu smáa málsamfélagi okkar. Af atorku hefur hann útskýrt og gert grein fyrir hvílík lífsnauðsyn það er að efla máltækni á íslensku, hvað í því felst og hver áhrif það getur haft ef það er ekki gert, og það með hraði.

Í allri umræðu um þetta málefni hefur Eiríkur sýnt víðsýni og verið opinn fyrir eðlilegri þróun tungumálsins en jafnframt sýnt fram á það af rökfestu að viðbúið sé, ef svo heldur fram sem horfir, að íslensk tunga sé farin að þróast óeðlilega og eigi á hættu að hverfa í gin enskunnar og að ekki seinna en núna séu síðustu forvöð að spyrna við fótum ef ekki eigi illa að fara.“

Eiríkur Rögnvaldsson hlýtur verðlaun Jónasar Hallgrímssonar í ár. Í rökstuðningi ...
Eiríkur Rögnvaldsson hlýtur verðlaun Jónasar Hallgrímssonar í ár. Í rökstuðningi segir að hann hafi með frumkvæði, elju og ást á íslenskri trungu verið í framlínu þeirra sem vekja athygli þjóðar og stjórnvalda á þeirri hættu sem steðjar að íslenskri tungu. mbl.is/Kristinn Magnússon

Efla þarf áhuga á íslensku

„Ég hef talað um máltækni í hátt í 20 ár, því ef við ætlum að nota íslenskuna áfram þurfum við að tryggja að hægt sé að nota hana í samskiptum við tölvur og hvers kyns tölvustýrð tæki í þeim stafræna heimi gervigreindar sem við erum á leið inn í,“ segir Eiríkur og fagnar því að stjórnvöld séu loks búin að setja málið á dagskrá.

„Það er ekki sjálfgefið að 350 þúsund manna þjóð eigi sér sjálfstætt tungumál sem sé notað á öllum sviðum. Samfélags- og tæknibreytingar síðustu ár hafa verið svo miklar að nú er ekki lengur nóg að hægt sé að nota íslenskuna á öllum sviðum – fólk þarf líka að hafa áhuga á því að nota málið. Það hefur lítið að segja þó við eyðum stórfé í alls kyns tæknilausnir ef fólk vill ekki nota þær og sömuleiðis hefur lítið segja að vekja áhuga fólks á að nota íslensku á öllum sviðum ef það rekur sig síðan á vegg þegar á reynir. Þetta þarf því að fylgjast að.

Við erum í alþjóðlegum menningarheimi, miklu meira en við höfum nokkru sinni verið, og það er gífurlegt framboð af alls konar fræðslu, afþreyingu og list á ensku. Eigi íslenskan að halda velli verðum við að sjá til þess að íslenskan sé samkeppnisfær þannig að hún höfði til ungs fólks. Við þurfum þannig að sjá til þess að börn og unglingar, sem eru það fólk sem ræður framtíð tungumálsins, eigi kost á efni sem höfðar til þeirra á íslensku,“ segir Eiríkur og ítrekar mikilvægi þess að efla útgáfu á bókum fyrir börn og unglinga.

Eiríkur bendir á að grundvöllur að framtíð íslenskunnar sé lagður á máltökuskeiði. „Rannsóknir sýna að það sem skiptir mestu máli í máltökunni til þess að börn komi sér upp styrku málkerfi er samtal við fullorðið fólk,“ segir Eiríkur og bendir á að stytting vinnutímans sé þar af leiðandi eitt af því mikilvægasta sem hægt sé að gera til að styrkja íslenskuna. „Að því tilskildu að foreldrar verji auknum frítíma ekki í eigin snjalltækjum heldur til samveru og samtals með börnum sínum,“ segir Eiríkur, en ítarlegra viðtal við hann má lesa í Morgunblaðinu á morgun, laugardag. 

Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson tók við sérstakri viðurkenningu á degi íslenskrar ...
Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson tók við sérstakri viðurkenningu á degi íslenskrar tungu vegna verkefnisins Skáld í skólum sem starfrækt hefur verið frá 2006 á vegum Höfundamiðstöðvar Rithöfundasambands Íslands, en verkefnið var hugarfóstur Aðalsteins á sínum tíma og undir listrænni stjórn hans fyrstu tíu árin. mbl.is/Golli

Klapp á bakið

„Þetta er klapp á bakið sem skiptir miklu máli, ekki bara fyrir mig persónulega heldur einnig fyrir verkefnið. Þetta er hvatning til að halda áfram,“ segir Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson, skáld og útgefandi, sem nú á fimmta tímanum veitti viðtöku sérstakri viðurkenningu á degi íslenskrar tungu vegna verkefnisins Skáld í skólum sem starfrækt hefur verið frá 2006 á vegum Höfundamiðstöðvar Rithöfundasambands Íslands.

Í rökstuðningi ráðgjafanefndar dags íslenskrar tungu er bent á að dagskrá Skálda í skólum sé „ætið fjölbreytt og eitthvað í boði fyrir hvert skólastig, bæði styttri fyrirlestrar og kveikjur en einnig ritsmiðjur sem geta spannað nokkra daga“. Bent er á að á tímum þar sem bóklestur eigi undir högg að sækja hljóti að „vera hvetjandi fyrir unga lesendur að komast í beint samband við höfunda, en eitt af markmiðum verkefnisins er einmitt að „smita nemendur af ólæknandi lestrar- og sköpunargleði!“ Sú sköpunargleði er eldsneyti fyrir unga málnotendur og lífsnauðsynleg tungumáli sem þarf að vaxa og dafna andspænis nýjum áskorunum.“

„Þetta verkefni er hugarfóstur mitt og ég stýrði því fyrstu tíu árin,“ segir Aðalsteinn og rifjar upp að þegar hann lét af störfum sem formaður Rithöfundasambands Íslands 2006 eftir átta ára starf hafi honum fundist hann eiga eitt eftir ógert. „Það var að koma með nýjung inn í Höfundamiðstöðina,“ segir Aðalsteinn sem í framhaldinu mótaði hugmyndina að Skáldum í skólum.

„Það sem vakti fyrir okkur var að auka áhuga á bókum og bóklestri og jafnframt að sýna hverjir standa að baki bókmenntaverkunum. Markmið okkar var að ungmenni sæju að það gætu í raun allir orðið höfundar,“ segir Aðalsteinn og tekur fram að viðtökur verkefnisins bendi til þess að áhugi hafi aukist á bókum og bókmenntum. 

mbl.is

Innlent »

Tilkynntu um eld í atvinnuhúsnæði

06:38 Lið frá öllum slökkvistöðvum höfuðborgarsvæðisins var sent í Hálsahverfið í Reykjavík eftir að tilkynning barst um eld í atvinnuhúsnæði þar um fimmleytið í morgun. Voru það öryggisverðir sem höfðu samband við slökkvilið og tilkynntu að eldur hefði sést í glugga hússins. Meira »

Umræðu lokið um veiðigjöld

05:30 Þriðju umræðu um frumvarp ríkisstjórnarinnar um veiðigjöld lauk á Alþingi í gærkvöldi en atkvæðagreiðslu var frestað.   Meira »

Nær ómögulegt að tryggja fulla dekkun

05:30 Nær ómögulegt er að ná fram fullri dekkun farsímaþjónustu hér á landi með hefðbundinni uppbyggingu farsímakerfisins á landi. Meira »

Grænt ljós á tillögu um strandeldi

05:30 Skipulagsstofnun hefur fallist á tillögu Landeldis ehf. að matsáætlun vegna fyrirhugaðrar strandeldisstöðvar fyrirtækisins á Laxabraut 1 við Þorlákshöfn, sem verður með allt að 5.000 tonna ársframleiðslu á laxfisksafurðum. Meira »

Amber situr kyrrt á sandbotni

05:30 Ekki tókst að ná hollenska saltflutningaskipinu Amber á flot í gærmorgun og ekki var talið raunhæft að reyna að draga það á flóðinu í gærkvöldi. Skipið strandaði á sandrifi í innsiglingunni til Hornafjarðarhafnar að morgni sunnudags og situr þar fast. Meira »

Notkun ljósabekkja minnkar jafnt og þétt

05:30 Notkun Íslendinga á ljósabekkjum minnkaði jafnt og þétt síðustu ár og hefur hríðfallið ef miðað er við hversu oft landsmenn fóru í ljósabekki fyrir tíu til fimmtán árum. Meira »

Mun efla ferðaþjónustu

05:30 Mikil lækkun olíuverðs eykur líkur á að ferðaþjónustan muni vaxa í takt við spár. Það gæti reynst þungvægt. Greining Analytica fyrir samgönguráðuneytið bendir þannig til að flugfargjöld hafi mikil áhrif á fjölda skiptifarþega og ferðamanna. Meira »

Fallið verði frá dómsmáli

05:30 Stjórn Sambands sveitarfélaga á Suðurnesjum (SSS) lýsir yfir miklum vonbrigðum með afstöðu samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins sem hún segir krefjast þess að SSS afturkalli skaðabótamál gegn ríkinu. Meira »

Vatnsleki á Landspítala

00:00 Kalla þurfti til slökkvilið vegna vatnsleka á Landspítalanum við Hringbraut á ellefta tímanum í kvöld. Um var að ræða lítið rör við vask sem hafði farið í sundur. Einn og hálfan tíma tók að ná vatninu burt. Meira »

Íslenska jólabjórnum vel tekið í Færeyjum

Í gær, 23:13 „Þetta var frábær helgi og við þurftum meira að segja að bæta við aukaviðburði,“ segir Sunneva Háberg Eysturstein, veitingakona í Þórshöfn í Færeyjum. Sunneva er framkvæmdastjóri Bjórkovans og Sirkuss og á fyrrnefnda staðnum var haldin kynning á jólabjórum frá íslenska brugghúsinu Borg á dögunum. Meira »

Biðu í á fjórðu klukkustund

Í gær, 22:35 Allir landgangar á Keflavíkurflugvelli, nema einn, voru teknir í notkun rétt eftir kl. 21 í kvöld og var þegar hafist handa við að koma fólki frá borði. Farþegar í nokkrum flugvélum höfðu setið fastir, en landgöngubrýr voru teknar úr notkun vegna hvassviðris. Meira »

Vilja auka virkni á hlutabréfamarkaði

Í gær, 22:00 Meðal tillagna, sem er að finna í hvítbók um fjármálakerfið sem kynnt var í dag, er að finna hugmyndir um hertar reglur um fjárfestingastarfsemi banka og aukið frjálsræði í fjárfestingum á hlutabréfamarkaði í þeim tilgangi að stuðla að aukinni virkni markaðarins. Meira »

Nokkur útköll vegna vonskuveðurs

Í gær, 21:15 Björgunarsveitir á Suðvesturlandi hafa verið kallaðar út í nokkur minni verkefni síðdegis og í kvöld vegna veðurs á Kjalarnesi, Suðurnesjum og í Vestmannaeyjum. Meira »

Gátu ekki sest á þing vegna anna

Í gær, 21:09 Tveir varamenn voru á undan Ellert B. Schram í röðinni eftir að ljóst var að Ágúst Ólafur Ágústsson, þingmaður Samfylkingarinnar, væri farinn í tveggja mánaða leyfi frá þingstörfum. Hvorugur varamannanna sá sér fært að taka sæti á þingi fyrir jól. Meira »

„Ábyrgðarleysi“ gagnvart Parísarsamningnum

Í gær, 20:55 „Þetta ber vott um ákveðið ábyrgðarleysi og það veldur mér vonbrigðum,“ segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfisráðherra, um viðhorf nokkurra ríkja gagnvart skýrslu vísindanefndar Loftslagssamningsins um áhrif 1,5 gráðu hlýnunar andrúmslofts. Meira »

Sitja fastir í flugvélum vegna veðurs

Í gær, 20:18 Farþegar sitja fastir í sex flugvélum á Keflavíkurflugvelli en ekki er hægt að hleypa þeim inn í flugstöðvarbygginguna vegna ofsaveðurs. Auk þess situr áhöfn föst í sjöundu vélinni. Meira »

„Stórt alþjóðlegt vandamál“

Í gær, 20:10 „Þarna var dregin upp raunsæ mynd af því að plastmengunin er stórt alþjóðlegt vandamál,“ sagði Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, eftir að hafa tekið þátt í pallborðsumræðum um plast, samhliða loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna. Meira »

Sendi erindi til Persónuverndar

Í gær, 19:51 Lögmaður fjögurra þingmanna Miðflokksins sem hljóðritaðir voru á Klaustri Bar 20. nóvember sendi Persónuvernd erindi í síðustu viku þar sem þess var krafist að rannsakað yrði hver tók þingmennina upp. Meira »

Leggja til að veggjöld verði tekin upp

Í gær, 19:21 Meirihluti samgöngunefndar Alþingis mun leggja til að veggjöld verði tekin upp um allt landið til að fjármagna vegagerð. Þar með taldar eru allar stofnbrautir inn og út úr höfuðborginni. Meira »
Gefins - áttu klink sem þú mátt missa?
Kattholt þiggur með þökkum smámynt (hvaðan sem er). Þetta fer til að fjármagna...
Til sölu Musso Sport pallbíll árg.2004
Tilboð óskast í bílinn - gangfær en óskoðaður. Upplýsingar: 5531049 Ólafur Heið...
Canon EOS námskeið fyrir byrjendur.
Flott námskeið fyrir þá sem vilja læra á myndavélina og ná enn betri myndum. 3j...
NOTAÐ&NÝTT
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við Byko. Mikið úrval af fallegum ...