Læknar oftar en ekki í erfiðri stöðu

Ólafur B. Einarsson, verkefnastjóri lyfjamála hjá embætti landlæknis.
Ólafur B. Einarsson, verkefnastjóri lyfjamála hjá embætti landlæknis. mbl.is/Eggert

Læknar á Íslandi eru ekki skyldugir til að nota aðgang að lyfjagagnagrunni við ávísun ávanabindandi lyfja. Ólafur B. Einarsson, verkefnastjóri lyfjamála hjá embætti landlæknis, segir það meðal ástæðna sem rekja má til þess að það sem af er ári hafa yfir 200 manns fengið ávísað ávanabindandi lyfjum frá tíu eða fleiri læknum.

Fjallað var um málið í kvöldfréttum Stöðvar 2 í fyrradag þar sem einnig var greint frá því að embætti landlæknis hefur sent rúmlega fjörutíu læknum bréf á árinu þar sem gerðar eru athugasemdir við lyfjaávísanir.

Ólafur segir í samtali við mbl.is að eftirlitsaðilar hjá embætti landlæknis sjá að notkun lækna á gagnagrunninum er sífellt að aukast. „En það sem við myndum vilja sjá er að læknar væru enn þá virkari í að fletta upp. Eitt af vandamálunum er að þeir þurfa að gefa sér smá tíma til að fletta upp. Þeir þurfa kannski að klikka á hvert lyf til að kanna söguna og í rauninni þurfa þeir að skoða fleiri en eitt lyf þar sem eru dæmi um einstaklinga sem eru á mörgum sambærilegum lyfjum og jafnvel nokkrum ólíkum ávanabindandi lyfjum,“ segir Ólafur.

Gögn í rauntíma í nýjum gagnagrunni

Fyrsti lyfjagagnagrunnurinn var tekinn í notkun árið 2006 en nýr tók við árið 2016. Helsta breytingin með nýja gagnagrunninum er að þar er að finna gögn inni í rauntíma. „Hann var hugsaður til að auka öryggi og til að koma í veg fyrir að einstaklingar væru að fá sömu lyf á sama tíma frá fleiri en einum lækni,“ segir Ólafur.

Þróunin er í rétta átt að mati Ólafs en árið 2016 fengu 327 einstaklingar ávanabindandi frá fleiri en tíu læknum og í fyrra voru þeir 287. Líkt og fyrr segir eru þeir um 200 það sem af er þessu ári. Ólafur segir að notkun gagnagrunnsins sé að skila sér að einhverju leyti. „En í eftirlitinu hjá okkur sjáum við einstaklinga sem eru að fá lyf frá fleiri en einum lækni og eru beinlínis í rápi.“

Með rápi á Ólafur við svokallað læknaráp sem er ein af birt­ing­ar­mynd­um þols og ávana­bind­ing­ar hjá sjúk­ling­um sem fá ávana­bind­andi lyf, það er þegar sjúklingar rápa á milli lækna til að verða sér úti um meira af lyfj­um. Þetta er vandi sem er ekki aðeins til staðar á Íslandi, en í lönd­um þar sem aðgang­ur að lækn­um er greiður, get­ur það skapað mik­inn vanda. „Þetta eru allir læknar, allt frá tannlæknum til heilsugæslu- og sérgreinalækna á stofum,“ segir Ólafur.

Pappírsseðlar „furðulega lífseigir“

Þá nefnir hann einnig pappírslyfseðla sem eru ekki sjáanlegir í gagnagrunninum. Í júlí tók gildi reglugerð um lyfjaávísanir og afhendingu lyfja og samkvæmt henni er óheimilt að ávísa með papp­írs­lyf­seðli áv­ana- og fíkni­lyfi til af­greiðslu hér á landi. „Þessir pappírsseðlar hafa verið furðulega lífseigir, það má gefa þá út í undantekningartilfellum en þá þurfa læknar að hafa skýringu á því,“ segir Ólafur.  

Aðspurður hvort til greina komi að skylda lækna til að nota gagnagrunninn við ávísun lyfja og jafnvel setja þak á hversu miklu magni af ávanabindandi lyfjum megi vísa til einstaklinga segir Ólafur að ýmislegt hafi verið rætt. Þá skilaði starfshópur um misnotkun lyfseðilsskyldra lyfja tillögum sínum í sumar um aðgerðir til að stemma stigu við mis- og ofnotkun geð- og verkjalyfja. Ólafur segir að embætti landlæknis sé að reyna að bregðast við því.

„En eitt af vandamálunum er það að einstaklingar geta farið frjálst á milli lækna og fengið ávísað lyfjum,“ segir hann. Að hans mati mætti horfa til nágrannalandanna varðandi ávísanir og setja á þær meiri hömlur. „Við höfum vísbendingar um það að í nágrannalöndunum er erfiðara að fara á milli lækna. Það eru meiri hömlur þar, til dæmis í sambandi við örvandi lyfin, ADHD-lyfin, að heilsugæslulæknar í Svíþjóð mega ekki ávísa þessum lyfjum, einungis sérfræðilæknar.“

Það sem af eru þessu ári hefur embætti landlæknis sent ...
Það sem af eru þessu ári hefur embætti landlæknis sent rúmlega fjörutíu læknum bréf þar sem gerðar eru athugasemdir við lyfjaávísanir. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Vísbendingar um að læknum hafi verið ógnað

Ólafur segir að læknar hér á landi séu oftar en ekki í erfiðri stöðu og að embætti landlæknis hafi fengið vísbendingar um að læknar verði fyrir ógnunum í starfi sínu. „Læknar lýsa þessu umhverfi þannig að þetta er ekki auðvelt fyrir þá heldur, þeir eru að reyna að tækla ákveðin mál gagnvart sjúklingum og um leið og þeir draga úr lyfjagjöf eru einstaklingarnir farnir eitthvert annað.“  

Það sem af eru þessu ári hefur embætti landlæknis sent rúmlega fjörutíu læknum bréf þar sem gerðar eru athugasemdir við lyfjaávísanir. Það er hægt að fara út í alvarlegar aðgerðir en flestir læknar bregðast við þessum athugasemdum,“ segir Ólafur.

Alvarlegustu aðgerðirnar eru að svipa lækna leyfi til að ávísa lyfjum. Það hefur verið gert í nokkrum tilfellum en Ólafur getur ekki staðfest hversu mörg þau eru.

mbl.is

Innlent »

Viðbrögðin jafn vitlaus og ummælin

Í gær, 22:18 Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari segir lítinn hóp vinstri manna virðast telja sig dómara um hvað sé siðferðilega rétt og virðist þar taka undir með pistli sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins birtir á vef sínum í dag. Meira »

„Allt að því vitlaust veður“ á morgun

Í gær, 21:52 „Það hvessir jafnt og þétt eftir því sem líður á morgundaginn. Eftir kl. 17–18 þá verður þetta orðið helvíti slæmt undir Eyjafjöllunum og allra syðst á landinu en þetta gengur nokkuð hratt yfir þannig að um tíu annað kvöld er strax farið að draga stórlega úr þessu allra syðst,“ segir veðurfræðingur. Meira »

Snjóleysi hefur áhrif á sölu jólatrjáa

Í gær, 20:30 Sala á jólatrjám gengur nokkuð vel þrátt fyrir að landsmenn séu margir hverjir ekki enn komnir í jólaskap sökum snjóleysis og almennra leiðinda þegar kemur að veðri. Normannsþinur og íslensk fura í stærðinni 1,5 – 2 metrar eru vinsælustu tegundirnar. Forseti Íslands keypti sér danskt jólatré. Meira »

Gefa geitur, skólastofur og smokka

Í gær, 19:45 Um árabil hefur verið hægt að styrkja góð málefni um hátíðarnar með gjafabréfum. Sífellt bætist í flóruna og verkefnin sem hægt er að styrkja eru mörg. Salan er mikilvæg fjáröflun fyrir samtök og stofnanir á borð við Hjálparstarf kirkjunnar, UNICEF á Íslandi og UNWomen. Meira »

Hálkan lúmsk á Norðurlandi

Í gær, 18:50 „Þetta er ekki að fólk sé illa búið eða glæfraakstur sem veldur. Þetta er aðallega hversu lúmsk hálkan er,“ segir Hilmar Hilmarsson, lögreglumaður á Norðurlandi vestra, í samtali við mbl.is. Fimm umferðaróhöpp hafa átt sér stað í umdæminu um helgina og er aðallega um bílveltur að ræða. Engin alvarleg slys hafa orðið á fólki. Meira »

Eiga rétt á að velja hvar þeir búa

Í gær, 18:30 Það er klárt brot á samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks að þvinga einstakling til búsetu einhvers staðar, segir framkvæmdastjóri Geðhjálpar. RÚV greindi í gær frá karlmanni með alvarlegan geðsjúkdóm sem var komið fyrir á sveitabæ á Austurlandi því ekki voru önnur úrræði í boði. Meira »

„Milljón væri stórsigur“

Í gær, 18:00 Söfnun sjö slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna fyrir Frú Ragnheiði sem fer fram með vikulöngum róðri í verslun Under Armour í Kringlunni gengur gríðarlega vel og upphaflega markmiðinu hefur þegar verið náð. Talið er að milli ríflega sex hundrað þúsund krónur hafi safnast nú þegar og mórallinn er góður. Meira »

„Það er tundurdufl – skipið er að sökkva!“

Í gær, 17:02 Þrír hildarleikir á þremur árum eru umfjöllunarefni nýjustu bókar Óttars Sveinssonar. Með góðfúslegu leyfi Óttars er hér stuttlega gripið niður í einn þeirra atburða sem greint er frá. Meira »

Ekki áður í svo stórum verkefnum

Í gær, 16:02 Reykjavíkurborg og íslenska ríkið eru formlega búin að sækja um að fá að halda 33. verðlaunahátíð evrópsku kvikmyndaverðlaunanna árið 2020. Þetta staðfestir Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, í samtali við mbl.is. Meira »

VG og Samfylkingin sitja á bar

Í gær, 15:50 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, birti í dag pistil á vefsíðu sinni þar sem velt er upp hver viðbrögð af Klausturmálinu hefðu verið ef annar flokkur en Miðflokkurinn ætti í hlut. Segist hann hafa fengið að birta pistilinn og kveðst vona að einhverjum þyki þetta jafn áhugavert og sér. Meira »

Veggjöld samþykkt eftir áramót

Í gær, 14:01 Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi samgönguráðherra, segir að samgönguáætlun verði afgreidd snemma á nýju ári. Full samstaða er meðal ríkisstjórnarflokkanna um afgreiðslu samgönguáætlunar en samkomulag var gert milli ríkisstjórnarinnar og stjórnarandstöðunnar um að samgönguáætlun verði í forgangi þegar þing kemur saman að nýju eftir jólafrí. Meira »

„Þarna er mikilvægum áfanga náð“

Í gær, 13:23 Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfisráðherra segir niðurstöðuna á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í Katowice í Póllandi í gær vera mikilvægan áfanga þó að enn standi ákveðin atriði út af sem þurfi að klára á ráðstefnunni að ári. Meira »

Brýnt að allir njóti ávaxta uppsveiflu

Í gær, 12:31 Sjálfstæðisflokkurinn leggur mikið upp úr efnahagslegum umsvifum, hagvexti og drift í atvinnulífinu þannig að leggja megi meira til þeirra sem á aðstoð þurfa að halda. Þetta sagði Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, í útvarpsþættinum Þingvöllum. Meira »

Birgitta og Emmsjé Gauti í hátíðarskapi

Í gær, 12:00 Þau voru áberandi á árinu sem er að líða, þau Birgitta Haukdal og Emmsjé Gauti.   Meira »

Skaðabótaskylda vegna falls í stiga

Í gær, 10:45 Veitingastaður hefur verið dæmdur skaðabótaskyldur vegna slyss sem kona varð fyrir í stiga þar árið 2015. Féll konan í stiganum, en í málinu var meðal annars tekist á um hvort öryggi hefði verið nægt í stiganum, en þar voru engin handrið þegar slysið átti sér stað. Meira »

Mátti gera fjárnám vegna skattbrots

Í gær, 09:40 Héraðsdómur Reykjavíkur hafnaði í vikunni beiðni karlmanns um að ógilda fjárnám sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu hafði gert. Fjárnámið var gert vegna skuldar mannsins við sýslumann í kjölfar dóms sem hann hlaut árið 2013 í skattamáli. Hafði hann verið dæmdur til að greiða 64 milljónir vegna vangoldins virðisaukaskatts. Meira »

Bjarni Benediktsson mætir á Þingvelli

Í gær, 08:30 Störfum Alþingis var frestað nú á föstudaginn eftir að hafa lokið afgreiðslu fjölmargra mála nú í desember, meðal annars fjárlaga. Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra mætir í þjóðmálaþáttinn Þingvelli í dag. Meira »

Enn ein lægðin gengur yfir á morgun

Í gær, 08:22 Á morgun kemur enn ein lægðin upp að landinu með vaxandi vindi þar sem búast má við 15-23 m/s víða um land og allt að 28 m/s um tíma syðst á landinu auk hvassari hviða. Þetta kemur fram í hugleiðingum veðurfræðings á Veðurstofunni. Meira »

Greiðfært en hálka víða

Í gær, 07:43 Víðast er vel greiðfært á landinu, en hálku og hálkubletti má finna víða. Hellisheiði er til að mynda orðin auð, en hálka er á Mosfellsheiði, Kjósarskarði og hálkublettir í Þrengslum. Þá er hálka á Holtavörðuheiði og hálkublettir á Snæfellsnesi og Bröttubrekku. Meira »
Nokkrar notaðar saumavélar til sölu !!
Nokkrar tegundir, ýmsar gerðir. Allar ástandsskoðaðar og prófaðar af fagmanni. V...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH, NORWEGIAN & DANISH f. foreigners - ÍSLENSKA f. útlendinga - ENSKA f. fullorðna - NORSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA, DANSKA I, II, III, IV, V, VI: 2019:SPRING/VORÖNN: ...
Bækur til sölu
Bækur til sölu Adventures of Huckleberry Finn 1884, 1. útg., Fornmannasögur 1-12...
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...