"David Straithairn er þar frábær í hlutverki Ed Murrows og má segja að hann nái hér um bil að lífga við hina goðsagnakenndu persónu sína," segir í dómi.
"David Straithairn er þar frábær í hlutverki Ed Murrows og má segja að hann nái hér um bil að lífga við hina goðsagnakenndu persónu sína," segir í dómi. — Reuters
Leikstjórn: George Clooney. Aðahlutverk: David Strathairn, Robert Downey Jr., Patricia Clarkson, Ray Wise, Frank Langella, George Clooney. Bandaríkin, 93 mín.

KVIKMYNDIR, sem byggjast alfarið á samtölum og skoðanaskiptum, eru orðnar sjaldséðar í Hollywood kvikmyndagerð og þótt víðar væri leitað. Því verður annað leikstjórnarverkefni hins þekkta kvikmyndaleikara George Clooneys, Góða nótt og gangi ykkur vel ( Good Night, and Good Luck ) að teljast ánægjuleg og áhugaverð undantekning frá þeirri reglu. Í myndinni er fjallað um merkilegt tímabil í bandarískri sjónvarpsfréttamennsku, dagskrárgerð fréttamannsins Edwards R. Murrow og framleiðanda hans Freds Friendlys en þeir sáu um fréttaskýringarþáttinn See It Now á CBS sjónvarpsstöðinni á árunum 1951-1958. Murrow, (sem hafði öðlast virðingarsess sem útvarpsfréttamaður hjá CBS fyrir tilkomu sjóvarpsins) og teymi hans hjá CBS skráðu störf sín á spjöld sögunnar um miðjan sjötta áratuginn, er þeir réðust gegn nornaveiðum þingnefndar öldungadeildarþingmannsins Josephs McCarthys, og risu upp til varnar tjáningar- og skoðanafrelsi, sem mjög var vegið að á tímum McCarthyismans. Þannig tók þátturinn fyrir mál Milo Radulovich, manns sem var rekinn úr flughernum vegna meintra tengsla föður hans og systur við kommúnista. Þá voru aðferðir McCarthys gagnrýndar harðlega í See It Now, þætti sem tók öldungardeildarþingmanninn á beinið árið 1954, en hið djarfa skref sem þátturinn tók gegn McCarthy þykir hafa stuðlað að þeirri pólitísku og almennu viðhorfsbreytingu sem varð til þess að McCarthy varð að láta af nornaveiðunum.

Fréttaskýringarþátturinn See it Now var á dagskrá á tíma sem gjarnan er kenndur við gullöld sjónvarpsdagskrárgerðar í Bandaríkjunum, og má segja að nafn Edward J. Murrow sé að mörgu leyti lagt að jöfnu við það tímabil. Þetta var í árdaga sjónvarpsins og kappkostuðu stóru sjónvarpstöðvarnar sem hreppt höfðu útsendingarleyfi að ávinna sér traust, bæði meðal stjórnvalda og almennings, en heimili landsins voru óðum að sjónvarpsvæðast. Talsverðu fjármagni var veitt í vandaða dagskrárgerð á þessu tímabili, og var sjónarpsstöðvunum nokkuð í mun að rækja skyldu sína sem upplýsingamiðill í þágu almennings, nokkuð sem átti eftir að breytast þegar sjónvarpið hafði styrkt stöðu sína fjölmiðill. Kvikmyndin Good Night and Good Luck fjallar ekki eingöngu um baráttu Murrow og félaga fyrir málfrelsi og upplýstri fjölmiðlaumfjöllun andspænis pólitískum þrýstingi, heldur einnig andspænis þeim breytingum sem voru að eiga sér stað þegar leið á sjötta áratuginn. Afþreyingarvæðing, gróðasjónarmið og þrýstingur frá auglýsendum tók að móta dagskrárgerðina og hugsjónir um vandaða fréttamennsku áttu undir högg að sækja.

George Clooney tekst einkar vel að framsetja hið sögulega efni sem tekist er á við í kvikmyndinni. Myndin er lágstemmd og knúinn áfram af samtölum fremur en tilraunum til að búa til hástemmda spennuumgjörð um atburðina. Áhersla er lögð á að byggja upp sögupersónur og dramatískur þungi myndarinnar er sóttur til skoðanaskipta þeirra og hins rafmagnaða andrúmslofts er skapast meðal aðstandenda þáttarins sem vita að þeir eru að stíga inn á jarðsprengjusvæði með umfjöllun sinni. Þáttur frábærra leikara myndarinnar við að magna upp andrúmsloftið á fréttastofunni og miðla sálarstríði persónanna er mikill. David Straithairn er þar frábær í hlutverki Ed Murrows, og má segja að hann nái hér um bil að lífga við hina goðsagnakenndu persónu sína. Þá fer Clooney þá leið að hafa kvikmyndina í svart-hvítu, og laga útlit hennar að upptökunum sem til eru af hinum upprunalegu útsendingum þáttarins See It Now . Þannig er flakkað milli atriða úr hinum frægu þáttum og sviðssetninga á kynningu og útleggingum Ed Morrows í útsendingarklefa CBS sjónvarpsstöðvarinnar, alvarlegur í bragði - ávallt með sígarettu í hönd.

Málflutningur Murrow í dagskrárgerð jafnt sem ræðuhöldum geislar af skerpu og mælskulist og er augljóst að aðstandendur myndarinnar leitast við að láta þetta málefni fortíðarinnar hljóma inn í samtímann. Upprifjunin á skoðanakúgun McCarthyismans í nafni Kalda stríðsins felur í sér varnaðarorð gegn skerðingu á borgaralegum réttindum í nafni "hryðjuverkastríðsins", og spádómar Murrows um hnignun sjónvarpsdagskrárgerðar eru áminning um hversu afþreyingarvæðing sjónvarpsfréttamennsku er langt gengin.

Heiða Jóhannsdóttir