2. maí 2006 | Minningargreinar | 1801 orð | 1 mynd

ÁRNI G. STEFÁNSSON

Árni Geir Stefánsson, lektor við Kennaraháskóla Íslands, fæddist í Neskaupstað 3. nóvember 1932. Hann lést af slysförum í gönguferð á Madeira á páskadag 16. apríl síðastliðinn. Foreldrar hans voru hjónin Elín Guðjónsdóttir, f. 9. maí 1898, d. 20. nóvember 1995, og Stefán Jóhann Guðmundsson, byggingameistari og bæjarfulltrúi í Neskaupstað og síðar byggingameistari og hreppstjóri í Hveragerði, f. 26. október 1899, d. 29. október 1988. Árni fluttist með foreldrum sínum frá Neskaupstað til Hveragerðis 1935. Þau Elín og Stefán eignuðust fimm börn auk Árna. Þau eru: Unnar, viðskiptafræðingur og fv. ritstjóri Sveitarstjórnarmála, f. 20. apríl 1934, kvæntur Maríu Ólafsdóttur, handrita- og prófarkalesara, f. 17. janúar 1939; dóttir, f. 10. apríl 1936, sem lést á fyrsta ári; Guðmundur hljóðfærasmíðameistari, f. 5. október 1937, sambýliskona Erla K. Valdimarsdóttir sjúkraliði, f. 10. ágúst 1937; Guðjón Ingvi, verkfræðingur og fv. framkvæmdastjóri Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi, kennari við Iðnskólann í Reykjavík frá 2001, f. 3. mars 1939, kvæntist Guðrúnu Broddadóttur hjúkrunarfræðingi, f. 28. ágúst 1941, þau skildu; Atli Þorsteinn tæknifræðingur hjá VST, f. 11. desember 1942.

Árni kvæntist 28. september 1963 Aðalbjörgu Árnadóttur hjúkrunarfræðingi, f. 17. janúar 1939, dóttur Árna Vilhjálmssonar læknis á Vopnafirði, og konu hans, Aagotar Fougner-Johansen. Börn þeirra eru: 1) Gerður Aagot heimilislæknir, f. 7. júní 1964, gift Alfonsi Sigurði Kristinssyni slökkviliðsmanni, f. 1. mars 1957. Börn þeirra eru Árni Kristinn, f. 18. ágúst 1993, og Sigríður Ása, f. 18. ágúst 1995. 2) Elín Huld, söngkona og verkefnastjóri hjá Glitni í Lundúnum, f. 5. júlí 1965. 3) Kristín Sif hjúkrunarfræðingur, f. 3. mars 1969, gift Páli Sveinssyni iðnfræðingi, f. 4. september 1961. Dætur þeirra eru Bergrún Adda, f. 3. febrúar 1996, og Elín Ásta, f. 26. apríl 1999. 4) Stefán Baldur, bókmenntafræðingur, vefstjóri hjá Íslenskri erfðagreiningu, f. 22. desember 1972, kvæntur Ásdísi G. Sigmundsdóttur bókmenntafræðingi og kennara, f. 13. júní 1973. Börn þeirra eru Steingrímur Viljar, f. 31. maí 2001, og Stefanía Védís, f. 3. nóvember 2003.

Árni stundaði nám við menntaskóladeild Héraðsskólans að Laugarvatni 1949-1950, lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1953, sótti nám í landafræði, mannkynssögu og uppeldisfræði við Háskóla Íslands 1953-1955. Stundaði nám við Háskólann í Stokkhólmi 1956-1961 og lauk þaðan fil. mag. prófi í landafræði, sálarfræði, uppeldisfræði og félagsfræði 1961. Hann stundaði nám í landafræði og landafræðikennslu við Háskólann í Osló 1977-1978. Árni var stundakennari við Brännkyrka Läroverk í Stokkhólmi 1960, skólastjóri Gagnfræðaskólans á Selfossi 1961-1968, kennari við Kennaraskóla Íslands 1968-1973 og lektor við Kennaraháskóla Íslands frá 1973 til ársloka 2002. Stundakennari í landafræði við Háskóla Íslands 1973-1977. Hann var formaður landsprófsnefndar 1969-1973, var í prófanefnd menntamálaráðuneytisins 1973-1977 og formaður prófanefndar Kennaraháskólans frá 1978 til 2003. Hann var fulltrúi Íslendinga í stjórn félags landafræðikennara á háskólastigi á Norðurlöndum og skipulagði fundi og ráðstefnur á þess vegum. Árni var um árabil leiðsögumaður og fararstjóri bæði innanlands og utan. Á eigin vegum og með sínum nánustu fór hann á hverju sumri í gönguferðir um Ísland og ferðaðist mikið erlendis. Árni lét sig varða ýmis félagsmál og var m.a. formaður Félags íslenskra stúdenta í Stokkhólmi 1957-1958. Árni var jafnaðarmaður, virkur í Alþýðuflokknum og gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir flokkinn. Árni unni listum, s.s. tónlist og leiklist, og var fastagestur á tónleikum, óperum og í leikhúsum allt frá námsárum til æviloka.

Útför Árna verður gerð frá Langholtskirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 13.

Við bræðurnir vorum fimm, Árni okkar elstur, brautryðjandinn. Hann varð okkur fyrirmyndin, samviskusamur, vandvirkur og stakur reglumaður.

Við, fjölskyldan vorum meðal frumbyggja í Hveragerði. Menn byggðu hús sín með jarðhitann allt um kring, á melum sem sá þá varla á stingandi strá. Staðurinn sem með árunum er löngu orðinn þekktur sem "blóma- og garðyrkjubær". Þetta umhverfi kveikti áhuga Árna á jarðfræði, undrum og sköpunarmætti náttúrunnar. Ég man vel, þegar Árni dró okkur yngri strákana með sér upp á Kambabrún til að verða vitni að Heklugosinu 1947.

Árni var listunnandi. Þegar plötuspilari kom fyrst inn á heimilið mætti Árni með Tannhäuser og Jussi Björling á meðan framlag annarra var MA kvartettinn og önnur dægurtónlist þeirra daga.

Þegar við vorum strákar, átti hann frumkvæðið að því, að við tókum okkur til og plöntuðum trjám, sem síðar urðu að litlum skógi með stígum. Þessi staður fékk nafnið Bræðralundur. Árni var alltaf að yrkja jörðina, til æviloka.

Á bernskuheimili okkar voru ávallt frjóar umræður um samfélagsmál. Árni var enda frá fyrstu tíð mjög áhugasamur um menntamál og stjórnmál. Hann var einlægur jafnaðarmaður.

Árni bróðir minn var vandaður maður. Hamingjumaður í lífinu. Hann átti góða konu og börn þeirra eru öll vel af Guði gerð. Lífsstarf hans og áhugamál fóru saman, rannsóknir og fræðsla á náttúrusviði. Þekkingu sinni miðlaði hann til þúsunda nemenda og ferðafólks sem leiðsögumaður hér og erlendis.

Að leiðarlokum þakka ég góða leiðsögn og ævilanga samfylgd sem aldrei bar skugga á.

Guðjón Ingvi.

Það tekur tíma að jafna sig á því þegar góður vinur fellur frá, langan tíma. Kærar minningar og þakklæti fyrir samfylgdina er þó það sem áfram lifir og við búum að.

Við brottför Árna G. Stefánssonar stendur eftir mikið ófyllt skarð. Öll framkoma hans einkenndist af hógværð og háttvísi. Þess vegna urðu áhrif hans mikil á samferðamenn. Hann gekk lífsgönguna án þess að trana sér fram en alltaf fékk maður eitthvað nýtt og athyglisvert um að hugsa eftir að hafa skipst á skoðunum við hann.

Árni var gjörhugull maður, ákaflega sjálfstæður, frjáls og heiðarlegur í hugsun og lífsskoðun sína byggði hann á heilbrigðu mati sannmenntaðs manns með mikla yfirsýn.

Hann var mikill unnandi íslenskrar náttúru og naut áreiðanlega uppeldisins í Hveragerði í þekkingu sinni og ást á því fjölskrúðuga gróðurríki sem hann kynntist í þeim gróðurreit. Umgengni við náttúruna var Árna heilagt mál. Hann vann við að gera garðinn okkar sumarið 1969. Eitt sinn gekk þar hjá hópur ungs fólks og einn úr hópnum fleygði tómum sígarettupakka á gangstéttina. Árni sá þetta, brást snarlega við, greip pakkann upp og rétti unglingnum með þeim orðum að hann hefði misst hann. Fáir sýna slík viðbrögð en fyrir Árna voru þau sjálfsögð. Það er engin tilviljun að við höfum munað þetta atvik um nær hálfrar aldar skeið.

Þau hjónin Árni og Aðalbjörg gerðu víðreist, bæði hér heima og um flestar álfur heims. Leiðsögn ferðamanna hér heima og erlendis var löngum starf Árna á sumrum og fór þar vel saman gróin þekking sagn- og landfræðingsins og ást hans á náttúru og menningu í þeim löndum sem farið var um. Annað þessu skylt var ást hans á sígildri tónlist og þakklátur var hann fyrir miðlun Sinfóníuhljómsveitar Íslands og kynningu á klassíkinni hér á landi og átti hún hollvin þar sem hann var.

Árni var áhugamaður um þjóðmál og fór aldrei leynt með það að í jafnaðarstefnunni sá hann skilgreint það réttlæti og samábyrgð meðal þjóða sem féll að hans heimssýn. Bindindismaður var Árni alla sína ævi og lét þau mál til sín taka, sérstaklega á námsárunum.

Það er sárt að sjá á bak þessum góða dreng sem sannarlega skilaði miklu og farsælu dagsverki. Þau hjónin færðu þjóðfélaginu fjögur vel menntuð börn sem áfram halda óræðan lífsins veg með mökum sínum og börnum.

Á sviði skólamála á Árni langt, fjölbreytilegt og farsælt starf að baki. Margir nemendur munu minnast hans sem mikils læriföður og jafningja í daglegri umgengni.

Þegar við nú kveðjum Árna G. Stefánsson lifir minningin um heiðríkan en einarðan svip, frjálsa og frjóa hugsun og opinn huga fyrir öllu því sem lifði og hrærðist í umhverfi hans.

Missir Aðalbjargar, barna þeirra og allra aðstandenda er mikill en í þeirra djúpa söknuði er minningin um góðan dreng björt.

Megi guð hjálpa þeim að lifa í þeirri birtu.

Hólmfríður og Hörður.

Góður vinur minn, Árni G. Stefánsson, er látinn. Þau hörmulegu tíðindi bárust frá Madeira, að Árni hefði látist þar af slysförum en hann var þar á ferðalagi. Við Árni kynntumst í Menntaskólanum í Reykjavík og í Félagi ungra jafnaðarmanna. Það tókst þegar með okkur mjög náin vinátta og við störfuðum mikið saman innan Félags ungra jafnaðarmanna í Reykjavík og innan Alþýðuflokksins. Við gegndum báðir trúnaðarstörfum í FUJ samhliða námi í Menntaskólanum. Árni vakti strax athygli í unghreyfingu Alþýðuflokksins fyrir heilbrigðar skoðanir á þjóðfélagsmálum og fyrir brennandi áhuga á jafnaðarstefnunni. Árni var strax í æsku mikill eldhugi. Mér er ávallt minnistætt er við sóttum fræðslunámskeið um stjórnmál hjá Gylfa Þ. Gíslasyni. Þar lagði Árni fram ritsmíð, sem hreif alla viðstadda fyrir frumlega hugsun og einlæga jafnaðarstefnu.

Árni var alla tíð mikill Alþýðuflokksmaður og Samfylkingarmaður eftir að hún var stofnuð. Árni var einn af hinum traustu flokksmönnum, sem alltaf studdu flokkinn hvort sem vel eða illa áraði. Hann vann margvísleg trúnaðarstörf fyrir Alþýðuflokkinn og skilaði öllu vel, sem hann tók að sér. Hann hafði alla tíð mikinn áhuga á stjórnmálum en kennsla varð hans atvinna og hann aflaði sér góðrar menntunar hér og erlendis til undirbúnings kennarastarfinu.

Það er mikil eftirsjá að Árna G. Stefánssyni. Ég votta eftirlifandi eiginkonu hans, Aðalbjörgu Árnadóttur, og börnum þeirra mína innilegustu samúð vegna fráfalls Árna. Drottinn blessi minningu hans.

Björgvin Guðmundsson.

Kveðja frá Kennaraháskóla Íslands

Okkur brá við þegar við fréttum lát Árna G. Stefánssonar fyrrverandi lektors við Kennaraháskólann. Við kvöddum hann fyrir páska, glaðan og reifan því hann hlakkaði til að fara í draumaferðina sína til Madeira, ætlaði að eiga nokkra frídaga með góðum vinum og sinna sínum helstu áhugamálum, göngu og skoðunarferðum um framandi slóðir. Úr þeirri ferð átti hann ekki afturkvæmt. Með honum er horfinn enn einn þeirra ágætu kennara sem fylgdu þróun Kennaraháskólans frá fyrstu skrefum til þess sem hann er í dag.

Árni G. Stefánsson átti að baki langan feril sem kennari. Hann var fyrst gagnfræðaskólakennari eins og þá var kallað og einnig skólastjóri á Selfossi, en hóf kennslu við Kennaraskólann 1968 og varð lektor við Kennaraháskólann þegar kennaranám fluttist á háskólastig árið 1971.

Sérgrein Árna var landafræði og landafræðikennsla en auk kennslu sinnti Árni ýmsum trúnaðarstörfum bæði innan skólans og utan. Árni hafði einlægan áhuga á sérgrein sinni og samdi t.d. námsefni bæði fyrir unga nemendur og fyrir háskólanemendur. Hann ferðaðist víða um heiminn til að skoða sig um og var frábær fræðari og leiðsögumaður. Árni hætti kennslu þegar hann varð sjötugur eins og lög gera ráð fyrir, en var þrátt fyrir það ekki hættur störfum við Kennaraháskólann því hann átti hingað mörg erindi og sinnti ýmsum störfum eftir að kennsluferli hans lauk. Hann tók að sér að stjórna prófahaldi við skólann og vann einnig undanfarin ár við inntöku nýrra nemenda. Hvort tveggja eru mikilvæg trúnaðarstörf þar sem nákvæmni Árna og vandvirkni voru dýrmætir kostir og við þau störf naut hann sín ekki síður en við kennsluna.

Árni G. Stefánsson var einstaklega greiðvikinn, hógvær og ljúfur maður sem vildi hvers manns vanda leysa. Hann var einn þeirra sem settu svip sinn á kennarastofuna í Kennaraháskólanum við Stakkahlíð með hæglátri, vinsamlegri framgöngu sinni og hlýju brosi. Starfsfólk Kennaraháskóla Íslands kveður Árna G. Stefánsson með virðingu og þakklæti.

Fyrir hönd skólans sendi ég kveðjur til eftirlifandi konu Árna, Aðalbjargar Árnadóttur, barna þeirra og fjölskyldna.

Ólafur Proppé rektor.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.