5. september 1993 | Minningargreinar | 665 orð

Minning Bergsveinn Skúlason frá Skáleyjum Fæddur 3. apríl 1899 Dáinn 21. ágúst

Minning Bergsveinn Skúlason frá Skáleyjum Fæddur 3. apríl 1899 Dáinn 21. ágúst 1993 Bergsveinn Skúlason var fæddur í Hvallátrum á Breiðafirði

3. apríl 1899. Foreldrar, Skúli Bergsveinsson bóndi, lengst í Skáleyjum og kona hans Kristín Einarsdóttir húsfreyja. Búfræðingur frá Hvanneyri 1921. Nám við Askov lýðháskóla einn vetur, störf á dösnkum búgarði eitt sumar. Bóndi í Skáleyjum 1928­31, Skálmarnes-Múla 1931­40, Ögri 1940­47. Verkamaður Garðahreppi 1947­50. Bústjóri Breiðuvík 1953­55. Verkamaður í Reykjavík frá 1955.

Giftur 9. júní 1928 Ingveldi Jóhannesdóttur frá Skáleyjum. Kjördóttir þeirra er Hrafnhildur Bergsveinsdóttir. Fóstursonur þeirra var Kristján Valdimarsson sem lést fyrir mörgum árum.

Bergsveinn lést í hjúkrunarheimilinu Sunnuhlíð í Kópavogi eftir nokkurra mánaða dvöl þar.

Nú er Bergsveinn fluttur blessaður karlinn og blessuð sé minning hans. Kannski er hann að lesa þetta yfir öxlina á mér.

Eftir þessa þurru upptalningu verð ég að geta þess að hann skammaði mig fyrir mælgi í minningargreinum, en hvatti mig jafnframt til meiri ritstarfa. Þar var hann sjálfur.

Bergsveinn Skúlason var vænn meðalmaður á hæð, þrekvaxinn og búlduleitur. Sópaði að honum þar sem hann fór. Virkur í félagsmálum.

Hann var í forystu um stofnun Búnaðarfélags Flateyrarhrepps á 3. áratug aldarinnar og fyrsti formaður þess. Tímarnir breytast í byggðum og félagsmálum bændanna. Það er að vísu tilviljun, eða hvað? En þó tímanna tákn að núna á sama ári og forsprakkinn deyr, lýstu hinir fjórir félagar, sem eftir stóðu á aðalfundi, yfir að félagið væri í raun dautt, yfirsöng lokið og moldunin ein eftir.

Bergsveinn var hreppsnefndarmaður og sýslunefndarfulltrúi fyrir Múlasveit svo að eitthvað sé nefnt félagslegra starfa hans.

Snemma hóf hann grúsk sitt og sparðatíning um menn, málefni og landshagi. Flutti erindi á mannamótum og safnaðist hirð viðmælenda og lærisveina að fræðabrunninum, þess utan. Þegar út voru komnar nokkrar bækur hans var hann opinberlega sæmdur fyrir ritstörf sín. Viðurkenningin var honum veitt fyrir fagurlega ritað og flutt íslenskt mál um þjóðlegan fróðleik.

Bækur hans geyma mynd af störfum og hag genginna kynslóða í Breiðafjarðareyjum og umhverfi Breiðafjarðar.

Það var blessað bjargræði

Breiðafjarðareyja,

að Skarfakletts í skorinni

skyldir þú ekki deyja.

Svo kvað Jón frá Skáleyjum æskufélagi hans eftir útvarpserindið um strandið í Skarfakletti.

Bækurnar eru sá bautasteinn sem Bergsveinn reisti sér sjálfur og óbrotgjarn mun standa meðan nokkur hræða þessarar þjóðar nennir að fræðast um slíkt efni og það náttúrufar sem áar okkar byggðu afkomu sína á.

Pennasnilld hans geymist á þessum blöðum og þá ekki síður pennagleðin. Þessi sama hvöt og magnaði Snorra Sturluson og Ara fróða Þorgilsson.

Það var ómaksins vert að fara til hans og eiga með honum rabbstund. Hann lét ekki alltaf líklega og var enginn já og amen maður við öllu sem uppá borðið kom. Sama hvort viðmælandinn vildi fjalla um íslenskan landbúnað eða alþjóða pólitík. Jafnan var hann málsvari þeirra sem minna máttu sín og fús til varnar ef honum þótti hallað á.

Ritstörfin munu geyma hans nafn. Önnur störf hans báru vott ráðdeildar og samviskusemi þeirrar kynslóðar sem ekki aðeins þurfti á öllu sínu að halda, heldur vildi einnig sækja fram og skapa betri tíma.

Búskaparsaga hans er ekki saga festu og umsvifa með mannvirkjum sem mölur og ryð fá grandað, en í túninu heima má enn sjá handaverk búfræðingsins unga sem ætlaði að bæta ábýlið.

Hann sagðist vera kommi, sem er nú kannski teygjanlegt hugtak. Gagnrýninn var hann, oft hvassyrtur og lítt beygður inn í kirkjulega auðmýkt. Þessi ergi magnaðist er líkamsburðir tóku að þverra og varð erfið hans nánustu, sem honum sjálfum. Sólargeislinn sem þítt gat geðið voru dótturdætur hans. Dætur Hrafnhildar og Björns Guðmundssonar.

Svo fór að gamli harðjaxlinn fann helst fró frá erfiðleikum sínum í að rifja upp bænir bernsku sinnar. Síðustu orðin sem konan hans skildi af hans vörum voru ósk um prestsfund og kirkjulega útför.

Ingu frænku minni bið ég Guðs blessunar og votta henni virðingu mína. Sömuleiðis hjúkrunarfólkinu í Sunnuhlíð.

Fjölskylda hans öll þiggi mína lokakveðju.

Lifið heil!

Jóhannes Geir Gíslason.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.