Sveinn Þórðarson fæddist á Kleppi 13. janúar 1913. Hann lést á heimili dóttur sinnar í Red Deer, Alberta í Kanada 13. mars sl. Foreldrar hans voru Þórður Sveinsson, yfirlæknir og prófessor, f. 20.12. 1874, d. 21.11. 1946, og kona hans Ellen Johanne Kaaber, f. 9.9. 1888, d. 24.12. 1974. Foreldrar Þórðar voru Sveinn Pétursson, bóndi á Geithömrum, og k.h. Steinunn Þórðardóttir, bónda á Ljótshólum í Svínadal. Foreldrar Ellenar voru Jens Ludvig Joachim Kaaber, framkvæmdastjóri í Kaupmannahöfn, og kona hans Sara, f. Hermann.

Systkini Sveins eru Hörður, sparisjóðsstjóri, f. 11. desember 1909, d. 6.12. 1975, Úlfar, augnlæknir, f. 2.8. 1911, d. 28.2. 2002, Nína Thyra, kona Trausta Einarssonar prófessors, f. 27.1. 1915, d. 22.7. 2004, Agnar Jóhannes, rithöfundur, f. 11.9. 1917, d. 12.8. 2006, Gunnlaugur Einar, hæstaréttarlögmaður, f. 14.4. 1919, d. 20.5 1998, og Friðþjófur Sverrir, blaðamaður, f. 29.3. 1922.

Kona Sveins var Þórunn Jónassen Hafstein, f. 23.8. 1912, d. 16.8. 1998, dóttir Marinós Hafstein, sýslumanns, og k.h. Þórunnar Eyjólfsdóttur. Börn: 1. Marinó Hafstein, f. 5.12. 1941, starfsmaður Landsbankans, kvæntur Svanhildi Alexandersdóttur, flugfreyju.

Dætur þeirra: a. Þórunn Björg, í sambúð með Stefáni Viðarssyni, b. Elín Dís. Synir Marinós frá fyrra hjónabandi: a. Sveinn, búsettur í Noregi, b. Sverrir, búsettur í Svíþjóð. 2. Þórður, viðskiptafræðingur, verktaki malbikunarfyrirtækis, f. 13.12. 1945, k. Mona Billey Thordarson, tannlæknir. Börn: a. Nyja, b. Sando, c. Kara, d. Layla. 3. Ellen Nína Ingólfsson, starfsmaður elliheimilis, f. 3.1. 1949, var gift Erni Ingólfssyni sem er látinn. Dætur: a. Þórunn Jóhanna, b. Ragnheiður Katrín, c. Ingibjörg Rós, d. Elín Sólveig.

Sveinn varð stúdent frá MR 1931, stundaði nám við HÍ, háskólann í Kaupmannahöfn og háskólann í Jena og lauk doktorsprófi þaðan í eðlisfræði, stærðfræði og efnafræði 1939. Löggiltur dómtúlkur og skjalaþýðandi í þýsku 1952. Kennari við MA febrúar 1939–52, skólameistari ML 1952–59. Flutti til Kanada 1959. Kenndi í Abbotsford, Fairview og Grande Prairie áður en hann kom til LTCHS. Árið 1964 varð hann prófessor í eðlisfræði við háskólann í Red Deer. Hann fór á eftirlaun 1983. Sveinn stundaði svarðarrannsóknir á Norður- og Austurlandi á vegum Rannsóknarráðs ríkisins sumrin 1939 og 1940 og efnafræðistörf á vegum Síldarverksmiðju ríkisins nokkurn tíma á sumrin frá 1943. Hann var í skíðaráði á Akureyri í nokkur ár og í stjórn Skíðasambands Íslands frá 1947, ennfremur löggiltur skíðadómari 1948. Í stjórn Stúdentafélags Akureyrar var hann öðru hverju og ritstjóri Náttúrufræðingsins 1945–46.

Sveinn var mikill fjölskyldumaður, naut sín best í gönguferðum, á skíðum og í útilegum með börnum og barnabörnum. Hann las mikið og hlustaði á sígilda tónlist.

Minningarathöfn um Svein verður haldin í Eventide Funeral Chapel, 4820 – 45 street, Red Deer, Alberta, þriðjudaginn 20. mars kl. 11 f.h. Vilji menn minnast hans er bent á Canadian Cancer Society, Red Deer Unit, 4730 Ross Street. Samúðarkveðjur má senda fjölskyldunni á síðuna www.eventidefuneralchapels.com.

Sveinn verður jarðsettur í Tindastóls-kirkjugarði við Markerville í Alberta.

Mágur minn, Sveinn Þórðarson, er borinn til grafar í dag – 20. mars – vestur í Kanada.

Hann var einn Kleppssystkinanna, sem nú eru öll horfin utan Sverris. Agnar, eiginmaður minn, sem lést á síðastliðnu sumri, átti ógleymanlegar bernskuminningar um Svein, bróður sinn, og brúðuleikhúsið, sem hann smíðaði fyrir yngri systkini sín. Þar fóru fram ævintýralegar leiksýningar, þar sem Sveinn samdi, sviðsetti og lék sjálfur allar persónurnar. Sýningar í alvöruleikhúsum ná ekki slíkum töfrum! En bernskan leið hratt og harðir skólabekkir í Reykjavík tóku við. Í hópi skólabræðra voru sex skólasystur. Til einnar þeirra renndi hann brátt hýru auga. Og það augnatillit entist ævina út! Tveir af skólabræðrunum urðu nánir vinir hans, Friðþjófur G. Johnson og Baldvin Jónsson, sem seinna varð besti vinur Úlfars, bróður Sveins. Þessir menn gengu lögfræðinni á hönd, annar í héraðsdómi, hinn í hæstarétti. Leið Sveins lá hins vegar í suður, til Danmerkur og Þýskalands, þar sem hann hafði langa viðdvöl og fékk, öll árin, inni hjá foreldrum skólabróður síns. Schwabe-fjölskyldan reyndist honum afbragðsvel.

Undir jól 1932 eru fötin hans gatslitin, olnbogarnir standa út úr og hann fer til skraddarans í Rukka og lætur sauma sér föt úr sterku efni, velur pokabuxur, þá þarf ekki að hugsa um brot og miklu sjaldnar að strauja! Og hann segir foreldrum sínum frá náminu: Ég er nú með fjórðu analysuna, vona ég klári hana á morgun, hinar þrjár hafði ég réttar. Schwabe, vinur hans, vatna- og sjávarlíffræðingur, átti síðar eftir að njóta aðstoðar Úlfars, til að komast frá Íslandi til Chile, þar sem kona hans var, en til Íslands hafði honum tekist að flýja frá Austur-Þýskalandi.

Minningar mínar um Svein eru helst tengdar Laugarvatni, þar sem við Nína, systir hans, dvöldum oft á sumrin í fríum, hún með dóttur sína og ég með synina, og fengum inni, ýmist í kjallaranum hjá Sveini og Þórunni eða í skólanum. Í þessum fríum skiptust á skin og skúrir og líklegast er rigningasumarið mér eftirminnilegast, þegar flóðgáttir himins stóðu galopnar í tvær vikur og við fórum með barnahópinn, Sveins börn þar meðtalin, og hundinn Kol, í langar göngur daglega. Á kvöldin sátu Sveinn og Þórunn oft hjá okkur og sagði Sveinn okkur stundum sögur frá námsárum sínum ytra. Ég er ekki viss um að skólameistarastarfið hafi hentað Sveini sérlega vel. Hann var vísindamaður og hefði ekki átt að þurfa að fást við skólastjórn. Auk þess var héraðsskóli á fleti fyrir og hefur stjórnanda hans vafalaust fundist þrengt að sér, þegar menntaskóla var dengt ofan í fjóshauginn hjá honum! Stundum gekk Sveini erfiðlega að ná eyrum menntayfirvalda. Ég gleymi ekki sumrinu, sólskinsdögunum, þegar við Nína skúruðum og glansbónuðum langa ganginn í menntaskólanum þrívegis á rúmri viku, en menntamálaráðherra varð æ ofan í æ að fresta heimsókn í skólann sökum anna.

Sveinn var ákaflega barngóður og þótti sonum okkar Agnars mjög vænt um hann og þótti mikið til hans koma. Eitt sinn bauð hann Ugga, elsta syni okkar, með sér austur að Laugarvatni og þegar Uggi kom heim, með kúlu á höfðinu, sagði hann með aðdáun í röddinni: "Hann Sveinn frændi er ógurlega góður bílstjóri, hann keyrir svo vel út af." Sveinn hafði með naumindum komið í veg fyrir árekstur, þegar Laugarvatnsrútan kom akandi á móti honum á fleygiferð – á miðjum veginum!

Minningar mínar um Svein eru frá þessum sumardögum. Hann var ákaflega notalegur maður, hlýr og gamansamur, sem við söknuðum mjög, þegar hann flutti vestur um haf. Á efri árum vildi hann gjarnan flytja heim, en einhver tregða í sambandi við eftirlaun kom í veg fyrir það. Sveinn var ekki samur maður eftir fráfall Þórunnar og upp frá því tók honum mjög að hraka. Meðan heilsan leyfði fylgdist hann vel með því sem skeði á Íslandi og dvaldi mikið, allra síðustu árin, með hugann við uppvaxtarárin á Kleppi.

Hildigunnur Hjálmarsdóttir

Með virðingu og þökk kveðjum við dr. Svein Þórðarson, fyrrverandi skólameistara Menntaskólans að Laugarvatni, er látinn er í hárri elli. Dr. Sveinn var skólameistari ML fyrstu sex ár skólans, frá stofnun 12. apríl 1953. Starf skólameistara er ávallt mikill starfi en aldrei sem þá þegar verið er að byggja upp nýjan skóla. Dr. Sveinn markaði mörg þau spor sem enn eru sýnileg í starfi skólans, ákvarðanir hans um einkunnarorð ML, skólasöng og skólafána eru enn í heiðri hafðar. Ríkar hefðir hafa mótast við Menntaskólann að Laugarvatni frá stofnun hans og eru margar þeirra arfur frá mótunarárum skólans þegar dr. Sveinn var skólameistari. Menntaskólinn að Laugarvatni býr enn að manngildi, þekkingu og atorku dr. Sveins.

Börnum hans og fjölskyldum þeirra sendi ég innilegar samúðarkveðjur.

Fyrir hönd Menntaskólans að Laugarvatni,

Halldór Páll Halldórsson,

skólameistari

Látinn er í Kanada dr. Sveinn Þórðarson, fyrrum skólameistari á Laugarvatni, áður kennari við Menntaskólann á Akureyri og síðar prófessor í Red Deer, Alberta-fylki í Kanada. Sveinn veitti Menntaskólanum að Laugarvatni forstöðu fyrstu sex árin sem hann var sjálfstæð stofnun, þ.e. 1953–59, síðasta skólaárið raunar í orlofi. Skólameistarastarfið var þannig aðeins hluti af merku ævistarfi hans. Mynd hans og minning í huga undirritaðs, nemanda hans í fjóra vetur og síðar í forsvari fyrir sama skóla, mótast sem vænta má einkum af þeim hluta.

Sveinn var skipaður skólameistari ML við stofnun hans 12. apríl 1953. Enda þótt menntaskólakennsla hefði þá þegar farið fram á Laugarvatni í sex skólaár og þar biði hans dugmikið kennaralið og vænlegur nemendahópur kölluðu ytri aðstæður á verulegar úrbætur. Þetta var Sveini, þaulreyndum menntaskólakennara, fullljóst en hann mun hafa vænst þess að slíkra úrbóta yrði skemmra að bíða en raun varð á. Og það sýnir vel með hvers konar hug hann gekk að starfinu að hann setti skólanum einkunnarorð hans, "manngildi, þekking, atorka", en með þeim orðum lýsti Baldvin Einarsson skilningi sínum á hugtakinu húmanisma. Það kom einnig í hlut Sveins að veita viðtöku táknrænni gjöf sem Jónas Jónsson, hinn styrki stuðningsmaður Laugarvatns frá fyrri tíð, afhenti skólanum við stofnun hans. Sú gjöf er kjörgripur skólans, bláhvítur silkifáni, útfararfáni Einars skálds Benediktssonar. Sveinn ákvað að Einars og ljóða hans skyldi minnst sérstaklega á afmælisdegi hans 31. október; kvæði Einars, Til fánans, skyldi verða skólasöngur menntaskólans, bláhvíti fáninn yrði í merki hans og Hvítbláinn sérstakur skólafáni.

Óhætt er að fullyrða að Sveinn hafi í skólastjórn sinni og kennslu á Laugarvatni haft einkunnarorð skólans að leiðarljósi. Hann var nemendum fyrirmynd í elju sinni og ósérhlífni, annaðist sjálfur að mestu eftirlit og gekk ríkt eftir að mikilvægar reglur væru í heiðri hafðar. Hann gekk ávallt rösklega og hnarreistur án þess að sýna af sér nokkurn þótta eða mikillæti. Hann kom á þeirri venju, sem enn mun tíðkast, að skjóta á húsþingi að fornum sið ef hann vildi koma áríðandi skilaboðum eða umvöndunum á framfæri við nemendur. Þessi venja var til þess fallin að vekja samkennd og gera skólann að einu heimili. Nemendum Sveins duldist ekki að skólinn átti "starf hans, líf hans og mátt" svo vitnað sé í höfund skólasöngsins. Kennsla hans var eftirminnileg og áhugavekjandi. Ógleymanleg er innlifun hans þegar hann sýndi nemendum stjörnuhimininn á lognheiðu vetrarkvöldi á Laugarvatni.

Eins og vikið var að var ýmsu ábótavant í ytri búnaði Menntaskólans að Laugarvatni þegar hann var stofnaður. Skólahúsið, sem hann fékk til umráða, var ófullgerð fyrsta álma fyrirhugaðrar byggingar sem miðuð hafði verið við þáverandi gagnfræðaskólastig en við hana var ekki byggt fyrr en löngu síðar. Aðstöðu vantaði til verklegrar kennslu og jarðhæð hússins var öll óinnréttuð. Íbúðarhúsnæði vantaði fyrir skólameistarann og fjölskyldu hans. Úr því var reyndar bætt ári eftir stofnun skólans en annað var látið sitja á hakanum af hálfu ríkis og fjárveitingarvalds þrátt fyrir fögur fyrirheit á hátíðastundum. Sveinn skólameistari hafði ríkan metnað fyrir hönd skólans og vissi sem var að þróun hans valt á því að hann hefði þær byggingar og þann búnað sem svaraði kröfum tímans. Honum var þung raun að því skilnings- og viljaleysi sem skólinn átti við að stríða að þessu leyti og hann leyndi því ekki síðar á ævinni að það hefði átt verulegan þátt í brotthvarfi hans frá skólanum. Hitt er ómetanlegt að hann hvikaði aldrei frá kröfum sínum og setti skólanum þau markmið sem smám saman hlutu viðurkenningu.

Ég kveð Svein skólameistara með virðingu og þakklátum hug fyrir leiðsögn og viðkynningu. Börnum hans og fjölskyldum þeirra sendum við Rannveig einlægar samúðarkveðjur.

Kristinn Kristmundsson.