Verk eftir Krebs, Buxtehude, J. S. Bach, Brahms, Mendelssohn, Duruflé og Vierne. Hannfried Lucke orgel. Sunnudaginn 22.7. kl. 17.
LOKSINS, loksins fengu gestir Alþjóðlega orgelsumarsins í Hallgrímskirkju að upplifa snarstefjaðan spuna af fingrum fram, eftir guð má vita hve mörg ár, þegar þýzki prófessorinn við Mozarteum tónlistarháskólann í Salzburg, Hannfried Lucke, lét einn slíkan af hendi rakna í tónleikalok.

Í krafti sláandi fágætis slíkra atburða (jafnvel þótt langskólaður orgelleikur ku varðveita helzta og hinzta skjól spunalistar á sígilda sviðinu) freistaðist ég til að geta þess strax í upphafi. Og varpa um leið fram botnlausu þakklæti fyrir hönd unnenda æðstu tónpípulagna, er margir hljóta að hafa saknað þessháttar uppákomu. S.s. þar til nýleg hvatning á þessum vettvangi til úrbóta varð að gleðilega óvæntri áhrínsósk.

Það skal engan veginn sagt til að varpa skugga á gegnnóteruð viðfangsefni kvöldsins, er voru bæði viðamikil og fjölbreytt. Fyrst átti Bach-nemandinn J. L. Krebs (1713-80) skemmtilega Tokkötu í E er hófst á heljarlöngu fetilforspili, liðlega stigið af Lucke sem yfirhöfuð sýndi einhverja áreynslulausustu pedaltækni (allt leikið við neðra spilborð) sem hér hefur sézt, og er þó mælikvarðinn hár. Eftir lipra Ciacconu Buxtehudes í e BuxWV 160 kom 4. Tríósónata Bachs BWV 552, er skartaði líflega snörpum lokaþætti, jafnvel þótt tíð smárúbató annars dúnliðuga miðþáttarins félli undir smekks- og tízkuatriði. Fyrri hluta lauk með Prelúdíu og fúgu í Es ("St. Anne" hjá Engilsöxum); með glæsilegustu orgelverkum allra tíma og glimrandi vel útfært, þó svo að fetta mætti m.a. fingur út í dýnamískan vanstyrk 3. og hraðasta forleiksstefsins í yfirgnæfandi umgjörð liggjandi hljómaundirleiks.

Virtist þetta, ásamt almennt einsleitri registrun, benda til að Lucke hefði varið takmörkuðum tíma í raddvalspælingar undir fyrstu 2/3 dagskrár, enda var afslöppuð Fúga Brahms í as wwo 8 undir sömu litfæðarsök seld og einnig fjórþætt Sónata Mendelssohns Op. 65,1, þó að virtúós spilamennskan í lokaþætti vægi vel á móti. En eftir það lifnaði "orkestrunin" heldur betur við með Jónsmessunæturdreymandi regnbogakukli Scherzos Op. 2 eftir Duruflé, og flugeldahríðin hófst fyrir alvöru í eisandi lokaþætti Viernes úr 1. orgelsinfóníu Op. 14.

Þá – eftir hefðbundið lokaklapp – gengur upp að spilborði maður með sálmasöngbók Þjóðkirkjunnar og bendir einleikaranum á stef til óundirbúinnar útfærslu á staðnum (lag nr. 25, Englar hæstir, andar stærstir eftir Þorkel Sigurbjörnsson). Umorðalaust vatt Hannfried Lucke sér beint í hraðvirkustu tónsmíðaaðferðina og spann úr þessu hrífandi göngulagi himneskra hersveita það heilsteypt og heillandi tónverk að ég varð sannast sagna dolfallinn. Jafnvel þótt tónmálið virtist á köflum taka mið af epískri kvikmyndamúsík okkar tíma (þ. á m. hollywoodskum stórvestrum og "Big Country" indjánadulúð), þá stóð ótvírætt eftir formrænt meðvitað listaverk eftir gegnmúsíkalskt tónskáld sem fyllilega hefði verið þess virði að hljóðrita.

Ríkarður Ö. Pálsson