Kranabílsstjóri Ásmundur segir fjölbreytni í verkefnum skemmtilegasta og þau séu af ýmsum toga.
Kranabílsstjóri Ásmundur segir fjölbreytni í verkefnum skemmtilegasta og þau séu af ýmsum toga. — Morgunblaðið/Árni Sæberg
Það er sko engin lognmolla í kringum kranabílavinnu. Verkefnin eru bæði fjölbreytt og óvænt og enginn veit fyrir fram hvernig vinnudagurinn kemur til með að vera. Vala Ósk Bergsveinsdóttir settist niður með Ásmundi Þór Hreinssyni hjá GP krönum og fékk að heyra meira um starfið.
Ásmundur Þór Hreinsson, eða Ási eins og flestir kalla hann, er ævintýramaður að eigin sögn og hefur það að mottói að það eigi að vera gaman í vinnunni. Hann hefur starfað í rúm þrjú ár á kranabíl og segir starfið ennþá vera ævintýri. Hann hefur prófað sitt lítið af hverju um ævina og m.a. unnið erlendis við þungaflutninga, vinnu á borpöllum og í sjómennsku.

Kranabílar þeysast út um allar trissur í hin og þessi verkefni ólíkt svokölluðum turnkrönum sem sjást víða hangandi í loftinu á Íslandi í dag. Að starfa á þess konar krana er ólíkt því að vinna á kranabíl því byggingarkrönum er yfirleitt komið fyrir á einum stað þar sem þeir standa oft í eitt til þrjú ár. Þótt kranabílar séu auðveldari í meðförum þýðir það þó ekki að það sé ekkert umstang í kringum uppsetningu á þeim. „Það halda margir að ef pantaður er krani þá komi hann, hífi og sé svo farinn,“ útskýrir Ási. „Það gerir sér enginn grein fyrir því að þetta er í raun ákveðið ferli. Það tekur tíma að koma krananum fyrir, taka út lappirnar og skjóta bómunni út.“ En hann segir það auðvitað komast upp í vana að koma vinnuvélinni fyrir á hverjum stað.

Meirapróf ekki nauðsynlegt

Þótt ótrúlegt megi virðast þarf ekki að hafa meirapróf á kranabíl. Ástæðan er sú að ólíkt langferðabílum og öðrum slíkum tækjum er kranabíllinn ekki fólksflutningatæki. Þeir sem hafa áhuga á að starfa á kranabíl eða öðrum þungavélum þurfa hins vegar að ljúka vinnuvélanámskeiði. Ási segir þungavélaprófið hér á Íslandi ekki duga til starfsréttinda í útlöndum því t.d. í Danmörku þurfi menn að sækja mánaðarlangt námskeið. Til samanburðar er námið hér á landi níu dagar.

Ási segir fjölbreytni í verkefnum vera skemmtilegasta og að þau séu af ýmsum toga. „Við hífum báta í og úr sjónum, stundum sokkna báta, flytjum hús og sumarbústaði, reisum við ýmis tæki sem hafa farið á hliðina, hífum spenna í virkjunum og bara allt mögulegt,“ telur hann upp. „Menn geta líka lent í verkefnum þar sem þeir sitja allan daginn og bíða. Ég fór t.d. eitt sinn í verkefni þar sem verið var að tæma skrifstofubyggingu. Ég hífði gáminn upp klukkan átta og svo aftur niður klukkan sex. Þar á milli var ég bara við kranann allan daginn og beið. Þetta var eitt leiðinlegasta verkefni sem ég hef lent í en þetta er hluti af starfinu.“

Mikið ábyrgðarstarf

Á þeim þremur árum sem Ási hefur starfað í bransanum hefur verkefnunum fjölgað mikið og samkeppninni líka. Hjá GP krönum í dag starfa 18 menn á 14 kranabílum. Bílarnir eru af ýmsum stærðum, allt frá 70 tonna bíl upp í 300 tonna bíl. Kranarnir eru þannig byggðir að þyngdargetan lækkar hratt eftir því sem bóman fer lengra í burtu frá krananum. Það kemur því stundum fyrir að menn gera sér ekki grein fyrir þessu og panta of lítinn krana fyrir verkið sem þarf að vinna.

Bílkranar eru þung og mikil tæki og það þarf að huga að mörgu. „Þetta er ekkert líkt því að keyra smábíl,“ segir Ási og hlær. Kranabílstjóri þarf að vera næmur fyrir umhverfi sínu, tækinu og hreyfingum almennt, hafa þolinmæði og síðan fylgir starfinu mikil ábyrgð. Menn þurfa einnig að vera útsjónarsamir og oft þarf að spekúlera mikið. „Þau tæki sem notuð eru í dag eru ekkert lík því sem áður var,“ segir hann. „Nú er allt meira og minna orðið tölvustýrt þannig að þegar búið er að stilla kranabílnum rétt upp þá eiga menn ekki að geta gert neina vitleysu. Kraninn stoppar t.d. ef ætlunin er að hífa of mikinn þunga.“ Kranabílstjórinn er svo sá sem ákveður hvort hlutir séu hífðir eða ekki,“ segir Ási. „Menn verða að meta sjálfir hvort allt sé öruggt og stundum sér maður aðrar lausnir en aðrir sem vinna að verkinu.“

Að þessu sögðu er blaðamaður orðinn mun fróðari um starf kranabílstjóra og tími kominn til að hleypa Ása heim eftir vinnudaginn. Enginn veit hvaða ævintýrum Ási kemur til með að lenda í næst en eitt er víst að kranabílabransinn getur komið sífellt á óvart.

valaosk@gmail.com