<strong>Lærisveinn og meistari</strong> Pétur Jóhann og Eggert Þorleifsson í hlutverkum.
Lærisveinn og meistari Pétur Jóhann og Eggert Þorleifsson í hlutverkum.
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Eftir Helga Snæ Sigurðsson helgisnaer@mbl.is HANDRITIÐ að kvikmynd Ólafs Jóhannessonar, Stóra planinu , er að hluta unnið upp úr skáldsögu Þorvalds Þorsteinssonar, Við fótskör meistarans , sem kom út fyrir sjö árum.
Eftir Helga Snæ Sigurðsson

helgisnaer@mbl.is

HANDRITIÐ að kvikmynd Ólafs Jóhannessonar, Stóra planinu , er að hluta unnið upp úr skáldsögu Þorvalds Þorsteinssonar, Við fótskör meistarans , sem kom út fyrir sjö árum. Þorvaldur skrifaði handritið að myndinni með Ólafi og Bandaríkjamanninum Stefan Schaefer, sem jafnframt er einn framleiðenda myndarinnar. Blaðamaður sló á þráðinn til Þorvalds í gær, hann var búinn að sjá myndina og hæstánægður með útkomuna.

„Það er alveg ótrúlegt hvað Ólafur hefur verið fundvís á að taka element í bókinni til að gera að einhverju allt öðru í myndinni,“ segir Þorvaldur um muninn á bókinni og handritinu. Glöggt auga sjái ýmislegt sem eigi sér rætur í bókinni en sé komið í annað samhengi í myndinni. „Þetta er mjög óvenjuleg úrvinnsla á skáldsögu og að mörgu leyti til fyrirmyndar.“ Sá sem situr við fótskör meistarans í bókinni er persónan sem Pétur Jóhann Sigfússon leikur, heitir Davíð í myndinni en Þráinn í bókinni. Lærimeistarinn í bókinni er aðeins einn, grunnskólakennarinn Haraldur.

Stóra planið kemur við sögu en ekki í annarri mynd en þeirri að vera kallað Stóra planið, „þessi mikla rödd alheimsins“, að sögn Þorvalds. „Stóra planið er á blaðsíðu eitt í bókinni og er gegnumgangandi í henni. Hins vegar fær það á sig þessa dásamlegu, exótísku mynd í kvikmyndinni. Þetta er einhvers konar kung-fu-meistari með austurlenska heimspeki, svona konfektkassa- eða blómabúðaheimspeki, sem er alveg dásamleg og er alveg hárrétt lausn í kvikmynd.

Það nýtur sín svo vel að fá að sjá hann í aksjón þennan mikla kennara. Þannig að kennararnir verða tveir í myndinni, þ.e.a.s. meistararnir.“

Hið óljósa verður skýrt

Þorvaldur vill ekki segja of mikið um söguþráð myndarinnar en segir stóru spurninguna í myndinni þá hver sé að túlka hvað og hvernig. „Þetta er ofsalega skemmtilegt, að fá að sjá oft óljós element í skáldsögunni verða hvellskýr í kvikmynd og losna svo við það í myndinni sem á bara heima í texta. Þetta eru mikil forréttindi fyrir skáldsagnahöfund að sjá kvikmynd byggða á bók með þessum hætti.“

-Þú ert hrifinn af myndinni?

„Jú, ég er mjög hrifinn af myndinni og get talað nánast eins og húsmóðir í Vesturbænum af því ég get horft á hana tiltölulega hlutlaust. Mér finnst myndræna hliðin í þessu, leikstjórnarpartur Óla og hlutur leikaranna, vera svo afgerandi að ég þarf aldrei að vera í neinum samanburði,“ segir Þorvaldur. Hann geti bara slappað af og notið. „Svo langar mig að vekja athygli á umgjörð myndarinnar, ég hef aldrei séð flottari umgjörð á íslenskri mynd. Leikmynd og öll umgjörð hjá Lindu Stefánsdóttur, ég bara verð að vekja athygli á því sérstaklega, það er hreint út sagt nærandi að fá að sjá svona fallega vinnu.“

Einstök yfirfærsla

Þorvaldur segist á því að sagnamennska og útvarp séu sterkustu myndmiðlarnir. Svo komi myndir, þ.e.a.s. kvikmyndir og annars konar myndefni. „Það keppir ekkert við myndina sem kviknar í huga lesanda eða áheyranda, það eru alltaf ríkustu myndirnar. Því er svo ánægjulegt að geta notið myndhliðarinnar, umgjarðarinnar og sviðsins, í svona kvikmynd, því oft er það eitthvað sem veldur oftar en ekki vonbrigðum í samanburði við myndina sem er í huga þínum þegar þú ert búinn að lesa eitthvað. Þarna tókst vel.“

Þorvaldur segir Stóra planið bæta verulega við bókina án þess þó að rýra hana. „Ég mæli með því að fólk sjái myndina og lesi svo bókina eftir á,“ segir Þorvaldur. Hann leyfi sér að fullyrða að um einstaka yfirfærslu í íslenskri kvikmyndagerð sé að ræða. Myndin sé enn eitt dæmið í íslenskri kvikmyndagerð seinustu ára þar sem unnið sé á svig við hinn akademíska rétttrúnað í kvikmyndagerð. Börn og Foreldrar séu gott dæmi um það.

„Þetta er það sem við þurfum mest á að halda núna,“ segir Þorvaldur, þá bæði með nýtingu á fjármagni í kvikmyndagerð í huga og hvað það sé sem geri kvikmynd góða. „Við þurfum að losna við þennan rétttrúnað, þessa bókstafstrú á Hollywood-formúlurnar, ef við ætlum að eiga von í íslenskri kvikmyndagerð.“ Þorvaldur segir menn verða að láta hjartað ráða för, innsæið, treysta því sem er að gerast en ekki einblína á það sem eigi að vera að gerast.