29. mars 2009 | Innlent - greinar | 1313 orð | 1 mynd

Tengsl

Eldhugi og yfirleitt ljúfur

— Morgunblaðið/RAX
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Þeir bræður Patrekur íþróttafræðingur og Guðni Thorlacius sagnfræðingur, synir Margrétar Thorlacius, kennara og blaðamanns, og Jóhannesar Sæmundssonar, íþróttakennara og íþróttafulltrúa, spiluðu handbolta af miklum krafti í ganginum heima í Garðabænum.
Þeir bræður Patrekur íþróttafræðingur og Guðni Thorlacius sagnfræðingur, synir Margrétar Thorlacius, kennara og blaðamanns, og Jóhannesar Sæmundssonar, íþróttakennara og íþróttafulltrúa, spiluðu handbolta af miklum krafti í ganginum heima í Garðabænum. Nú eru þeir löngu hættir að tuskast og mestur fyrirgangurinn farinn úr sambandi þeirra en þeir eru eftir sem áður ekki bara bræður, heldur líka beztu vinir.

Þeir bræður Patrekur íþróttafræðingur og Guðni Thorlacius sagnfræðingur, synir Margrétar Thorlacius, kennara og blaðamanns, og Jóhannesar Sæmundssonar, íþróttakennara og íþróttafulltrúa, spiluðu handbolta af miklum krafti í ganginum heima í Garðabænum. Nú eru þeir löngu hættir að tuskast og mestur fyrirgangurinn farinn úr sambandi þeirra en þeir eru eftir sem áður ekki bara bræður, heldur líka beztu vinir.

Eftir Freystein Jóhannsson

freysteinn@mbl.is

Guðni: „Ég man fyrst eftir Patta í sögum sem mamma og pabbi sögðu. Hann var kallaður fermingardrengurinn eða Herkúles á fæðingardeildinni. Hann var 5.250 grömm, 21 mörk. Ég held samt að yngsti bróðirinn, Jói, hafi verið lengri. Nú eru þeir báðir miklu hærri en ég og líka þyngri og sköllóttari.

Patti var stór og pattaralegur strákur með mikið liðað, ljóst hár. Hann gat verið afskaplega stríðinn, en það var meinlaust, engin illska þar á bak við. Hann var hlaupandi glókollshlunkur, mjög fjörugur, ekki bókaormur einsog þótti loða við mig.“

Hvenær kemur þessi Njálsbrenna?

„Pabbi las fyrir okkur Patta á kvöldin, við vorum saman í herbergi. Einu sinni reyndi hann að lesa Njálu fyrir okkur og seldi Patta söguna með því að hún væri spennusaga með mikilli brennu. En Patti gerðist fljótt óþolinmóður og þráspurði: hvenær kemur þessi brenna eiginlega? þangað til pabbi gafst upp og skipti um bók.

Afi og amma í föðurætt bjuggu á Patreksfirði og þaðan er Patreksnafnið komið. Svo erum við líka kaþólsk og pabba og mömmu líkaði vel við þetta dýrlingsnafn. Styttingin í Patta kom bara af sjálfu sér en er óneitanlega dálítið kómísk í því ljósi að hann hefur alltaf verið stór og stæðilegur.

Það er fjögurra ára aldursmunur á okkur svo við áttum hvor sína vini og leikfélaga. En það sem sameinaði okkur var handboltinn. Pabbi var íþróttakennari og íþróttafulltrúi og aðstoðarþjálfari hjá Jóhanni Inga Gunnarssyni í handboltanum og reyndar líka hjá Einari Bollasyni í körfuboltanum og við fórum oft á æfingar og leiki með honum. Ég man að Patti steinlá einu sinni, fékk óvart þrumuskot í hausinn frá Alfreð Gísla held ég.

Þegar Patti var 11, 12 ára var hann að verða betri í handbolta en ég og þá hægði ég á mér. Hann var í fyrstu dálítill hlunkur á vellinum og ég á eina mynd af honum í huganum, þar sem hann er í síðbuxum í horninu, glókollur að hlaupa aftur í vörn og ekki sá léttasti á sér. Á næstu árum á eftir var ljóst að hann var efni í frábæran handboltamann og þegar hann var 14, 15 ára vissu þeir sem fylgdust með handbolta að hann yrði einn af þeim beztu; Patti, Dagur Sig. og Óli Stef., þessir þrír fylgdust að upp öll yngri landsliðin og voru stundum kallaðir Rip, Rap og Rup!

Á námsárum mínum ytra tókst mér að verða bikarmeistari á Englandi. Patti er stundum eitthvað að gera lítið úr þeim bikar en ég segi bara að þann dag sem hann verður enskur bikarmeistari skuli ég þegja.

Pabbi dó úr krabbameini þegar ég var á fimmtánda ári, Patti á því ellefta og Jói að verða fjögurra. Þetta var mikið áfall, en mamma stóð sig einsog hetja að vera bæði faðir og móðir. Ég man ekki til þess að fráfall pabba bætti einhverju á mig af því að ég var elztur okkar bræðranna, það var þá helzt að ég reyndi að halda eitthvað utan um Jóa. Patti sá um sig.“

Já, ráðherra leiðindi dauðans

„Það hefur verið dregin upp sú klisja að ég hafi allur verið á bókina en Patti allur í boltanum. Hann var hinsvegar líka hörkuduglegur námsmaður, fékk góðar einkunnir og hærri á samræmdu prófunum en ég. Mamma hélt honum við efnið, en þegar þú ert 18 ára og kominn í A-landsliðið, þá er engin furða þótt erfitt sé að einbeita sér að dönsku 101. Mamma fór líka með hann á æfingar og leiki og hann sótti traust í að sjá hana á pöllunum, kannski honum hafi fundizt það svolítið hallærislegt á ákveðnum unglingsárum, en samt alltaf gott að sjá hana. Allt sem við bræður höfum afrekað er mömmu að þakka, það sem við höfum klikkað á er okkur sjálfum að kenna.

Þegar ég er svona 17, 18 og Patti 13 og 14 skildu leiðir okkar svolítið, áhugamálin voru ekki þau sömu. Svo var ég feiminn, en hann vinsælt félagsmálatröll og samband okkar var ekki eins náið og fyrr. Við flugumst stundum á, en ég hætti alveg að tuskast á við hann, þegar hann óx mér yfir höfuð. Það var ekki laust við að það færi í taugarnar á mér, hversu vinsæll og vinamargur hann var. Það var alltaf verið að hringja og spyrja um hann, en það var minna um það hjá mér.

Við höfum ekki sama húmor. Ég hafði til dæmis mjög gaman af sjónvarpsþáttunum; Já, ráðherra, sem honum fundust leiðindi dauðans; alltof mikið kjaftæði og engin aksjón.

Patti var erfiður unglingur, hann var dálítið uppreisnargjarn. Hann er líkari pabba í skapi, en við mamma erum róleg og skiptum lítið skapi. Þeir gátu hins vegar snöggreiðst en það var allt innan eðlilegra marka og fljótt úr þeim aftur. Ég held bara að á þessum árum hafi unglingurinn Patti átt erfitt með að stjórna svona skapferli.“

Allir Stjörnumenn muna „FH-markið“

„Ég hef oft verið stoltur af Patta á leikvellinum, en ég man sérstaklega hvað ég var stoltur þegar hann lék sinn fyrsta A-landsleik 18 ára gamall. Allt í einu var hann farinn að spila með Kristjáni Arasyni, Alfreð Gíslasyni, Sigga Sveins og öllum þessum köllum, sem við dýrkuðum og dáðum. Ég gleymi því aldrei þegar hann skoraði jöfnunarmarkið 22:22 gegn Svíum í Höllinni. Og ef það er eitt handboltamark, sem Stjörnumenn muna eftir, þá er það „FH-markið“; það var jafnt og nokkrar sekúndur eftir, FH í sókn, en Patti komst inn í sendingu, negldi á markið frá miðju og boltinn söng í netinu.

Það gerði honum örugglega gott að fara til Akureyrar, því hann var rótlaus hérna um skeið, ekki í skóla og vissi ekki hvað hann vildi. Alfreð Gíslason þjálfaði KA-liðið og hjálpaði við að koma Patta til manns. Svo tók atvinnumennskan við, mörg góð ár með Tusem Essen og toppurinn þar og með landsliðinu voru árin 1997 til 2002. Þá fóru hnémeiðslin að trufla hann alvarlega, hann gat aldrei eftir það æft á fullu eða beitt sér til fulls. Hann getur þrátt fyrir endinn verið sáttur við sinn atvinnumannsferil, en það hefði verið gaman að sjá hann springa alveg út. En svona er þessi bransi bara og það hefur ekkert upp á sig að velta vöngum yfir því sem ekki varð.

Eftir að ég kom heim úr doktorsnáminu 2004 höfum við bræður; ég, Patti og Jói, eflt samband okkar. Meðan við vorum ytra, ég við nám og Patti í handboltanum, hittumst við bara heima á jólum og um blásumarið. En nú höfum við ræktað með okkur raunverulegt fjölskyldusamband. Og við erum ekki bara bræður, heldur líka beztu vinir. Það er gulls ígildi að eiga svona góða vini í bræðrum sínum.

Patti er traustur vinur, eldhugi, sem vill framkvæma hugmyndina um leið og hann fær hana. Hann er yfirleitt ljúfur, en stundum skapstór. Ég held að fólk fái ranga mynd af honum á handboltavellinum, þar sem hann er fastur fyrir í vörn, jafnvel grófur og öskrandi á dómarann sem þjálfari. Utan vallar er hann fjölskyldufaðir sem finnst skemmtilegast að vera með strákunum sínum. Og ef hann reynir að röfla eitthvað, þá segir Rakel bara: Patti minn, ertu ekki í lagi? Og þar með er málið leyst.“

Stærsti sigurinn nýr starfsferill

„Það sem mér finnst magnaðast við Patta er hvernig hann bjó til sinn starfsferil eftir handboltann. Hann var ekki með stúdentspróf en ákvað að taka slaginn og fara í háskólanám í íþróttafræði og þar finnst mér hann hafa unnið sinn stærsta sigur. Bikarar og atvinnumennska falla í skuggann. Við megum ekki gleyma því að inn á handboltavöllinn gekk hann fullur sjálfstrausts en í skólastofuna kom hann með minnimáttarkennd út af menntunarskorti. Ég reyndi að hjálpa honum einsog ég gat og leiðbeina honum um hvernig ætti að skrifa ritgerð. Fyrsta uppkastið lofaði ekki góðu, en ég stappaði í hann stálinu og hann neitaði að gefast upp. Hann las einsog skepna og sveikst ekki um neitt, gerði allt 100% og uppskar eftir því.

Hann Patti bróðir minn hefur margsannað það að hann er enginn aukvisi. “

Klár en gleyminn

Patrekur: „Guðni er fjórum árum eldri en ég. Við vorum mjög samrýmdir strákar og lékum okkur mikið saman einsog gengur og gerist hjá bræðrum. Við misstum pabba okkar þegar ég var 10 ára, Guðni 14 og Jóhannes bróðir okkar þriggja ára. Það var mjög erfiður tími fyrir okkur og ósjálfrátt fórum við Guðni svolítið sitt í hvora áttina. Það var einsog við þyrftum að ráða fram úr okkar hlutum hvor með sínum hætti; hann orðinn þetta fullorðinn, unglingurinn meðan ég var ennþá barn. Hann hellti sér út í námið meðan boltinn átti minn hug allan. Og þótt þetta væri erfiður tími held ég að hann hafi styrkt okkur bræður, þegar upp er staðið.

Síðustu tíu árin eða svo hefur samband okkar bræðranna allra þriggja styrkzt á ný og vináttan orðið líkari því sem var þegar við vorum strákar. Við erum mjög samrýmdir, hittumst reglulega og milli okkar ríkir vinátta og traust. Guðni er okkar leiðtogi, fyrirliði getum við sagt. Hann er algjör öðlingur og það er alltaf hægt að leita til hans. Hann hefur mikið jafnaðargeð meðan við Jóhannes og kannski sérstaklega ég erum meira í skapsveiflunum.“

Brezkur bikarmeistari

„Guðni var mjög efnilegur handboltamaður og kosinn sá efnilegasti í yngri flokkunum. Og hann náði að verða bikarmeistari, reyndar ekki hér heima, heldur í Bretlandi. Ég segi nú stundum við hann að brezkur handbolti sé ekki hátt skrifaður á heimsvísu, en hann lætur það sem vind um eyru þjóta. Bikar er alltaf bikar!

Hann var klókur leikstjórnandi, kannski ekki sá sterkasti á vellinum en hann notaði höfuðið þess meira.

Jóhannes bróðir hefur ekki verið jafnmikið í sviðsljósinu og við Guðni; ég fyrir handboltann og Guðni komst í sviðsljósið út á hlerunarmálið. Það var svolítið skrýtið að sjá Guðna allt í einu í fjölmiðlum upp á hvern dag. En hann stóð sig vel og sannaði að hann hefur vit á því sem hann segir. Það hefur alltaf verið þannig. Hann er toppstrákur.

Jóhannes er svona á milli okkar Guðna, kerfisfræðingur og mikill tölvukarl. Hann var líka í handboltanum og náði ágætis árangri. Boltinn var ekki eins mikið mál hjá þeim Guðna og mér. Ég ákvað að veðja á handboltann og fara alla leið. Þegar ég var 16 ára var takmarkið að komast í landsliðið og atvinnumennsku.

Guðni hinsvegar var fljótlega farinn að sökkva sér niður í bækur. Það skemmtilegasta sem hann gerir er að lesa bók og fara á bókasafn. Mér fannst hann endalaust vera í skóla. Hann hefur svo sýnt það á síðustu árum að hann er sá klárasti á sínu sviði. Og þegar ég fór að læra þá studdi hann mig og það var ekki verra að eiga bróður sem var háskólakennari.“

Gleymdi ömmu á klósettinu

„Guðni er yfirvegaður og klár, en stundum gleyminn og utan við sig, en umfram allt traustur og góður vinur. Þetta hljómar kannski hátíðlega, en hann er helvíti flottur gæi. Við erum mjög stolt af honum og því sem hann er að gera, öllum þeim bókum sem hann hefur skrifað. Og hann hefur trekk í trekk verið kosinn vinsælasti kennarinn.

Hann verður stundum skotspónn í fjölskyldunni fyrir gleymskuna. En allt í góðu. Hann á það til að misreikna sig með flugferðir, stundum bæði dag og tíma, en hefur einhvern veginn alltaf sloppið fyrir horn og náð vélinni.

Frægasta sagan í fjölskyldunni er þegar Guðni gleymdi ömmu inni á klósetti. Amma bjó hjá okkur, hún hafði fengið slag og þurfti aðstoð til þess að hreyfa sig. Einu sinni voru þau Guðni ein heima og gamla konan þurfti á klósettið. Guðni aðstoðaði hann á salernið, fór síðan fram aftur, en ákvað svo skyndilega að fara í sund. Hann gleymdi gömlu konunni gjörsamlega. Sem betur fer kom mamma heim hálftíma síðar og heyrði þá ömmu kalla í Guðna, hana var farið að lengja eftir því að fá hjálp í stólinn sinn. Þegar Guðni kom heim spurði mamma hvort hann hefði gleymt einhverju og þegar sannleikurinn rann upp fyrir honum varð hann alveg ómögulegur maður. En nú hlæjum við bara að þessu.

Gleymskan kemur líka fram í því að þegar hann kemur í heimsókn, gleymir hann iðulega símanum sínum, eða úrinu eða bara einhverju.

Guðni hefur mikinn íþróttaáhuga og er Stjörnumaður fram í fingurgóma. Þegar ég spilaði kom hann á leiki og hann kom líka út, þegar ég var í atvinnumennskunni. Já, já, ég fæ alveg að heyra það ef honum finnst Stjörnunni ekki ganga nógu vel, en hann fer voða pent í það að segja þjálfaranum til syndanna. Hann er yfirvegaður í því sem öðru.“

Guðni Thorlacius Jóhannesson

Hann fæddist 27. júní 1968, gekk í Flataskóla og Garðaskóla og varð stúdent frá MR 1987. Hann stundaði sagnfræðinám á Englandi; við Warwick University, Oxford og University of London og varð doktor í sagnfræði 2003.

Hann stundaði rannsóknir og kennslu við Háskóla Íslands, en færði sig yfir til Háskólans í Reykjavík sumarið 2007, þar sem hann er lektor við laga- og viðskiptadeild.

Hann hefur skrifað fjölda greina, ritgerða og bóka um sagnfræðileg efni; m.a. landhelgismál og þorskastríð, stjórnmál og stjórnarmyndanir og um ógnir og innra öryggi í kalda stríðinu á Íslandi, þ.á m. símahleranir stjórnvalda.

Fyrri kona hans er Elín Haraldsdóttir viðskiptafræðingur. Þau eiga dóttur. Hann er kvæntur Elizu Reid markaðsráðgjafa. Þau eiga strák og eiga von á sínu öðru barni.

Patrekur Jóhannesson

Hann fæddist 7. júlí 1972. Hann gekk í Flataskóla, Garðaskóla og Fjölbrautaskólann í Garðabæ. Hann lék handbolta með Stjörnunni og landsliðinu og varð atvinnumaður 1996; spilaði með Tusem Essem í Þýzkalandi í 7 ár, síðan Bidasoa á Spáni í 1 ár og loks Minden í Þýzkalandi í eitt ár, en þá bundu meiðsli enda á atvinnumennskuna.

Hann kom heim 2005, stundaði nám við Háskólann í Reykjavík og Íþróttaakademíuna í Reykjanesbæ og útskrifaðist sem íþróttafræðingur 2008.

Hann er íþróttafulltrúi Garðabæjar, forstöðumaður íþróttamiðstöðva bæjarins og þjálfari Stjörnunnar.

Hann er kvæntur Rakel Önnu Guðnadóttur, grafískum hönnuði. Þau eiga þrjú börn.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.