[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, sá ástæðu til þess að svara pistli mínum frá því síðasta sunnudag í löngu máli sl. miðvikudag. Það kom ekki á óvart.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, sá ástæðu til þess að svara pistli mínum frá því síðasta sunnudag í löngu máli sl. miðvikudag. Það kom ekki á óvart. Það kom heldur ekki á óvart að Vilhjálmur kaus að svara ekki þeirri gagnrýni sem ég setti fram, í þá veru að atvinnurekendur eiga ekkert í lífeyrissjóðum okkar launþeganna og eiga þess vegna ekki að fá að ráðskast með fjármuni okkar. Við eigum þá, við sömdum við atvinnurekendur um að ákveðinn hluti launa okkar væri greiddur í lífeyrissjóð, sem væri okkar eign, ekki sameign okkar og atvinnurekenda. Þannig ættum við lífeyri til þess að fleyta okkur í gegnum efri árin.

Því setti ég fram þá skoðun að það væri tímaskekkja að atvinnurekendur ættu fulltrúa í stjórnum lífeyrissjóða og þá tímaskekkju bæri að leiðrétta. Þótt ég hafi tilgreint nöfn Vilhjálms og Helga Magnússonar, formanns Samtaka iðnaðarins í stjórnum lífeyrissjóða, þá tók ég það sérstaklega fram að ég vildi alla fulltrúa atvinnurekenda úr stjórnum lífeyrissjóða landsmanna. Þannig að það er voðalegt væl í Vilhjálmi að ég hafi sér í lagi talið það tímaskekkju að hann og Helgi sætu í stjórnum lífeyrissjóða.

Er ekki lag nú fyrir launþegahreyfinguna á Íslandi, að ná völdum í eigin sjóðum og knýja fram breytingar í stjórnum lífeyrissjóðanna og manna þær með eigin fulltrúum? Hvað segir Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambandsins, við því? Eða er launþegaelítan kannski áfram um að vera áfram í elítuklúbbi með atvinnurekendaelítunni?

Vilhjálmur nefnir ekki einu orði að atvinnurekendur eru í stjórnum lífeyrissjóða að ráðskast með fjármuni sem þeir eiga ekki krónu í. Kannski var það einhvern tíma gild röksemd, þótt ég dragi það stórlega í efa, að atvinnurekendur hefðu svo miklu meira vit á fjárfestingum en fulltrúar launþega, að launþegar þyrftu á atvinnurekendum að halda sér til halds og trausts, í stjórnum lífeyrissjóðanna, svo þeir tækju nú ekki bara eintómar vitlausar ákvarðanir.

Varla átti það við þegar lífeyrissjóðir ákváðu miklar fjárfestingar í hlutabréfum gömlu viðskiptabankanna, þ.e. Landsbanka, Kaupþings og Íslandsbanka (Glitnis), og fjárfestingarbankanum Straumi. Fjárfestingar sem á einni nóttu urðu að engu. Varla átti það við þegar lífeyrissjóðir voru að kaupa stóra hluti í fyrrverandi almenningshlutafélögum, sem eru ýmist komin lóðbeint á hausinn, eru í greiðslustöðvun eða í gjörgæslurekstri ríkisins. Fjárfestingar sem í dag eru lítils eða einskis virði.

Nei, Vilhjálmur og aðrir fulltrúar atvinnurekenda mættu líta sér nær, í staðinn fyrir að hrökkva af hjörunum af vandlætingu og bræði, við það eitt að fá smá gagnrýni á sig, gagnrýni sem ég og raunar mjög margir aðrir teljum fullkomlega réttmæta og tímabæra.

Varðandi þátttöku stjórnarmanna í boðsferðum fyrirtækja og banka á tímum uppgangs og útrásar ætla ég Vilhjálmi ekki þá fávísi sem hann reynir að skýla sér á bak við í „svargrein“ sinni. Það hljóta nú að vera hæg heimatökin hjá framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins að ræða við félaga sína og fyrrverandi félaga í SA um að fá að kíkja aðeins á þátttakendalista í boðsferðunum rómuðu frá uppgangsárunum. Eða hvað?!

Í fræðum um mannauðsstjórnun, sem er mikið tískufyrirbæri á stjórnunarsviðinu um þessar mundir, er það rækilega undirstrikað, að fyrirtæki er ekkert annað en fólkið í fyrirtækinu. Þeim mun betra starfsfólki sem fyrirtækið hefur yfir að ráða, þeim mun öflugra og dýrmætara hljóti fyrirtækið að teljast. Launþegar eru oftast stoltir af því að starfa hjá fyrirtæki sem þykir búa yfir miklum mannauði og í slíkum fyrirtækjum skapast oftar en ekki mikil hollusta í garð fyrirtækisins (e. Loyality – To Be Company Minded). Launþeginn á þó sjaldnast nokkurn hlut í fyrirtækinu, en vinnur því samt sem áður heilt, því hagur fyrirtækisins er um leið hagur hans. Launþeginn hugsar kannski með stolti til þess, að vegna þess að hann og starfsfélagar hans vinna gott starf gengur fyrirtækinu vel, en það er ekki þar með sagt að launþeginn geri kröfu um að fá að sitja í stjórn fyrirtækisins, taka þátt í því að ákveða fjárfestingarstefnu þess eða stefnu yfirleitt. Launþeginn veit sem er, að þeir sem eiga fyrirtækið vilja ráða sínu fyrirtæki, stefnu og ákvörðunum, þótt vitrir vinnuveitendur séu vissulega jákvæðir gagnvart uppbyggilegum ábendingum og hugmyndum, án þess þó að vera skuldbundnir á nokkurn hátt til þess að fara eftir þeim.

Þar sem Vilhjálmur virðist alfarið vera þeirrar skoðunar að hann og aðrir fulltrúar atvinnurekenda eigi að fá að ráðskast með fjármuni sem við launþegar eigum væri fróðlegt að forvitnast um hvert hans viðhorf væri til þess hvort ekki væri bara réttast að launþegar ættu fulltrúa í stjórnum fyrirtækja, a.m.k. á meðan ekki verður hróflað við fulltrúum atvinnurekenda í lífeyrissjóðum okkar launþeganna. Hvernig líst Vilhjálmi á þá hugmynd?

agnes@mbl.is