Jónína Steinunn Jónsdóttir (Junna) fæddist á Söndum í Miðfirði 19. ágúst 1910. Hún lést á Hjúkrunarheimilinu Skjóli í Reykjavík 21. október síðastliðinn. Foreldrar hennar voru hjónin Salóme Jóhannesdóttir frá Útibleiksstöðum á Heggstaðanesi, húsfreyja á Söndum, f. 27.8. 1886, d. 24.5. 1975, og Jón J. Skúlason, bóndi á Söndum, f. 2.2. 1884, d. 28.11. 1965. Systkini Jónínu Steinunnar voru Margrét, f. 1909, d. 1932, Málfríður Nanna, f. 1911, d. 1972, Björn Baldur, f. 1913, d. 1995, Jóhanna Ingibjörg, f. 1915, d. 1927, og Einar, f. 1918, d. 1990.

Jónína Steinunn giftist 19.10. 1935 Guðmundi Georg Albertssyni, f. á Syðri-Kárastöðum á Vatnsnesi 22.12. 1900, d. 21.3. 1989. Foreldrar hans voru hjónin Dagmey Sigurgeirsdóttir frá Ytri-Kárastöðum, f. 1867, d. 1906 og Jóhann Albert Stefánsson frá Höfðahólum á Skagaströnd, f. 1866, d. 1915. Þau bjuggu að Syðri-Kárastöðum. Jónína Steinunn og Guðmundur eignuðust þrjú börn. Þau eru: 1) Jón Grétar, f. 26.7. 1936, kvæntist Þórunni Tómasdóttur, f. 1934, þau skildu. Börn þeirra: Stúlkubarn, dó nokkrum dögum eftir fæðingu, og Tómas, f. 1959, kvæntist Kolfinnu S. Magnúsdóttur, þau eiga 2 dætur og 3 dóttursyni. Þau skildu. Tómas kvæntist Katrínu Danivalsdóttur, þau eiga eina dóttur. Þau skildu. Tómas er kvæntur Hrönn Traustadóttur, þau eiga eina dóttur. Hrönn átti fyrir son. c) Jónína Steinunn, f. 1961, gift Árna Rafni Jónssyni, þau eiga 2 syni. Seinni kona Jóns Grétars er Sesselja Ó. Einarsdóttir, f. 1938. Sonur þeirra er Ragnar, f. 1979, í sambúð með Árnýju Þórarinsdóttur, þau eiga 2 dætur. Sesselja á 4 börn af fyrra hjónabandi. 2) Jóhann Örn, f. 7.10. 1941, kvæntur Guðrúnu Helgu Hauksdóttur, f. 1943. Börn þeirra: a) Guðríður Anna, f. 1962, gift Ingvari Júlíusi Bender, þau eiga 2 börn. b) Kristjana Helga, f. 1964, gift Benedikt Haraldssyni, þau eiga 2 dætur. Kristjana átti fyrir dóttur og dótturdóttir. Benedikt átti fyrir son. c) Vigdís, f. 1966, í sambúð með Stefáni Péturssyni, þau eiga 2 börn. d) Guðmundur Haukur, f. 1972. 3) Salóme Guðný, f. 19.8. 1944, gift Helga Þór Guðmundssyni, f. 1943, dóttir þeirra er Auður, f. 1967.

Jónína Steinunn bjó til 25 ára aldurs í heimahúsum á Söndum. Árið 1929 fór hún í vist til Reykjavíkur í einn vetur og árið eftir á Kvennaskólann á Blönduósi. Þau Guðmundur giftu sig og hófu búskap í Reykjavík 1935 og bjuggu lengst af á Ránargötu 14, í Bröttugötu 3b og í Skaftahlíð 10. Jónína Steinunn var heimavinnandi húsmóðir og Guðmundur starfaði sem póstfulltrúi í Reykjavík, lengst af á Bögglapóststofunni, uns hann lét af störfum 1970. Frá 1975 til 1982 tóku hjónin að sér umsjón með Sumarbúðum símamanna við Apavatn. Gestkvæmt var á heimili þeirra alla tíð enda voru þau félagslynd og afar gestrisin. Jónína Steinunn var félagi í kirkjunefnd kvenna Dómkirkjunnar í Reykjavík og starfaði með félaginu svo lengi sem kraftar leyfðu. Nokkrum árum eftir andlát Guðmundar flutti hún á Kleppsveg 62 og bjó þar í 10 ár. Hún dvaldi síðustu tæp 5 árin á Hjúkrunarheimilinu Skjóli.

Útför Jónínu Steinunnar fer fram frá Dómkirkjunni í dag, 30. október, og hefst athöfnin kl. 15.

Sandar í Miðfirði, rétt fyrir aldamótin 1900, húsin mikil og vel gerð. Á bænum voru tvö timburhús, útiskemma, fjárhús og hlöður. Túnið allt sléttað og girt og umbúnaður allur hinn besti. Þangað komu margir til að kynna sér búnaðarhætti, ræktun og framkæmdir allar, svo og vinnubrögð. Gestrisni var ávallt mikil að Söndum og fóru þar saman góðar veitingar og fróðlegar samræður. Í annálum segir m.a.: „Heyleysi var yfirvofandi hjá þorra bænda og margir komnir í þrot. Þó væri einn bóndi, sem hafði miklar heybirgðir og óþrjótandi birgðir af hjálpfýsi.“ Þessi bóndi var Jón Skúlason, afi Jónínu ömmu minnar, og úr þessum jarðvegi hagsýni, hjartahlýju, fórnfýsi, gjafmildi, dugnaði og höfðingslund var hún sprottin. Móðir hennar, Salóme, var vel að sér til bókar og handa, viðræðugóð og gestrisin svo af bar. Jón Jónsson Skúlason var höfðinglegur á velli, bar sig vel, nokkuð ábúðarfullur en bjó yfir glettni.

Heimasætan var stúlka dökkhærð, fagureygð, björt yfirlitum og bauð af sér góðan þokka, viðmótsþýð og viðræðugóð. Víðlendur Húnaþings, heiðar, afréttarlönd, grónar hlíðar og dalverpi mótuðu hug hennar og persónu. Amma ólst upp við almenn sveitastörf og heimilisverk. Hún sótti hústjórnarnám, til Blönduóss, veturinn '30-'31, en hafði fram að því hlotið barnaskólakennslu þeirra tíma, 8 vikna farskóla á vetri, í fimm til sex vetur, auk smá enskunáms um fermingu. Kennd var m.a. matreiðsla, fatasaumur, útsaumur og vefnaður, auk almennra greina. Matreiðslukennslan var mjög góð og einnig var mikið lagt upp úr handavinnu. Hún hafði bæði mikið gagn og gaman af náminu í Kvennaskólanum og það nýttist henni vel á heimili sínu, sem breyttist í veislusal í hvert skipti sem gest bar að garði.

Mannsefnið, Guðmundur Albertsson, gerðist heimilisfastur að Söndum um tvítugt og fegurð, rósemd og töfrar húnvetnskra afrétta gerðu hann að miklu náttúrubarni alla tíð.

Að hefja búskap upp úr heimskreppunni miklu hefur ekki verið auðvelt. Afi og amma stofnuðu heimili sitt í Reykjavík, þar sem þau bjuggu í mjög hamingjuríku hjónabandi og geislaði gagnkvæm virðing og væntumþykja milli þeirra alla tíð. Heimili þeirra var annálað fyrir gestrisni svo ekki sé sterkara til orða tekið og aldrei var spurt að því hve vinnudagurinn yrði langur. Ljúfmennsku ömmu og afa þekktu allir og alltaf var gott að koma við á Ránargötunni og síðar í Skaftahlíðinni. Þau áttu alla tíð bíl, sem var ekki algengt um 1940, og nutu margir góðs af því. Sumarbústaðurinn í Prestshúsum á Kjalarnesi felur í sér ógleymanlegar minningar. Amma bjó þar til margra ára yfir sumartímann og afi fór á milli kvölds og morgna til og frá vinnu í bænum. Það var legið í sólbaði, farið í fuglaskoðun og leikið í fjörunum. Í Prestshúsum var jafnan marga svanga maga að metta.

Söknuður sár, öll þig syrgjum,

sæla sómakonu trygga.

Innstu tilfinningar inni byrgjum,

sem lýsa þó upp hugans slóðir,

elsku besta amma og móðir.

(T.J.)

Amma var börnum sínum afar góð móðir, barnabörnum sínum einstök amma og setti hag fjölskyldu, vina og ættingja ávallt í öndvegi.

Við kveðjum þig öll með söknuði og þökkum fyrir allt og allt.

Tómas Jónsson.

Nú hefur elsku amma Jónína kvatt þennan heim.

Það kemur margt upp í hugann hjá okkur systkinum þegar við sitjum saman og minnumst hennar. Við munum ömmu í Skaftahlíðinni oft í bláum eldhússlopp að stússast í kringum okkur og bera fram kræsingar sem við fengum nánast hvergi annars staðar eins og parta, kleinur og ástarpunga. Einnig voru jólaboðin hjá ömmu og afa mjög minnisstæð og spennandi eins og t.d. þegar við frændsystkinin fórum í halarófu á eftir afa fram í langagang að sækja jólaölið í geymsluna. Þegar við gistum hjá ömmu og afa þá fannst okkur rosalega merkilegt að stóri skápurinn í herberginu breyttist í rúm sem við sváfum í.

Amma og afi voru húsverðir í orlofsbústöðum símamanna við Apavatn mörg sumur. Þar dvöldum við systkinin oft hjá þeim í lengri eða skemmri tíma og bakaði amma oft hjónabandssælu handa okkur í Gúndapottinum fræga. Þó húsavarðaríbúðin væri lítil var alltaf nóg pláss fyrir okkur og nægur tími til að segja okkur sögur og kenna okkur bænir.

Á fullorðinsárum áttum við yndislegar stundir með ömmu eins og t.d. þegar hún kenndi okkur að baka parta fyrir jólin en að þeim fengum við aldrei uppskrift á blaði enda aldrei eins frá ári til árs og þessari hefð höfum við haldið. Þá lék amma á als oddi og reytti af sér brandara og sagði skemmtilegar sögur. Amma var mjög rómantísk og hún ljómaði þegar hún talaði um afa. Þegar þau voru að draga sig saman skrifaði afi mörg ástarbréf til ömmu þegar hann var í póstferðum um landið. Þessi bréf geymdi amma undir sænginni hans megin í rúminu eftir að afi lést.

Nú fær amma að hitta elskuna sína hann afa aftur. Góða ferð, elsku amma.

Guðríður, Kristjana, Vigdís og Guðmundur.

Þær eru mér kærar minningarnar um það þegar ég labbaði úr skólanum heim til þín sex ára gömul, hálfklædd í snjógallann og kom inn á hlýja heimilið þitt. Ég man að það var alltaf troðfullt af gestum og ljúffengar kræsingar á boðstólum. Lagt var á borð fyrir mig eins og ég væri hinn merkasti gestur þótt ég væri ein á ferð. Mér fannst alltaf gaman og notalegt í heimsókn hjá þér og að hlusta á sögurnar þínar sem þú sagðir mér með þinni skemmtilegu frásagnargáfu. Þú sagðir að ég væri svolítil skvetta eins og þú hafðir verið sem barn og varst alveg sannfærð um að ég hefði erft það frá þér. Þú sagðir mér margar skemmtilegar sögur og m.a. úr sveitinni þar sem þú ólst upp á Söndum. Það sem mér fannst allra hjartnæmast var þegar þú sagðir mér frá kassanum með ástarbréfunum sem þú geymdir undir sænginni afa-megin í rúminu, sem póstmaðurinn hann Guðmundur afi skrifaði til þín. Þegar ég var unglingur þá ræddum við oft um samtímann og mér fannst skemmtilegt hvað þú fylgdist vel með hvað var að gerast hjá ungu fólki. Ef þú hefðir verið af minni kynslóð hefðu sms-in milli ykkar afa staðið látlaust í fjögur til fimm ár. Það kallar maður að lifa tímana tvenna. Núna ertu komin til hans afa á góðan stað og megi Guð blessa ykkur.

Ástkær kveðja

Petra.

Nú þegar amma mín og alnafna hefur kvatt þetta líf langar mig að minnast hennar með nokkrum minningabrotum.

Ég hef alltaf verið mjög stolt af að bera nafnið hennar. Minnist ég margra góðra stunda í æsku hjá ömmu og afa í Skaftahlíðinni. Mikið var gott að koma daglega við hjá ömmu og smyrja nestið fyrir skólann í 1. og 2. bekk í Ísaksskóla. Þar kom maður aldrei að tómum kofunum. Ömmu leið best í hlutverki gestgjafans, hún settist sjaldan við eldhúsborðið heldur raðaði stöðugt veitingum á borðið svo ekki komst meira fyrir. Hún gerði bestu kæfu sem ég hef fengið og sína rómuðu parta og ástarpunga. Amma var heimavinnandi allt sitt líf og naut hún sín vel þegar gesti bar að garði. Á hátíðisdögum klæddi amma sig í peysuföt og mikið fannst mér þau alltaf fara henni vel. Amma flutti á Kleppsveg nokkrum árum eftir að afi dó. Þar bjó hún ein og hélt heimili þar til hún var 94 ára gömul. Síðustu æviár sín bjó hún á Skjóli. Þar dó hún 99 ára gömul og hvíldinni fegin. Hvíl í friði, elsku amma.

Þín

Steinunn.

Vinátta er ein þeirra tilfinninga sem endast lengst og veita hjartanu hvað mesta ánægju. Á þriðja og fjórða áratug síðustu aldar fluttu til Reykjavíkur fjórar ungar konur norðan úr Miðfirði. Þetta voru móðir mín Hulda Sigurðardóttir frá Útibleiksstöðum, Helga Jónsdóttir frá Búrfelli, Svanborg Sigvaldadóttir frá Brekkulæk og Jónína Steinunn Jónsdóttir, Junna frá Söndum, sem kvödd er í dag, síðust þeirra. Vináttan batt þær fast saman og aldrei hljóp þar snurða á þráðinn og höfðu þær reglulegt samband meðan þær lifðu.

Bernskuminningar mínar eru mjög tengdar þessum vinkonum móður minnar, mökum þeirra og fjölskyldum. Þær giftust allar mönnum sem hétu Guðmundur og var mikill vinskapur með þeim, sem og fjölskyldum þeirra öllum. Junna giftist Guðmundi Georg Albertssyni 1935, og eignuðust þau þrjú börn: Jón Grétar, Jóhann Örn og Salóme Guðnýju. Bernskuár mín bjuggu þau Junna og Guðmundur á Ránargötu 14, og við fjölskyldan bjuggum við sömu götu. Það voru forréttindi að búa svo nálægt þessum sæmdarhjónum, myndarlegt heimili þeirra stóð mér, og raunar öllum öðrum, opið á nóttu sem degi, þau hjón voru höfðingjar af Guðs náð. Ef mamma mín var ekki til staðar gat ég leitað til Junnu og Junna mín hafði í upphafi meiri áhrif á lífshlaup mitt en nokkur veit.

Fósturmóðir mömmu minnar, Ingibjörg Jóhannesdóttir, var móðursystir Junnu og vinátta móður minnar og Junnu og systkina hennar átti rætur sínar á Heggstaðanesi og þeirri vináttu breytti ekkert, þau systkin voru sem hluti af fjölskyldu móður minnar og á vináttu þeirra bar aldrei skugga. Móðir mín taldi það sína gæfu að hafa alist upp með þeim.

Ég kom eitt sinn til móður minnar, upp úr 1990, og var þá Junna nýkomin með kjötsúpu í potti. Junnu fannst að vinkona hennar hefði gott af heimalagaðri kjötsúpu, og tók pottinn með sér. En, Junna kom ekki beina leið, hún hafði meitt sig í fæti og þurfti að koma við hjá lækni, og var búin að vera á ferðinni í strætisvögnum með pottinn og kjötsúpuna vel á fjórðu klukkustund. Svona var Junna, hún hugsaði alltaf fyrst um aðra og síðast um sjálfa sig. Og góð var kjötsúpan.

Það eru margar myndirnar sem koma fram í hugann þegar litið er um farinn veg, þær vinkonur voru með eindæmum samrýndar og heimsóknir voru tíðar. Hvort sem var á Ránargötu, í Skaftahlíð, eða í sumarbústaðnum í Presthúsum á Kjalarnesi, voru glaðværð, góðvilji og hlátur þeirra hjóna, góðmennskan og velvildin mér, sem og svo mörgum öðrum, gott veganesti í lífinu.

Vinátta er eitt það besta sem við eignumst og mig langar með þessum fátæklegu orðum að þakka vináttu Junnu og fjölskyldu, sem hefur yljað móður minni, föður mínum, og mér gegnum árin, og votta börnum Junnu og fjölskyldum þeirra samúð mína og fjölskyldu minnar.

Það er gott að eiga góðar minningar og minningarnar um Junnu eru þeirrar ættar, ylja hjartanu og gleðja hugann. Hjartans þökk fyrir samferðina og vináttuna, Junna mín. Vinkonurnar norðan úr Miðfirði og Guðmundarnir þeirra eru nú saman á ný.

Garðar Jóhann.

Mig langar í örfáum orðum að minnast hennar Jónínu sem nú er fallin frá í hárri elli.

Þegar ég læt hugann reika koma upp mörg skemmtileg brot úr æsku minni sem tengjast þeim hjónum Jónínu og Guðmundi. Þau voru tengdaforeldrar Helgu, systur minnar, og hjá henni og Ödda eins og ég kalla hann alltaf, var ég mikill heimagangur og kynntist ég því þessari mætu konu ágætlega. Þegar ég var níu ára dvaldi ég heima hjá henni og Guðmundi í vikutíma til að vera þeim innan handar við pössun á fyrsta barni Helgu og Ödda. Þá hafði ég aldrei farið að heiman og fannst frekar kvíðvænlegt að fara úr Smáíbúðahverfinu alla leið niður á Bröttugötu! Sá ótti reyndist auðvitað með öllu ástæðulaus því þau tóku mér fagnandi og fannst mér Jónína eins og drottning í höll sinni í þessu fallega húsi með ótal herbergjum búnum fallegum mublum og í minningunni fannst mér vera ótal stigar og skúmaskot sem gaman var að leika sér í. Ekki veit ég hversu mikið gagn ég gerði en Jónína var óspör á hrósyrðin sem mér þóttu góð og gekkst upp í. Það var mjög gestkvæmt á heimilinu og alltaf verið að hlaða á borðið kræsingum en mitt hlutverk var meðal annars að hjálpa til við að leggja á borðið og fannst þetta þar af leiðandi helst til mikil gestrisni en enginn fór svangur frá Jónínu eða Junnu eins og vinir og ættingjar kölluðu hana. Það verða líklegast aðrir til að minnast á myndarskap hennar og þá sérstaklega í bakstri en það er ekki hægt að skrifa um Jónínu án þess að minnast á ástarpungana hennar sem voru algert lostæti og ég man hvað ég var hissa þegar hún bauð mér þá fyrst, mér fannst heitið á þessu bakkelsi frekar skrítið og var eiginlega svolítið hissa á hvernig jafn prúð kona og hún Jónína gæti nefnt þá þessu nafni. Þorði samt aldrei að nefna þetta við hana eða nokkurn annan.

Á sumrin dvaldi Jónína löngum uppi á Kjalarnesi í sumarbústað þeirra hjóna sem nefndur var Prestshús og þangað fór ég á hverju sumri með Helgu systur í heimsókn. Það var algjört ævintýri að fá að vera þar, fjaran með öllum sínum ævintýrum, eyjan sem við krakkarnir stálumst út í sem er svo auðvitað bara smásker. Kríurnar sem ætluðu mann lifandi að drepa á leiðinni í gegnum varpið út í Junnuvík en það var strönd sem Jónína synti út frá í ísköldum sjónum sem í dag er mikil tíska og segir okkur hvað Jónína hefur verið á undan sinni samtíð í þeim efnum.

Jónína var allra kvenna fróðust fannst mér sem barni en þótti leiðinlegt að hún kynni ekki að segja „sagði og hafði“ hún sagði alltaf „saggði og habbði“ en eflaust hefur þetta verið einhverskonar húnvetnska, þaðan sem hún er ættuð, fædd og uppalin. Jónína var fróð um menn og málefni og lét sig flest varða. Hún hafði mikinn og skemmtilegan húmor og var stálminnug. Þegar ég hitti hana núna síðustu árin spurði hún alltaf frétta af mínu fólki og nafngreindi alla þó að hún væri komin langt yfir nírætt.

Nú er komið að leiðarlokum, ég kveð Jónínu þakklát fyrir að hafa kynnst henni.

Börnum hennar og fjölskyldum þeirra sendi ég hugheilar samúðarkveðjur.

Unnur Erna.