Már og Magnús Tumi spiluðu báðir í Lúðrasveit verkalýðsins á sínum yngri árum en eru um margt ólíkir.
Már og Magnús Tumi spiluðu báðir í Lúðrasveit verkalýðsins á sínum yngri árum en eru um margt ólíkir. — Morgunblaðið/Árni Sæberg
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Már: „Magnús Tumi er fæddur í maí 1961 og er fjórði í röðinni af okkur fimm systkinunum.
Már: „Magnús Tumi er fæddur í maí 1961 og er fjórði í röðinni af okkur fimm systkinunum. Ég er elstur og sjö árum eldri en Maggi og man því eitthvað eftir því þegar hann fæddist, þótt að vísu renni það svolítið saman við fæðingu Snorra bróður okkar, sem er ári eldri en hann. Ég man ekki eftir öðru en að koma þeirra tveggja hafi lagst ágætlega í mig, enda var töluvert á milli þeirra og okkar Svövu Sigríðar systur okkar, sem var ári yngri en ég, en er núna látin. Yngst er svo Elísabet Vala sem er fædd 1964. Ég man nú ekki eftir miklum pössunarstörfum en ég held þó að við Svava höfum passað þau yngri stöku sinnum þegar foreldrar okkar brugðu sér út.

Þegar Magnús fæddist bjuggum við í Hlíðunum en foreldrar mínir byggðu svo hús í Kleppsholtinu, þar sem yngstu systkinin muna kannski mest eftir sér. Maggi fór í Langholtsskóla og Laugalækjarskóla og síðan í Menntaskólann við Sund sem var þá kominn í hverfið.

Magnús var svolítið merkilegur krakki því hann varð fljótt frekar gamall í anda, en hefur síðan lítið elst með árunum. Hann fór snemma að tala við sér eldra fólk, s.s. móðurbræður mína sem voru jarðfræðingar, Jens Tómasson og Hauk Tómasson, og ræddi töluvert við þá um jarðfræði. Sömuleiðis spjölluðu þeir pabbi mikið saman á spekingslegum nótum. Faðir okkar, Guðmundur Magnússon, var verkfræðingur og hafði mikinn áhuga á öllu mögulegu, s.s. stærðfræði, jarðfræði, sögu og fleiru og þeir ræddu til dæmis mikið um landafræði.

Mamma okkar er Margrét Tómasdóttir sem vann lengst af á skrifstofu Alþýðubandalagsins. Hún er enn á lífi og verður 83 ára á þessu ári, en faðir okkar lést 59 ára að aldri.

Hélt að tunglið væri brotið

Ég held að Maggi hafi alltaf verið aðeins alvörugefnari þegar hann var ungur en við hin systkinin, þótt hann gæti líka verið mjög kátur. Hann var alltaf að spá og spekúlera. Ég hef það eftir móður minni að Maggi hafi einhverju sinni pínulítill verið að horfa upp í himininn og hafi svo sagt mjög áhyggjufullur við foreldra sína að tunglið væri brotið – en þá var hálft tungl.

Hann átti líka til að vera svolítið sérvitur. Þegar farið var í útilegur man ég eftir því að það þurfti alltaf að smyrja sérstaklega fyrir hann vegna þess að hann vildi ekki nema ákveðna hluti á brauðið hjá sér. Það var yfirleitt mjög fábreytt álegg, ostur eða eitthvað slíkt, og þetta var kallað sérvitringabrauð á heimilinu.

Að sumu leyti fetaði hann í mín fótspor – að minnsta kosti þegar kom að tónlistinni. Ég byrjaði tíu ára að spila á trompet og fór mjög fljótlega að spila í Lúðrasveit verkalýðsins, en hætti svo þegar unglingsárin helltust yfir. Maggi lærði hins vegar á klarínett og byrjaði líka í Lúðrasveit verkalýðsins en spilaði þar miklu lengur en ég, jafnvel langt fram yfir tvítugt ef ég man þetta rétt. Það markaðist held ég af því að hann var ekki eins erfiður unglingur og ég, meira stilltur og rólegur.

Stríðinn laumuhúmoristi

Hann fékk fljótlega mikinn áhuga á útivist og ferðamennsku sem ég held að hafi markast af öllum samtölunum sem hann átti við föður minn og frændur. Á tímabili var hann m.a.s. í björgunarsveit og fór ungur mikið á fjöll. Almennur fræðiáhugi leiddi hann svo á þær brautir sem hann fór á og ég held að val hans á námi og starfi hafi ekki komið neinum á óvart.

Eftir að ég fór til útlanda í nám fylgdist ég ekki eins mikið með systkinum mínum og þegar ég bjó inni á heimilinu, en leiðir okkar Magga lágu aftur saman síðar þegar ég fór í seinna skiptið utan til að vinna í doktorsnáminu mínu í Cambridge. Þá var hann í sínu doktorsnámi í jarðeðlisfræði í London og var tekinn saman við konuna sína, Önnu Líndal. Það var oft gaman að koma heim til þeirra í London, því þótt Maggi sé svona rólegur og mikill pælari þá er hann líka mjög glaður á góðri stund. Hann er laumuhúmoristi og getur verið stríðinn, ef því er að skipta.

Ég held að hann sé vel hannaður fyrir starf sitt því þegar fer að gjósa og allt er á heljarþröm í kring um okkur þarf einhver að vera til staðar sem heldur ró sinni. Hann er þannig týpa og það held ég að hljóti að gagnast ágætlega við þessar aðstæður. Kannski er það í ættinni að þola vel stress og hasar og hafa gaman að atinu án þess að fara of mikið á taugum yfir því sem er að gerast. Þótt hann sé rólyndismaður hefur það ekki hamlað honum að koma fram í fjölmiðlum enda á hann auðvelt með að útskýra flókna hluti á mannamáli og hefur gaman af því að gera það.

Magnús á tvö börn, Rögnvald og Kötlu Sigríði. Það er standandi brandari í fjölskyldunni að hann hafi nefnt dóttur sína eftir eldfjallinu og um daginn birtist viðtal við Magga undir yfirskriftinni „Katla er ekki vöknuð“. Það vakti mikla kátínu á mínu heimili, sérstaklega hjá dætrum mínum tveimur sem eru á svipuðum aldri og Katla, að hann væri farinn í blöðin með það að dóttir sín væri ekki komin á fætur.

Ég held að Maggi sé, eins og fleiri í ættinni, svolítill vinnusjúklingur. Starfið og kannski sérstaklega fræðilega hliðin á því verður að áhugamáli og eins hefur áhuginn á ferðamennsku og útivist haldist. Hann er giftur myndlistarkonu og hefur sýnt svolítinn áhuga á myndlist en að öðru leyti veit ég ekki hvort hann á sér einhver sérstök áhugamál umfram það sem gerist og gengur varðandi fjölskyldu, menningu og þjóðfélagsmál. Í öllu falli er hann enginn ástríðuhobbíisti á neinu sviði.“

Tengsl

Bræðurnir

„cash“ og „ash“

Már Guðmundsson

seðlabankastjóri

og Magnús Tumi

Guðmundsson

eldfjallafræðingur

Bergþóra Njála Guðmundsdóttir

ben@mbl.is

Hefur aldrei haft áhuga á peningum

Magnús Tumi: „Þegar ég horfi til bernskuáranna eru minningar mínar um Má svolítið eins og röð af ljósmyndum. Samskipti okkar urðu hins vegar meiri eftir að ég varð unglingur og fullorðinn heldur en þegar ég var barn, enda er hann það mikið eldri en ég að við lékum okkur aldrei saman sem krakkar. Hann hefur hins vegar alltaf verið stóri bróðir minn og við yngri systkinin litum töluvert upp til hans. Verandi elstur tók hann gjarnan af skarið þegar þurfti að skakka einhverja leiki en var aldrei með nein merkilegheit við okkur sem yngri vorum.

Már lá iðulega í sófa í litlu herbergi á neðri hæðinni þar sem við bjuggum á Kleppsveginum og las þar í einrúmi. Þess á milli var hann hress og kátur og síður en svo fámáll, þótt hann skipti sér ekki mikið af því sem aðrir voru að gera.

Ég man að það var til segulband heima með upptökum af því þegar Már var lítill að syngja Ef væri ég söngvari, ásamt frændum sínum. Tónlistin er kannski sá þáttur sem við áttum sameiginlegan, því við spiluðum báðir í Lúðrasveit verkalýðsins, þótt það væri ekki á sama tíma. Ég lærði á klarínett og Már á trompet og hann byrjaði að spila í hljómsveitinni sem pínulítill pjakkur, með Jóni Múla Árnasyni. Þegar ég var svona tíu ára og hann var hættur í Lúðrasveitinni dró hann mig með sér á tónleika með henni, og ég var alveg hissa hvað var gaman. Seinna, þegar ég var 14 ára, var ég beðinn um að fara í hljómsveitina og ég spilaði þar í um áratug.

Róttækur trotskisti

Strax á unglingsaldri hætti Már að ganga í úlpum og fór vera í jökkum. Þetta voru engir sparijakkar heldur úr flaueli og öðrum hversdagslegri efnum. Ég vil þó meina að þetta hafi verið fyrsta vísbendingin um hvert stefndi því menn sem vinna í bönkum – hvort heldur það eru nú seðlabankar eða aðrir bankar – eru jakkafatadýr. Við erum líka vön því í fjölskyldunni að segja hlutina beint út en á fullorðinsárum lærði Már mjög snemma að vera hæfilega diplómatískur og orðvar og hann kunni fljótt að semja um hluti.

Már var síðhærður og róttækur eins og margir vinir hans og um tvítugt voru hann og Pétur Tyrfingsson mágur okkar í hópi trotskista. Þeir létu mig fá eitthvert lesefni til að setja mig inn í þau fræði en ég hafði ekki nægilega mikinn áhuga á þeim til að nenna að lesa þau, enda hef ég aldrei tekið þátt í pólítísku starfi. Már var hins vegar virkur í pólítík, fyrst í Alþýðubandalaginu og svo Samfylkingunni og mér finnst langlíklegast að hann hafi farið út í hagfræði vegna áhuga síns á pólítík. Þar var það þjóðhagfræðin sem heillaði, en ekki rekstrarhagfræði eða viðskiptahagfræði, enda held ég að það sé alveg klárt að Már hefur aldrei haft nokkurn áhuga á peningum.

Í dag eru ansi mörg ár síðan hann var virkur í pólítík og ég held að hann hafi alveg staðið utan við slíkt síðustu 20 árin, eða frá því að hann var efnahagsráðgjafi Ólafs Ragnars Grímssonar á sínum tíma. Eftir það held ég að hann hafi ákveðið að einbeita sér að faginu. Ef ég þekki Má bróður minn rétt tekur hann það mjög alvarlega að vera seðlabankastjóri á Íslandi og hann vill ekki láta pólítík þvælast fyrir því starfi.

Már hefur alltaf verið ákaflega frændrækinn og iðulega haft forystu um ýmiskonar fjölskylduboð. Hann er ræktarsamur við sitt fólk og hefur t.d. alltaf verið syni Svövu systur okkar heitinnar, Guðmundi Péturssyni gítarleikara, innan handar eftir að mamma hans dó. Það var líka eftirminnilegt þegar Gummi tróð upp ásamt hljómsveit í fimmtugsafmæli Más.

Þjónar jafn-hífaðir gestunum

Hann er mikill veislumaður og skemmtir sér vel í góðra vina hópi, syngur og leikur á als oddi. Hann hefur gaman af því að segja sögur og er mikill húmoristi. Þegar faðir minn og móðir urðu 45 ára var haldin mikil veisla. Þá voru Már og Pétur mágur okkar rúmlega tvítugir og voru fengnir til að vera þjónar í veislunni til að uppvarta fólk. Þeir voru ekki mjög þjálfaðir í þessu starfi, eða a.m.k. ekki mjög agaðir því að þegar leið á veisluna kom í ljós að þeir höfðu fengið sér að minnsta kosti jafn mikið og gestirnir. Það hefur alltaf verið talað um að ljósmyndirnar úr þessu afmæli sem þeir félagar tóku sé myndasafn sem best sé að skoða sem minnst. Pabbi tók mikið af myndum þegar hann var á ferðalögum og var síðan með slidesmyndasýningar. Okkur krakkaskömmunum þótti þessar myndasýningar frekar langdregnar en Már fann upp á því í þessari afmælisveislu að spyrja hvort ekki væri tilvalið að sýna myndirnar frá Narvik í Noregi, sem þótti alveg sérlega langdregin myndasýning.

Enginn sportidjót

Már fór utan til náms í tvígang og í seinna skiptið vorum við á sama tíma í Bretlandi. Þá hittumst við oft og höfðum heilmikil samskipti því Már kom reglulega til okkar í London. Veisluglaður eins og hann er þá voru iðulega haldin fjörug partí þegar hann kom en ég hef alltaf verið rólegri í tíðinni með það en hann.

Það er ekki hægt að segja að hann sé mikill tómstundamaður, en hann hefur alla tíð haft gaman af tónlist. Þar fyrir utan sinnir hann fjölskyldunni og labbar út með hundinn, fer í sund og stundar eitthvað leikfimi. En hann er ekki sportidjót, hann bróðir minn.

Kona Más er Elsa Þorkelsdóttir lögfræðingur, sem áður var framkvæmdastjóri Jafnréttisráðs. Þau eiga tvær dætur, Vigdísi Þóru og Katrínu Svövu og Elsa á einn son fyrir, Andrés. Þau bjuggu í Basel í Sviss í fimm ár þar sem Már gegndi háu embætti í Alþjóða greiðslubankanum, en hann var beðinn um að sækja um það starf á sínum tíma. Þetta var mjög gott starf en ég held að honum hafi fundist að hann yrði að koma aftur eftir að allt hrundi hér heima, þótt það lægi ekki endilega beint fyrir fjölskyldunni að flytja sig um set.

Þótt Már komi fyrir sjónir sem hinn virðulegi og alvarlegi seðlabankastjóri er það hins vegar einkenni á honum að vera kátur og iðulega er líf og fjör í kring um hann enda lífsglaður maður. Það er með þessi alvarlegu hlutverk að það getur enginn gegnt þeim með jarðarfararsvip 24 tíma á sólarhring.“

Már Guðmundsson hagfræðingur hefur verið bankastjóri Seðlabanka Íslands frá því í ágúst í fyrra en gegndi þar á undan starfi aðstoðarframkvæmdastjóra peningamála- og hagfræðisviðs Alþjóðagreiðslubankans í Basel í Sviss. Þar áður starfaði hann í Seðlabanka Íslands í um tvo áratugi og var þar aðalhagfræðingur í rúm tíu ár. Kona hans er Elsa Þorkelsdóttir og eiga þau þrjú börn.

Magnús Tumi Guðmundsson er prófessor í jarðeðlisfræði við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Undanfarið hefur hann verið í framlínu vísindamanna vegna eldsumbrotanna í Eyjafjallajökli og á Fimmvörðuhálsi, enda snýr sérsvið hans í fræðunum m.a. að samspili eldgosa og jökla. Eiginkona Magnúsar Tuma er Anna Líndal og eiga þau tvö börn.