Gaman Gunnar leikstjóri hlakkar til tveggja frumsýninga á verkum sínum, á Gauragangi 26. desember og Áramótaskaupinu 2010 á gamlárskvöld.
Gaman Gunnar leikstjóri hlakkar til tveggja frumsýninga á verkum sínum, á Gauragangi 26. desember og Áramótaskaupinu 2010 á gamlárskvöld. — Morgunblaðið/Eggert
Börkur Gunnarsson borkur@mbl.is Einn af höfuðsnillingum íslenskrar unglingamenningar er án nokkurs vafa Ormur Óðinsson sem settur var á bók af Ólafi Hauki Símonarsyni.

Börkur Gunnarsson

borkur@mbl.is

Einn af höfuðsnillingum íslenskrar unglingamenningar er án nokkurs vafa Ormur Óðinsson sem settur var á bók af Ólafi Hauki Símonarsyni. Gauragangur varð strax metsölubók þegar hún kom út árið 1988 enda náði þessi íslenska and-hetja til þjóðarinnar. Ormur er pirraður og utangátta en ótrúlega fyndinn og uppátækjasamur. Síðan þá hefur bókin verið margendurútgefin og það var gerður vinsæll söngleikur eftir bókinni. Loksins verður frumsýnd bíómynd eftir bókinni á annan í jólum. Leikstjóri er Gunnar Björn Guðmundsson sem leikstýrði hinni vinsælu bíómynd Astrópíu og hefur nú leikstýrt Skaupinu tvö ár í röð.

Gunnar Björn ólst upp í Hafnarfirði, fór svo í Verzlunarskólann og kom við í Fjölbrautarskólanum í Garðabæ áður en kvikmyndagerð heltók hann með þeim hætti að hann hefur aldrei haft áhuga á neinu öðru eftir það. Stuttmyndin hans Karamellumyndin gerði það mikla lukku að hann fékk fjölda tilboða. „Já, eftir að ég gerði þessa stuttmynd þá rigndi inn tilboðum en ég hafði ekkert að selja. Ég fór á stúfana að leita að handriti og fékk Astrópíu frá Ottó Geir Borg og Jóhann Ævar Grímsson í hendurnar. Mér fannst þetta bæði besta handritið og það versta sem ég hafði séð á þeim tíma. Þeir voru búnir að láta svo marga rugla í sér við skriftirnar að það var orðið ansi tætt. Ég held að þetta hafi verið 19. útgáfan á handritinu sem ég fékk í hendurnar. Við bökkuðum til baka á byrjunarpunkt og fórum að vinna handritið aftur út frá annarri eða þriðju útgáfu þess. Þar með byrjaði ég að funda með þeim og um leið og þeir fengu að ráða þessu byrjaði þetta að lifna aftur við. Þeir dældu á mig nýjum og nýjum versjónum og þetta small allt saman. Þeir þurftu bara einhvern til að leyfa þeim að gera sitt og segja þeim að þeir væru frábærir og þá gekk þetta. Astrópía gekk síðan rosalega vel í bíó en við Ottó vorum reyndar byrjaðir að skrifa handritið að Gauragangi á meðan við vorum ennþá að klippa Astrópíu . En þótt allir væru mjög hrifnir af Gauragangs-handritinu þá tók við langt ferli áður en hann komst á kopp. Efnahagshrunið kom og þá tafðist allt. Það hefur annars verið draumur að gera þessa bók að kvikmynd alveg síðan ég las þessa bók fyrst. Sagan er svo mannleg, fyndin og skemmtileg. Ormur er uppreisnarmaður og litríkur karakter. Hún hefur farið út fyrir landsteinana og fólk frá öðrum löndum tengir mjög vel við söguna. Hún gekk svo vel í sölu hér á landi að við áttum erfitt með að verða okkur úti um hana. Hún var uppseld í öllum búðum og við vorum að notast við verk við skriftirnar sem við fengum af bókasafninu sem er eiginlega ekki hægt. Maður vill geta tekið blaðsíðurnar úr bókinni og hengt á vegginn og þessháttar en maður gerir ekki svoleiðis með bókasafnsbækur. Í það minnsta ekki ef maður ætlar að fá einhverntímann aftur bók lánaða. Við fengum loksins eintak á fornbókasölu sem við gátum notað,“ segir Gunnar.

Bók, söngleikur og bíó

En út frá verkinu var líka gerður vinsæll söngleikur á sínum tíma, en það kitlaði ekki Gunnar að gera söngleik úr bókinni. „Nei, við lásum það verk ekki fyrr en við vorum búnir með okkar fyrstu útgáfu af handritinu. Söngleikurinn er aðlögun að bókinni og það er kvikmyndaverkið okkar líka, en við studdumst ekki við leikverkið,“ segir Gunnar Björn.

„Við funduðum mjög mikið áður en við fórum af stað. Við vorum sammála um hvaða tökum við ættum að taka þetta. Við fengum okkur hljóðbókina og hlustuðum á hana saman, stoppuðum reglulega og punktuðum niður og ræddum saman. Loksins þegar við fórum að skrifa verkið tók það stuttan tíma. Við erum mjög trúir sögunni.

Maður á ekki söguna, þannig að ég er mjög ánægður með hvað við erum henni trúir,“ segir Gunnar.

Persónurnar í bókinni eru mjög sérstakar og litríkar og því hlýtur að hafa verið erfitt að finna leikendur í hlutverkin og Gunnar samsinnir því. „ Ég vissi að ef ég fyndi ekki Orm þá myndum við ekki gera þessa mynd. Í Astrópíu var ég með stóran áheyrnarfund með leikurum. Ég hafði gaman af því að hitta alla þessa leikara og niðurstaðan var Ragnhildur Steinunn í aðalhlutverkið, ég var mjög ánægður með það og fékk mikla trú á svona stórri áheyrnarprufu. Ragnhildur var sú besta. Í Gauragangi ákvað ég að gera eins. Núna fórum við útum allt land og leituðum allsstaðar. Við fengum fimm hundruð manns í þessar prufur. Við prófuðum okkur alveg niður í hvert smáhlutverk. Þegar við fundum Orm á Café Oliver, þá var þetta komið. Það varð ekki ljóst strax og hann mætti. Hann var góður og við prufuðum hann áfram og hægt og hægt þrengdist hringurinn. Svo sáum við að þetta var maðurinn, þetta var ormurinn sem við vorum búnir að leita lengi að. Svo prófuðum við alla leikarana í vinahópnum saman og þetta small einsog flís við rass. Þá gátum við farið að velja foreldra þeirra, fyrst við vorum búnir að finna börnin,“ segir Gunnar.

Klædd í dúnúlpur um hásumar

Tökurnar fóru að mestu fram í sumar fyrir utan nokkurra daga vetrartökur þarsem varð að sjást í snjó. „Já þetta var oft fyndið í sumar því við vorum að taka inni en það átti að vera vetur fyrir utan í myndinni þótt það væri í raun steikjandi sumarhiti. Fólk var klætt í þykk vetrarföt þannig að menn voru að grillast. Svo vorum við lengi að bíða eftir vetrinum núna í haust. Við biðum og biðum en hann ætlaði aldrei að koma. En það kom að því að við gátum ekki beðið lengur og ákváðum að fara af stað þrátt fyrir allt. En á fyrsta tökudegi núna í byrjun nóvember þá bara snjóaði yfir okkur og frysti, það var yndisleg tilfinning og mikil lukka fyrir myndina. Við vorum fimm daga að taka þessar vetrartökur en daginn eftir að við lukum tökunum þá þiðnaði á ný og snjórinn sást ekki meir þann mánuðinn. Þannig að þetta gat ekki verið betra,“ segir hann.

Samstarfið súper

Aðspurður hvort hið vinsæla skáld, Ólafur Haukur Símonarson, hafi ekki verið hrætt við að þessir stráklingar væru með puttana í þessu meistaraverki hans, segist hann ekki telja að svo hafi verið.

„Við hittum hann ekki fyrr en handritið var tilbúið. Við fengum þá ábendingar frá honum og við fórum eftir einhverjum þeirra. Honum líkaði bara mjög vel við handritið. Sömuleiðis gekk samstarfið við Jón Ólafsson mjög vel. Hann gerði tónlistina. Hann gerði einnig tónlistina í leikritinu en það er ekki einn tónn úr því notaður. Hann notaði alveg nýja tónlist í þetta verk. Hún er mjög einlæg og flott. Samstarfið við framleiðendurna í Zik Zak gekk líka eins og í sögu,“ segir Gunnar skælbrosandi.

Aðspurður hvað sé framundan hjá honum segir hann að þá hlakki hann mest til frumsýningarinnar á bíómyndinni og náttúrlega Skaupsins sem hann leikstýrði og verður frumsýnt á gamlárskvöld. „Eftir áramót fer ég svo á Selfoss að leikstýra verki en þegar því lýkur fer ég að skrifa Afi Pétur sem er handrit að grínmynd sem ég er að vinna að. Hún fjallar um tvo gamla karla á elliheimili,“ segir Gunnar Björn. Það er þá væntanlega um Orm Óðinsson og vin hans þegar þeir eru orðnir eldgamlir að gera allt vitlaust á elliheimilinu.