2. október 2011 | Sunnudagsmoggi | 1980 orð | 3 myndir

Ég er trillukarl í þessum bransa

Viðtal Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrun@mbl.is

[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Tónlistarmaðurinn vinsæli Mugison var að senda frá sér nýjan disk. Hann er önnum kafinn við að þróa hljóðfæri sem hann smíðaði sjálfur * Ljósmyndir: Eggert Jóhannesson eggert@mbl.is
Haglél er nýr geisladiskur með hinum vinsæla tónlistarmanni Mugison og fyrsti diskur hans með íslenskum textum. „Mig hafði lengi langað til að gera íslenska plötu og átti efni sem mér fannst áhugavert,“ segir Mugison. Spurður um heitið á plötunni, Haglél, segir hann: „Eitt laganna heitir Haglél og mér fannst það bera af sem titill, íslenskt nafn sem er í senn bæði fallegt og gróft. Annars var gríntitillinn Mugison og Sinfó. Mér fannst fyndin hugmynd að gefa út plötu sem væri ekki með Sinfóníuhljómsveitinni en hefði samt Sinfó í titlinum því svo að segja annar hver maður er búinn að gera plötu með hljómsveitinni.“

Þú hefur föndrað mikið við plötuumslagið sem er sérhannað. Af hverju leggurðu svona mikið í umgjörðina?

„Þetta er beint-af-býli-stemning. Ég er trillukarl í þessum bransa, sem lög, tek þau upp og föndra við umslagið. Þetta nýja umslag er heimaföndur eftir mig, konu mína og vini. Fyrsta platan sem ég gerði, og kom út árið 2002, var öll handsaumuð í 13.000 eintökum og það tók tvo mánuði. Þá fékk ég afa og ömmu og fullt af fólki til að koma í sumarbústað og hjálpa til við saumamennskuna. Ætli við höfum ekki saumað um 3.000 eintök þá helgi. Það var mjög notalegt að sitja við og föndra og spjalla við fólk í leiðinni, samtölin verða svo skemmtileg og maður kemst að því hvernig fólki raunverulega líður.“

Með dvergapa í bandi

Ætlaðirðu strax sem krakki að verða tónlistarmaður?

„Ég hafði mikinn áhuga á tónlist þegar ég var krakki, en ég ætlaði ekkert sérstaklega að verða tónlistarmaður. Ég var einn af þessum krökkum sem ætla að verða allt. Þegar ég horfði á kvikmynd ætlaði ég að fara í sama starf og persónan sem ég horfði á í myndinni. Ef ég horfði á karatemynd ætlaði ég að verða karatemaður og ef ég horfði á löggumynd ætlaði ég að verða lögga. Ég hef unnið við eitt og annað og prófað ýmislegt. Ég hef verið sjómaður, unnið í frystihúsi, verið sendill hjá Kaupþingi og unnið með fötluðum börnum í Reykjadal. Gamla Ísland, sem sagt. En lífsstarf mitt er að vera tónlistarmaður og það á vel við mig.“

Mér er sagt að þú hafir verið mikið á flakki sem barn.

„Ég ólst upp fyrir vestan en þegar ég var sex ára réð pabbi sig á Feng. Fengur var skip sem sent var til Grænhöfðaeyja og var hluti af fyrsta alvöruþróunarverkefninu sem íslenska ríkið tók þátt í. Pabbi varð skipstjóri á því skipi og verkefnið var að kenna innfæddum túnfiskveiðar. Frá sex ára aldurs til tólf ára var ég á nokkru flakki milli landa með fjölskyldunni, bjó á Grænhöfðaeyjum, svo um tíma í Portúgal og svo fórum við reglulega til Íslands. Á Grænhöfðaeyjum ólst ég upp við mikið frelsi, lék mér í fótbolta við krakkana og var mikið á ströndinni. Þarna voru villihundar sem vöktu mikla athygli mína, sérstaklega hvolparnir. Ég átti tvo dvergapa sem ég var með í bandi og fóðraði á banönum. Þetta var alveg óskaplega skemmtilegt fyrir barn.“

En hvað með skólagöngu?

„Mamma keypti skólabækur og reyndi sitt besta til að kenna mér, en ég var skrifblindur þannig að það var ekki beinlínis auðvelt fyrir mig, sex ára gamlan, að skrifa stafi.“

Átti þetta frjálsa líf í fjarlægum löndum vel við þig?

„Ég er opinn náungi og á auðvelt með að fara inn í nýjar aðstæður, þannig að þetta hentaði mér ágætlega. Þetta fór ekki eins vel í systur mína. Ég held að það hefði átt betur við hana að vera í einum bekk alla skólagönguna meðan það skipti mig engu máli. Við komum svo heim og þegar ég var búinn með menntaskólann fór ég til Bretlands til að læra hljóðupptökur og var þar í þrjú ár. Mamma og pabbi voru skilin og hann fluttur á Ísafjörð og ég fór þangað til að skrifa lokaritgerðina mína. Þar hitti ég hana Rúnu mína sem var sætasta skvísan á Ísafirði. Ég ílengdist á Ísafirði en við fórum í bæinn þegar við eignuðumst fyrsta barnið okkar. Fórum síðan aftur vestur og vorum í rúm fimm ár. Við komum svo aftur í bæinn vegna þess að ég fór í nám.“

Framtíðartölvuharmónikka

Hvað ertu að læra?

„Ég er í mastersnámi í Listaháskóla Íslands. Ég smíðaði hljóðfæri sem ég kalla mírstrument í höfuðið á geimstöðinni. Þetta er tæknilegt hljóðfæri, eins konar framtíðartölvuharmónikka. Ég fann mjög fljótlega að ég var farinn að staðna á þetta hljóðfæri, snerist í kringum sjálfan mig og spilaði bara mína eigin tónlist. Nú vil ég þróa þetta hljóðfæri áfram með aðstoð annarra og á því byggist mastersnámið. Segjum sem svo að þú sért píanóleikari. Kannski værir þú akkúrat píanóleikarinn sem ég gæti lært af. Þú þyrftir ekkert að kunna á hljóðfærið sem ég smíðaði en ég gæti hugsanlega lært af þér, hitt þig tvisvar í viku, og reynt að fá þig til að miðla til mín reynslu og hæfni sem gæti orðið til þess ég yrði betri á hljóðfærið.“

Hefurðu fundið réttu manneskjuna til að læra af?

„Ég er að leita. Ég ætla að hitta marga einstaklinga sem koma úr mismunandi áttum; úr klassíska geiranum, djassheiminum, þá sem spila elektróníska tónlist, popp og rokk, fólk úr leikhúsi og úr bíóheiminum. Ég er til í hvað sem er til að víkka sjónardeildarhringinn.“

Notarðu þetta hljóðfæri á þessum diski?

„Í litlum mæli en á næstu plötu ætla ég einungis að notast við það. Það gæti orðið skemmtilegt.“

Þú heitir Örn Elías en af hverju fórstu að kalla þig Mugison?

„Pabbi hefur alla tíð verið kallaður Muggi. Hann heitir Guðmundur en í Bolungarvík þar sem hann ólst upp voru aðrir Guðmundar kallaðir Mummi og Gummi og Muggi var eina gælunafnið sem var eftir fyrir hann. Fyrir tíu árum bjó hann í Malasíu. Ég var þá í námi í London og heimsótti hann í jólafríi og við rúntuðum um og sungum í karókí. Karlinn er með djúpa vestfirska bassarödd sem sló í gegn hjá Malasíubúum sem þóttust aldrei hafa heyrt annað eins enda komst pabbi nálægt því að framkalla jarðskjálfta með því að syngja Whitney Houston-lög í karókí. Þegar hann tók sér pásur klappaði fólkið hann upp og kallaði: Muggi. Muggi. Hann sagði: Sonur minn tekur núna nokkur lög. Þá sagði Skandinavíubúi sem þarna var við mig: Ert þú þá Muggison? Á þessum tíma var ég ekki orðinn söngvari, bjó bara til elektróníska tónlist, en mér fannst flott að fæðast þarna sem Mugison á fylliríi með pabba mínum á karókí í Malasíu.“

Hverjir hafa haft áhrif á þig sem tónlistarmann?

„Mjög margir. Ætli Björk hafi ekki haft mest áhrif. Hún var gríðarlega sterk fyrirmynd, sérstaklega á mótunarárunum frá fjórtán ára til tvítugs. Og Smekkleysuliðið allt saman og þá sérstaklega Einar Örn. Þegar hann sagði í Rokk í Reykjavík: Það skiptir ekki máli hvað þú getur heldur hvað þú gerir, þá var það fyrir mig eins og fyrir trúarkarl að frelsast inn í Biblíuna. Svo gekk ég vitaskuld í gegnum alls kyns tímabil, eins og rokkið, hippadóterí, underground, og hlustaði líka á menn eins og KK og Magga Eiríks. Ég drakk alla þessa tónlist í mig. Ég er kannski undir áhrifum frá tíu manns í einu lagi en það sjá ekki allir hvaðan þau áhrif koma.“

Eins og barn í sælgætisverksmiðju

Þú ert tónlistarmaður sem er á ferðalögum og spilar erlendis. Er ekkert einmanalegt að vera löngum stundum á flakki milli staða?

„Þetta er dálítið eins og sjómennska. Einmanalegt að því leyti að ég er fjarri fjölskyldunni þegar ég er í útlöndum. En þegar ég er á ferðalagi hitti ég gríðarlega mikið af áhugaverðu fólki. Sérstaklega á skrýtnum og skemmtilegum tónleikahátíðum. Þá líður mér eins og ég sé barn í sælgætisverksmiðju. Svo ég gerist nú dramatískur þá finnst mér vissulega ömurlegt að missa af því þegar börnin mín taka fyrstu skefin og segja fyrstu orðin Á móti kemur að það koma löng tímabil þar sem ég er heima. Ég var til dæmis heima svo að segja allt síðasta ár. Þannig að þetta jafnast út.“

Þú hefur samið kvikmyndatónlist, meðal annars við A Little Trip to Heaven og Mýrina. Er það öðruvísi en að semja annars konar tónlist?

„Það er mjög góð þjálfun að semja kvikmyndatónlist, dálítið eins og að fara í líkamsrækt og þjálfa vöðvana. Það er líka eins og samtal. Með tónlistinni er maður að segja við áhorfandann: Þetta atriði er sorglegt, þarna er spenna, hér á að vera gaman, núna kemur ógn. Það er líka hópvinna, sem er góð tilbreyting. Maður hittir leikstjórann og hann er annaðhvort ánægður eða óánægður með tónlistina sem maður hefur samið. Ef hann er ánægður þá er verkinu lokið en ef hann er óánægður þá byrjar maður bara upp á nýtt.

Þetta er öðruvísi vinna en þegar ég er að semja lög og texta, þá snýst vinnan að svo miklu leyti um það hvað hjarta mitt vill segja. Það getur tekið á. Ég verð oft óánægður og hendi lögum. Það þarf svo mikið til að mér þyki lag eftir mig vera verulega gott. Ætli ég hendi ekki 80 prósentum af því sem ég geri. Sumt er óttalegt drasl.“

Hvað gerist þegar þú ert ánægður?

„Það er eins og að vinna í bingó. Maður er kominn með allar tölur nema tvær og þá vaknar spenna. Svo koma réttu tölurnar og maður áttar sig á því að maður hefur unnið.“

Þú ert upphafsmaður að tónlistarhátíðinni Aldrei fór ég suður sem haldin hefur verið reglulega á Ísafirði. Hvernig fékkstu þá hugmynd?

„Við pabbi fengum hugmyndina í sameiningu og hún átti bara að vera gott grín. Ég var að spila á tónlistarhátíð í London árið 2003. Þetta var hefðbundin hátíð þar sem litlu nöfnin byrjuðu á því að spila og stóru nöfnin tóku síðan við. Ég var mjög lítill karl á plakatinu og spilaði snemma, um sjöleytið. Þegar ég var búinn að spila um kvölmatarleytið settumst við pabbi niður á barnum og ákváðum að búa til okkar eigin hugmynd að tónlistarhátíð og brjóta allar reglur sem hafðar voru í heiðri á þessari hátíð. Í okkar dagskrá áttu þeir flytjendur sem væru minnst þekktir að ljúka tónleikunum og við bjuggum til langan lista. Þegar við komum heim þremur dögum seinna hittum við Ragnar Kjartansson myndlistarmann vin okkar og sýndum honum listann og honum fannst þetta óskaplega fyndið. Ragnar er einn af þeim mönnum sem hafa fallegan hlátur og geta fengið alla til að gera hvað sem er vegna þess að þeir eru svo skemmtilegir. Hann tók að sér að sannfæra íslenska tónlistarmenn um að þetta væri málið. Svo voru nokkrir eldhressir Ísfirðingar sem voru tilbúnir að gera þetta að raunveruleika, tæmdu frystihús á tveimur sólarhringum og elduðu mat ofan í liðið. Sáu um praktísk atriði sem karl eins og ég kann ekki á. Allt í einu vorum við komnir með 23 liða dagskrá fyrsta árið. Síðan hefur þetta verið fastur liður fyrir vestan.“

Hvernig gengur þér að lifa á því að vera tónlistarmaður?

„Frá 2002 hefur mér tekist það. En það er reyndar ekki alveg sanngjarnt að miða við árið 2002 því þá var ég konulaus og barnlaus og það að lifa á tónlist fólst þá kannski bara í því að geta keypt sér bjór um helgar. Ég hóf minn feril á því að flakka um heiminn og spila fyrir ekki neitt á hinum og þessum stöðum. Fór svo í eftirpartí þar sem ég kynntist fólki. Sumt af þessu fólki bauð mér svo að koma aftur og borgaði mér þá og með sumum hef ég verið að vinna síðan. Þannig náði ég að virkja erlend sambönd. Síðan hefur þessi ferill vaxið. Þegar ég svo þurfti að eiga eitthvað inni á bók þegar börnin mín tvö komu í heiminn þá gekk það upp.“

Heldurðu að tónlist þín verði í stöðugri þróun næstu árin?

„Ég á marga drauma. Ég vil skapa og vinna með fólki. Ég hef stundum sagt að tónlistin mín sé skítsófrenísk. Ég held að hún sé þannig vegna þess að ég hef svo gaman af því að koma sjálfum mér á óvart og brjóta mínar eigin reglur.“

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.