21. október 2012 | Sunnudagsblað | 624 orð | 5 myndir

Kenna þarf börnum að fóta sig í samfélaginu

Öfug þróunaraðstoð

[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Jeroo Billimora byrjaði að veita börnum í fátækrahverfum á Indlandi ráðgjöf. Nú teygja samtökin Aflatún sig um allan heim. Steinar Þór Sveinsson steinarth@hotmail.com
Jeroo Billimoria frá Indlandi er svokallaður raðfrumkvöðull í að stofna fyrirtæki í samfélagsþágu og segir að Vesturlönd geti lært margt af þróunarlöndum hvað varðar meðferð peninga – horfa þurfi til barna sérstaklega og kenna þeim fjármálalæsi.

Börnin skorti fé

Jeroo stofnaði sín fyrstu samtök 16 ára og hefur nú stofnað samtals sex samtök en hún hefur einnig starfað sem kennari. Hún er margverðlaunuð fyrir framlag sitt í þágu samfélagsins og hefur gefið út bækur um fjármálalæsi fyrir börn. En hvernig kom það til að hún fór að beina augum að fjármálalæsi fyrir börn?

„Það var enginn einn upphafsreitur,“ svarar hún. „Fyrir mörgum árum vann ég með hjálparsamtökum fyrir börn á Indlandi. Við vorum með símanúmer sem þau gátu hringt í til að fá aðstoð og nýttu mörg börn sér þessa þjónustu. Við komumst hins vegar aldrei að rót vandans og það skorti alltaf fjármagn þannig að við fórum að kenna börnunum sjálfum að afla sér peninga. Fljótlega kom í ljós að það var ekki nóg.

Einnig þurfti að kenna börnunum meðferð fjármuna, að fóta sig í samfélaginu og sýna samfélagslega ábyrgð. Það má því segja að þetta tengist allt og því hefur þetta þróast smám saman, frekar en að hægt sé að nefna einhvern einn tímapunkt.“

Yfir milljón barna

Jeroo rekur nú samtökin Aflatoun, eða Aflatún, sem kenna börnum á aldrinum 6-14 ára samfélagslega ábyrgð og fjármálalæsi. Samtökin ná til yfir milljón barna í yfir 80 löndum, einkum í þróunarlöndum, en þau eru nú að færa sig yfir til Vesturlanda. Þar er, þegar öllu er á botninn hvolft, þörfin fyrir fjármálalæsi engu síðri en í þróunarlöndum. Þó að það sé ekki eins augljóst þegar allt gengur vel.

Það má segja að þetta sé öfug þróunaraðstoð: Vesturlönd læra nú af þróunarlöndum í þessum málum en ekki öfugt. Á Vesturlöndum eru samtökin þegar starfrækt í Bretlandi og Hollandi, en eru að skjóta rótum í fleiri löndum, m.a. Íslandi og Noregi.

„Við setjum þetta ekki á stofn sjálf, heldur finnum rétta fólkið,“ segir Jeroo. „Á Íslandi erum við í samstarfi við stofnun um fjármálalæsi um að hleypa þessu af stokkunum. Aflatún er þó sjálfstætt verkefni og þegar ráðist hefur verið í þýðingu á námsefninu og það aðlagað íslenskum aðstæðum, ásamt því að þjálfa kennara og leiðbeinendur, þá er það fyllilega sjálfbært.“

Var áður hent út

Fjármálakreppan beindi augum Jeroo að því að þörf væri fyrir fjármálalæsi á Vesturlöndum en hvernig hefur kreppan hitt þá fyrir sem vinna við að lesa fjármál? „Bæði vel og illa,“ segir hún. „Áður en þessir erfiðleikar urðu í fjármálaheiminum var mér eiginlega hent út ef ég fór á fund fyrirtækja til að leita eftir fjármagni til að kenna börnum fjármálalæsi og samfélagslega ábyrgð. Nú er það hins vegar svo að flestir skilja þetta og taka mér með kostum og kynjum, en eiga hins vegar ekkert fjármagn til að leggja í verkefnin. Áhrif fjármálakreppunnar eru því bæði jákvæð og neikvæð hvað það varðar.

Það er þó þannig að samstarfslöndum fjölgar mjög hratt og við stefnum á að vera í 75 löndum eftir ár og horfum núna sérstaklega til Vesturlanda. Fyrir mér er Ísland mikilvægur áfangi í byrjun þess verkefnis að kynna fjármálalæsi fyrir börnum á Vesturlöndum. Við þurfum að hefja þessa vegferð,“ segir Jeroo Billimoria að lokum.

Milljón barna í 80 löndum Aflatún er sérþróað námsefni fyrir börn og unglinga í fjármálalæsi, samfélagsábyrgð og frumkvöðlastarfsemi. Þróun Aflatúnsnámsefnisins hófst á Indlandi fyrir nær 20 árum þegar leitast var við að veita börnum, sem oft bjuggu við erfiðar félagslegar aðstæður, grunnþekkingu í fjármálum og á sama tíma upplýsa þau um réttindi sín og skyldur. Námsefnið náði til rúmlega 1,1 milljónar barna í tæplega 80 löndum um mitt ár 2012 en stefnan er sett á að ná til 10 milljóna barna í 120 löndum árið 2015.
10 þúsund verkefni

Í þróuðum samfélögum er takmarkið fremur að nemendur skipuleggi og beri ábyrgð á samfélagslegu verkefni eða góðgerðarstarfsemi. Verkefnin geta bæði verið til góða fyrir fólk sem býr á Íslandi eða annars staðar í heiminum. Það eina sem skiptir máli er að verkefnið sé komið frá nemendum sjálfum, stuðli að bættu samfélagi og betri heimi. Nú þegar hafa börn skipulagt yfir 10 þúsund slík verkefni um allan heim fyrir tilstilli Aflatúnsnámsefnisins.

Tilraunakennsla í Bolungarvík

Haustið 2012 hófst tilraunakennsla Aflatúns námsefnisins við Grunnskólann í Bolungarvík. Farið var í gönguferðir um nágrenni skólans og samfélagið skoðað með öðrum augum en vanalega. Farið var í leiki og rætt saman um hvað nemendur ættu sameiginlegt. Þótt þau vissu margt hvert um annað kom ýmislegt á óvart. Eldri hóparnir unnu út frá samfélaginu, ræddu hvaða stöðu þeir gegndu í því og hvernig þeir gætu látið til sín taka. Jafnframt við fólk úr atvinnulífinu sem og bæjarstjórn um Aflatún og hvernig nemendur og samfélagið gætu sameinað krafta sína til að bæta samfélagið, öllum til góða.

Skila til baka til samfélagsins

Nemendur skipuleggi og beri sameiginlega ábyrgð á verkefni með það fyrir augum að „skila til baka til samfélagsins“. Í þróunarlöndum hafa nemendur víða stofnað lítinn rekstur til að bæta eigin hag og aðstöðu til náms og á sama tíma stuðlað að efnahagslegri framþróun í samfélagi sínu. Þannig hafa þau lært að fyrirtæki eru ekki aðeins til bóta fyrir eigendur þeirra heldur samfélagið allt.

Fletta í leitarniðurstöðum

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.