Helga Thorberg. Ég sakna einskis og veit að ég get sjálf ráðið lífi mínu. Mér hefur alltaf fundist ég geta allt.
Helga Thorberg. Ég sakna einskis og veit að ég get sjálf ráðið lífi mínu. Mér hefur alltaf fundist ég geta allt. — Morgunblaðið/Ásdís
Blómálfurinn Helga Thorberg flutti til Noregs árið 2011 og vinnur nú í þekktustu blómabúðinni í Osló. Í viðtali ræðir hún um nýtt líf, breytingar og hjónabandið með manni frá Dóminíska lýðveldinu. Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrun@mbl.is

Helga Thorberg er ein þeirra fjölmörgu Íslendinga sem flutt hafa til Noregs en þar hefur hún búið frá árinu 2011. Í mörg ár rak Helga blómabúðina Blómálfinn við Vesturgötu og margir muna einnig eftir henni úr útvarpsþáttunum Á tali ásamt Eddu Björgvinsdóttur, en Helga er menntuð leikkona.

Síðustu ár í lífi Helgu hafa einkennst af miklum breytingum. Árið 2009 hætti hún rekstri blómabúðarinnar og fór til Dóminíska lýðveldsins þar sem hún bjó í níu mánuði. Þar kynntist hún manni sínum, Cesar Zapata Garcia, og skrifaði bókina Loksins sexbomba á sextugsaldri um dvöl sína í landinu. Helga er komin aftur til blómanna og nú í Osló þar sem hún vinnur í framleiðsludeild í blómabúðinni Storgatans Blomsterhandel sem er virtasta blómabúð Noregs. „Þetta er blómabúð sem er þekkt fyrir gæði og þar ríkir mikil fagmennska og blómaþekking enda vinna þar meistarar í faginu,“ segir Helga. „Sem lítill blómálfur frá Íslandi er það mikill heiður fyrir mig að vinna með svo miklu fagfólki. Það er ákaflega gaman á mínum efri árum að enda á toppnum í toppbúð.“

Í sjálfskipaðri útlegð

Af hverju ákvaðst þú að setjast að í Noregi?

„Ég hef verið hér í Noregi síðan 2011 en áður en það gerðist stóð til að setjast að á Spáni. Ég, sem hef alltaf verið bjartsýn og til í allt, lét eldri son minn tala mig inn á það að reka veitingastað í litlu sætu þorpi á Spáni. Ég sagði við hann: Finndu staðinn og mamma kemur. Hann fann staðinn og hóf reksturinn og svo kom mamma, nýgift með manninn. Eins og allir vita er eitt aðalatriði í veitingahúsarekstri að vera með góðan kokk. Við bjuggum ekki að því láni. Það var einfaldlega ekki hægt að tjónka við kokkinn sem tók reglubundin æðisköst í eldhúsinu. Ég var aðstoðarkonan í eldhúsinu og taldi mig beinlínis vera í hættu í hvert sinn sem kokkurinn fór að henda pottum í vaskinn. Hann átti líka til að leggjast í gólfið meðan gestirnir biðu eftir matnum. Hann var stöðugt að hóta því að fara og svo fór að við hjálpuðum honum út. Við keyptum síðan far undir kokk frá London og honum var skilað daginn eftir. Næsti vildi breyta staðnum í ítalskt veitingahús. Þar sem enginn kokkur fannst var ekkert annað að gera en að loka staðnum og horfa í aðra átt.

Þá hugsaði ég með mér: Konan sem vann hjá mér í blómabúðinni fór til Noregs. Er Noregur ekki bara málið? Ég fékk strax vinnu í blómabúð. Svo ég pakkaði ofan í ferðatösku og við hjónin fórum til Bergen sem ég hafði heyrt að væri fallegur staður. Ég komst fljótlega að því að það er ekki hægt að búa í Bergen því þar er stöðug rigning. Við fluttum því til Oslóar.“

Hvernig kanntu við þig í Noregi?

„Ef mig langaði heim þá væri ég heima. Ég er í sjálfskipaðri útlegð. Það var ekki valkostur að lifa á Íslandi. Það er búið að fara ömurlega með íslenska þjóð og ég læt ekki fara illa með mig. Skuldir heimilanna eru að sliga landsmenn en stjórnmálamenn láta eins og ekkert sé. Eins og ástandið er þá er ekkert heim að sækja. Ætli það taki ekki tíu ár frá hruni þar til ástandið heima lagast. Þá verð ég komin á eftirlaun og fer kannski heim en mun örugglega ekki setjast í ruggustól.“

Osló er dýr borg. Geturðu lifað góðu lífi þar?

„Verðlagið er þannig að maður veit ekki hvort maður á að hlæja eða gráta, hakan fer niður og maður gapir. Til að lifa þarf maður að hafa góðar tekjur og launakjör eru talsvert betri hér en heima. Maðurinn minn er að læra norsku og fær smálaun við það. Ég reyni að hjálpa honum eftir bestu getu en það flækir málið að hann talar spænsku sem ég er ekki altalandi á. Meðan maðurinn minn hefur ekki fulla vinnu fæ ég skattafslátt vegna hans sem er 20.000 krónur íslenskar. Ekki er það nú mikill peningur. Þegar sú tíð kemur að hann fær vinnu þá munum við hafa það ágætt því hér er vinna vel launuð.“

Ást við fyrstu sýn

Þú ert lærð leikkona og þið Edda Björgvinsdóttir slóguð rækilega í gegn á sínum tíma með útvarpsþáttunum Á tali og þið skrifuðuð handritið að sjónvarpsþáttunum Fastir liðir. Af hverju tókstu blómin fram yfir leik- og handritsferil?

„Listamenn þurfa að vera knúnir áfram af brennandi þörf. Ég hafði ekki þessa brennandi þörf þegar kom að leiklistinni. Leiklistin var bara eitt af mörgu sem ég vildi gera. Í fimmtán ár hef ég unnið með blóm. Það er fegurðin og sköpunin í blómunum sem heillar mig. En blómin eru harður húsbóndi.“

Þú rakst blómabúð í mörg ár og nú vinnurðu í blómabúð. Saknarðu þess að vera atvinnurekandi?

„Nei, þegar ég er búin að einhverju þá er það eins og að loka bók. Það er búið, hvort sem um er að ræða hjónaband eða blómabúð.“

Já, talandi um hjónaband. Víkjum þá aðeins að einkalífi þínu.

„Í vinnunni var ég spurð hvort ég væri gift og mér brá þegar ég heyrði mig segja að ég væri þrígift. Ég var nítján ára þegar ég gifti mig fyrst og það hjónaband stóð ekki lengi. Ég gifti mig reyndar í stuttum kjól vegna þess að ég vissi að hjónabandið myndi ekki endast. Hjónaband númer tvö stóð nokkuð lengi. Ég á tvo syni, hvorn úr sínu hjónabandinu, fyrri og seinni heimsstyrjöld. Svo kom maður númer þrjú frá Dóminíska lýðveldinu.“

Þú fórst til Dóminíska lýðveldisins. Það er kannski ekki staðurinn sem kemur fyrst upp í hugann þegar maður íhugar að fara burt.

„Ég fór þangað árið 2009. Ég vissi að ég yrði að standa upp og fara. Koma hreyfingu á kerlinguna. Blómabúðin gekk vel og það hefði verið vandræðalaust að halda þeim rekstri áfram. En mér leiddist og fannst vanta krydd í tilveruna. Ég fór til Dóminíska lýðveldisins til að finna út hvað ég vildi í lífinu og hvað mig langaði til að gera. Þar hitti ég manninn minn. Af minni hálfu var það ást við fyrstu sýn. Þegar hann heilsaði mér og ég horfði í þessi brúnu augu falleraðist ég. Ég varð óskaplega hrifin af þessum manni og bað englana mína um að gefa mér hann. Ég trúi á engla. Hópur af englum hefur alltaf passað mig og verndað.“

Af hverju ekki að vera með honum áfram í Dóminíska lýðveldinu?

„Það eru engin tækifæri í Dóminíska lýðveldinu og ég skrifaði bókina Loksins sexbomba á sextugsaldri vegna þess að ég varð að finna mér eitthvað að gera.“

Þetta var persónuleg bók um þína eigin reynslu. Þú ert alveg óhrædd við að deila reynslu þinni.

„Ég hef alltaf gefið af sjálfri mér og finnst sjálfsagt að deila reynslu minni. Eftir að ég kynntist manninum mínum sem er frá þessu fjarlæga landi finn ég að fólki finnst ég lifa spennandi lífi, það er fullt af forvitni og vill fá að fylgjast með. En uppistaðan í lífi mínu er nú samt, eins og hjá flestum, ansi hversdagsleg; vinna, borða og sofa.“

Eruð þið hjónin hamingjusöm?

„Ég játa að þetta hefur verið brösótt. Fyrir það fyrsta er það litarhátturinn. Ég er hvít og hann er svartur. Ég get ekki sagt að ég hafi fundið fyrir fordómum, en reyndar er það þannig hér í Noregi, að þegar fólk fréttir að hann eigi íslenska konu er eins og það sé talið honum til álitsauka. Norðmenn hafa miklar mætur á okkur Íslendingum. Þar að auki kemur hann frá allt öðrum heimi og hefur önnur gildi og annað verðmætamat en við þessi vestrænu og norrænu. Hann talar ekki önnur tungumál en spænsku og ég var algjörlega mállaus á því tungumáli og í því felast ákveðnir erfiðleikar fyrir konu eins og mig sem á venjulega ekki í vandræðum með að tjá sig. Ég hef kannski ekki alveg getað verið ég sjálf í þessu sambandi því til þess þyrfti ég að hafa algjört vald á spænsku. Það bjargar þessu að maðurinn minn er mikill rólegheitamaður. Spænskukunnáttan mín batnar þó alltaf sem betur fer.“

Ekki hægt að segja neitt

Þú nefndir fyrri hjónabönd þín hér fyrr í viðtalinu. Fyrrverandi eiginmaður þinn, Sigmar B. Hauksson, lést nýlega eftir skammvinn veikindi. Hittirðu hann í veikindum hans?

„Á slíkum stundum er erfitt að vera langt í burtu og ég var ekki mönnum sinnandi. Sonur okkar var með pabba sínum í þessum veikindum og hugur minn var svo mikið hjá þeim feðgum að það yfirtók allt. Þegar ljóst var að þetta var bara spurning um nokkra daga dreif ég mig heim til Íslands því sonurinn ákvað að gifta sig á spítalanum svo pabbi hans gæti verið viðstaddur athöfnina. Það er skrýtið að kveðja fyrrverandi eiginmann sem ég var gift lengi. Allt í sambandi við þessi veikindi hans gerðist svo snöggt að ég átti erfitt með að trúa því að þetta væri raunverulega að gerast. Ég sá Sigmar áður en hann dó en við töluðum ekki sérstaklega um það að hverju stefndi. Hvað gat ég sagt? Hann vissi að hann væri að fara. Allir vissu það. Það var ekki hægt að segja neitt. Hann var viku á spítala og dó þar.“

Síðustu ár í lífi þínu hafa einkennst af miklum breytingum: ný lönd, nýtt starf, nýr maður.

„Í þrjú ár hefur líf mitt verið 20 kílóa ferðataska. Það er þægilegt að búa í ferðatösku. Þá getur maður alltaf tekið sig upp og farið. Það er svo ótrúlegt hvað maður kemst af með lítið. Ég ræð hvert ferðinni er heitið. Ég sakna einskis og veit að ég get sjálf ráðið lífi mínu. Mér hefur alltaf fundist ég geta allt. Það hefur fremur háð mér að finna út úr því hvað ég eigi að gera. Ég er sátt og vildi ekki vera stödd annars staðar í lífinu en ég er núna. Erfiðast er að vera í burtu frá barnabörnum og fjölskyldu. Ég vildi samt ekki vera á sama stað fyrir og eftir hrun! Ég hefði ekki viljað missa af þessu ævintýri að búa í fjarlægu landi, kynnast annarri menningu og fólki, læra nýtt tungumál – og nýr maður var svo bónus.“