— Morgunblaðið/Árni Sæberg
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Viðtal Baldur Arnarson baldura@mbl.is Færeyingar munu bregðast við fyrirhugðum refsiaðgerðum Evrópusambandsins vegna aukins síldarkvóta Færeyja með því að leita markaða fyrir makríl og síld utan sambandsins.

Viðtal

Baldur Arnarson

baldura@mbl.is

Færeyingar munu bregðast við fyrirhugðum refsiaðgerðum Evrópusambandsins vegna aukins síldarkvóta Færeyja með því að leita markaða fyrir makríl og síld utan sambandsins.

Þetta segir Jacob Vestergaard, sjávarútvegsráðherra Færeyja, sem lýsir vonbrigðum með það skref fiskveiðinefndar ESB að gefa jákvæða umsögn fyrir því að framkvæmdastjórn ESB haldi áfram að undirbúa refsiaðgerðir gegn Færeyjum vegna aukins síldarkvóta. Segir á vef nefndarinnar að aðgerða sé að vænta í þessum mánuði og að þar sé m.a. horft til löndunarbanns innan ESB. Færeysk stjórnvöld hafi hunsað aðvaranir ESB í maí og því eigi sambandið enga aðra kosti í stöðunni.

Vonuðust eftir samningum

Vestergaard lítur málið öðrum augum. „Við bundum vonir við að Evrópusambandið færi samningaleiðina og leitaði sameiginlegra lausna. Þess í stað hefur sambandið valið þvinganir. Ég tel að þær hjálpi ekki til. Við getum hins vegar selt makríl og síld til annarra heimssvæða og getum haldið áfram veiðum á þessum tegundum og flutt út afurðir til Asíu, Afríku og Rússlands,“ segir Vestergaard sem telur næga eftirspurn eftir síldar- og makrílafurðum Færeyja utan ESB.

„Ég tel að það sé næg eftirspurn í þessum heimshlutum. Við gætum þó gengið í gegnum tímabundna erfiðleika, enda gæti verðið lækkað til að byrja með,“ segir Vestergaard um tímabundin áhrif refsiaðgerða ESB.

„Mörg landanna sem kaupa vörur af okkur hafa ekki áhuga á refsiaðgerðum gegn okkur. Þau munu halda áfram að kaupa vörur okkar.“

Spurður um aðdraganda hinna fyrirhuguðu refsiaðgerða nefnir ráðherrann makríldeiluna. ESB hafi brugðist hart við auknum makrílveiðum Færeyinga en látið ógert að refsa Rússum fyrir hið sama.

„Við erum lítið ríki í miðju Norður-Atlantshafi og það kostar ESB því ekkert að fara í refsiaðgerðir gegn okkur. Ég tel að sambandið myndi ekki gera hið sama gegn Rússlandi og það hefur gert við okkur eða hyggst gera gegn Íslandi.“

Látið undan þrýstingi

Spurður hvert hann telji að sé markmið ESB með aðgerðunum segir Vestergaard að sambandið láti með þessu undan þrýstingi frá skoskum og írskum sjómönnum sem hafi verið háværir í gagnrýni sinni á aukinn makríl- og síldarkvóta Færeyja. Þar séu á ferð þrýstihópar sem hafi lengi átt í samskiptum við framkvæmdastjórn ESB.

Vestergaard minnir á að færeyskt efnahagslíf sé mjög háð útflutningi sjávarafurða sem séu að baki um 95% útflutnings frá smáríkinu.

Spurður hvort hann telji að síldveiðar Færeyja ógni síldarstofninum í Norður-Atlantshafi svarar ráðherrann því til að Færeyjar séu strandríki sem stundi sjálfbærar veiðar. Á samráðsvettvangi strandríkjanna sem hagsmuni eigi að gæta af veiðunum sé rætt um skiptingu aflans, ekki sjálfbærni veiða. Því fari fjarri að veiðarnar ógni síldarstofninum.

„Það hefur ekki náðst samkomulag um skiptingu aflans og þess vegna er ástandið eins og það er. Það er ekki hægt að taka eitt ríki út og segja við fulltrúa þess að veiðarnar séu ósjálfbærar.“

Ráðherrann segir að færeysk stjórnvöld muni á næstu dögum ákveða viðbrögð við aðgerðunum.

„Óréttlætanlegt að beita svona refsiaðgerðum“

Sigurgeir Þorgeirsson, aðalsamningamaður Íslands í makríldeilunni, segir „óréttlætanlegt að beita svona refsiaðgerðum“, en telur að hentugra hefði verið fyrir Færeyinga að setja fram ákveðna kröfu og færa rökstuðning fyrir henni. Hann bætir við: „Okkar afstaða er sú að refsiaðgerðir Evrópusambandsins, eða þær þvinganir sem boðaðar eru, eru ekki rétt aðferðafræði. Það er ekki réttlætanlegt að Evrópusambandið beiti slíkum aðgerðum gegn ríki eins og Færeyjum. Um er að ræða annars vegar ríkjasamband sem telur mörg hundruð milljónir og hins vegar 50 þúsund manna þjóðfélag. “

Hann segir að deilur sem þessar eigi að leysa við samningaborðið og sama eigi við taki ESB upp á því að beita þvingunum gegn Íslendingum í makríldeilunni.