[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Ljóðaunnendur fagna því að bók um Grím Thomsen og skáldskap hans er komin út en höfundur hennar er Kristján Jóhann Jónsson. Sköpunarkjarkur er bók um það hvernig hægt er að efla sköpunarmáttinn Ný barnabók lítur dagsins ljós og einnig óvenjuleg ljóðabók.
Ljóðaunnendur fagna því að bók um Grím Thomsen og skáldskap hans er komin út en höfundur hennar er Kristján Jóhann Jónsson. Sköpunarkjarkur er bók um það hvernig hægt er að efla sköpunarmáttinn Ný barnabók lítur dagsins ljós og einnig óvenjuleg ljóðabók.

Máttur skapandi hugsunar

Sköpunarkjarkur er bók um það hvernig hægt er að leysa úr læðingi, rækta og efla sköpunarmáttinn sem vonandi býr í okkur öllum. Höfundar bókarinnar eru bræðurnir David Kelley, stofnandi IDEO, eins fremsta nýsköpunar- og hönnunarfyrirtækis heims, og Tom Kelley, höfundur metsölubókarinnar The Art of Innovation. Í bókinni miðla þeir af reynslu sinni og nota dæmisögur til að sýna hvernig hægt er að sækja í ótæmandi brunn skapandi hugsunar og ímyndunarafls þegar tekist er á við ýmiss konar hindranir. Þeir eru sannfærðir um að því meir sem við notum skapandi hugsun því sterkari verði hún.

Leit að horfnum heimi

Ólafur Páll Jónsson er höfundur barnabókarinnar Fjársjóðsleit í Granada. Þetta er fyrsta barna- og unglingabókin sem höfundur skrifar en hann hefur áður gefið úr þrjár bækur á sviði heimspeki. Bókin segir frá Höllu sem er ellefu ára og flytur með foreldrum sínum til Spánar þar sem hún þekkir ekki umhverfið. Þegar fjársjóð máranna ber á góma hefst leit að horfnum heimi.

Öðruvísi ljóðabók

Fyrsta ljóðabók Birkis Blæs Ingólfssonar, Vísur, er sannarlega öðruvísi ljóðabók. Hún kemur út hjá forlaginu Meðgönguljóðum í samstarfi við Vísi.is.Bókin er í raun ekki bók heldur vafraviðbót sem skiptir út kommentakerfi Vísis fyrir ljóð eftir Birki.

Hægt er að nálgast bókina sem viðbót í Chrome-vafrann. Ljóðabók af þessu tagi er líklega hin fyrsta sinnar tegundar í heiminum. Bókin birtist fyrir neðan fréttir í Lífinu á Vísi, ljóð fyrir ljóð. Þegar lesandi er kominn út að enda bókarinnar hverfur hún úr vafranum og hefðbundið kommentakerfi birtist aftur.

Tveggja heima sýn Gríms Thomsen

Grímur Thomsen – þjóðerni, skáldskapur, þversagnir og vald er bók eftir Kristján Jóhann Jónsson dr. phil. Þar fjallar hann um ljóðagerð Gríms, fræðistörf, menningarleg og pólitísk viðhorf og einnig um tröllasögur af honum. Á bókarkápu segir að Grímur hafi sameinað tryggð við íslenska menningu og skilning á erlendum bókmenntum og þjóðlífi. „Þessi tveggja heima sýn gaf skáldskap hans dýpt og tilfinningu.“
Til að njóta frelsisins verðum við að hafa stjórn á okkur sjálfum.

Virginia Woolf

Málsháttur vikunnar

Allt bíður síns tíma.

Viltu læra að skrifa smásögu?

Rithöfundurinn Ágúst Borgþór Sverrisson heldur í næsta mánuði námskeið í smásagnaskrifum hjá Endurmenntun Háskóla Íslands. Þessi námskeið, sem Ágúst Borgþór hefur haldið síðustu ár, hafa notið mikilla vinælda. Á námskeiðinu eru lesnar framúrskarandi smásögur eftir hina ýmsu höfunda með það fyrir augum að greina hvernig þær eru settar saman, kennd eru ýmis tæknibrögð sem góðir smásagnahöfundar nota og nemendur spreyta sig á því að skrifa sínar eigin smásögur.

Margir af fyrrverandi nemendum Ágústs Borgþórs í smásagnaskrifum hafa fengið birtar smásögur í tímaritum (til dæmis Tímariti Máls og menningar), aðrir hafa fengið inngöngu í meistaranám í ritlist í Háskóla Íslands og nokkrir nemendur hafa gefið út bækur eftir að þeir sóttu námskeiðið. Yngstu nemendur á þessum námskeiðum til þessa hafa verið á framhaldsskólaaldri og þeir elstu á sjötugsaldri.

Ágúst Borgþór hefur sent frá sér fimm smásagnasöfn, eina skáldsögu og eina nóvellu. Þrjár smásögur eftir hann hafa birst í þýskum safnritum með verkum íslenskra höfunda og eitt smásagnasafn hans, Tvisvar á ævinni, kom út hjá forlaginu Comma Press í Manchester árið 2011 og hefur fengið góða dóma á Englandi.

Johnny Depp leikur Mortdecai

Kvikmynd sem gerð er eftir skáldsögu vekur óhjákvæmilega athygli á viðkomandi bók. Nafni breska sakamálahöfundarins Kyril Bonfiglioli bregður nú víða fyrir eftir að tilkynnt var að stórstjörnurnar Johnny Depp, Gwyneth Paltrow og Ewan McGregor myndu leika í mynd sem gerð er eftir bókum hans um listaverkasalann Mortdecai. Fæstir þekkja sennilega til Bonfiglioli sem á sér þó staðfasta aðdáendur, þar á meðal er snillingurinn Stephen Fry.

Bonfiglioli, sem var litríkur persónuleiki, lést árið 1985, 56 ára gamall og hafði átt átakamikla ævi. Fyrsta skáldsaga hans var Don't Point that Thing at Me og fjórar skáldsögur fylgdu í kjölfarið. Don't Point that Thing at Me segir frá átökum um stolna Goya-mynd og aðalpersónan er listaverkasalinn Mortdecai sem Bonfiglioli skrifaði þrjár bækur um. Bækur hans um Mortdecai eru sagðar vera sambland af P.G. Wodehouse, Raymond Chandler og Ian Fleming – semsagt ómótstæðileg lesning. Myndin sem Depp leikur í byggist á þessum þremur bókum og leikarinn fer þar með hlutverk listaverkasalans Mortdecai.

Stefán Björn Stephensen 9 ára

Uppáhaldsbækurnar mínar eru Harry Potter og blendingsprinsinn og Litla skrímslið og stóra skrímslið. Bókin um Litla skrímslið er skemmtileg. Hún byrjar á: „Ég er svo reiður út í þig“ og endar á: „Ég elska þig“. Það finnst mér fyndið.

Harry Potter og blendingsprinsinn er uppáhalds Harry Potter bókin mín af því að það er útskýrt svo margt sem maður skildi ekki í hinum bókunum. Ég elska Harry Potter-bækurnar og líka myndirnar. Fyrst sá ég myndirnar og þegar ég las bækurnar þá sá ég allt fyrir mér. Harry Potter er uppáhaldspersónan mín í bókunum og stundum Ron af því að hann er svo mikill klaufi.

Mér finnst mjög gaman að lesa. Á kvöldin fer ég annaðhvort strax að sofa eða les. Í Harry Potter-bókunum er byrjunarkaflinn bara um það þegar Harry Potter er heima og það er ekkert merkilegt. Þá ætla ég bara að lesa einn kafla enn og hætta svo en þá er sá kafli alveg svakalega spennandi af því að Harry Potter er kominn í Hogwart-skólann og þá les ég bara fram á nótt.

Núna er ég að lesa Steinskrípin eftir Gunnar Theodór Eggertsson. Hún er skemmtileg af því að sögupersónurnar ganga í kringum heiminn og berjast við svokölluð skrípi sem voru búin að breyta öllu í heiminum í stein. Aðalpersónurnar hitta vísindamann sem hjálpar þeim að frelsa heiminn frá skrípunum.

Mér finnst líka gaman að lesa landabækur og sjá hvernig er í öðrum löndum. Maður veit svo mikið um eigið land en ekki eins mikið um önnur lönd. Ísland er uppáhaldslandið mitt en mér finnst Brasilía skemmtilegt land og þar er allt mjög flott. Svo finnst mér stundum gaman að lesa ævintýri eins og til dæmis Stígvélaða köttinn.

Ævintýri Olssons

Sænska spennusagan Síðasti hlekkurinn, sem nú er komin út í íslenskri þýðingu, var seld til 25 landa áður en hún kom út í Svíþjóð og hjá Warner Brothers er verið að huga að gerð kvikmyndar eftir sögunni. Höfundurinn Fredrik T. Olsson er vitanlega himinlifandi með velgengni þessarar fyrstu skáldsögu sinnar.

„Umboðsmaður minn fór með handritið á bókasýningu í London og undirtektir voru stórkostlegar,“ segir Olsson. „Mér finnst ég vera að upplifa ævintýri.“ Hann segist himinlifandi yfir því að til standi að gera stórmynd eftir bókinni, en sjálfur hefur hann í tuttugu ár unnið við að skrifað sjónvarpshandrit. Hann segir að sú reynsla hafi eflaust hjálpað sér við að skrifa bókina. En af hverju ákvað hann að skrifa skáldsögu? „Það eru aðallega tvær ástæður fyrir því,“ segir hann. „Mig hafði alltaf dreymt um að skrifa bók, er það ekki draumur flestra? Og svo fékk ég hugmyndina um forritunarkóða í erfðaefninu. Í byrjun íhugaði ég að skrifa kvikmyndahandrit um þetta efni en smám saman áttaði ég mig á því að enginn sem ég þekkti myndi geta framleitt kvikmynd eftir handritinu því hún yrði of dýr. Í þessari bók berst leikurinn mjög víða, atburðarásin er hröð og það er mikið um sprengingar. Í Svíþjóð gæti enginn fjármagnað slíka mynd. Þannig að ég ákvað að skrifa skáldsögu og vera fullkomlega frjáls og þurfa ekki að velta því fyrir mér, eins og gerist í handritaskrifum, hvort eitthvert atriði myndi kosta of mikið. Maður þarf ekki að gera fjárhagsáætlun þegar maður skrifar bók.“

Ebólu-faraldurinn er mikið í fréttum um allan heim og ekki er annað hægt en að leiða hugann að þeirri vá við lestur á Síðasta hlekknum. Olsson segist alls ekki hafa verið að hugsa um ebólu-faraldurinn þegar hann skrifaði skáldsöguna en hann geri sér vissulega grein fyrir því að saga hans leiði hugann að þeim faraldri. „Það er hrollvekjandi tilviljun að bókin skuli koma út þegar sá faraldur er í hámarki,“ segir hann. „Þegar ég skrifaði bókina vissi ég af ebólunni sem var þó ekki orðin jafn útbreidd og nú. Það áttu alls ekki að vera tengsl þarna á milli.“

Það er gaman að lesa Síðasta hlekkinn og lesandinn fær á tilfinninguna að höfundurinn hafi haft gaman af að skrifa bókina. Olsson segir að það sé sannarlega rétt. „Ég var frjálsari en í handritaskrifunum og gat leyft mér að koma sjálfum mér á óvart með því að skrifa um vandamál og flækjur sem ég vissi ekki hvernig ætti að leysa og reyna þannig á huga minn.“

Það á eftir að reyna á það hvernig viðtökur bókin fær víða um heim en í heimalandinu, Svíþjóð, hafa þær verið mjög góðar. „Í Svíþjóð hef ég fengið gagnrýni sem fær mig til að roðna,“ segir Olsson. „Þegar ég skrifa fyrir sjónvarp koma svo margir að verkinu að það er auðvelt að fela sig á bak við þá, en í bókaskrifum er bara ég og svo lesendur mínir. Fram að þessu hef ég notið þess að lesa gagnrýni um bókina sem hefur verið mjög vinsamleg.“

Olsson vinnur nú að annarri skáldsögu sinni þar sem nokkrar af persónum Síðasta hlekksins koma við sögu. Sú bók gerist einhverjum árum áður en þeir atburðir sem fjallað er um í Síðasta hlekknum eiga sér stað.

Höfundur sænsku spennusögunnar Síðasti hlekkurinn er að lifa mikið ævintýri, en sagan var seld til 25 landa áður en hún kom út í heimalandinu og Warner Brothers hefur keypt kvikmyndaréttinn.

Beðið eftir Murakami

Það er ekki ýkja algeng sjón að sjá mörg hundruð manns mynda biðröð fyrir framan bókabúð. Þetta mátti sjá á dögunum við bókabúð Waterstones á Piccadilly og ljósmyndarar og kvikmyndatökumenn voru einnig á svæðinu. Fólkið í biðröðinni var greinilega í sérstökum erindagjörðum og dyravörður hafði auga með því að það væri ekki að smygla sér inn í búðina heldur biði á sínum stað þar til hann vísaði því rétta leið, meðan við hin sem ekki áttum annað erindi en að skoða bækur fengum að ganga óhindruð inn. Þegar komið var upp á aðra hæð verslunarinnar mátti sjá afmarkað svæði þar sem nokkrir tugir manna höfðu komið sér fyrir og sátu flestir makindalega á gólfinu. Í ljós kom að verið var að bíða eftir japanska höfundinum Haruki Murakami sem ætlaði að árita nýjustu bók sína í versluninni. Þeir sem þarna voru á annarri hæðinni höfðu beðið um nóttina fyrir utan verslunina til að vera öruggir um að vera fremstir í röðinni þegar verslunin yrði opnuð. Við opnun var þeim síðan hleypt upp á afmarkað svæði á hæðinni.

Þegar Murakami birtist var klappað ákaft fyrir honum. Rithöfundurinn var greinilega snortinn vegna fjöldans sem beið hans og fögnuðinum sem mætti honum. Það var líka sérstök upplifun að fylgjast með því fólki sem hafði lagt á sig að bíða eftir höfundinum sínum. Eftir að hafa beðið í vel skipulagðri röð, sem ómögulegt var að svindla sér inn í, og fengið langþráða áritun hélt það á hinni árituðu skáldsögu eins og væri hún sérstök gersemi og andlitin ljómuðu. Sumir tóku myndir af sér með bókinni. Úti fyrir biðu svo hundruð manna eftir því að dyravörðurinn hleypti þeim inn og að Murakami. Í versluninni var búið að setja upp tilkynningu um að búið væri að loka biðröðinni svo margir hafa eflaust orðið fyrir vonbrigðum.

Langflestir þeirra sem biðu eftir Murakami voru á háskólaaldri og eitthvað eldri. Aðdáun þeirra á rithöfundinum var augljós. Stundum óttast maður að nútímamaðurinn sé að gleyma góðum skáldskap og beri ekki lengur virðingu fyrir rithöfundum. En á þessum degi í Waterstones virtust áhyggjur eins og þessar fjárstæðukenndar og hlægilegar.

Bækur Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrun@mbl.is

Bók vikunnar Hin hrollvekjandi skáldsaga Skipið eftir Stefán Mána hefur verið endurútgefin í kilju. Örugglega ein af hans bestu bókum.