— Morgunblaðið/Styrmir Kári
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Silja Björk Huldudóttir silja@mbl.is Ég hef haft mikinn áhuga á og dálæti á óperum síðan ég sá Carmen 51 sinnum í Þjóðleikhúsinu árið 1975.

Silja Björk Huldudóttir

silja@mbl.is

Ég hef haft mikinn áhuga á og dálæti á óperum síðan ég sá Carmen 51 sinnum í Þjóðleikhúsinu árið 1975. Á þeim tíma vann ég í sminkinu og um leið og ég var búin að sminka allan barnakórinn hljóp ég upp á efstu svalir og hlustaði hugfangin á óperuna til enda. Þarna kviknaði óperuáhuginn og þess vegna er það langþráð tækifæri fyrir mig að fá að takast á við svona dramatíska óperu,“ segir Kolbrún Halldórsdóttir sem leikstýrir Don Giovanni sem Íslenska óperan frumsýnir í Eldborgarsal Hörpu í kvöld kl. 19.

„Mig hefur dreymt um það mjög lengi að fá að setja upp óperu af þessu tagi og hef raunar komið að máli við alla óperustjóra Íslensku óperunnar á einhverjum tímapunkti og óskað eftir því að fá að setja upp stóra óperu. Nú er sá draumur orðinn að veruleika,“ segir Kolbrún, en á löngum leikstjórnarferli sínum hefur hún leikstýrt fjölda leiksýninga sem oftar en ekki hafa byggst á tónlist að stórum hluta. Má sem dæmi nefna Skilaboðaskjóðuna , Fiðlarann á þakinu , Cabaret , Rocky Horror og Happy End . Þá stjórnaði Kolbrún sviðssetningu opnunarhátíðar Hörpu 2011 og konsertuppfærslu Íslensku óperunnar, Listahátíðar og Sinfóníuhljómsveitar Íslands á Peter Grimes á ensku sl. vor, en sú uppfærsla er tilnefnd til íslensku tónlistarverðlaunanna 2016 sem tónlistarviðburður ársins í flokki sígildrar tónlistar.

Fórnarlömb flagara?

Don Giovanni er fyrsta óperan sem Kolbrún leikstýrir á ítölsku. „Það er auðvitað ákveðin glíma að vinna á tungumáli sem er manni ekki tamt, en við höfum notið góðs af m.a. frábærum söngþjálfurum og Benjamin Levy, sem er dásamlegur hljómsveitarstjóri sem þekkir verkið út og inn. Á endanum er það í hans höndum, söngvaranna og hljóðfæraleikaranna að líma þetta allt saman þannig að úr verði ein fullburða heild. Don Giovanni er músíkalskt spennandi verk. Það er bæði létt og leikandi, en líka mjög dramatískt,“ segir Kolbrún og tekur fram að hún leggi meira upp úr dramanu í nálgun sinni á verkinu.

Spurð hvar hún staðsetji verkið í tíma og rúmi segir Kolbrún að farin hafi verið sú leið að láta það gerast í óræðri fortíð á bilinu 1830 til 1900. „Óperan var frumsýnd 1787 eða sama ár og Mozart skrifaði hana. Þó þetta sé tæplega 230 ára gamalt verk þá er þetta samt saga allra tíma. Þegar maður fer að skoða Don Giovanni með gleraugum dagsins í dag sér maður fljótt að maður hefur hitt þónokkra svona karaktera á lífsleiðinni. Mér fannst sérstaklega gaman að skoða kvenhlutverk óperunnar með gleraugum nútímans og skoða hverjar eru hliðstæður dagsins í dag. Eru konurnar bara fórnarlömb þessa sjarmerandi flagara sem hefur gert það að metnaðarmáli að sofa hjá sem flestum konum og svikið þær 2.055 talsins eða eru þetta konur sem heillast af töfrum hans með svipuðum hætti og gæti gerst í dag? Konur heillast af töfrandi karlmönnum nú ekki síður en á dögum Mozart og trúa því jafnvel að þær geti elskað svæsnustu drullusokka svo mikið að þeir breytist. Við þekkjum því líka þessar konur býsna vel,“ segir Kolbrún og tekur fram að sérstaklega sé spennandi fyrir þrjár stórbrotnar sópransöngkonur að takast á við hlutverk af þessu tagi.

Snúin glíma að lokunum

Eins og frægt er orðið býður Don Giovanni látnum lénsherra og föður Donnu Önnu, sem hann sjálfur banaði, í mat til sín í lokaþætti verksins sem endar með því að vofa lénsherrans dregur hann með sér til heljar. Spurð hvernig hún nálgist yfirnáttúrulegan þátt óperunnar segir Kolbrún að húsið setji þar ákveðnar skorður. „Eldborg er konsertsalur en ekki leikhús. Við þurfum því eðlilega að sníða okkur stakk eftir vexti. En við höfum verið með ótrúlega útsjónarsama liðsheild í því að gera umgjörð sem þjónar þessari uppsetningu,“ segir Kolbrún, en Snorri Freyr Hilmarsson hannar leikmyndina, María Ólafsdóttir búninga og Björn Bergsteinn Guðmundsson lýsingu. „Það var snúin glíma fyrir okkur að finna leiðina að lokunum, en ég hlakka til að kynna hana fyrir áhorfendum, sem eru forvitnir um þann sem kemur í kvöldverðinn og það hvernig við svörum lykilspurningum verksins,“ segir Kolbrún og bætir við: „Jóhann Smári Sævarsson sem leikur lénsherrann hefur leikið hann áður og þá þurft að leika hann í gervi marmarastyttu. Hann er ekkert ósáttari við að leika hann með þeirri aðferð sem við notum.“

Í öðrum hlutverkum eru Oddur Arnþór Jónsson sem Don Giovanni, Tomislav Lavoie sem Leporello, Hallveig Rúnarsdóttir sem Donna Anna, Elmar Gilbertsson sem Don Ottavio, Hanna Dóra Sturludóttir sem Donna Elvira, Þóra Einarsdóttir sem Zerlina og Ágúst Ólafsson sem Masetto.

Spurð að lokum hvort hún eigi sér draumaleikstjórnarverkefni á óperusviðinu svarar Kolbrún: „Það væri þá ekki nema Carmen . Ég vona að einhvern tíma í framtíðinni eigi ég eftir að fá að glíma við hana.“

„Góði og mjúki gaurinn“

„Don Ottavio er andstæðan við Don Giovanni,“ segir Elmar Gilbertsson tenór sem syngur Don Ottavio, sem er vonbiðill Donnu Önnu í Don Giovanni . „Meðan flagarinn Don Giovanni er skíthæll er Don Ottavio góði og mjúki gaurinn. En hann er frekar veikgeðja og talar fremur en að framkvæma. Hann treystir sér t.d. ekki til að hefna föður Donnu Önnu þegar Don Giovanni drepur hann,“ segir Elmar og tekur fram að hann þurfi samt eðlilega ávallt að standa með sínum karakter, jafnvel þó þeir séu pínu leiðinlegir.

Að sögn Elmars hefur hann einu sinni áður sungið hlutverkið á sviði. „Þegar ég var í mastersnámi mínu í Amsterdam fyrir sjö árum tók ég þátt í óperuuppfærslu á vegum skólans,“ segir Elmar og tekur fram að það sé frábært að koma aftur að hlutverkinu. „Það er svo skrýtið með þessi hlutverk sem maður er búinn að vinna vel einu sinni að þau fara ekkert svo glatt úr kerfinu. Þetta er því eins og að hitta aftur gamlan vin.“

Spurður hvaða verkefni séu framundan hjá honum segist Elmar munu syngja í óperu eftir Kristian Blak í Færeyjum í júní. „Á næsta ári mun ég syngja Pedrillo í Brottnáminu úr kvennabúrinu eftir Mozart í Toulon og Mími í Rínargullinu eftir Wagner í Hamborg. Árið 2018 mun ég síðan syngja Pelléas í óperunni Pelléas et Mélisande eftir Debussy í Bochum sem ég hlakka mikið til.“