Haraldur Benediktsson
Haraldur Benediktsson
Haraldur Benediktsson: "Við stöndum vörð um þá þætti sem gera okkur að þjóð..."

Ríkisstjórnin hefur á kjörtímabilinu lagt allt kapp á að stuðla að stöðugleika og traustri umgjörð fyrir launafólk og atvinnulíf.

Ríkisstjórnin hefur ítrekað komið að lausn á deilum um kjarasamninga með margvíslegum aðgerðum í ríkisfjármálum. Slíkt hefur þurft til að loka samningum og tryggja frið á vinnumarkaði. Þannig greitt fyrir að hægt sé að treysta starfsumhverfi fyrirtækja. Enda er það hluti okkar samfélagsskipulags að tryggja rétt launafólks með gerð kjarasamninga. Kjarasamningar, og skipulag vinnumarkaðarins, eru vernd launafólks fyrir því að hingað flæði fólk sem væri tilbúið að undirbjóða störf og þannig skaða hagsmuni launafólks. Líka vernd íslenskra fyrirtækja.

Stjórnarmeirihlutinn hefur með fjölmörgum öðrum aðgerðum styrkt og eflt rekstrarumhverfi margra atvinnugreina – til framtíðar. Treyst samkeppnihæfni þeirra og skapað þeim forsendur til vaxtar og viðhalds.

Stuðningur við verslun

Sem dæmi nefni ég afnám vörugjalda og tolla. Helsta röksemd fyrir þeirri aðgerð var að efla verslun – gera verslun samkeppnishæfari og flytja aftur heim ákveðna þætti í verslun. Aðgerð sem sannarlega skilar öflugri atvinnugrein. En verslunin er ekki eina atvinnugreinin sem þarf að styrkja.

Efling sjávarútvegs

Endurskoðun veiðigjalda sjávarútvegs. Hefði haldið fram, með óbreyttum lögum, hefðum við horft á stöðnun og samdrátt hjá mörgum útgerðum. Samt er það svo að aldrei hafa verið innheimtar aðrar eins fjárhæðir í veiðigjöldum í ríkissjóð. Aðgerðin hefur stuðlað að því nú er kraftur í fjárfestingum í atvinnugreininni á ný.

Sókn nýrra tækifæra

Löggjöf um stuðning við atvinnuuppbyggingu, stundum nefnd ívilnanir. Löggjöf sem setur ramma um leikreglur um aðkomu þeirra sem geta og vilja stuðla að atvinnu og verðmætasköpun með því að styðja og styrkja fyrirtæki.

Þegar ég nefni þessi atriði – eru þau öll dæmi um ráðstafanir sem hafa áhrif á ríkissjóð. Til skamms tíma með breyttu tekjuflæði en til lengri tíma með öflugra atvinnulífi og meiri möguleikum til betri lífskjara.

Sókn landbúnaðarins

Samningar um landbúnað eru af sama meiði. Þar er verið að treysta rekstrarumhverfi landbúnaðar. Núna með 10 ára samningum – sem öfugt við aðra slíka samninga hafa opnunarákvæði sem gera stjórnvöldum á hverjum tíma færi á að marka sínar áherslur. Það má hafa margar og mismunandi skoðanir á einstaka ákvæðum samninganna og kannski ekki síst því sem ekki er í þessum samningum.

Aukið aðhald

Samhliða má gera ráð fyrir að verði innleiddur hér nýgerður „tollasamningur“ um markaðsaðgang til annarra landa og hingað til lands. Sem verður sumum búgreinum erfitt að mæta og kannski ofviða. Á sama tíma hafa stjórnvöld líka sett í reglur verulega kostnaðarsamar kröfur um aðbúnað búfjár. Sá kostnaður er metin á tæpa 30 milljarða fjárfestingu – sem hefur takmarkaða framlegðaraukningu í för með sér. En reglur sem við veljum að setja til að halda áfram af þeim metnaði okkar að reka landbúnað með í fremstu röð. Íslenskan landbúnað sem hefur lagt sig fram um að hafa hollustu og heilnæmi afurða að leiðarljósi. Án óhóflegar notkunar sýklalyfja og annara hjálparefna. Mér finnst vanta skilning á mikilvægi þess að umgjörð allra búgreina sé traust – ekki há eða ofvernduð – heldur traust og hafi raunveruleg áhrif til sóknar og til aðhalds.

Hver er þessi vernd?

Því aðhaldi sem landbúnaður býr við má kannski líkja við – eða reyna að setja vinnumarkaðinn í sama ljós. Sumsé að nú ætti að heimila að 10-30% launamanna á Íslandi þyrftu ekki að greiða laun eftir íslenskum kjarasamningum – heldur á því kaupgjaldi sem væri lægst í öðrum löndum. Myndum við vilja það? Nei. Hvernig færi það með samfélagsskipulag okkar ef við létum t.d. umgjörð vinnumarkaðarins „gefa eftir“ eins og umgjörð td, svína- og alifuglabænda hefur gert?

Hversvegna er afurðaverð sauðfjárbænda langt undir heimsmarkaðsverði? Það er eitt af verkefnum nýrra samninga að takast á við það. Hversvegna stöndum við þannig að verki að við gerum ekki sömu kröfur til framleiðanda búvöru í því landi sem varan kemur frá og við gerum til okkar framleiðenda? Hvernig svörum við því, sem tölum í öðru orðinu um samkeppni og samkeppnishæfni, að við bindum hendur okkar bænda og segjum svo – þið verðið bara að standa ykkur.

Við erum ekkert að hætta að standa vörð um okkar samfélag og samfélagsgerð. Við höldum áfram að greiða niður tónleika, vaxtakostnað, húsaleigu, almenningssamgöngur og hvað þau heita öll þau inngrip sem við höfum stundað. Eða standa vörð um þá þætti sem gera okkur að þjóð – vonandi að einni þjóð á Íslandi öllu – ekki bara á einu horni landsins.

Höfundur er alþingismaður.