Jóna Örnólfsdóttir fæddist að Breiðabóli í Skálavík í Hólssókn 9. júní 1924. Hún lést 21. júlí 2016 á hjúkrunarheimilinu Eyri á Ísafirði.

Foreldrar hennar voru Margrét Reinaldsdóttir, f. 31. desember 1894, og Örnólfur Níels Hálfdánarson, f. 19. ágúst 1886. Jóna var yngst af sjö systkinum.

Jóna giftist Kristjáni J. M. Jónssyni frá Ísafirði 2. júní 1945. Hann var fæddur 20. júlí 1918 og lést þann 5. apríl 2002. Þau eignuðust sex börn sem komust á legg og þau eru: 1) Jón Þorberg, f. 12. mars 1945, maki Hjördís Ólafsdóttir, 2) Magnús, f. 9. september 1946, d. 28. desember 2004, eftirlifandi maki Hildur Jósefsdóttir, 3) Þorgerður Margrét, f. 1. október 1947, maki Pétur I. Pétursson, 4) Indriði Arnar, f. 27. apríl 1951, maki Carolyn Kristjánsson, 5) Hörður, f. 8. júní 1955, sambýlisk. Björk Guðlaugsdóttir, og 6) Kristján Friðrik, f. 15. október 1962, maki Guðný Heiða Yngvadóttir. Barnabörnin eru 20, barnabarnabörnin 32 og barnabarnabarnabörnin eru orðin þrjú.

Jóna ólst upp við sveitastörf á Breiðabóli. Á unglingsárum réð hún sig í vist í Bolungarvík, í Hnífsdal, í Skutulsfirði og í Reykjavík.

Hún stundaði nám í Húsmæðraskólanum Ósk á Ísafirði veturinn 1943-1944. Meðfram heimilishaldi stundaði hún störf við rækju- og fiskvinnslu í fjölda ára og síðast hjá Íshúsfélagi Ísfirðinga. Jóna og Kristján bjuggu alla tíð á Ísafirði, lengst af á Seljalandsvegi 54 (Skriðu), síðast á dvalarheimilinu Hlíf. Síðustu mánuði lífs síns bjó Jóna á hjúkrunarheimilinu Eyri á Ísafirði.

Jóna verður jarðsungin frá Ísafjarðarkirkju í dag, 30. júlí 2016, klukkan 11.

Fallin er nú frá í hárri elli tengdamóðir mín, Jóna Örnólfsdóttir. Hún var borin og barnfædd að Breiðabóli í Skálavík og að henni stóðu sterkir stofnar og dugnaðarfólk. Afar hennar báðir, Hálfdán Örnólfsson hreppstjóri og Reinald Kristjánsson póstur, voru þekktir að harðfylgi og útsjónarsemi og voru stólpar sinna sveita. Faðir hennar þótti skörungur og hófst sambúð foreldra hennar með brúðarráni. Hún var yngst sjö systkina og ólst upp í foreldrahúsum við sæmilegan kost. Ekki þótti samt föður hennar ástæða til að mylja neitt sérstaklega undir hana. Fór hún snemma í vistir og varð hún á eigin spýtur að kosta sig í húsmæðraskóla til að svala menntunarþrá sinni, en hún þótti alla tíð listfeng og hugmyndarík, einkum við hannyrðir. Um tvítugt gekk hún að eiga strangheiðarlegan Ísfirðing, Kristján Jónsson, sem þekktastur var fyrir að ryðja fyrstur manna manndrápsveginn um Óshlíð. Fóru þau strax að hlaða niður börnum þrátt fyrir þröngan húsakost. Upp komust ein dóttir og fimm synir.

Við tók nú endalaus þrældómur, því börnunum fjölgaði ört og var í mörg horn að líta, því fjörlegt getur orðið á stóru heimili. Þróaðist smám saman talsverð eldhræðsla hjá húsráðendum. Þegar frá leið tók hún að stunda fiskvinnu til viðbótar heimilis- og bústörfum. Þurfti hún jafnan að skipuleggja og nýta tíma sinn vel, en hún var bæði hraðvirk og velvirk, þrifin og afbragðsmatmóðir. Áður en afkomendur hennar fluttu að heiman var oft annríkt í matartímum. Á klukkutíma komst hún yfir það að ferðast úr og í vinnu, sjóða og bera fram hádegissoðninguna og lægja öldur rökræðna auk þess að smyrja nesti og þvo upp á meðan feðgarnir hölluðu sér eftir matinn.

Það sem mér þótti auk vinnusemi og afkasta mest einkennandi fyrir hana var geðprýði hennar, jákvæðni og barngæska. Barnabörnunum og var hún ákaflega hlý enda löðuðust þau mjög að henni. Aldrei gleymdi hún afmælisdögum og aldrei bar skugga á samskipti hennar við þau.

Síðustu árin átti hún við þverrandi þrótt og ellihrörnun að stríða, enda náði hún 92 ára aldri. Um hana á ég eingöngu góðar minningar. Svo mun vera um fleiri.

Hvíli hún í friði.

Pétur Ingvi Pétursson.

Ilmurinn í eldhúsinu er unaðslegur. Kubbasteikin á sínum stað í ofninum. Rúgbrauðsgrauturinn mallar í pottinum á eldavélinni, búið að leggja á borð við litla eldhúsborðið í eldhúsinu. Ótrúlegt hvað allt rúmast vel, allir fá sitt sæti. Afi við endann við vegginn. Allt á sínum stað, eins og rabarbarasultan sem er ómissandi með öllu. Amma sker fyrir mig kjötið, spyr hvort ég vilji grænar baunir, sultu, rauðkál, sósu? Heimsins besti matur. Ætlið þið ekki að fá ykkur meira? spyr amma. Er þetta í lagi, Kitti? Afi muldrar eitthvað. Svo er það grauturinn. Mmmm... rúgbrauðsgrautur með rúsínum og miklum rjóma. Amma stendur við eldhúsbekkinn og borðar. Hádegisfréttirnar eru í útvarpinu. Amma byrjar að vaska upp og ganga frá. Ég fæ að þurrka. Dánarfregnir og jarðarfarir glymjandi í gömlu gufunni. Kaffi og moli og svo er að leysa af sér svuntuna og drífa sig aftur í slorið. Í slorinu er skorið og skorið og pakkað og pakkað. Klukkan er fimm og haldið er heim og kvöldmaturinn undirbúinn. Kannski prjónaður einn og einn sokkur eftir sjónvarpsfréttirnar og lagður kapall eða spilað Rommý við okkur krakkana. Kleinur, jólakaka og köld mjólk í kvöldkaffi. Hreinir og fínir ullarsokkar í neðstu skúffunni í eldhúsinu fyrir morgundaginn. Hrein og fín straujuð rúmföt. Gleðihlátur og létt sprell. Hlýr faðmur og sannar sögur. Tindátar og Tinnabækur. Hjálpast að við krossgátu. Rúsínuveski og leðurhanskar. Abrakadabra bimm bamm búm. Jólasokkurinn fullur af góðgæti að morgni, epli, appelsínur, lakkrís, súkkulaði og klukka úr hlaupi. Jólasveinninn kemur alltaf með meira heima hjá ömmu og afa. Kannski af því það er svo stutt frá fjallinu að Skriðu? Skriða heimsins besta ömmu og afa hús. Gestir koma og fara. Heitt súkkulaði og rjómapönnsur. Skonsuterta og rjómaterta. Kleinur og jólakaka. Það er sunnudagur á morgun og þá er sko veisla hjá ömmu!

Ó, blessuð vertu, sumarsól,

er sveipar gulli dal og hól

og gyllir fjöllin himinhá

og heiðarvötnin blá.

Nú fossar, lækir, unnir, ár

sér una við þitt gyllta hár,

nú fellur heitur haddur þinn

á hvíta jökulkinn.

(Páll Ólafsson.)

Takk fyrir allt, elsku amma.

Þín

Edda Björk.

Amma mín, Jóna Örnólfsdóttir, er látin. Amma bjó stærstan hluta ævinnar á Ísafirði og því bjó ég aldrei í nálægð við hana, ef frá er talið nokkrar vikur yfir sumarið þegar ég dvaldist hjá henni og afa í fríi. Við þessi tímamót velti ég fyrir mér hvað það sé sem amma stóð fyrir í mínum huga og hvernig hún hefur mótað viðhorf mitt til lífsins.

Amma var alla tíð mikil talskona menntunar. Hún sagði mér oft sögur af barnaskólagöngunni en ömmu fannst hún hafa verið allt of stutt og kennslustundir fátíðar. Barnaskólinn var óaðgengilegur fyrir ömmu en búseta í dreifbýli og takmörkuð skólaskylda á þriðja áratug síðustu aldar voru ákvarðandi þættir hvað þetta varðaði. Amma var einn vetur í barnaskólanum í Bolungarvík. Sú skólavist hafði aðskilnað við fjölskylduna í för með sér.

Nokkrum árum seinna barðist hún fyrir því að fá að fara í húsmæðraskólann Ósk á Ísafirði. Sú barátta bar árangur og lærði amma augljóslega margt nytsamlegt í náminu, enda var hún alla tíð mjög skipulögð við heimilisstörf og hannyrðir. Hún bakaði til að mynda alltaf á ákveðnum vikudegi, þvoði þvotta á öðrum. Svona tímastjórnun hefur eflaust verið mikilvæg á svo stóru heimili en amma, með sitt keppnisskap, hefur örugglega séð þetta sem leið til þess að vinna litla sigra á hverjum degi.

Amma vann öll spil og gaf ekkert eftir, þrátt fyrir að hún væri að spila við börn. Það var lærdómsríkt að lesa í viðbrögð þeirra við leiknum – áflog, eða hvaða spil sem það var, vann amma og afi tapaði. Amma og systkini hennar tefldu mikið í uppvextinum. Sagan segir að amma hafi einu sinni unnið Vestfjarðameistarann í skák – þrjá leiki í röð. Hann neyddist næstum því til að skila henni titlinum!

Fyrir nokkrum árum, þegar ég var í námi í Hollandi, töluðum við stundum saman í símann um safnafræði. Í fyrstu kom það mér á óvart hvað amma var vel að sér í róttækum hugmyndum um nýja safnafræði. Upp úr þessu varð mér augljóst að amma hefði brillerað í hvaða námi sem er. Þannig var amma. Áhugasöm um flest allt, jákvæð og góð. Hefði amma fæðst á öðrum stað í heiminum eða á öðrum tíma væri hún reyndar líklegast raunvísindakona, stærðfræðingur og stórmeistari í skák. Kannski fyrirsæta í hjáverkum, ef hún nennti því,

Amma mín með Yves Saint Laurent-gleraugun, ég frétti það fyrir stuttu að þú hefðir oft verið að pæla í formfræði snjóanna í fjöllunum og í litum náttúrunnar sem þú gast séð allt um kring og út um gluggann á Skriðu og á Hlíf. Þú varst listakona af náttúrunnar hendi og litafræði var þér eðlislæg eins og svo margt annað. Að minnsta kosti vitna um það hin mörgu teppi og hosur sem við afkomendurnir getum verið stolt af því að skarta. Sem betur fer á ég talsverðan lager af prjónuðum hosum eftir þig, það er margreynt að með því að klæðast þeim verður manni ekki kalt.

Amma með sínar góðu gáfur, smekkvísi og náttúrlegu hæfileika – hafi ég erft minna en fjórðung af þínu upplagi væri ég í góðum málum.

Ingunn Jónsdóttir.