Tolli og hundurinn Alex við verkið sem boðið verður upp í Netgalleríi landsbref.is,Fæðing blámans.
Tolli og hundurinn Alex við verkið sem boðið verður upp í Netgalleríi landsbref.is,Fæðing blámans.
Yfirlitssýning á málverkum eftir Tolla verður opnuð í Netgalleríi Landsbréfa, landsbref.is, í dag kl. 18. Á sama tíma hefst uppboð á einu verka listamannsins. Orri Páll Ormarsson ræddi við Tolla sem telur Netið tilvalinn vettvang fyrir sýningu af þessu tagi.
NETIÐ er nútíminn. Þar eru allir vegir færir. Eðli málsins samkvæmt leita listamenn, í sínu sífellda landnámi, inn á þann vettvang til að viðra sköpun sína og efla tengsl við almenning. Listmálarar eru þar engin undantekning, jafnvel þótt tölvur og trönur séu tákngervingar tveggja heima. Tolli er til vitnis - í dag hleypir hann af stokkunum yfirlitssýningu á verkum sínum síðastliðin sautján ár á Netgalleríi Landsbréfa, landsbref.is. Málverkið skal út þanið.

Netgallerí Landsbréfa er nýtt af nálinni og segir Tolli, sem sýnir þar fyrstur manna, markmiðið að byggja það fyrst og fremst upp í kringum myndlist, þó það komi til með að geta hýst aðrar listgreinar ef verkast vill. Sérlegur ráðgjafi gallerísins er Aðalsteinn Ingólfsson listfræðingur.

"Við vitum að fjármálafyrirtæki og -stofnanir hafa áður styrkt menningu og listir, nærtækasta dæmið eru máttarstólpar menningarborgarinnar. Þar er aftur á móti um tímabundið verkefni að ræða en í þessu tilviki sjáum við nýja menningarslóð sem kemur til með að verða varanleg. Segja má að blað sé brotið í íslenskri listasögu," segir Tolli.

Hann viðurkennir að íslenskir myndlistarmenn hafi margir hverjir verið duglegir að koma verkum sínum á framfæri á Netinu hin síðari misseri, og nefnir Íslensku menningarsamsteypuna art.is sérstaklega í því sambandi. Honum þykir á hinn bóginn oft vanta að síðurnar séu endurnýjaðar, sem þurfi til að viðhalda forvitni almennings. "Mér finnst gagnvirknin heldur ekki nógu mikil. Samskipti listamanna og listunnenda verða að eiga sér stað. Á þessu er að vísu mjög eðlileg skýring, listamenn hafa ekki tíma til að sinna þessu af fullum þunga."

Fjölbreytni í fyrirrúmi

Nú er hins vegar kominn fram á sjónarsviðið aðili, Netgallerí Landsbréfa, sem hyggst helga sig þessu. "Fyrir vikið sé ég fyrir mér að fleiri listamenn tengist þessari slóð með einum eða öðrum hætti. Auðvitað er stefnt að því að hafa fjölbreytnina í fyrirrúmi og þegar fram líða stundir mun myndast þarna mikill gagnagrunnur."

Tolli kveðst hafa lagt mikla vinnu í yfirlitssýninguna, hún hafi verið ár í undirbúningi. "Ég hef alla tíð látið ljósmynda málverk mín og það kemur sér vel núna. Elsta verkið á sýningunni er frá árinu 1983 og málningin á því nýjasta er rétt þornuð."

Að sögn Tolla verður sýningin borin uppi af fjörutíu myndum sem skiptast í þrjú tímabil. Hverju tímabili heyra til undirflokkar og í það heila má berja um 400 hundruð verk eftir listamanninn augum á vefslóðinni. "Þetta er ágæt málamiðlun. Það er ekki hægt að ætlast til þess að menn nenni að skoða 400 málverk en fyrir þá sem vilja kafa dýpra, skoða fleiri verk en þessi fjörutíu, er sá möguleiki fyrir hendi."

Liður í sýningunni verður samskiptasíða á Netgalleríinu, þar sem almenningi gefst tækifæri til að skiptast á skoðunum við listamanninn. "Þetta er hugsað sem gagnvirkur umræðuvettvangur. Fólk spyr og ég hamra á móti. Einskonar Ping Pong við heiminn."

Um leið og sýningunni verður hleypt af stokkunum, kl. 18 í dag, hefst uppboð á nýju málverki eftir Tolla, Fæðingu blámans. Fer það vitaskuld fram á Netinu og stendur til föstudagsins 4. febrúar. Það sem inn kemur fyrir myndina rennur óskipt til vökudeildar Barnaspítala Hringsins. Myndin verður til sýnis í húsakynnum Landsbréfa á Suðurlandsbraut meðan á uppboðinu stendur.

Sýningunni verður fylgt eftir með skrifum Einars Más Guðmundssonar rithöfundar og Aðalsteins Ingólfssonar listfræðings, þar sem list Tolla og lífshlaup eru í brennidepli. Verða þeir textar á vefslóðinni ásamt formála Björns Bjarnasonar menntamálaráðherra. "Það var við hæfi að fá Björn til að koma að þessu en hann hefur verið leiðandi sem embættismaður í Netvæðingu þjóðarinnar."

Textarnir hafa allir verið þýddir á ensku, til að auka "hnattvirkni" þeirra, eins og Tolli kemst að orði.

Á slóðinni er aukinheldur að finna tónlist sem Tolli skóp á sínum tíma með gúanópönksveitinni Íkarus. "Þar sem þetta er allsherjar úttekt á listamannsferli mínum var ekki forsvaranlegt að sleppa þessu," segir Tolli og brosir í kampinn.

Umsjón með tæknihlið sýningarinnar hafði ACO.

Tolli segir Netið tilvalinn vettvang fyrir sýningu af þessu tagi. Auðvitað jafnist það að skoða mynd á tölvuskjá aldrei á við að standa andspænis frummyndinni en margir aðrir kostir vegi þar upp á móti. "Dreifing þessarar sýningar er stafræn og þar af leiðandi allur heimurinn lagður undir. Þar við bætist að listir snúast um samskipti og Netið er að verða einn öflugasti samskiptavettvangur fólks í dag. Netið gerir listamönnum kleift að fara út á meðal fólksins, hvar sem það kann að vera í heiminum."

Með Netvæðingunni kveðst Tolli jafnframt losna við ýmsa óþarfa milliliði og afætur. "Netið styttir leiðina frá listamanninum að listunnandanum til muna en eins og Þorgeir Þorgeirson hefur bent á: Í fyrsta sinn í veraldarsögunni hefur maðurinn eignast alfrjálsan miðil. Ekki svo að skilja að galleríin verði leyst af hólmi, það mun aldrei gerast, þau munu áfram miðla sjónlistum, einmitt vegna þess sem ég sagði áðan um frummyndina, en Netið verður ótvíræður valkostur."

Bjartsýnn á framtíðina

Tolli er með öðrum orðum bjartsýnn á framtíð íslenskrar myndlistar á Netinu. "Gott betur. Ég er bjartsýnn á framtíð íslenskrar myndlistar yfir höfuð. Þunglyndið sem fylgdi fölsunartímabilinu er að hverfa. Umræðan er að færast yfir á annað stig, ekki síst fyrir tilstuðlan Netgallerísins. Þessi hryðjuverk sköðuðu ímynd myndlistarinnar í landinu og um leið þjóðarinnar en menn eru, að mér virðist, að rífa sig upp úr lægðinni sem kom í kjölfarið."

Hann kveðst líka vera farinn að sjá breytt hegðunarmynstur hvað varðar verslun með sjónlistir. "Gömlu meistararnir hafa löngum átt mest upp á pallborðið en ég hef orðið var við það að undanförnu að listamenn af minni kynslóð þykja ekki síður gjaldgengir þegar fólk er að fjárfesta í myndlist. Fyrir sumum er Kjarval ekki valkostur. Það þarf ekki að koma á óvart, menn hneigjast til að velja sér listaverk sem standa nær sjálfsmynd þeirra og rótum."

Segir Tolli þetta skynsamlega þróun enda spegli myndlist á hverjum tíma væntingar manna almennt. "Við höfum farið í gegnum öld rökvísinnar og komist að því að andinn var skilinn eftir. Og andlaust líf er ekkert líf. Það er því ánægjulegt að myndlistarmenn séu farnir að opna hjartalokurnar meira, láta tilfinningalega upplifun hafa vægi."

Tolli mun halda upp á opnun sýningarinnar á skemmtistaðnum Rex, meðal annars með því varpa síðunni upp á þar til gerða dúka. Sýningin mun standa í þrjá mánuði.