Leikstjórinn Steven Soderbergh segir leikaranum Michael Douglas til við tökur á myndinni Traffic, sem fengið hefur góðar viðtökur og hefur verið tilnefnd til Golden Globe-verðlaunanna fyrir árið 2000.
Leikstjórinn Steven Soderbergh segir leikaranum Michael Douglas til við tökur á myndinni Traffic, sem fengið hefur góðar viðtökur og hefur verið tilnefnd til Golden Globe-verðlaunanna fyrir árið 2000.
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Bandaríski leikstjórinn Steven Soderbergh þótti mjög efnilegur ungur leikstjóri þegar hann gerði Kynlíf, lygar og myndbönd og má segja að hann hafi uppfyllt þær væntingar sem gerðar voru til hans. Hann gerir nú hverja myndina annarri betri og er kominn í hóp fremstu leikstjóra vestan hafs. Arnaldur Indriðason leit yfir feril hans og skoðaði hvað Soderbergh hefur verið að senda frá sér að undanförnu.

EINN af þeim kvikmyndagerðarmönnum sem Soderbergh lítur helst upp til er franski nýbylgjuleikstjórinn Jean-Luc Godard (Soderbergh á það sameiginlegt með Tarantino). Auglýsingaveggspjöld með myndum Godard sem fáir þekkja eins og Les Caribiniers og Bande á Part hanga uppi á skrifstofunni hans. "Godard veitir mér stöðugt innblástur," er haft eftir Soderbergh. "Áður en ég byrja á mynd leita ég aftur í verk hans og horfi á eins margar Godard-myndir og ég get til þess að minna mig á hvað hægt er að gera." Það er þannig ekki ósennilegt að menn sjái áhrif frá franska meistaranum í verkum Soderberghs. Honum hefur líka verið líkt við bandaríska leikstjórann Howard Hawks, sem gat gert allar tegundir mynda af sama sjálfsörygginu og bætti hverja þá sögu sem hann fékk í hendur, eins og segir í bandaríska kvikmyndatímaritinu Premiere, er nýlega birti viðtal við Soderbergh.

Gullpálmi fyrir fyrstu mynd

Soderbergh vakti mikla athygli eins og mörgum er kunnugt með fyrstu bíómynd sinni í fullri lengd, Kynlífi, lygum og myndböndum eða Sex, lies and videotape, sem hann segir í dag að hafi fjallað um "sviksemi og týnda eyrnarlokka". Hann hreppti Gullpálmann á kvikmyndahátíðinni í Cannes árið 1989 fyrir myndina og miklar væntingar voru gerðar til leikstjórans unga eins og nærri má geta.

Hann tók sér góðan tíma til þess að finna sinn eigin takt og lét ekki þær feikilega góðu viðtökur sem mynd hans fékk í Bandaríkjunum stíga sér til höfuðs. Hann hafði unnið árum saman bæði í Hollywood og heimabæ sínum, Baton Rouge í Louisiana, sem starfsmaður við spurningaþætti, við gerð tónlistarmyndbanda, heimildamynda og stuttmynda og slípaði með því kunnáttu sína í kvikmyndagerð allt í senn sem klippari, handritshöfundur og leikstjóri.

Fyrsta myndin sem hann gerði eftir Kynlíf, lygar og myndbönd var Kafka árið 1991 með Jeremy Irons í aðalhlutverki. Hún byggðist á mörgum þemum úr sögum rithöfundarins Kafka og var henni tekið af mörgum sem tilraun leikstjórans til þess að lýsa yfir sjálfstæði sínu gagnvart Hollywood-vélinni og finna sér eigin stíl og takast á við eigin verkefni án þess að hugsa sérstaklega um það sem áhorfendur vildu. Eftir hana gerði hann frábæra endurminningamynd frá kreppuárunum í Bandaríkjunum byggða á æviminningum A. E. Hotchners. The King of the Hill hét myndin og var mikilvæg á þróunarbraut leikstjórans því hún fylgdi meginstraumnum en var samt persónuleg, en nýjustu myndir Soderberghs hafa einmitt á sér þann stimpil.

Eftir hana fór heldur hljótt um leikstjórann. Hann gerði handrit myndarinnar The Underneath og Schizopolis var mynd um fjölskylduna hans með honum sjálfum, eiginkonu hans á þeim tíma, Betsy Brantley, og dóttur þeirra í aðalhlutverkum.

Þrjár myndir og bók

Segja má að árið 2000 hafi verið ár Steven Soderberghs í bandarískri kvikmyndagerð. Hvorki meira né minna en þrjár bíómyndir voru frumsýndar eftir hann á árinu auk þess sem hann skrifaði bók sem hann kallaði Getting Away With It; Or The Further Adventures of the Luckiest Bastard You Ever Saw (Að komast upp með það; eða frekari ævintýri heppnasta kvikindis sem þú hefur nokkurntíma séð).

Segja má að nýtt skeið í kvikmyndagerð Soderberghs hafi byrjað með sögu eftir krimmahöfundinn góða Elmore Leonard sem varð að bíómyndinni Out of Sight með George Clooney og Jennifer Lopez undir leikstjórn Soderberghs. Hún er önnur af tveimur best heppnuðu myndum sem byggðar hafa verið á sögum Leonards (hin er Get Shorty) og vakti endurnýjaðan áhuga á leikstjóranum vestra. Myndinni vegnaði mjög vel í miðasölunni enda skemmtileg með afbrigðum (eitt af afrekum Soderberghs var að fá loksins almennilegan leik út úr Clooney) og verkefnunum fjölgaði til muna.

Ár Soderberghs hófst með sögu af ungri konu sem gerðist starfsmaður á lögfræðistofu og tók að vinna í máli sem tengdist iðnaðarmengun og sjúkdómum. Julia Roberts fór með aðalhlutverkið og er sterklega orðuð við Óskarinn nú um stundir fyrir leik sinn í myndinni, en mótleikari hennar kom úr allt annarri átt, Albert Finney. Myndin, sem hét eftir aðalpersónunni, Erin Brockovich, byggðist á sannri sögu og var nokkuð hefðbundin bandarísk hetjusaga um baráttu lítilmagnans gegn fyrirtækjastórveldi og hélt leikstjórinn vel um taumana. Sérstaklega var leikurinn góður enda Soderbergh ávallt sagður leikaraleikstjóri. "Ég kann bara svona vel við þá," segir hann um leikarana sína.

The Limey eða Bretinn var ekki eins hefðbundin í byggingu. Það var eins og Soderbergh hefði safnað saman atriðunum af mikilli vandvirkni í réttri tímaröð þangað til heildarmyndin var komin hjá honum og stokkað þau síðan upp og látið hendingu ráða hvernig þau röðuðust saman í myndinni. Terence Stamp var stórkostlega fantalegur en samt meyr sem harði naglinn er kom úr fangelsi í Bretlandi og flaug til Los Angeles að hefna dauða dóttur sinnar. Við fengum að kynnast lífshlaupi hans og einskonar eftirsjá í röð endurlita og Soderbergh notaði listilega stubba úr myndinni Poor Cow frá 1967 sem Stamp lék í ungur, mann sem hét sama nafni og persóna hans í The Limey og var þá á leið í fangelsi. Útkoman var ein besta mynd síðasta árs.

Traffic

Og loks er það Traffic, sem frumsýnd var um jólin í Bandaríkjunum. Hún er dæmigerð amerísk stórmynd, kostar um 50 milljónir dollara, byggð á breskum sjónvarpsmyndaflokki. Hún segir frá dómara nokkrum sem stendur í eiturlyfjasmygli og kemst að því að dóttir hans er fíkill. "Þetta er fimmtíu milljón dollara handhelda dogmamyndin mín," segir leikstjórinn, sem sjálfur sá um tökur myndarinnar. Hann vildi að fram kæmi í kynningartextanum á undan myndinni að henni væri "leikstýrt og tekin" af honum en samtök handritshöfunda höfnuðu því að "tekin" kæmi á eftir nafni handritshöfundarins. Soderbergh vildi ekki að nafn sitt kæmi tvisvar fyrir í kynningartextanum og notar því dulnefnið Peter Andrews sem kvikmyndatökumaður.

Með aðalhlutverkin fara Michael Douglas og Catherine Zeta-Jones ásamt Dennis Quaid, Don Cheadle og Benicio Del Toro. Harrison Ford átti í fyrstu að fara með aðalhlutverkið en hann dró sig frá myndinni meðan á undirbúningi hennar stóð og Douglas kom í staðinn fyrir hann. Það sem kveikti áhuga Soderberghs á myndinni voru eiturlyfin. "Ég var að hugsa um áhrif eiturlyfja á líf fólks fyrir nokkrum árum," segir hann í Premiere, "og hvernig augum við lítum þau í menningu okkar og hvers vegna við höfum þetta viðhorf til þeirra. Ég vildi samt ekki búa til kvikmynd um fíkla. Þegar ég komst að því að Laura Bickford átti kvikmyndaréttinn á Traffik, sem Channel 4 framleiddi í Bretlandi, sagði ég við sjálfan mig: Ég veit hvernig ég get unnið úr þessu. Þannig hófst ferlið."

Soderbergh virðist loks kominn á fullt skrið. Tvö verkefni tengjast honum á þessu ári. Hann er að skrifa sína eigin útgáfu af geimmyndinni Solaris eftir handriti Stanislaw Lems og hann er byrjaður á myndinni Ocean's Eleven með George Clooney, sem einnig framleiðir, Brad Pitt, Julia Roberts, Matt Damon og Bill Murray.