Argentínumaðurinn Diego Simeone, leikmaður Lazio, og aðrir leikmenn með ítölskum liðum, hafa þurft að játa sig sigraða í Evrópukeppninni. Hér verður Simeone undir í keppni við Eirik Bakke, leikmann Leeds, í Meistaradeild Evrópu í Róm á dögunum.
Argentínumaðurinn Diego Simeone, leikmaður Lazio, og aðrir leikmenn með ítölskum liðum, hafa þurft að játa sig sigraða í Evrópukeppninni. Hér verður Simeone undir í keppni við Eirik Bakke, leikmann Leeds, í Meistaradeild Evrópu í Róm á dögunum.
ÍTÖLSK félagslið hafa átt afar slöku gengi að fagna í Evrópukeppnum í vetur. AC Milan féll úr Meistaradeildinni fyrir skömmu og er þar með ekkert ítalskt lið eftir í Evrópukeppninni.

ÍTÖLSK félagslið hafa átt afar slöku gengi að fagna í Evrópukeppnum í vetur. AC Milan féll úr Meistaradeildinni fyrir skömmu og er þar með ekkert ítalskt lið eftir í Evrópukeppninni. Á sama tíma eru fjögur ensk lið eftir í keppninni og hvorki fleiri né færri en sjö spænsk lið. Fyrir 10 árum áttu Ítalir fimm lið í keppninni á sama tímapunkti, áðurnefnd lönd engin. Er þessi leiktíð ekki burðug byrjun á nýjum áratug en á síðasta áratug réðu ítölsk félagslið lögum og lofum í Evrópu og unnu til hvorki fleiri né færri en 13 Evróputitla fyrir utan einhverjar "vináttudollur" sem kenndar eru við HM félagsliða og meistara meistaranna í Evrópu. Ítalir taka þessum tíðindum að vonum þunglega og spyrja hvað orðið hafi um yfirburði "il campionato piu bello del mondo" - fallegustu og bestu deildarkeppni í heimi.

Svörin eru mörg og ekki allir sammála hvað valdi. Sérstaklega þar sem fremur góður fótbolti hefur verið leikinn í deildinni í vetur, opin sóknarknattspyrna einkennt leik Roma, Lazio og Juventus auk þess sem minni spámenn eins og Atalanta og Perugia hafa átt góða spretti. Er deildin lélegri en fyrr eða er dáðleysið í Evrópu tímabundið fyrirbrigði? Flestir eru á því að um hvort tveggja sé að ræða, árangurinn í Evrópu sé sannarlega ömurlegur, svo reyndar að óheppni og tilviljanir hljóti að hafa eitthvað með málin að gera. Var tap Roma gegn Liverpool á dögunum tekið sem dæmi um það.

"Það að besta lið Ítalíu skuli tapa á móti liði sem hefur verið fremur ósannfærandi í ensku deildinni í vetur og hefur verið með marga lykilmenn í langvarandi meiðslum er hreinn skandall. Capello talaði af lítilsvirðingu um Liverpool fyrir leikina og sagði þá ekki beinlínis "Il Manchester" (eins og Ítalir kalla Man. Utd ævinlega). Honum hefði verið nær að vinna heimavinnuna sína, Liverpool-menn mættu agaðir til leiks á Ólympíuleikvanginum og slógu sofandi sauði út af laginu," sagði blaðið Corriere della Sera en bætti við að vissulega hefði vantað lykilmenn hjá Roma og liðið alls ekki sýnt eðlilegan leik. Juventus og Lazio byrjuðu leiktíðina illa og voru afar lengi í gang en eru vissulega komin á betra ról nú og myndu sjálfsagt spjara sig meðal hinna bestu ef þau væru enn með í baráttunni. Mílanóliðin eru í móki, Inter nánast í dauðadái eftir háðuglega útreið í forkeppni Meistaradeildarinnar og þjálfaraskipti í kjölfarið. Milan höktir áfram með þungt og ímyndunarsnautt lið sem væri fullkomið miðlungslið ef framherjinn kraftmikli Andry Schevcenko héldi því ekki gangandi. Eftir jafnteflið gegn Deportivo á heimavelli lét síðan Silvio Berlusconi, eigandi félagsins, þjálfarann Alberto Zaccheroni fara og fékk Cesare Maldini og Mauro Tassotti til að taka við. Markmiðið ekki síst að koma í veg fyrir frekari háðung Milan sem gæti spillt fyrir Berlusconi í þingkosningunum í vor. En slæm byrjun sem kann að orsakast af því að deildarkeppnin byrjaði mánuði síðar en í flestum öðrum löndum og meiðsli og breytingar hjá stórliðunum skýra ekki alla hörmungina.

Kostulegar afsakanir

Byrjum á bröndurunum: Ítalir eru sérfræðingar í að tína til undarlegustu afsakanir fyrir eigin mistökum og misgjörðum. Ein vinsælasta kenningin meðal knattspyrnuáhugamanna er sú að ítölsk lið njóti ekki sannmælis hjá evrópskum dómurum vegna þess að Ítalir eigi enga háttsetta fulltrúa hjá Knattspyrnusambandi Evrópu og því líðist stórmóðgandi dómgæsla eins og hjá Spánverjanum Garcia Aranca í leik Roma og Liverpool á Anfield á dögunum! Önnur er sú að vegna hinna miklu peninga sem fengist hafi fyrir sjónvarpsrétti skipti árangurinn á vellinum á einni leiktíð minna máli en áður en nafn liðsins og árangur yfir lengra tímabil meira máli. Zaccheroni sagðist til dæmis ævinlega hafa stefnt að einu að fjórum efstu sætunum í deildinni, það væri það sem krafist væri af honum ("Haldið þið að þjálfari Man. Utd sé beðinn um að tryggja Meistaradeildarsæti?" spurði Gazzetta dello Sport með fyrirlitningartón yfir metnaðarleysinu). Þriðja kenningin er að þriggja stiga reglan hafi grafið undan gömlum og góðum gildum í ítalskri knattspyrnu, liðin séu orðin of sókndjörf og leggi ekki nægilega rækt við sterka vörn og skyndisóknir, hið fræga "catanaccio"-afbrigði.

Sannarlega skemmtilegar kenningar.

En þungaviktarmenn eins og landsliðshetjan fyrrverandi og núverandi ráðherra íþróttamála, Gianni Rivera líta í aðrar áttir. "Við erum hættir að byggja upp lið en röðum í staðinn saman hópum af andlausum erlendum leikmönnum."

Það er kannski heldur ódýrt að benda á innrás útlendinganna í þessu sambandi en Rivera hefur vissulega mikið til síns máls, í haust voru yfir 80 erlendir leikmenn af misjöfnum gæðum fengnir til ítalskra liða - færri en 30 þeirra hafa náð að skapa sér fast sæti í liðum sínum.

Útlendingar að eyðileggja varnarhefð?

Gengi ítalskra liða hefur farið mjög hnignandi eftir að Bosman-dómurinn féll fyrir nokkrum árum. Engin deildakeppni hefur fengið annað eins flóð af erlendum leikmönnum yfir sig og hvergi hafa verið eins gríðarlegar breytingar gerðar á leikmannahópum liðanna milli ára. Virðist sem Bosman hafi brugðið sér í líki njálgs hjá eigendum liðanna, slíkur hefur æðibunugangurinn verið. "Bosman-dómurinn hefur haft þær afleiðingar að lið geta leitað að leikmönnum í allar stöður alls staðar í heiminum og iðulega verður þetta auma púsluspil án allra karaktereinkenna," segir Arrigo Sacchi, fyrrverandi landsliðsþjálfari, og Claudio Ranieri, þjálfari Chelsea, tekur í svipaðan streng: "Vandræðin á Ítalíu byrjuðu með holskeflu erlendra varnarmanna. Einbeiting þeirra er ekki eins góð og Ítalanna. Fyrir Bosman-dóminn voru erlendu leikmennirnir næstum alltaf miðvallar- eða sóknarleikmenn og öll lið höfðu traustan hóp Ítala í öftustu varnarlínu," segir Ranieri og bendir á AC Milan undir stjórn Sacchi og Capello sem besta dæmið. Og víst er að erlendir varnarleikmenn áttu löngum erfitt með að komast að á Ítalíu, Þjóðverjarnir Hans-Peter Briegel og Andreas Brehme eru einir örfárra dæma um varnarmenn sem slógu í gegn, Englendingurinn Des Walker besta dæmið um hið gagnstæða. Í dag streyma alls kyns skussar suður eftir með fáeina landsleiki jafnvel að baki. Eitt kostulegasta dæmið var þegar AC Milan keypti danska ofurbakvörðinn Steinar Nilssen! Þeir seldu hann að vísu fljótlega en svona fuglar hefðu verið stoppaðir í tollinum hér áður fyrr.

Milljónaeigendur í Bosman-þoku

"Þið hafið eyðilagt knattspyrnuna okkar," sagði með stríðsletri á forsíðu La Gazzetta dello Sport á dögunum eftir að Lazio, Juve og Roma höfðu öll gert í buxurnar í Evrópu og var orðunum beint að eigendum liðanna. "Rekstur ítalskra stórliða hefur verið í miklu ójafnvægi undanfarin ár," segir Gazzettan, "forríkir eigendurnir eru eins og litlir krakkar í risastórri dótabúð og eru alsælir yfir því að geta keypt allt dótið í búðinni.

Hömluleysinu á hreyfingum leikmanna milli landa fylgir að menn kaupa og selja leikmenn eins og þeir séu á flóamarkaði. Krafan hefur auðvitað alltaf verið um skjótan árangur hjá eigendunum en nú er svo komið að menn kaupa bara og kaupa leikmenn daginn út og inn þegar illa gengur. Þrátt fyrir að nauðsynlegt sé fyrir lið að eiga sterkan hóp leikmanna í því mikla leikjaálagi sem er í dag getur varla vísað á gott að menn séu með 30-40 manna hóp landsliðsmanna innanborðs." Liam Brady sem lék með Juventus og Inter á árum áður tekur undir þessi orð. "Á Ítalíu eru alltof margir leikmenn sem telja sig eiga rétt á sæti í liðunum. Við erum ekki að tala um 15 leikmenn með tilkall til sætis í aðalliði, eins og t.d. hjá Man. Utd, heldur 25. Það hlýtur að vera höfuðverkur að velja menn á bekkinn. Þegar ég spilaði með Juventus (og varð meistari 2 ár í röð) valdi liðið sig sjálft.

Við vorum með 5-6 varamenn, mest unga leikmenn sem gerðu sér grein fyrir að þær ættu ýmislegt ólært og sættu sig við stöðu sína. Í dag skapa leikmenn, sem telja sig eiga að vera í liðinu en eru það ekki, óróa og því er ómögulegt fyrir þjálfarana að skapa liðsanda," segir Brady.

Virðast allnokkur sannindi í þessum orðum. Flest sterkustu lið Evrópu í dag eru lið sem hafa byggt upp lið hægt og rólega og yfirleitt er kjarni liðsins heimamenn (upp aldir hjá liðunum eða allavega innlendir leikmenn). Þetta gildir um Manchester United og Arsenal í Englandi, Bayern München og Leverkusen í Þýskalandi, Real Madrid, Deportivo og Valencia á Spáni.

Barcelona reyndi nýbreytni, að flytja nánast heilt landslið inn í einu en sú tilraun hefur reynst brokkgeng. Það er síðan kaldhæðni örlaganna að Claudio Ranieri skuli í ljósi ofangreindra orða sinna stýra liði sem er dæmi um "ítölsku Bosman-veikina", dæmalaust mistækum milljónaher "Il Chelsea di Londres".

Yfirburðirnir liðin tíð

En þrátt fyrir hrakfarirnar síðustu 2 ár getur vart öll von verið úti fyrir land sem hefur átt 8 sigurvegara af síðustu 12 í Evrópukeppni félagsliða og 4 af 12 í Meistaradeildinni. Toppbaráttan í Serie A er geysiskemmtileg og flestum ber saman um að fall Roma gegn Liverpool hafi verið slys; sigling þeirra í deildinni sýni það. "Ítalski fótboltinn á ekki beinlínis í krísu, hinir voru bara betri í Evrópukeppninni í vetur," segir Dino Zoff, þjálfari Lazio. Landsliðsþjálfarinn Giovanni Trapattoni telur að ítölsku deildinni hafi ekki farið aftur. "Miklu frekar er að hinir hafi náð okkur, iðulega byggt leik sinn á ítalskri fyrirmynd. Þar til nýlega léku allir bestu útlendingarnir á Ítalíu, nú eru þeir úti um allt. Til langs tíma höfðum við deild sem var með tæknilega yfirburði, bjó yfir betri stíl og var taktískt betur skipulögð. Sú tíð er liðin."

Hvaða deildakeppni þykir Ítölum sjálfum svo best í dag? Um það eru bæði blaðamenn og aðdáendur sammála, Primera Liga - spænska deildin. Þangað líti menn í dag eftir glæstri og árangursríkri knattspyrnu. Enska og ítalska deildin fá svo tiltölulega jafnmörg atkvæði í öðru til þriðja sæti.

Einar Logi Vignisson skrifar