Hinn þolinmóði David Gray er þessa dagana að semja  lög fyrir nýja plötu sem vænta má seint á næsta ári.
Hinn þolinmóði David Gray er þessa dagana að semja lög fyrir nýja plötu sem vænta má seint á næsta ári.
Ferill hans er einn sá undarlegasti sem um getur síðastliðin ár. Í hartnær áratug reyndi hann árangurslaust að ná eyrum fólks en um það bil sem hann var að týnast fundu Írar hann og kynntu fyrir heimsbyggðinni. Skarphéðinn Guðmundsson ræddi við velska söngvarann David Gray um nýfengna frægð, vinsældir á Íslandi og þolinmæði.
"HVAÐ er eiginlega að gerast þarna," heyrist loðinni og spyrjandi röddu á hinum enda línunnar.

- "Nú, þú ert búinn að eiga eina mest seldu plötu síðustu missera og sast meðal annars á toppnum um nokkurra vikna skeið."

"Það er bara svona! Hvað kemur eiginlega til? - Af hverju núna?"

- "Þetta er eiginlega búið að liggja í loftinu allt árið. Platan búin að krauma undir niðri, hótandi því að gjósa allt árið, hefur spurst vel út og fengið jákvæða umfjöllun. Síðan þegar lagið "Sail Away" fór í spilum og myndbandið birtist ítrekað á skjánum var það eins og við manninn mælt, þriggja ára plata komin á toppinn sem ný væri."

Heppni Íra

Íslendingar eru svo sem ekkert sér á báti hvað þetta varðar. Menn hafa yfirhöfuð verið alveg einstaklega seinir að átta sig á þessum jarðbundna þrítuga söngvara sem færa má rök fyrir að sé orðinn einhver sá allra vinsælasti og virtasti á Bretlandseyjum og jafnvel víðar. Gray stendur á þrítugu, fæddist í Manchester í Englandi en ólst upp í Wales. Hann hafði staðið í ströngu við að ná til eyrna manna í tæpan áratug áður en það tókst og það á fremur sérstakan máta. Þriðja eiginlega breiðskífan, White Ladder, var þá við það að fara sömu leið og hinar tvær, framhjá öllum og beint á útsölur. En á ögurstundu komu Írar ríðandi á hvítum hesti og björguðu ferlinum. Eftir þrotlausa spilamennsku um Bretlandseyjar árið 1999 til að fylgja plötunni eftir kveikti írska þjóðin skyndilega á perunni og féll, ef svo má segja, kylliflöt fyrir þessum geðþekka tónlistarmanni og reif plötuna út í metupplagi. Það þarf svo sem ekkert að koma á óvart að það hafi verið Írar af öllum sem uppgötvuðu hann því hann hefur aldrei farið dult með aðdáun sína á og áhrifamátt sjálfrar goðsagnar írskrar dægurtónlistar, Van Morrison.

Ofurvinsældir þessa velska söngvaskálds á Írlandi þóttu um síðir fréttnæmar á heimaslóðunum og fyrr en varði var hann farinn að dilla hausnum á sinn sérstæða hátt í Top of the Pops og syngja "Babylon" á meðan allir kepptust við að telja öðrum trú um að þeir væru löngu búnir að uppgötva hann. Síðan hafa selst meira en tvær milljónir eintaka af White Ladder og Gray er orðinn kyndilberi nýrrar bylgju tónlistarmanna sem flokka mætti sem söngvaskáld - einlægir einherjar sem óhræddir eru við að sýna tilfinningar sínar.

"Það hefur verið ótrúleg lífsreynsla að verða vitni að þessum hægt vaxandi áhuga. Ég hef margsinnis gert ráð fyrir að toppnum hafi verið náð og halla taki undan fæti en þá fæ ég fréttir af því að hinir og þessir hafi tekið við sér - nú síðast Íslendingar og nú er ég að spjalla við íslenskan blaðamann um það. Þetta endar með því að ég neyðist til að taka plötuna úr umferð svo að ég geti snúið mér að einhverju öðru."

- Ertu farinn að vinna að nýju efni?

"Ég er a.m.k. að reyna að byrja á næstu plötu - en það gengur hálfbrösulega. Ég hef fyrst núna verið að fá tækifæri til þess að setjast niður og semja nýtt efni en það er allt á byrjunarstiginu og ekki nærri því tilbúið til útgáfu. Sem betur fer er ég ekki undir hælnum á neinu útgáfufyrirtæki, er minn eigin herra. Warner hefur einfaldlega forkaupsrétt á efni frá mér þegar það er í boði."

- Og hvenær má vænta næstu plötu?

"Seint á næsta ári."

- Það hlýtur að vera sérstök tilfinning fyrir mann sem staðið hefur svo lengi í stappi við að ná til eyrna fólks að fá fregnir af að vera kominn á toppinn í Íslandi, landi sem hefur sjaldan eða aldrei komið upp í hugann.

"Ísland hefur margsinnis komið upp í hugann, get ég sagt þér. Mig hefur lengi dreymt um að heimsækja það, upplifa þetta stórbrotna landslag, norðurljósin og heitu hverina. Landið er því alls ekki svo fjarri huga mínum og ég fagna því mjög að tónlist mín höfði til íbúa þess."

- Er ekki pirrandi að hafa ekki eins mikinn tíma aflögu og forðum til að semja tónlist?

"Jú, svolítið. Ég er að reyna að venja mig á að slökkva á farsímanum."

Byrði Dylans

- Hvernig lagasmiður ertu - koma lögin af sjálfu sér eða þarftu að setjast niður og ákveða að nú ætlirðu að semja eins og eitt stykki?

"Það er mjög misjafnt. Sum þeirra koma allt í einu og fullsköpuð. Það eru lög að mínu skapi. Oftast þarf ég að setjast niður með gítar eða við píanó og einbeita mér að því að vinna úr einhverri hugmynd sem ég fæ."

- Lætur samviskusamur textahöfundur eins þú fara í taugarnar á sér þegar hlustendur gefa textunum ekki nægilegan gaum?

"Alls ekki, því tónlistin ein og sér er magnað fyrirbæri. Þegar ég hlusta á tónlist þá gef ég textunum ekki gaum fyrr en tónlistin hefur unnið mig á sitt band. Fyrir utan það að mér finnst textasmíðar mínar ekkert svo merkilegar."

- Joan Baez sagði snemma á ferli þínum að þú værir besti textahöfundur sem komið hefur fram síðan Bob Dylan.

"Það var hræðilegt fyrir ungan textahöfund að fá slíka byrði á herðarnar."

- Hefurðu ákveðið með hverjum þú ætlar að vinna næstu plötu?

"Það er kannski fullsnemmt að fara að tala um það en ég geri samt ráð fyrir að vinna hana með sama fólki og small svo vel saman við gerð White Ladder."

- Ætlarðu ekki að kalla til einhvern eftirsóttan upptökustjóra?

"Það stórefa ég. Hinsvegar hef ég mikinn áhuga á því að vinna hluta tónlistarinnar með einhverjum öðrum listamönnum. Ég er bara svo feiminn að ég held ég nái ekki að herða mig upp í að biðja neinn um að vinna með mér. Mig langar til að vinna með einhverjum á borð við Jonny Greenwood úr Radiohead og Mark Linkous, forsprakka Sparklehorse, sem hefur fádæma gott eyra fyrir tónlist. Það væri samt magnað að geta notið hæfileika slíkra manna."

- Ertu hrifinn af daðri rokksins við sveitatónlistina, sem nokkuð hefur borið á undanfarið?

"Ég veit það ekki. Ég kann a.m.k. að meta Sparklehorse og Gillian Welsh er einhver skemmtilegasti tónlistarmaður sem ég hef heyrt í lengi. Samt hef ég ekkert verið að eltast við þessa senu. Hlusta á hvað sem er, sveitir á borð við Flaming Lips, Mercury Rev og Eels."

- Þetta eru allt Kanar - er ekkert áhyggjuefni að megingróskan og nýbreytnin virðist núorðið vera í Bandaríkjunum fremur en Bretlandi?

"Þetta hefur alltaf sveiflast til. Nú er mikil gróska í bandarísku tónlistarlífi og fullt af sveitum þaðan að heilla heimsbyggðina. Sannaðu til, það mun ekki líða á löngu fyrr en allt snýst í kringum einhverja senu sem á rætur sínar í Bretlandi."

Of þolinmóður

- Eftir að White Ladder hafði slegið í gegn tókstu þig til og tókst upp eldri lög sem orðið höfðu útundan og gafst út undir nafninu Lost Songs. Hvers vegna?

"Tilgangurinn var eiginlega að bjarga þessum lögum frá glötun. Það var ljóst að þau myndu engan veginn eiga heima með því efni sem ég hafði samið síðan og því taldi ég rétt að gefa þau út í réttu samhengi og í þeirri berstrípuðu útsetningu sem ég hafði gert ráð fyrir þegar ég samdi þau."

- Krefst það ekki mikillar þolinmæði að þurfa að bíða svo lengi eftir að ná athygli fólks?

"Jú, vissulega. En ég er eiginlega kominn á þá niðurstöðu að maður geti verið of þolinmóður."

- Hvað heldurðu að hafi gert það að verkum að þú náðir loksins til fólks?

"Þegar ég viðurkenndi fyrir sjálfum mér að ég hafði ekki hugmynd um hvað ég var að gera. Áttaði mig á því að ég varð að gefa mig allan í tónlistina."

- Varstu kannksi að reyna of mikið að falla öðrum í geð?

"Já og ég vissi hreinlega ekki nægilega mikið um tónlist - hversu nauðsynlegt það væri að hleypa öðrum að mér, hlusta á þá og læra."

- Finnst þér þú hafa þroskast mjög sem tónlistarmaður þegar þú hlustar á eldri plöturnar?

"Já, mér finnst satt að segja mjög óþægilegt að hlusta á þær. Sumt er mjög gott en allt of oft hafði ég bara ekki glóru hvað ég var að gera."

Leikari góður

- Er erfiðara að semja tónlist nú þegar eftirvæntingin er orðin meiri?

"Já, að sumu leyti. Það er undarleg tilfinning að búa til melódíu sem líklegt er að annar hver maður muni raula fyrir munni sér."

- Saknarðu þess að geta samið tónlist án pressunnar - geta hugsað með þér: "Ég geri bara það sem ég vil því það hefur enginn áhuga hvort eð er"?

"Ég man eftir þessari tilfinningu og ég sakna hennar ekki baun, get ég sagt þér."

- Varstu í alvöru drukkinn í Sail Away myndbandinu eða ertu svona góður leikari?

"Ég var búinn að fá mér nokkrar ölkollur en ætli ég sé ekki bara svona góður leikari," segir söngvarinn að lokum og hlær.

PLÖTUR DAVID GRAY Century Ends (1992) Flesh (1994) Sell, Sell, Sell (1996) White Ladder (1998) Lost Songs 1995-98 (2000) The E.P. '92-'94 (2001)