27. janúar 2002 | Minningargreinar | 1536 orð | 1 mynd

SKÚLI GUÐMUNDSSON

Skúli Guðmundsson fæddist í Reykjavík 25. mars 1924. Hann lést á hjúkrunarheimilinu Skjóli 22. janúar síðastliðinn. Foreldrar hans voru Guðmundur Ágústsson frá Birtingaholti, vélstjóri, f. 2. maí 1897, d. 23. júlí 1976, og fyrri kona hans, Ragnheiður Sigfúsdóttir Thorarensen húsfreyja, f. 25. júní 1897, d. 29. ágúst 1942. Bræður Skúla voru: a) Sigfús Haukur, flugumferðarstjóri, f. 27. júní 1920, d. 22. maí 1962, maki Sigrún Björgúlfsdóttir og eiga þau þrjú börn, Skúla, Ragnheiði og Þórunni. b) Magnús Ágúst, fyrrv. skrifstofustjóri, f. 30. ágúst 1926, maki Erna Sigurðardóttir og eiga þau tvö börn, Sigríði Hrefnu og Skúla. Skúli átti tvo hálfbræður, Kára Guðmundsson, flugumferðastjóra, f. 1. desember 1945, d. 18. júlí 1970, og Ágúst Guðmundsson, framkvæmdastjóra, f. 11. mars 1950.

Hinn 6. ágúst 1949 kvæntist Skúli Aðalbjörgu Björnsdóttur, M.A. í dönsku, framhaldsskólakennara, f. 14. febrúar 1926 í Reykjavík. Dætur þeirra eru: a) Ragnheiður, læknir í Reykjavík, f. 21. mars 1951, d. 27. október 1981, maki Jón Barðason, framhaldsskólakennari, f. 28. júlí 1949. Synir þeirra eru Skúli Björn, f. 13. febrúar 1978, sambýliskona Ágústa Sigurjónsdóttir, f. 30. október 1981, og Barði Már, f. 12. maí 1980. Seinni kona Jóns er Sigríður Einarsdóttir sérkennari, f. 18. október 1951, dóttir þeirra er Lára Jóhanna, f. 18. desember 1983. b) Margrét Birna hjúkrunarfræðingur, f. 29. júní 1955, maki Árni Tómasson bankastjóri, f. 25. október 1955. Börn þeirra eru Berglind Þóra, f. 25. júlí 1978, sambýlismaður Þorsteinn H. Ástráðsson, f. 19. september 1975, Björn Steinar, f. 15. mars 1981, og Guðný Anna, f. 28. mars 1988. c) Erla Björg kvikmyndaleikstjóri, f. 22. apríl 1957, maki Bradley James Boyer markaðsráðgjafi, f. 20. júní 1950. Dóttir þeirra er Savanna Eyrún, f. 21. mars 1994.

Skúli lauk stúdentsprófi frá MR 1943, fyrrihlutaprófi í verkfræði frá HÍ, prófi í byggingarverkfræði frá Danmarks Tekniske Höjskole í Kaupmannahöfn 1950. Árið 1950-1951 starfaði Skúli hjá Frederiksberg Kommune í Kaupmannahöfn, 1951-1956 í gatna- og holræsadeild borgarverkfræðings í Reykjavík og deildarverkfræðingur þar frá 1956-1960. Skúli rak eigin verkfræðistofu 1960-1961. Var verkfræðingur hjá danska verktakafyrirtækinu E. Phil og Sön og starfaði á Borgundarhólmi 1961-1964, og deildarstjóri hjá sama fyrirtæki í Færeyjum 1964-1965. Hann var framkvæmdastjóri Efrafalls sf. 1965-1970, og síðan forstöðumaður framkvæmdadeildar Innkaupastofnunar ríkisins frá 1970-1993. Skúli var stundakennari við Tækniskóla Íslands frá 1972 og einnig hjá verkfræðideild HÍ frá 1974. Hann sat í stjórn Stúdentaráðs HÍ 1946-1947, Verkfræðingafélags Íslands á árunum 1954-1956, einnig í stjórn Lífeyrissjóðs Verkfræðingafélagsins1954-1961 og Stéttarfélags verkfræðinga 1959-1960. Hann var í samstarfsnefnd um opinberar framkvæmdir frá 1970-1993. Skúli var fulltrúi Íslands í stjórn NKS, norrænu samstarfi um ríkisbyggingar.

Skúli var landsþekktur íþróttamaður og margfaldur Íslandsmeistari í hástökki. Á námsárum sínum í Kaupmannahöfn tók hann virkan þátt í íþróttamótum þar. Skúli var einnig fyrirliði íslenska frjálsíþróttalandsliðsins sem sigraði Dani og Norðmenn í Ósló 1951.

Útför Skúla fer fram frá Dómkirkjunni á morgun, mánudaginn 28. janúar, og hefst athöfnin klukkan 15.

Tengdafaðir minn, Skúli Guðmundsson, er látinn. Hann lést aðfaranótt 22. janúar síðastliðinn á hjúkrunarheimilinu Skjóli eftir stutta sjúkralegu. Skúli hafði um árabil barist við Alzheimer-sjúkdóminn og hafði hrakað mjög síðasta árið. Síðustu þrjú árin var hann í dagvistun á Vitatorgi, fluttist síðan að heiman í apríl sl. á sambýlið í Laugaskjóli og svo yfir á Skjól í nóvember. Vakti það eftirtekt mína og annarra aðstandenda hversu vel var um Skúla hugsað og hvílíkt úrvalsfólk annaðist hann af mikilli nærgætni. Eru öllum sem önnuðust Skúla á þessum erfiðu tímum færðar alúðarþakkir. Alzheimer-sjúkdómurinn er aðstandendum ekki síður en sjúklingum ákaflega erfiður. Sorglegt er að horfa upp á líkamlega hraustan mann, sem ætti að geta notið efri ára í faðmi fjölskyldu sinnar, fjarlægjast ástvini sína andlega án þess að fá nokkru um það ráðið, þvert gegn vilja allra. Aldrei brast þó tengdaföður minn geðprýðina og kurteisina, sem einkennt hafði hann allt lífið, sama á hverju gekk.

Hugurinn hvarflar aftur til áttunda áratugarins, er ég tók að venja komur mínar á heimili Skúla og Addýjar í Skeiðarvogi 43. Ég man fyrst eftir Skúla þar sem hann stóð með svuntuna við að elda mat ofan í heimilisfólkið. Þessu hafði ég ekki átt að venjast og fannst það í upphafi svolítið sérstakt, en átti eftir að venjast þessu og líka vel. Annað vakti athygli mína, en það var hve umræður við matarborðið voru fjörlegar. Fannst mér nóg um hve systurnar stóðu uppi í hárinu á pabba sínum og andmæltu honum í einu og öllu að mér fannst. Dáðist ég að þolinmæði Skúla og var ekki laust við að hann hefði gaman af öllu saman, hefur e.t.v. skynjað að þær voru að láta til sín taka frammi fyrir gestinum. Enduðu þrætur nánast alltaf með því að Skúli gekk yfir í bókaherbergi, tók fram eina af fjölmörgum alfræðibókum sínum og rak uppivöðsluseggina á gat. Ástin og umhyggjan fyrir dætrunum var þó takmarkalítil og var það sannarlega endurgoldið. Skúli var geysilega fróður og víðlesinn, en flíkaði því ekki frekar en öðru. Hann var betri en enginn að hafa með sér þegar farið var í spurningakeppni og kom þá vel í ljós hversu fjölfróður hann var. Skúli var í essinu sínu þegar fjölskyldan kom í heimsókn. Duldist engum hve vel honum leið þegar við komum í ófá matarboð og hádegishlaðborð að danskri fyrirmynd, og hann gat stjanað við okkur. Ekki minnkaði ánægjan þegar barnabörnin tóku að líta dagsins ljós og var ekki óalgengt að sjá þennan stóra mann liggja á fjórum fótum eða á maganum að leik við smáfólkið. Þegar barnabörnin uxu úr grasi fylgdist hann af áhuga með framgangi þeirra og þau löðuðust að afa og ömmu í Skeiðarvogi. En lífið var ekki eintóm hamingja og mikill skuggi lagðist yfir heimilið þegar elsta dóttirin, Ragnheiður, veiktist af bráðahvítblæði árið 1980, þá nýlega útskrifuð sem læknir og ófrísk að sínu öðru barni. Tók þetta mjög á Skúla og þegar Ragnheiður lést var það í eina skiptið sem ég sá tengdaföður minn láta tilfinningar sínar verulega í ljós. Eftir þetta fannst mér Skúli aldrei samur, einhvern veginn hafði slokknað á einhverjum neista innra með honum, þó að ekki léti hann það í ljós.

Mesta lán Skúla í lífinu var þegar hann kynntist eiginkonu sinni, Aðalbjörgu Björnsdóttur. Skúli var þá landsfræg íþróttahetja og einstaklega myndarlegur maður; óvenju hávaxinn, 1,96 metrar á hæð, grannur, tígulegur og bjartur yfirlitum. Var eftir þessu glæsilega pari tekið og gengu þau í hjónaband árið 1949. Eftir að Skúli hætti í íþróttunum 1951 tóku við barneignir og venjubundið brauðstrit. Það var ekki í anda Skúla að ganga að einhverju með hangandi hendi og þegar hann gat ekki lengur helgað sig íþróttunum lagði hann þær algerlega á hilluna en helgaði sig vinnu og fjölskyldu. Engu að síður fylgdist Skúli samt af áhuga með frjálsum íþróttum allt sitt líf. Lýsir þetta nokkuð lunderni Skúla en hann gat verið mjög þrjóskur ef hann tók eitthvað í sig þó alltaf færi hann fínt með skoðanir sínar. Skúli stundaði ýmis verkfræðistörf fram til 1961 er hann réðst til starfa hjá danska verktakafyrirtækinu E. Phil og Sön að ósk eiganda þess Sören Langvad. Þeir Skúli höfðu kynnst á námsárunum úti í Kaupmannahöfn og tókst mikil vinátta með þeim sem hélst óslitið. Addý og dæturnar fluttu með Skúla til Borgundarhólms og áttu þau þar þrjú yndisleg ár og eignuðust marga vini. Tóku þau Addý miklu ástfóstri við danska menningu, fluttu með sér heim marga góða siði og nutum við þessa í hvívetna. Skúli vann að og stjórnaði ýmsum verkefnum innan lands og utan þar til hann réðst sem forstöðumaður til framkvæmdadeildar Innkaupastofnunar ríkisins árið 1970, sem nú heitir Framkvæmdasýsla ríkisins. Starfaði Skúli þar óslitið uns hann lét af störfum fyrir aldurs sakir 1993. Skúli var einstaklega vinnusamur og stálheiðarlegur embættismaður. Var ekki óalgengt að hann væri kominn á fætur og byrjaður að vinna heima fyrir fimm á morgnana. Mest fór í taugarnar á honum ef reynt var að þrýsta á um val á verktaka án þess að fagleg sjónarmið lægju að baki eða að setja framkvæmd í gang sem ekki var búið að hanna og fjármagna. Veit ég til þess að hann gat verið mjög þver og ósveigjanlegur þegar aðstæður sem þessar komu upp og féll þetta ekki alltaf í góðan jarðveg meðal stjórnmálamanna, sem voru undir þrýstingi um að hefja framkvæmdir áður en kjörtímabili lyki. Á síðustu árunum áður en Skúli hætti, tókum við eftir, og gerðum reyndar grín að þá, að Skúli tók alla fundi og viðtöl vegna starfsins upp á segulband og vann minnisblöð og úrlausnir á grundvelli þess. Eftir á að hyggja hefur sjúkdómurinn sennilega verið farinn að gera vart við sig, því fljótlega eftir að hann lét af störfum ágerðist þetta. Það aftraði Skúla þó ekki frá því að hafa, ásamt nokkrum öðrum góðum mönnum, forgöngu um byggingu íbúðarblokkar fyrir eldri borgara á Þorragötu 9. Kom Skúli mjög að öllum undirbúningi, framkvæmd útboða, og hafði eftirlit með byggingunni. Verður ekki annað séð en að vel hafi til tekist. Fluttu þau Addý í Þorragötuna árið 1996 og áttu þar góð ár saman þar til sjúkdómurinn ágerðist.

Að leiðarlokum vil ég þakka elskulegum tengdaföður fyrir samfylgdina. Aldrei minnist ég þess að styggðaryrði hafi fallið af vörum hans í minn garð. Þegar honum þótti ég helst til hvatvís í svörum, brosti hann einungis og sagði sem svo: Ja, þú kýst að orða þetta svona! Minningin um heiðarlegan mann og ástúðlegan afa mun fylgja fjölskyldu okkar og sefa sorgina. Guð blessi minningu Skúla Guðmundssonar.

Árni Tómasson.

Árni Tómasson.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.