15. febrúar 2003 | Menningarblað/Lesbók | 825 orð | 1 mynd

Skrifar leikrit fyrir BBC World

Haukur Már Helgason
Haukur Már Helgason
Haukur Már Helgason er rithöfundur og heimspekinemi búsettur í Berlín. Hann var í haust valinn til að taka þátt í alþjóðlegu hópverkefni um ritun leikrits á Netinu sem BBC-útvarpið og Royal Court-leikhúsið í London standa sameiginlega að. HÁVAR SIGURJÓNSSON átti samtal við Hauk Má með hjálp tölvupósts og netsamskipta.
SKO, hvar byrjar maður... ég er 24 ára og er að ljúka heimspekiprófi frá Háskóla Íslands nú í vikunni ef ég næ öllum gögnum heim í tæka tíð," segir Haukur Már.

-Hvað ertu að gera í Berlín?

"Ég kom hingað til Berlínar sem Erasmus-skiptinemi fyrir einu og hálfu ári og ílentist. Lífsaðstæður í borginni eru svo ágætar. Hún er þéttriðin lista- og námsfólki, vaxandi, borgin er enn ekki komin í samt lag eftir seinna stríð, hvað þá eftir múrinn, svo hér er ekkert kyrrt, borgin sjálf er stöðug hreyfing. Hér er líka ódýrt að lifa og veturinn er bara stutt og snarpt hlé á annars viðstöðulausu og afar mannvænu sumri, ólíkt Íslandi þar sem veturinn er eini veruleikinn."

-Hvernig atvikaðist að þú varst valinn til að skrifa leikrit fyrir BBC?

"Royal Court Theatre er framsækið leikhús í London, sem heldur mikið upp á unga höfunda og ungt listafólk, og hefur fyrir vikið verið uppnefnt mikilvægasta leikhús Evrópu af New York Times. Leikhúsið er að gera tilraun um samstarf við BBC með verkefninu Webs we weave. Þar auglýsti leikhúsið um veröld víða eftir ungum leikskáldum, til að skrifa saman eitt klukkustundar langt útvarpsleikrit sem verður flutt 29. mars á BBC World-útvarpsstöðinni. Þeir segja að um 40 milljón manns hlusti, sem er fáránleg tala þegar maður hefur aðallega gefið út ljóðabækur í 50 eintaka upplagi."

-Hvernig hefur vinnan við verkefnið gengið fyrir sig?

"Höfundarvinnunni er eiginlega lokið núna, eftir þriggja mánaða ferli þar sem samstarfið fór fram á Netinu, bæði á vefsíðu, með tölvupósti og spjallrás. Þetta var undarlegt og lærdómsríkt. Sjálfur hef ég fyrst og fremst skrifað og gert stuttmyndir, frekar en sviðsverk, og það litla sem ég hef skrifað fyrir svið hefur aldrei farið á svið. Ég hef heldur aldrei áður skrifað á ensku."

-Hverjir taka þátt í þessu?

"Þetta er reyndar djarft verkefni að því leyti, að þótt flestir þátttakendur séu í raun þaulvanir rithöfundar eða leikskáld, þá er enginn breskur eða bandarískur. Einn Ástrali og einn Nýsjálendingur eru í verkefninu, annars erum við öll upprunnin og búsett á öðrum málsvæðum. BBC leggur sig þannig töluvert fram um að opna enskuna, taka þátt í þróun alþjóðaenskunnar sem fólk eins og ég - skiptinemar almennt og förumenn - kann miklu betur en nokkur Breti.

Hinir höfundarnir í verkefninu eru frá Kenýa, S-Ameríku, raunar tveir frá Perú, frábær stelpa frá Króatíu, önnur frá Ástralíu, Singapúr... við erum alls ellefu. Þema verkefnisins er vatn og var gefið í upphafi. Það er fengið frá þemaári BBC sem lýkur held ég daginn sem verkið verður flutt."

-Hvernig fóruð þið að, ellefu höfundar um allan heim, að skrifa saman leikrit?

"Í tvo mánuði hittumst við vikulega á spjallrás, fyrst til að velta á milli okkar hugmyndum, "breinstorma" um þemað, og veita síðan álit okkar hvert á annars skriftum, sem við birtum þess á milli á vef verkefnisins. Framan af þótti okkur mest spennandi að grufla ægilega mikið hvert í annars efni, blanda saman og endurblanda eins og raftónlistarmenn, eða starfa eins og tilraunahljómsveit... en það er hægara sagt en gert að fá verulega gott efni þannig. Með þess lags tilraunum og stöðugri samræðu allra á milli voru samt lagðar línur, bæði leyndar og ljósar, þræðir urðu til meðal okkar, tengdir þemanu á ýmsan hátt, og þegar við skrifum loks hvert eina senu, eina senu sem gerist í landi höfundarins, þá er ansi margt sem tengir senurnar án þess að við höfum þá neitt beint hvert yfir annars bókstöfum að segja. Síðan er það eitthvert séní frá leikhúsinu, höfundur og dramatúrg, ásamt framleiðanda hjá BBC, sem raða senunum ellefu saman í eitt leikrit til upptöku og flutnings."

-Þú hefur einnig staðið fyrir ýmsum uppákomum, bókaútgáfu o.fl. í nafni Nýhil. Hvað er það?

"Nýhil er félagsmiðstöð launbúddískra róttæklinga með aðalbækistöðvar í Berlín. Okkur þykir lífið alltof ágætt til að taka það mjög alvarlega. Eða taka systemin alvarlega; peningasystemið, vinnusystemið, velsæmissystemið. Það er auðveldara að sjá þau utan frá þegar maður stendur raunverulega, landfræðilega, utan þeirra. Nýhil hefur hingað til staðið sig best sem bókaútgáfa, með þrjár útgefnar bækur og einn DVD-disk á síðasta hausti: Heimsendapestir, ljóðabók eftir Eirík Örn Norðdahl, Aðilafræðin er heimspekirit eftir mig og Draumar um Bin Laden leikrit eftir Steinar Braga. DVD-diskurinn geymir vídeólistaverk frá Halldóri Arnari Úlfarssyni, myndlistarnema í Helsinki og Reykjavík. Fleira er á leiðinni, t.d. erum við Grímur Hákonarson trúlega að fara að gera hvor sína stuttmyndina, undir merkjum Nýhils. Nýhilkvöldin sem við höfum haldið í Berlín og Reykjavík slá tempó í starfið, með mixi af upplestrum og tónlist frá vinum okkar."

-Hvað er svo framundan?

"Ég hef verið að ferðast aðeins upp á síðkastið, dvelst nú hérna í bækistöðinni í Berlín til að sinna smáskrifræði, útskrifast frá Háskóla Íslands og þess lags, en ef mér gefst fjárhagslegt svigrúm fer ég eitthvað annað seinnihlutann í febrúar og mars til að skrifa. Nýhil gefur út öll okkar verk þangað til eitthvert forlag býður okkur morð fjár fyrir höfundarvinnuna, þá gerumst við áreiðanlega allir mannúðarsinnaðir hægrimenn, komum til Íslands, skiptum yfir á læknadóp og förum að skrifa bækur um sálfræði hlutabréfamarkaða."

havar@mbl.is

Fletta í greinum frá þessum degi

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.