Anna Margrét Guðleifsdóttir fæddist á Geirmundarhóli í Hrolleifsdal í Sléttuhlíð í Skagafirði 14. október 1916. Foreldrar hennar voru Guðrún Halldórsdóttir, frá Bjarnagili í Fljótum, og Guðleifur Jónsson, frá Fjalli í Sléttuhlíð. Margrét var einbirni en systurdóttir Guðrúnar móður hennar, Lovísa Schödt, ólst upp með henni frá unga aldri.

Margrét gekk í barnaskóla að Skálá í Sléttuhlíð og fór einnig einn vetur í Húsmæðraskólann Ósk á Ísafirði.

Árið 1953 giftist Margrét Níelsi Friðbjarnarsyni, f. á Siglufirði 7.9. 1918. Foreldrar hans voru Sigríður Stefánsdóttir, f. á Kvakavöllum í Fljótum í Skagafirði 21.6. 1895, d. 2.6. 1987, og Friðbjörn Níelsson, f. að Hallandi á Svalbarðsströnd í Eyjafirði 17.1. 1887, d. 13.10. 1952. Börn Margrétar og Níelsar eru: 1) Guðrún Þóranna, f. á Siglufirði 18.12. 1953, maki Sigurður Kjartan Harðarson, f. á Dalvík 16.5. 1952, börn þeirra a) Anna Margrét, f. 17.12. 1974, maki Guðni Benjamínsson, f. 25.8. 1969, barn þeirra er Sif, f. 7.4. 1998, en fyrir átti Anna dótturina Sylvíu Björk Steingrímsdóttur, f. 30.6. 1991. b) Guðjón Orri, f. 12.5. 1984. c) Sunna Berglind, f. 29.1. 1992. d) Freyja Sólrún, f. 18.6. 1994. 2) Friðbjörn, f. á Siglufirði 23.12. 1954, maki Soffía Steinunn Jónsdóttir, f. á Þingeyri 2.5. 1962, dóttir hennar er Erla Ebba Gunnarsdóttir, f. 22.6. 1980, dóttir hennar er Soffía Sóley Árnadóttir, f. 31.1. 1999. Fyrri kona Friðbjörns var Helga Arngrímsdóttir, frá Laugabrekku í Reykjadal, f. 14.7. 1952, börn þeirra: a) Rannveig Björk, f. 11.10. 1976, maki Arnar Már Einarsson, f. 6.8. 1975, og barn þeirra Kristján Daði, f. 13.11. 2002. b) Níels, f. 18.1. 1984. Fyrir átti Margrét dótturina Ólöfu Margréti Ólafsdóttur, f. á Þrastarstöðum í Holtshreppi í Sléttuhlíð 5.6. 1944, faðir Ólafar var Ólafur Magnús Jónsson frá Hlíð í Vestmannaeyjum, f. 15.3. 1914, d. 10.2. 1944. Foreldrar hans voru Þórunn Snorradóttir, f. í Svaðbæli undir Eyjafjöllum 18.10. 1878, og Jón Jónsson, f. á Borgarhól í A-Landeyjum 21.10. 1878. Maki Ólafar er Jón Torfi Snæbjörnsson, f. í Hólshúsum í Eyjafirði, 27.5. 1941. Börn þeirra: a) Ólafur Örn, f. 25.5. 1964, sonur Gunnar Steinþór, f. 20.3. 1998. b) Pálína, f. 16.5. 1968, dóttir Ugla Huld Hauksdóttir, f. 31.7. 1989. c) Júlía Þórunn, f. 22.11. 1982.

Útför Margrétar verður gerð frá Siglufjarðarkirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 14.

Nú er hún amma gamla dáin. Sá dagur kom að lokum að maðurinn með ljáinn sótti einnig hana. Það er víst lífsins gangur.

Örlögin höguðu lífi mínu forðum daga á þann veg að móður minni og ömmu kom saman um að ég skyldi alast upp hjá henni ömmu og fóstra mínum, sem ég kallaði afa. Pollý systir var áfram hjá mömmu suður í Reykjavík. Fyrir norðan, á Sigló, var ég rúman áratug í hreiðrinu hjá afa og ömmu, og þar gekk ég í barnaskólann á eyrinni, og svo í gagnfræðaskólann uppi í brekku.

Amma var mér því sem önnur móðir í æsku minni og unglingsárum.

Mér þótti mjög vænt um ömmu Margréti, og þegar ég var orðinn nógu gamall til að skilja að dauðinn væri endir alls, gat ég ekki til þess hugsað að sá dagur kæmi að hann tæki hana burtu úr lífi mínu. Ömmu þótti líka afskaplega vænt um mig og hún kallaði mig stundum "örninn unga". Ég bar nafn fyrri barnsföður hennar, Ólafs Jónssonar sjómanns, sem drukknaði við Vestmannaeyjar sama ár og mamma fæddist. Hin ofurmikla ást og umhyggja ömmu fyrir mér átti sér djúpar rætur í missi hennar. Oft bað hún mig í gamla daga að lofa sér að leika mér ekki niðri á bryggjunum.

Líf ömmu snerist um fólkið hennar og heimilið. Framan af voru í Grundargötunni, auk mín og afa, börnin þeirra tvö, hálfsystkin mömmu. Amma var ætíð hvarvetna nálæg við verk sín, í miðjunni alls staðar, og hjarta hússins sló þar sem hún var stödd hverju sinni. Þetta veitti mér öryggiskennd. Hún var afskaplega húsmóðurleg kona og vann allt af mikilli natni og meðfæddri umhyggju. Hún var ákaflega þrifin, bæði með sjálfa sig og heimilið, sérstaklega matargerð, og vildi að aðrir væru þannig líka. Hún bakaði oft og þá lagði góðan ilm um húsið. Af brauðinu hennar man ég best eftir sjóðheitum kleinunum og soðbrauðinu, sem hún veiddi upp úr ólgandi feitinni. Þetta lagði brauðbítur sér til munns með bestu lyst. Einnig minnist ég rjómatertunnar góðu og fagurskreyttu með blönduðum ávöxtum og stöppuðum bönunum. Þetta var besta terta í heimi. Amma átti mjög þykkan bolla og eftir því þungan, sem hún kallaði "Gám", og úr honum drakk hún jafnan kaffið, uns sá forgengilegi hlutur safnaðist í glatkistuna. Þetta fannst mér skrýtinn bolli. Ein elsta minningin um ömmu er hvar hún stendur í eldhúsdyrunum árla dags, nýkomin af planinu, og hressir sig rétt sem snöggvast á súrmjólkurdiski, sem afi réttir henni. Svo er hún rokin aftur í síldina. En afi vann í bankanum og þurfti ekki að byrja vinnu fyrr en klukkan níu.

Lífið hjá ömmu og afa var í mjög föstum skorðum og gekk sinn vana, hæga taktfasta gang eins og gamla veggklukkan í stofunni. Hér leið tíminn hægt. Í þessu umhverfi fann maður fyrir öryggi og friði. Amma var afskaplega guðhrædd á gamla móðinn, og það fannst sérstaklega hinn helga dag kenndan við sunnu. Undir allsráðandi útvarpsmessunni var harðbannað að spila eða leika sér; það voru engin undanbrögð og var amma ströng með það. Það var erfið stund sá klukkutími sem stúfur mátti sitja og bíða undri höfgri andakt kristindómsins og eilífri speki guðdómsins. En um síðir lærðist mér að bíða, og sunnudagssteikin hennar ömmu sveik aldrei, og ilm hennar lagði um allt húsið eins og guðsorðið.

Oft komu kunningjar ömmu og afa í heimsókn og þá var gjarnan gripið í spil og allra helst spiluð vist. Fékk ég áhuga á slíkri spilamennsku og lærði líka að spila manna og sprautu við þau afa og ömmu. Þetta fannst okkur hin ágætasta skemmtun. Amma og afi voru einnig mjög ljóðelsk og höfðu yndi mikið af vel ortum vísum og rímum, en einnig frásögnum ýmsum, fróðleik og gamanmáli. Skrifuðu þau margar lausavísur hjá sér. Voru þær ekki allar jafn kristilegar, og man ég oft eftir að sjá þau bæði hlæja dátt að fyndninni og streymdu jafnvel tárin niður, líkt og laukur væri borinn í vit þeim.

Í Grundargötunni, hjá afa og ömmu, var eilítill vísir að sjálfsþurftabúskap, því þar var hænsnahús. Fyrstu hljóð dagsins voru hanagal og daglega sóttu þau þangað ný egg og fóðruðu fiðurféð. Einnig kom fólk til að kaupa þessa vöru, og svo var ég sjálfur sendur til fastra viðskiptavina úti í bæ. Landnámshænan góða var stundum aðalrétturinn á sunnudögum. Í garðinum var reitur fyrir kartöflur og í honum einnig talsvert af rabarbara sem endaði sumarið ofan í sultukrukkum ömmu. Þar var og rifsberjarunni, sem maður tíndi af upp í sig. Amma var búkona í eðli sínu og alltaf sístarfandi að einhverju í búi sínu. Undir stórum skáp í búri sínu geymdi hún gamla sleggju fornlega. Tók amma sleggjuna fram einstaka sinnum og brá henni þá gjarna á bein úr grip og braut til mergjar. Hún var mikil sveitakona í sér.

Einhverju sinni að sumarlagi handleggsbraut amma sig er hún datt í tröppunum í hænsnahúsinu. Var ég þá sendur í sveitina að Grund í Eyjafirði til hennar Pálínu föðurömmu minnar. Er mér þessi för minnisstæðust fyrir tvennt. Hið fyrra að amma sendi mér stóra pakka fullan af sælgæti, sem gerði heilmikla lukku í sveitinni. Hið síðara að Pálína amma handleggsbrotnaði einnig síðar um sumarið, og var ég þá aftur sendur út á Siglufjörð. Var ég feginn að komast aftur heim í dúnhreiðrið hjá ömmu og afa á Sigló.

Þegar sláturtíðin hélt innreið sína í eldhúsið fékk amma heimsóknir af vinkonum sem mættar voru þar á vertíð. Þá var nú brett upp á ermarnar. Það átti einkar vel við ömmu að hafa umleikis, þá var hún í essinu sínu.

Eldhúsið breyttist í hálfgildings síldarplan, sem iðaði af lífi og fjöri.

Þær höfðu margt að segja hver annarri. Stúfur fylgdist álengdar með þessum blóðugu aðförum. Rætt var um slysfarir og sjúkdóma í mannheimum. Sagt var að þessi eða hinn hefði "tekið mikið út". Ég skildi ekki strax að átt væri við kvalir, en taldi að viðkomandi hefði tekið mikið út úr banka af peningum.

Þegar sagt var að hann eða hún hefði "fengið" að fara, merkti það að viðkomandi hefði dáið. Aldrei taldi amma sig geta þakkað nógu mikið fyrir aðstoðina. Þær sögðu að hún ætti það inni. "Það er ólíklegt," sagði amma þá.

Í þessum dúr gat samtalið gengið drykklanga stund. Allar vildu þær meina að aðrir ættu inni hjá þeim. Það var varla viðlit að peningar væru í umferð, heldur voru þetta öllu fremur vinnu- og vöruskipti.

Á sumrin var oft farið í sveitina, inn í Sléttuhlíð, því þar lágu rætur ömmu. Hitti hún þá gamla sveitunga sína og ættfólk. Oft var komið í Lónkot til Tryggja og Ólafar og eru mér ferðir þangað minnisstæðastar sökum þess hve sérstætt mér þótti umhverfi staðarins. Varla kom amma neins staðar í heimsókn án þess að hafa eitthvað meðferðis til að gleðja aðra. Einnig hjálpaði hún Tryggva oft við ýmis störf innandyra, því kona hans var orðin pasturslítil og raunar sjúklingur. Í einni slíkri ferð gaf Tryggvi ömmu agnarsmátt lamb, sem hún hafði með sér út á Siglufjörð. Þetta var mórauð gimbur, sem vart var hugað líf og höfð í skókassa við olíukyndinguna í eldhúsinu. Hugsaði amma um hana eins og ungbarn. Þarna lá þessi litla skepna og hjarði lengi, uns henni að lokum tókst að sanna að lífið er sterkara en dauðinn. Var hún kölluð "Gibba", og þegar hún stækkaði lékum við krakkarnir í nágrenninu oft við hana úti í garðinum og höfðum afar mikið gaman af henni. Svo fór hún um síðir aftur á sínar fornu slóðir.

Amma kom sér upp svolitlum sumarbústað að Móskógum í Fljótum, en þar hafði hún átt heima í mörg ár í gamla daga. Þetta var hæfilegur bíltúr frá Siglufirði og þarna hafði hún bækistöð sína í sveitinni. Þaðan var stutt í berjamó og einnig á þá bæi, sem hana langaði að heimsækja.

Á haustin var farið í sveitina í berjaferðir. Lá leiðin ýmist í Fljótin, Sléttuhlíð eða á Höfðaströndina. Var gott til berja í öllum þessum sveitum.

Amma var mikil berjakona og tíndi mikið, aðallega aðalbláber. Hún hafði lag á að halda manni að verki, fann hentugar lautir, og hafði mikil og góð sætindi með í för. Þetta gerði gæfumuninn. Alltaf var gott að fá blessað berjaskyrið þegar heim var komið.

Einhvern tímann kom hún við í gömlu kaupfélagsversluninni í Haganesvík og keypti þar "sveitasmjör". Fékk hún að smakka á því líkt og þegar boðinn er biti af hákarli áður en kaup eru gerð. Þetta fannst ömmu sælgæti. Mér fannst þetta furðulegt, en svona hluti man maður víst hvað best. Sjálf var amma ekki óvön slíkri matargerð er hún bjó í sveitinni.

Í þann tíð lá leiðin yfir gömlu Skriður. Hafði amma ætíð sérstakan ímugust á þeim sökum lofthræðslu sinnar, einkum þegar ekið var inn sveitir, yst á brúnum. Bað hún ökuþór oftlega í öllum Guðsbænum að aka varlega hina grýttu urð. Þá brosti afi stundum, því amma var stjórnsöm. En ömmu var ekki skemmt. Átti afi eigi bíl þá svo Þór var ætíð boðinn og búinn að sjá um flutninga okkar um sveitir lands á sínum gamla og virðulega Chevrolet. Þetta var falleg bifreið með fallegri línu, hvít og svört. Hann kallaði farskjótann "Skjóna", og ætíð skilaði hann okkur réttan veg. Ömmu þótti öruggara að sitja í aftursætinu, sem var þykkur sófi eins og í betri stofu.

Fór Þórsi ætíð gætilega og varlega með farm sinn, enda góður bílstjóri og ljúfmenni hið mesta, og ók heilum vagni heim. Var amma fegnust að loknu ferðalagi og þakkaði forsjóninni leiðsögnina.

Stundum kom Tryggvi eða einhver úr sveitinni við í Grundargötunni í kaupstaðarferð og fékk sér kaffi hjá ömmu. Var þá oft skipst á gjöfum. Voru kleinurnar ein helsta vara ömmu og hálfgildings vörumerki hennar.

Ömmu fannst mjög gaman að versla. Á ferðum sínum um landið fór ekkert kaupfélag framhjá henni. Þar var bifreiðin stöðvuð og skoðað hvað í boði var. Gaf amma sér góðan tíma til að skoða vöruna og kanna verð og gæði. Afi var talsvert minna fyrir þetta allt.

Þegar vetraði var gaman á Sigló. Þá var bærinn í essinu sínu og svo hinn norðlenski hríðarvetur með kafaldsbyl. Oft fór rafmagnið, þá fannst mér gaman. Þá var kertaljós og spil. Sagðar voru sögur og kveðið og gerðar skuggamyndir með fingrunum. Og ekki hamlaði rafmagnsleysið ylnum frá olíudraugnum, sem glóði í myrkrinu. Það var gaman á Siglufirði í gamla daga, einkum að leika sér í snjónum og byggja snjóhús og kastala og grafa göng. Amma hafði gaman af þessari iðju minni því hún var fyrir framkvæmdir. Fylgdist hún álengdar með mér og gangi verksins eftir föngum. Enn á ég mynd sem hún tók af mér og kastala, sem ég byggði í garðinum. Alltaf áminnti hún mig um að klæða mig vel og vera með húfu.

"Láttu þér ekki verða kalt, ljúfurinn minn," sagði hún og kyssti mig áður en ég fór út. Það var líka gott að koma aftur inn í hlýjan bæinn og skipta um blaut fötin. Svo fékk maður eitthvað heitt í gogginn. Ég var kominn upp á lagið með að gala fram í eldhús úr stofunni: "Egg oná á brauð og túmat oná egg." Oft var amma búin að taka niður þessa pöntun hjá elsku drengnum sínum og færa mér hvar ég sat framan við sjónvarpstækið.

Veturinn var tíminn fyrir spil og bingó. Hafði amma mikið yndi af hvorutveggja og fóru þau afi reglulega, hún þó mun oftar, til slíkra skemmtana. Þá biðum við afi heima og vonuðum að hún fengi vinning. Höfðu þau gaman af er ég spurði ömmu eitt sinn hvort hún væri fjárhættuspilari. Oft unnu hún og afi stóra vinninga, og er mér sérstaklega minnisstætt risa páskaegg, fyrsti vinningur. Bingó. Uxu þau heiðurshjón ólítið í augum mínum við slíka aðdrætti.

Mörg jólin flaug ég suður til mömmu og Pollýjar systur og var hjá þeim þann tíma. En ég man einnig eftir jólahaldi á Sigló í æskunni. Þau jól voru hátíðlegri og jólalegri, bæði vegna sjálfrar æskunnar og eins fannfergisins og ártalsins í hlíðinni neðan við Hvanneyrarskálina. Þá var tíminn lengi að líða. Aldrei fannst mér ætla að koma að pökkunum, því að eftir matinn beið uppvaskið og amma vildi hafa allt hreint og strokið, áður en næsta mál væri tekið á dagskrá. Gaf hún sér óþarflega mikinn tíma til þess að mér fannst.

En á Þollák leyfði hún mér alltaf að taka upp einn pakka.

Ömmu var illa við að fljúga, en þó flaug hún einhver skipti með mér. Í flugtakinu hélt hún svo fast í lúkuna á mér að ég kenndi til. Ömmu leið best ef Þórólfur sat við stjórnvölinn, og er óhætt að segja að þá hafi hún talið sig í góðum höndum og verið raunverulega nokk sama. Sjálfur var ég stundum flughræddur í þessum ferðum og stríddi mér á þessu gamall kennari minn, sem var samferðamaður einu sinni. Oft var ókyrrð í loftinu yfir Siglufirði.

Svo líða árin.

Ég kveð Siglufjörðinn alfarinn; örninn er floginn úr hreiðrinu.

Amma varð mikill örlagavaldur í lífi mínu. Hún kom því til leiðar að foreldrar mínir keyptu Lónkot, sem varð fyrirheitna landið í mínum augum.

Það var drift í ömmu og hún vildi framkvæma. Ég á henni mjög mikið og margt að þakka. Oft var hún búin að gleðja mig og aðra. Oft gaf hún mér gjafir.

Oft komu þau afi og Þór í Lónkot, ætíð færandi hendi, og oft var amma búin að senda okkur feðgum glaðning þegar við vorum að byggja upp kotið. Hún lifði ekki sjálfri sér heldur fyrir aðra.

Amma varð pasturslítil með árunum eins og gengur. Hún hafði oft brotið sig og kenndi sér víða meins. Hún varð fyrir því óláni að slasast í bílveltu með afa og átti lengi við þau meiðsl að stríða. Átti hún alllanga sjúkrahúsvist af völdum þessa. Þó náði hún um síðir að rísa upp úr þessu og þótti manni það ganga kraftaverki næst. Amma varð aftur ferðafær í fáein ár.

Það var seigt í henni eins og sagt er. Þar kom þó sá tími að ferðunum fækkaði, og hún gat á endanum ekki farið af bæ. Amma varð alfarið háð aðstoð afa og annarra. Hana átti hún líka inni. Fyrst í stað var amma á eigin heimili í Grundargötunni. Afi hlúði að henni eins vel og hann gat, og gæti verið öðrum fyrirmynd í því efni. Þau voru afskaplega samrýnd hjón þó að ólíkar manneskjur væru. Þeirra samband var fagurt.

Þegar árunum fjölgaði bættist við minnisleysi hjá ömmu. Þó gat verið verulegur dagamunur á því. Heilsu hennar hrakaði líka og gat afi ekki lengur hugsað um hana heima í Grundargötunni. Aldrei kunni amma við sig á spítalanum, og allan tímann sem hún hafði meðvitund vildi hún fara heim.

Árin á sjúkrahúsinu heimsótti afi hana tvisvar á dag hið minnsta. Þrátt fyrir minnisleysið þekkti hún mig alltaf, en hún var ekki alltaf stödd í nútímanum. "Komstu á hesti, væni minn?" spurði hún mig oftar en einu sinni, er ég kom í heimsókn á sjúkrahúsið. Það var auðheyrt að hún var öll í gamla tímanum, sveitinni sinni.

Oft var amma stödd í landi minninganna. Það er gott land og fagurt. Er ég ók henni um hvíta ganga sjúkrahússins var hún stödd á grænum grundum. Og þar sem gangurinn endaði blasti fjall eilífðarinnar við sjónum. Sá amma hest í fjallshlíðinni og langaði þá lifandis ósköp að fara heim.

Svo fékk amma að fara. Það má þakka forsjóninni af alhug að amma skyldi fá að fara fljótt eftir síðasta áfallið. Hún fékk hægt andlát. Þökk sé öllum þeim sem gerðu henni gott.

Þegar ég gekk um gólf í húsi minninganna heyrði ég og sá að gamla veggklukkan var hætt að slá. Þá þótti mér um stund líkt og tíminn standa í stað og ég væri aftur orðinn lítill drengur.

Ólafur Jónsson.

Hjá ömmu var gott að vera, alltaf allt svo hreint og fínt og amma alltaf að.

Amma hafði sterk persónueinkenni bæði í fasi og framkomu. Stóreyg horfði ég á hana klæða sig upp á morgnana í magabelti og sokkabönd. Hún gekk gjarnan með sólgleraugu og túrbanhatt sem mér þótti afar sérstakt. Hún var amma sem skartaði sínu fegursta í peysufötum og eins og sannkölluð fjallkona kunni hún ógrynnin öll af sálmum, ljóðum og vísum. Amma var mikið í eldhúsinu, þar var hún ýmist að baka, sjóða, steikja eða hræra saman sannar íslenskar krásir og ber þar hæst hið himneska bláberjaskyr "a la amma". En amma er sú stórkostlegasta berjatínslukona sem ég hef kynnst og í ágústmánuði gekk allt út á að komast í berjamó og var hún óspör á að stinga upp í mig sætindum svo ég kláraði ekki öll berin sem ég átti að færa mömmu. Í eldhúsinu var hún lítt gefin fyrir litla hjálparkokka með skítuga putta því hún var þrifin sem köttur. Mér er minnisstætt atvik úr eldhúsinu þar sem hún skipaði mér að þvo mér um hendurnar fyrir það eitt að strjúka kettinum með tánum undir matarborðinu, nýbúin að sjálfsögðu að þvo mér.

Hálfringluð á aðfinnslunni gaut ég augunum uppá afa sem sagði þá að bragði: "Já, hún er nú ekkert venjuleg kona, hún Margrét mín."

Eitt af áhugamálum ömmu var bingóspil og kom hún iðulega með vinning heim eftir bingókvöld. Bingóið gerði það m.a. að verkum að amma varð hinn mesti hlutasafnari. Hún var mikill fagurkeri og vildi hafa fallegt og fínt í kringum sig. Hún komst í konunglegt postulínssamband við Kaupmannahöfn í gegnum fóstursystur sína, Lovísu, og voru nokkrar ferðir þangað m.a. helgaðar postulínskaupum í verksmiðju Bing & Gröndal sem heimili hennar og afkomenda skarta nú af.

Amma var brothætt eins og hið konunglega postulín og þurfti seinustu ár ævi sinnar að dvelja á sjúkrahúsinu með stöðuga heimþrá til afa á Grundargötunni en á milli þeirra var sönn ást sem ég lít á sem einstaka fyrirmynd í lífinu.

Með sömu orðum og amma Margrét vafði mig inn í sængina, kyssti mig á ennið og bauð mér góða nótt kveð ég hana:

Láttu nú ljósið þitt

loga við rúmið mitt.

Hafðu þar sess og sæti

signaði Jesú mæti.

Pálína Jónsdóttir.

Það var ævintýri að alast upp í Siglufirði síldaráranna. Það var og ævintýri að dvelja stöku sumarmánuði nokkurra bernskuára í sveit: í Fljótum, í Sléttuhlíð og á hinu forna biskupssetri að Hólum í Hjaltadal, höfuðstað Norðurlands um aldir.

Í bernskuminni eru þrjár systur, húsmæður á þremur hólum, Syðst-Hóli, Mið-Hóli og Yzt-Hóli í Sléttuhlíð. Kolbeinn heitinn, bróðir minn, "var í sveit" á Yzt-Hóli. Ég á Mið-Hóli. Elzti bróðir okkar, Níels, sótti konuefnið sitt, Margréti, að Syðst-Hóli. Nú eru Sléttuhlíðar-Hólar í eyði. Enn er þó búið á næsta bæ við Syðst-Hól, Hrauni, þar sem langamma mín og langafi, Sigríður Stefánsdóttir og Kjartan Jónsson, bjuggu fyrir margt löngu.

Ég var því barnungur þegar ég kynntist fólkinu hennar Möggu, mágkonu minnnar, og það af góðu einu. Þetta var traust og víðsýnt bændafólk, í nánum tengslum við náttúru landsins, sögu þjóðarinnar, fornar hefðir og menningu. Það var hollt fyrir barnshuga að mótast í návist þess.

Margrét, mágkona mín, og Níels bróðir minn, bjuggu alla sína hjúskapartíð í Siglufirði. Góð tengsl vóru á milli heimila okkar bræðra. Mér er sérstaklega í minni er við bræður stóðum saman í kór Siglufjarðarkirkju og héldum börnum okkar, Sigríði Stefánsdóttur og Friðbirni Níelssyni, undir skírn, en þau bera nöfn foreldra okkar.

Áratugakynni af Margréti vóru öll á eina lund. Hún var einstök gæðamanneskja. Hún reyndist mér traustur vinur, bæði í blíðu og stríðu. Og þeir eru ófáir sem hún rétti hjálparhönd. Við systkinin fáum aldrei fullþakkað, hve vel hún og Níels reyndust móður okkar á efri árum hennar.

Nú gengur Margrét mágkona mín á Guðs vegum nýrrar tilveru. Við Gerða kveðjum hana með virðingu og þakklæti. Megi hún uppskera svo sem hún hefur til sáð. Við sendum fjölskyldu hennar innilegar samúðarkveðjur.

Allir mæta ævikveldi.

Eyðast blóm í klakans spori.

Síðan Guð með sólareldi

syngur allt til lífs að vori!

Stefán Friðbjarnarson.

Á Siglufirði er móðir mín fædd og alin upp ásamt bræðrum sínum. Friðbjörn Níelsson afi minn og Sigríður Stefánsdóttir amma mín bjuggu þar í áratugi og settu svip á bæjarlífið.

Þegar ég kom fyrst á Grundargötuna fann ég strax að það var góður andi í því húsi, ofinn úr gæsku og umhyggju þeirra sem þar hafa búið. Níels móðurbróðir minn og Margrét kona hans höfðu flutt í þetta hús og bjuggu þar með Sigríði ömmu sem eltist með reisn í skjóli þeirra og var allur heimilisbragur einstaklega fallegur.

Sem ungur maður lagði ég fyrir mig sjómennsku og forsjónin hagaði því þannig til að ég var nokkur ár á Siglufirði og stundaði sjóinn á togaranum Hafliða. Af því er mikil saga sem ekki verður rakin hér.

Á þeim árum var mikið rót í huga ungs fólks almennt og má segja að vera mín á Siglufirði hafi ekki einkennst af reglusemi og ráðdeild og var lifað nokkuð hratt á köflum.

Á þeim árum átti ég öruggt skjól hjá Möggu og Níelsi og var alltaf tekið með mikilli vinsemd þótt hér verði dregið í efa að mikill höfðingsbragur hafi alltaf verið á mér.

Uppbúið rúm, góður matur ásamt hlýju og endalausri umhyggju beið mín alltaf. Mér hefur þótt einkar vænt um þetta fólk alla tíð síðan og nú þegar Magga kveður eftir erfið veikindi vil ég þakka vinsemdina við mig. Höfðingslund húsmóðurinnar dafnaði vel í hógværðinni og lítillætinu sem einkenndi hana og þau hjón bæði.

Það var einstakt að sjá hið góða samband þeirra hjóna og hvernig veikindin styrktu gagnkvæma virðingu og ástúð sem alltaf hafði fylgt þeim og er eftirbreytnivert okkur sem sáum.

Þegar ég kom til þeirra síðustu áratugi fann ég glöggt að þau voru glöð að sjá að mér vegnaði vel og var farinn að lifa samkvæmt heilræðum sem mér voru gefin af góðu fólki á Grundargötunni á árum áður. Fyrir mína hönd, móður minnar og bræðra votta ég Níelsi, börnum þeirra og fjölskyldum þeirra okkar dýpstu samúð með von um að Guð megi styrkja þau í sárum missi. Möggu mun ég ætíð minnast með virðingu og hlýju.

Hafðu þökk fyrir gæskuna við mig alla tíð. Vertu sæl, vina.

Kjartan Ásmundsson.