Halldór Jón Hansen barnalæknir fæddist í Reykjavík 12. júní 1927. Hann lést á líknardeild Landspítala - háskólasjúkrahúss á Landakoti 21. júlí síðastliðinn og var útför hans gerð frá Dómkirkjunni 31. júlí.

Það var í október 1974, að við Halldór urðum samferða til Buenos Aires á alþjóðlegt barnalæknaþing. Ég var að fara til að kynna leik- og listmeðferð á barnasjúkrahúsum, og hann til að sjá um fundarstjórn og að mæta á nokkrum nefndafundum. Betri og skemmtilegri ferðafélaga en Halldór hefði ég ekki getað hugsað mér. Á þessum tíma var ástandið í Buenos Aires mjög hættulegt og loftið þar lævi blandið. Við Halldór urðum samferða flesta morgna til Sheraton-hótelsins þar sem þingið og mikil sýning í tengslum við það voru haldin. Þegar við komum að hótelinu á morgnana mættum við hverju sinni 12 herlögreglumönnum, gráum fyrir járnum, og stóðu þeir hlið við hlið fyrir framan hótelið; hver og einn var með hríðskotabyssu í höndum og skotbelti um axlir. Fyrir aftan þá var stór fólksbíll og inni í honum, á sætisbökunum, lágu raðir af skotbeltum, en nokkrum skrefum fyrir framan þessa 12 lögreglumenn stóð alltaf einn herlögreglumaður sem miðaði byssunni án afláts á einn þátttakanda af öðrum, er var að koma gangandi að hótelinu til að mæta þarna á morgnana. Þennan herlögreglumann kölluðum við Halldór okkar á milli "byssumanninn". Halldór vissi, að mér þótti nokkuð óhuggulegt þegar "byssumaðurinn" miðaði stundum á mig, og stríddi Halldór mér þá á sinn kímna og góðlátlega hátt. Svo var það einn morgun, að ég varð ekki samferða Halldóri á þingið eins og venjulega en kom seinna. Þegar við Halldór svo hittumst þar síðla dags sagði hann: "Þú varst nú aldeilis heppin að verða ekki samferða mér í morgun, því þegar ég gekk framhjá "byssumanninum" sneri hann sér snögglega að mér og hvíslaði: "Hvar er Sigga?"" En Halldór var ekki bara smástríðinn, heldur reyndist hann mér sérlega traustur, umhyggjusamur og skemmtilegur félagi allan tímann sem við vorum í Buenos Aires, bæði á sjálfu þinginu og þar fyrir utan. Þau kvöld sem ekki var boð á vegum þingsins bauð hann mér alltaf eitthvað annað, t.d. á ógleymanlega tangóskemmtun og í annað sinn í kvöldverð til vina sinna, þar sem hann var hrókur alls fagnaðar með sínar fyndnu og skemmtilegu frásagnir. Hann bauð mér með sér á lokasamkvæmi þingsins, og þá sá ég hvað margir mætir barnalæknar þekktu og virtu Halldór; þeir komu til okkar að borðinu til að spjalla við hann. Halldór þurfti greinilega ekki að ganga á milli borða til að heilsa upp á starfsbræður sína, því þeir urðu fyrri til og komu til hans.

Árin liðu, við Halldór sáumst sjaldan, en ég fylgdist vel með skrifum hans og fyrirlestrum um þroskaverkefni barna. Ég frétti af veikindum hans og einni banalegu eftir aðra. Síðla dags í októbermánuði 1994 heimsótti ég Halldór á Laufásveginn til að biðja hann að semja erindi sem gæti fallið inn í dagskrá alþjóðlegrar ráðstefnu sem ég var að undirbúa í Norræna húsinu um börn og rafræna miðla. Ráðstefnuna var ákveðið að halda að vori 1995 og fyrirlestur Halldórs átti að vera annar aðalfyrirlesturinn af tveimur, en dr. Brian Lask, yfirlæknir á Gr. Ormond Street í London, var búinn að lofa að flyta hinn aðalfyrirlestur ráðstefnunnar. Svar Halldórs við þessari beiðni minni var, að hann hafði greinst með lungnakrabbamein og það væri komið á það hátt stig að ekkert væri hægt að gera; þetta væri banvænt og ómögulegt að vita hve lengi hann mundi lifa. - Það væri sem sé ekki víst að hann lifði til vors. En eftir að hafa skoðað hug sinn um stund sagði hann: "Sigga mín, ég skal semja þetta erindi; það verður bara gott fyrir mig að vinna við að semja þetta í vetur - og leiða hugann frá veikindunum með því að sökkva mér niður í þetta áhugaverða verkefni." Svo bætti hann við: "En ef ég verð ekki til staðar við opnun þingsins í vor, þá finnur þú einhvern sem þú treystir vel til að flytja erindið." Þetta var samþykkt. Svo, við opnun þingsins í Norræna húsinu í maí 1995, var Halldór mættur og flutti sjálfur sitt frábæra erindi enda þótt honum væri nokkuð þungt um andardrátt. Við Halldór hittumst ekki oft, en þegar það gerðist, þá voru fundir okkar alltaf góðir og gefandi. Góður og gefandi var einnig okkar síðasti fundur, sem við áttum á líknardeildinni á Landakoti hinn 23. júlí sl. - Halldóri lá þá svo lágt rómur að ég þurfti að halla mér aðeins í átt til hans til að heyra skýrt hvað hann var að segja. Í fyrstu virtist mér hann líka eiga erfitt með að halda augunum opnum, en það lagaðist fljótlega þegar við fórum að tala um Buenos Aires-ævintýrið. Ýmsar skemmtilegar minningar frá Buenos Aires komu upp og ég tók eftir því, að hýrum glampa brá nokkrum sinnum fyrir í augum Halldórs þegar hann sá fyrir sér ljúfa og skondna minningu sem var honum náin. Það var sannarlega heillandi að sjá hvað Halldór, dauðvona maðurinn, gat tendrast upp og ornað sér við eld minninganna. Svo spjölluðum við um fólk og málefni sem okkur var báðum annt um. Ég sagði Halldóri hvað mér hafði fundist Lesbókarviðtalið við hann gott viðtal, og m.a. hvað mér líkaði vel þar sem hann sagði í þessu viðtali: og barn sem getur ekki gert grein fyrir sér í orðum tjáir sig oft með öðrum hætti, t.d. í ofvirkni. Í því samhengi sagði ég honum, að á mínum langa starfsferli með börnum á sjúkrahúsum væri mín reynsla sú, að ofvirknieinkennin hyrfu oft af börnum meðan þau væru að tjá tilfinningar sínar og hugarheim í gegnum eigin myndsköpun. Eftir að ég hafði sagt þetta opnaði Halldór enn betur augun og hækkaði alveg ótrúlega mikið röddina þegar hann svaraði mjög ákveðið: "Það er líka mín reynsla." Þetta svar hans snart mig mjög djúpt. Enn um stund spjölluðum við saman og fórum víða. En fljótlega ákvað ég með sjálfri mér, að tími væri kominn til að kveðja, áður en hann myndi þreytast, enda þótt mér fyndist reyndar, að Halldór væri allur að eflast eftir því sem á samtalið leið! En "hætta skal leik þegar hæst stendur", hugsaði ég og sagði honum að nú þyrfti ég að fara. Við kvöddumst og ég gekk til dyra, en þar sneri ég mér ósjálfrátt við og vinkaði Halldóri, þar sem hann hallaði bakinu við upphækkaðan rúmbotninn. Ég sá, að hann fór að reyna að tosa vinstri handlegginn undan lakinu til að vinka mér, en þetta var honum erfitt, þótt greinilega væri hann staðráðinn í að ná handleggnum undan lakinu. Þetta baks hans tók þó nokkra stund og ég vissi ekki almennilega hvað ég ætti að gera, - kannski hjálpa honum? - Nei, ég verð að láta hann sjálfan um þetta og held bara áfram að vinka, þar til hann getur vinkað mér... - Loksins tókst Halldóri að losa handlegginn undan lakinu og þá lyfti hann handleggnum ofur hægt upp og hátt yfir höfuð sér og fór að vinka mér með stórum en hægum sveiflum. Andlit hans ljómaði fallega, mér fannst augu hans tindra eins og tvær stjörnur og ég sá ekki betur en að um varir hans léki sigurbros. Það var ekki hægt annað en að hlæja til hans og mér fannst okkur báðum vera skemmt. Með þá góðu tilfinningu gekk ég á braut og hugsaði um það sem Halldór sagði við mig nokkrum mínútum áður: "Nú er Blue print orðið að minningu."

Sigríður Björnsdóttir.

Fregnina um andlát Halldórs Hansen las ég í Morgunblaðinu í flugi á leið til Lundar þar sem línur þessar eru skrifaðar. Línur um lækni sem var um margt sérstæður og kannski þess vegna minnisstæður allt frá því ég hitti hann fyrst sem læknanemi á Heilsuverndarstöðinni fyrir um 20 árum. Þakklæti er ofarlega í huga þegar þessi heiðursfélagi Barnageðlæknafélagsins er kvaddur, meðal annars fyrir einlægan stuðning við baráttu fyrir uppbyggingu geðheilbrigðisþjónustu fyrir börn og unglinga. Sérstaklega minnist ég greinargerða sem Halldór setti saman og samtala við hann um það sem mikilvægt er að hafa í huga þegar þjónusta við viðkvæman skjólstæðingahóp er að ræða eins og börn með geð- og þroskaraskanir. Þetta var fyrir rúmum fimm árum. Hin einlæga fölskvalausa virðing sem Halldór bar fyrir börnum og fjölskyldum þeirra sem eiga undir högg að sækja sökum vanheilsu ásamt skilningi á þeim mörgu samtvinnuðu þáttum sem skilja milli heilbrigðis og heilsubrests, einkenndu viðhorf hans. Viðhorf sem hafa ekki aðeins orðið til út frá langri læknisævi heldur eigin reynslu af vanheilsu, bakgrunni hins víðsýna heimsborgara og menningarfrömuðar ásamt hæfileikanum til að tvinna þessa ólíku þætti saman. Mun ég minnast Halldórs með þakklæti fyrir að deila þessari einstöku sýn á viðfangsefni barnageðlæknisfræðinnar en ekki síður fyrir þann mannkærleika sem snart mann í návist hans.

Ólafur Ó. Guðmundsson.