13. febrúar 2004 | Minningargreinar | 1300 orð | 1 mynd

ARTHÚR ÓLAFSSON

Arthúr Ólafsson fæddist í Reykjavík 24. apríl 1940. Hann lést í Gautaborg 20. janúar síðastliðinn. Foreldrar hans eru Sigríður Guðný Sigurðardóttir, f. 28. janúar 1917, og Ólafur Þorvaldsson, f. 17. maí 1914, d. 7. október 2002.

Arthúr kvæntist Theodóru Emilsdóttur en þau slitu samvistum.

Arthúr ólst upp í Kópavogi og gekk þar í barnaskóla. Hann tók landspróf og fór síðan í Kennaraskólann og svo í Íþróttakennaraskólann á Laugarvatni. Eftir það stundaði hann nám í Handíða- og myndlistaskóla Íslands.

Sem unglingur stundaði hann frjálsar íþróttir og var Íslandsmeistari unglinga í kastgreinum á tímabili.

Arthúr kenndi í Mýrarhúsaskóla á Seltjarnarnesi og var vel látinn sem kennari.

Á sjöunda áratugnum var hann töluvert farinn að eiga við myndlist. Síðla árs 1966 fór hann til náms í Listaháskólanum Gautaborg.

Útför Arthúrs fer fram í Gautaborg í dag.

Mér barst sú sorgarfrétt að kær vinur minn Arthúr Ólafsson væri látinn. Arthúr bjó í Gautaborg, en þar hefur hann átt heimili allt frá árinu 1966. Hann fluttist þangað með það markmið að sækja um skólavist á Valands listaháskólanum þar í borg.

Leiðir okkar Arthúrs lágu saman á sjötta áratugnum en þá var hann þjálfari minn í frjálsum íþróttum hjá Ármanni. Mér eru mjög minnisstæðir þessir tímar, á veturna fóru æfingar fram í Íþróttahúsi Jóns Þorsteinssonar, þar sem nú er Litla svið Þjóðleikshússins. Á sumrin var æft á æfingasvæði Ármanns við Sigtún. Artúr var mjög góður þjálfari og vorum við sem æfðum undir hans stjórn einn vinahópur og var það ekki síst fyrir tilstuðlan Arthúrs sem skapaði jákvæðan anda í hópnum. Hann var metnaðarfullur þjálfari en mikill félagi, hress og kátur. Þetta var upphaf að ævilöngum vinskap, við áttum sömu áhugamál, íþróttir og listir. Arthúr lauk námi við Kennaraskóla Íslands og síðan Íþróttaskólann á Laugarvatni. Um þetta leyti var aðalstarf Arthúrs kennsla við Mýrarhúsarskóla á Seltjarnarnesi þar sem hann kenndi meðal annars myndmennt. Arthúr var vinsæll kennari og mér er minnisstæð heimsókn mín í Mýrarhúsaskóla að skoða myndverk nemanda hans, það fór ekki milli mála að þar var mikill metnaður. Nemendur hans máluðu stóra veggmynd í skólann, sem á þeim tíma þótti nokkuð djarft að láta nemendur mála svo varanlegt listaverk í opinbera byggingu. Enda var hann eldhugi sama hvað hann tók sér fyrir hendur. Í minningunni var þetta frjótt tímabil í lífi hans og það smitaði út frá sér, um tíma deildum við vinnustofu yfir sumarmánuðina í einni skólastofu Mýrarhúsaskóla. Þar teiknuðum við stórar teikningar og lituðum með vaxlitum, þetta voru ýmiss konar mótíf, landslag og frumlegar uppstillingar, jakki á stólbaki, eða skór í anda Van Gogh. Alla tíð miðlaði Arthúr mér af reynslu sinni.

Hann bjó þá með þáverandi eiginkonu sinni Dóru Emilsdóttur. Ég naut gestrisni þeirra og var hálfgerður heimagangur þar ófáa sunnudaga, þá var setið og rætt um listina, teiknað og skoðaðar bækur. Þetta var mér mikilsvert veganesti á lífsleiðinni þessar hugljúfu stundir hjá þeim hjónum sem bæði voru svo bjartsýn og full af lífskrafti sem virkaði svo hvetjandi.

Arthúr innritast í Myndlista- og handíðaskólann haustið 1963 og hefur nám þar á öðru ári, þar sem hann hafði lokið kennaranámi, þannig hafði hann forskot á okkur samnemendurna. Hann vakti strax athygli fyrir mikla teiknifærni, listræna hæfileika og vinnusemi. Hann lýkur svo námi sínu við skólann vorið 1966. Strax þetta sumar siglir hann utan til frekara náms og markið er sett á að komast að sem nemandi við virtan listaháskóla í Gautaborg, Valand. Arthúr vinnur í grjótmulningsverksmiðu í Gautaborg þetta sumar. Það var því mikil gleði þegar honum barst tilkynning um að hann hefði verið valinn ásamt einum 15 nemendum sem voru teknir inn í skólann þetta árið. Hann er við nám á Valand í fimm ár, hér eins og annars staðar getur hann sér gott orð fyrir framúrskarandi árangur. Hann er snemma gerður að aðstoðarkennara við skólann, tekur virkan þátt í sýningarhaldi nemenda og er valinn sem fulltrúi Svíþjóðar á Æskulýðsbíenalinn í Ósló 1970. Á námsárum Arthúrs voru miklar samfélagslegar hræringar, 68-kynslóðin vildi breytingar, Víetnamstríðið geisaði og skipuðu námsmenn sér í baráttufylkingu til að mótmæla hryllingi í þessu óréttláta stríði. Þetta ásamt því að hann tók virkan þátt í baráttu íslenskra námsmanna fyrir að fá námslán sem gerðu þeim kleift að halda áfram námi og að námslán væru greidd í upphafi skólaársins. Á þeim árum voru námslánin greidd út í mars og dugðu þau í mesta lagi fyrir húsaleigu í einn mánuð. Arthúr var mikill hugsjónamaður sem lét sig réttlætismál skipta og skipaði sér ávallt í baráttu fyrir þeim.

Hann hafði mjög ákveðnar skoðanir í stjórnmálum og skipaði sér á vinstri vænginn og var virkur í baráttunni og beitti teiknihæfileikum sínum, myndskreytti blöð, tímarit og hannaði plaköt, hann gerði einnig myndverk sem höfðu mjög skýrt pólitískt inntak. Það verður ekki frá því vikist að nefna það að listasöfnin okkar og listfræðingar mættu gefa verkum Arthúrs meiri gaum, svo myndin af þessu tímabili í íslenskri myndlistasögu verði sem sönnust. Eftir Arthúr liggja nokkur stór og mikil listaverk, veggmyndir og þrívíð verk víða í Svíþjóð. Hann kenndi myndlist ásamt því að vinna að eigin listsköpun og fræðistörfum sem tengjast listum.

Ég var samferða Arthúri í gegnum námið við Valand en flutti heim sumarið '71. Eftir það var vinátta okkar með öðrum hætti, við hittumst aðeins í fá skipti á ferðalögum, hann til Íslands og ég til Gautaborgar. En vináttutengslin héldust allan tímann.

Síðustu árin átti hann við nokkur veikindi að stríða svo starfsorkan var ekki söm. Hygg ég að hann hafi ekki verið sáttur við að geta ekki unnið að list sinni af heilum hug, þannig var Arthúr, heill í öllu sem hann tók sér fyrir hendur. Ég kveð mikinn vin, blessuð sé minning hans.

Samúðarkveðjur sendi ég móður hans, Sigríði Guðnýju Sigurðardóttur, bróður hans Þóri og systrum, þeim Ingibjörgu og Sigríði.

Guðmundur Ármann

Sigurjónsson.

Margs er að minnast og margt fer um hugann, þegar ég kveð vin minn, Arthúr Ólafsson, látinn. Það var óvænt að fá hringingu frá Þóri bróður hans, sem sagði mér að Arthúr hefði látist daginn áður á heimili sínu í Gautaborg. Ekki vissi ég að Arthúr hefði verið veikur. Á sínum yngri árum var hann íþróttagarpur, æfði frjálsar íþróttir, og var í fremstu röð í kastgreinum. Við syntum oft í sjónum í Gautaborg en kynni okkar endurnýjuðust þegar Arthúr kom þangað til náms árið 1966. Mæður okkar voru góðir kunningjar, höfðu kynnst á Stokkseyri sem ungar stúlkur og í Reykjavík var um tíma stutt á milli heimila okkar. Arthúr ólst upp í Kópavogi hjá móður sinni og stjúpa, gekk þar í barnaskóla, lauk landsprófi. Hann útskrifaðist frá Kennaraskólanum í Reykjavík, Íþróttakennaraskólanum á Laugarvatni og Handíða- og myndlistaskólanum. Hann kenndi við Mýrarhúsaskóla á Seltjarnarnesi. Hann var laginn og vel látinn kennari en myndlistin togaði í hann og hann fékk inngöngu í Valand, listaskólann í Gautaborg og þangað hélt hann. Þar hafa margir Íslendingar verið. Hann stundaði nám sitt af mikilli iðni og kappi eins og allt sem hann tók sér fyrir hendur. Arthúr var mjög vinstrisinnaður og tók mikinn þátt í stjórnmálastarfi íslenskra og sænskra nemenda, sem voru mjög áberandi og fyrirferðarmiklir á sjöunda áratugnum víðast hvar í Evrópu, kölluð '68 kynslóðin.

Arthúr sinnti list sinni af einlægni, fékk oft snjallar hugmyndir þótt þær gengju ekki allar upp, en var alltaf leitandi. Eftir hann liggja olíumyndir, teikningar og grafíkmyndir. Hann myndskreytti bækur, ennfremur á hann verk á opinberum stöðum í Gautaborg. Fyrir tveimur árum síðan, þegar við hittumst heima hjá honum að tafli, gaf hann mér videospólu og disk með list sinni. Hann hélt fyrirlestra við listaháskóla í Gautaborg. Þegar hann skilaði sér ekki þangað var farið heim til hans þar sem hann fannst örendur.

Arthúr kom til Íslands síðastliðið sumar til að hitta móður sína og systkini. Við hjónin fórum ásamt Arthúri og Sigríði móður hans til Stokkseyrar og áttum við fjögur ánægjulegar samverustundir þennan dag við spjall og mat. Arthúr kaus að búa og starfa í Svíþjóð en hélt alltaf sambandi við sína nánustu.

Minning um góðan dreng lifir.

Guðjón Sigurbjörnsson.

Fletta í greinum frá þessum degi

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.