29. maí 2004 | Menningarblað/Lesbók | 1085 orð

RABB -

Svipmyndir frá Washington

Það er margt sem stendur uppúr eftir viku dvöl í höfuðborg Bandaríkjanna Washington D.C. Borgin kemur á óvart og er skemmtilegur dvalarstaður.
Það er margt sem stendur uppúr eftir viku dvöl í höfuðborg Bandaríkjanna Washington D.C. Borgin kemur á óvart og er skemmtilegur dvalarstaður. Borgir í Bandaríkjunum standast að mínu mati engan veginn samanburð við evrópskar borgir en í Washington blandast skemmtilega saman saga Bandaríkjanna og pólitísk gróska samtímans. Borgin er iðandi af lífi og veitir fróðlega innsýn í hringiðu bandarísks samfélags. Svipbrigði borgarinnar eru mörg og eftir standa athyglisverðar myndir úr borgarlífinu.

Pólitíkina ber hæst. Allir alls staðar virðast vera að ræða stjórnmál. Það er sama hvort maður er staddur á kaffihúsi, veitingastað, bar eða í partýi, umræðan snýst um stöðuna í þjóðmálunum. Skoðanir fólks á forsetanum og hans fylgdarliði eru mjög skiptar og umræðan snýst meira og minna um það hvort Bush nái að halda völdum í nóvember. Fólki er heitt í hamsi og liggur ekki á skoðunum sínum. Margir eru áfjáðir í að vita hvað útlendingunum finnst um forsetann. Sumir hella síðan úr skálum reiði sinnar og úthúða forsetanum á meðan aðrir benda á hversu vel hann hafi staðið sig í utanríkis- og efnahagsmálum. Ef maður efaðist um að lýðræðisleg skoðanaskipti ættu sér stað í höfuðborginni þá var maður á villigötum.

Áhrifamestu minnismerkin í borginni eru ekki stytturnar af Lincoln og Jefferson, þó þær séu mikilfenglegar, eða Washington-nálin, sem sést víða að úr borginni, heldur Veggurinn, minnismerkið um þá sem féllu í Víetnamstríðinu. Verkið er sérstaklega áhrifamikið en á því má finna nöfn allra Bandaríkjamanna sem féllu í stríðinu. Minnismerkið er ólíkt öðrum slíkum þar sem það gerir ekkert til þess að dásama þá sem féllu í átökunum heldur birtast manni fyrir hugskotsjónum með sérkennilegum hætti hörmungar stríðsins eftir því sem maður gengur fram hjá fleiri nöfnum. Alls eru nöfnin 58.200 og letruð á langan granítvegg. Nöfn fallinna fylgja ártölum og eftir því sem á stríðið líður fjölgar þeim verulega. Fyrsta árið er tala fallinna innan við tuginn. Nöfnunum fjölgar síðan í hundruð og þúsundir. Fjöldi fólks stendur þögult við minnismerkið, sumir virðast vera að leita að nöfnum vina eða ættingja og það blika tár á vöngum. Aðrir hafa lagt við minnismerkið myndir af föllnum, ljósrit af dagbókarbrotum og bréfum sendum af vígstöðvunum. Tilgangsleysi stríðsins og allra þessara mannfórna rennur upp fyrir manni og það sækir að einhverskonar ólýsanlegur einmanaleiki. Hugurinn hvarflar til Íraks og allra þeirra þúsunda sem þegar hafa fallið þar.

Það er áhugavert að skoða þinghúsið í borginni sem hýsir bæði Öldungadeildina og Fulltrúadeildina. Fólki er heypt inn í 10 til 15 manna hópum. Hver hópur fær leiðsögumann sem fer skilmerkilega yfir sögu hússins og bandaríska stjórnmálasögu. Það sem vekur hins vegar mesta athygli og stendur eftir er að það tekur mun lengri tíma að fara í gegnum öryggisgæsluna áður en aðgangur er veittur að þinghúsinu en það tók að skoða húsið sjálft.

Öryggisgæslan í Hvíta húsinu vekur einnig athygli. Sérstaka eftirtekt vekur leyniskyttan sem stendur á húsþakinu, beint fyrir ofan íverustað forsetans, og miðar byssunni á hvern þann sem vekur grunsemdir í grennd við húsið. Þegar Hvíta húsið er skoðað rennur upp fyrir manni hvað sjónvarpið gerir allt stærra og mikilfenglegra en það er í raun og veru. Húsið er ekki stórt og skrifstofa forsetans, fréttamannaherbergið og Rósagarðurinn eru mun minni en kvikmyndavélarnar gefa í skyn. Veggir hússins eru prýddir glæsilegum bandarískum listaverkum, völdum af forsetanum og tugum ef ekki hundruðum mynda af forsetanum sjálfum, sem skipt er um reglulega. Starfsfólk forsetans fær að velja mynd til að hengja tímabundið upp á skrifstofu sinni þegar skipt er um myndir á göngum hússins. Löng bið er eftir sumum myndanna og forsetinn augljóslega í miklu uppáhaldi hjá eigin fólki. Leiðsögumanninum var mikið í mun að leyfa okkur að gægjast inn í lítið hliðarherbergi hjá skrifstofu forsetans, þegar verðirnir sjá ekki til, þar sem Bill og Monica áttu sínar góðu stundir. Áhugaverðum stöðum innan húsins fer augljóslega fjölgandi.

Þegar komið er út fyrir Hvíta húsið stendur fjölmennur hópur fyrir utan hliðið og fer með bæn. Fólk skiptist á að biðja fyrir forsetanum og fordæmir þau illu öfl sem eru að reyna að sverta hann og hans störf. Hópurinn tekur undir og signir sig reglulega.

Í Washington eru flestar kirkjur á íbúa í Bandaríkjunum enda virðist vera kirkja á hverju götuhorni í sumum hverfum borgarinnar. Kirkjurnar eru fullar af fólki, á öllum aldri, nær því hvert einasta kvöld og mikið líf í kringum þær um helgar. Fólk kemur prúðbúið til messu og skrautlegir hattar kvenfólksins vekja sérstaka athygli enda ríkir veruleg samkeppni um glæsilegasta höfuðfatið.

Það er best að kynnast borgum með því að láta heimamenn sýna áhugaverðustu hlutina að þeirra mati. Í hjólreiðatúr var pólitíkin heimamönnum ofarlega í huga og ferðinni heitið að minnismerkjunum um forsetana og fallna hermenn, Pentagon, heimili Rumsfelds varnarmálaráðherra og Kerrys forsetaframbjóðanda og að Hilton-hótelinu þar sem reynt var að ráða Reagan af dögum. Einnig var farið í áhugaverð hverfi eins og gamla hluta borgarinnar sem ber nafnið Georgetown og Capitol Hill, þar sem finna má skrifstofur þings, ráðuneyta og ríkisstofnana. Auk þessa var nauðsynlegt að skoða gömlu blökkumannahverfin.

Fjöldi blökkumanna í Washington skýrist að því að borgin veitti þeim um nokkurt skeið skjól fyrir þrælahöldurum. Sögulega tilheyrir Washington suðurríkjum Bandaríkjanna þó að segja megi að hún sé hálfgert eyland á milli hins íhaldssama Virginíufylkis og meira frjálslyndis í Marylandfylki. Menning blökkumanna blómstraði í borginni allt fram til loka 7. áratugarins þegar heilu hverfin í borginni voru brennd til grunna í óeirðum eftir að Martin Luther King var skotinn til bana. Óeirðanna má enn sjá víða merki og í sumum borgarhverfum eru fjöldi húsa enn rúsir einar eftir átökin sem urðu milli blökkumanna og lögreglu. Blökkumenn í millistétt fluttust í úthverfin eftir eyðilegginguna, íbúahverfi miðborgarinnar dröbbuðust niður og breyttust í fátækrahverfi. Gömlu blökkumannahverfin eru þó óðum að byggjast upp og breytast í nýtískulega íverustaði uppanna.

Washington hefur losað sig við þá ímynd að hún sé borg fátæktar, eiturlyfja og pólitískrar spillingar. Miðbæjarlífið blómstrar og tekist er á um strauma og stefnur í pólitíkinni sem aldrei fyrr. Í borginni finna allir þeir ólíku hópar sem byggja Bandaríkin eitthvað við sitt hæfi. Sameiningartákn Bandaríkjanna eru hins vegar aldrei langt undan og einkenna borgina í raun þegar betur er að gáð. Þetta sést bæði á fjölmörgum söfnum borgarinnar og í borginni sjálfri. Áherslan er á glæsilega forseta sem sameinuðu þjóðina hver á sinn hátt og alla þá fjölmörgu einstaklinga sem fallið hafa fyrir hendi óvinarins við það að verja Bandaríkin gegn utanaðkomandi ógn. Skilaboðin eru að föðurlandsást sé lykillinn að fortíðinni sem og framtíðinni. Dvöl í höfuðborginni veitir einkar athyglisverða sýn inn í hugarheim Bandaríkjamanna og það fjölskrúðuga mannlíf sem einkennir Bandaríkin.

Baldur Þórhallsson

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.