Af hverju eru olíur svona mikilvægar?

mbl.is/Nico Tondini/ Photographer's Choice/ Getty Images

Mikið hefur verið rætt og skrifað um olíur og gagnsemi þeirra til að viðhalda góðri heilsu. Til þess að olía geti talist holl þá skiptir máli hvernig hún er unnin. Í dag eru þrjár mismunandi vinnsluaðferðir á olíum; efnanotkun, hitun og kaldpressun.

Efnanotkun: Það er vinnsluaðferð þar sem uppleysiefni eru notuð til þess að skilja olíuna frá hráefnunum en þessar olíur geta verið skaðlegar heilsu manna þar sem ekki er hægt að útiloka að leifar af leysiefnunum séu enn til staðar í olíunni. Þessi aðferð er mjög fljótvirk og er iðulega notuð í massaframleiðslu eins og á vinnslu á pálmaolíu/feiti.

Hitun og pressun: Í þessari vinnsluaðferð eru hráefnin pressuð undir miklum hita þannig að olían skilji sig frá hráefnunum, hitinn er iðulega það hár að bæði fitusýrur og virku efni olíunnar skemmast að miklu leyti ef ekki öllu. Þessi aðferð er töluvert notuð til að ná kókosolíu frá massa sínum.

Kaldpressun: Felst í því að hráefnin eru pressuð undir miklum þrýstingi án hitunar. Þessi aðferð er seinvirk og nýtnin verður ekki eins góð og í hinum aðferðunum þ.e. töluverð olía verður eftir í hráefnunum. Þess vegna eru kaldpressaðar olíur dýrari en að sama skapi eru þetta mun meiri gæði, bæði fitusýrur og virku efni eru til staðar.

Til að gæðaolía haldi gæðum sínum sem lengst þá þarf að geyma hana í dökkum flöskum til að vernda hana fyrir birtunni og geyma inni í ísskáp eftir opnun.

Í allri umræðunni um heilnæmi olía gleymist oft að olíur eru misjafnar að eiginleikum og ekki víst að allar olíur henti viðkomandi, því er oft betra að leita að olíu sem á að vinna á einhverjum veikleikum svo olían gagnist við að bæta heilsuna.

Hérna koma nokkrar vel þekktar olíur og nokkrir punktar um hverja og eina.

Graskersfræolía: Talin góð gegn ertingu í þvagblöðru, sýkingum í nýrum og blöðruhálskirtli.

Hampfræolía: Talin góð fyrir húð, hár, blóðrás og gegn exemi, sóra og þrymlabólum.

Heslihnetuolía: Talin góð við blóðleysi, háum blóðsykri, hafa góð árhif á vöxt, lundarfar og húð auk þess að vera vörn gegn krabbameini.

Hörfræolía: Talin góð fyrir þá sem eru með ADHD, æðakölkun auk ýmissa tegundir krabbameins (brjósta, ristils-, nýrna- og húð-). Talin vinna á augn- og húðþurrki, háum blóðþrýstingi, vera góð fyrir taugakerfið, gegn þunglyndi, góð á breytingaskeiði. Linólsýra í hörfræolíunni getur verið slæm fyrir blöðruháls og konur á meðgöngu og ætíð á að hætta inntöku fyrir skurðaðgerð og ef hjartamagnyl er tekið vegna blóðþynningareiginleika olíunnar.

Ólífuolía: Talin góð fyrir hjarta og æðakerfi.

Sesamfræolía: Talin góð gegn bólgum auk þess að jafna blóðsykur. Hún er sögð blóðþrýstingslækkandi, bakteríudrepandi, létta lundina og vera náttúruleg sólarvörn.

Valhnetuolía: Talin góð fyrir blóðrásina og gegn hjartasjúkdómum. Hún er talin minnka bólgur, bæta hormónastarfsemina, næra húðina og vinna gegn exemi, og sveppamyndun. Auk þess er hún verkjastillandi og sérstaklega góð fyrir heilastarfsemina.

Vínberjafræolía: Er fimmtíu sinnum andoxunarríkari en E-vítamín. Er talin góð fyrir hjarta og æðakerfi, gegn sykursýki og bólgum og græða sár.

Því er það góð ástæða að taka inn olíur en passa upp á að taka inn þá olíu sem hentar því líkamsástandi sem viðkomandi er í. Þess má geta að þetta yfirlit er einungis brot af þeim olíum sem í boði eru.

Lífrænar kveðjur,

Kaja

Karen Jónsdóttir sem á og rekur Kaffi Kaju, Kaju Organics …
Karen Jónsdóttir sem á og rekur Kaffi Kaju, Kaju Organics og Matbúr Kaju. Árni Sæberg
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 1.890 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »