Lærðu að þekkja dulnefni sykurs

Guðrún Bergmann.
Guðrún Bergmann. mbl.is/Árni Sæberg

„Í tilefni af átakinu Sykurlaus september, datt mér í hug að skrifa smá um sykur og þau ótal dulnefni sem hann er falinn undir. Auðvitað hafa margar greinar verið skrifaðar um sykur og áhrif hans á líkama okkar, svo og um það hversu háan sykurstuðul tiltekin sætuefni hafa. En til að forðast sykur og önnur miður góð sætuefni eins og maíssíróp, sem er ódýrt sætuefni og mikið notað bæði í gosdrykkja- og matvælaiðnaði, er nauðsynlegt að vita undir hvaða dulnefnum hann er falinn,“ segir Guðrún Bergmann í sínum nýjasta pistli: 

Það gerir líka kröfu um að innihaldslýsing vörunnar sé lesin. Margir hafa sett sér ákveðna þumalputtareglu þegar kemur að sykri. Ein er sú að hann sé ekki ofar en í fjórða sæti á innihaldslista vörunnar. Önnur regla er að sykur sé 10% eða minna af heildarinnihaldi vörunnar, en ef við leitum bara að orðinu „sykur“ eða „sugar“ geta ýmis önnur heiti alveg farið fram hjá okkur.

SYKUR OG SÆTUEFNI ERU VÍÐA FALIN
Margir hafa tilhneigingu til að halda að viðbættan sykur sé aðeins að finna í eftirréttum, kexi og kökum. Hann er hins vegar að finna í ansi mörgum öðrum matvælum, því framleiðendur bæta sykri í 74% af pakkaðri matvöru sem seld er í matvörumörkuðum í dag.

Sumar fæðutegundir sem markaðssettar eru sem náttúrulegar eða heilsusamlegar eru hlaðnar viðbættum sykri. Hið sama á við um ýmsar glútenlausar vörur, en þetta gerir kröfu um enn meiri árvekni þeirra sem vilja forðast sykurinn.

DULNEFNIN
Sú regla gildir víða að framleiðendur eigi að telja upp öll innihaldsefni í fæðunni í röð eftir magni hvers og eins. Viðbættur sykur er hins vegar notaður í mörgum myndum og því er oft erfitt að finna hann á innihaldslistanum. Hann gengur nefnilega undir um það bil 60 mismunandi heitum, sem hér eru á ensku, því þannig sjáum við þau oft á umbúðum:

agave nectar                       barbados sugar                  
barley malt                        barley malt syrup
beet sugar                         brown sugar
buttered syrup                     cane juice
cane juice crystals                cane sugar
caramel                            carob syrup
castor sugar                       coconut palm sugar
coconut sugar                      confectioner’s sugar
corn sweetener                     corn syrup
corn syrup solids                  date sugar
dehydrated cane juice              demerara sugar
dextrin                            dextrose
diatase                            ethyl maltol
evaporated cane juice              free-flowing brown sugars
fructose                           fruit juice
fruit juice concentrate            galactose
glucose                            glucose solids
golden sugar                       golden syrup
grape sugar                        HFCS (high-fructose corn syrup) honey  
icing sugar                        invert sugar                                          
malt syrup                         maltodextrin
maltol                             maltose
mannose                            maple syrup
molasses                           muscovado
palm sugar                         panocha
powdered sugar                     raw organic sugar
refiner’s syrup                    rice syrup
saccharose                         sorghum syrup
sucrose                            sugar (granulated)
sweet sorghum                      syrup
treacle                            turbinado sugar
yellow sugar

HVÍTUR, LJÓSBRÚNN EÐA BRÚNN – ALLT SYKUR
Fæstir gera sér grein fyrir því að hrásykur er í raun bara sykur sem er einungis 84% hreinsaður svo hann inniheldur enn einhver næringarefni. Hvítur sykur er hins vegar 99,9% hreint kolvetni og algerlega næringarsnauður. Brúnn sykur eða púðursykur er hvítur sykur sem úðaður hefur verið með mólassa til að gera hann annaðhvort ljós- eða dökkbrúnan.

Þegar kemur að salti og fitum í matvælum er oft tilgreint hversu stóran hluta af ráðlögðum dagskammti þau innihalda, en slíkar upplýsingar koma yfirleitt ekki fram þegar um sykur er að ræða. Bandarísku hjartaverndarsamtökin mæla með því að karlmenn neyti ekki meira en 9 teskeiða (38 g) af viðbættum sykri á dag, konur 6 teskeiða (25 g) og börn fái ekki meira en 3–6 teskeiðar (12–25 g) á dag. Gott er að hafa þessar tölur til hliðsjónar, en 4 g af sykri jafngilda 1 tsk. og í hverju grammi eru 4 hitaeiningar svo í teskeiðinni eru 16 hitaeiningar.

SKAÐLEGT SÆTUEFNI
Eitt skaðlegasta sætuefnið á markaðnum í dag er High-fructose corn syrup, sem er maíssíróp. Það er ódýrt og notað í miklum mæli til að sæta matvæli, gosdrykki og ýmsar matvörur, jafnvel þær sem flokkaðar eru sem heilsuvörur, en maíssírópið er talið sérlega ávanabindandi.

Þar fyrir utan er nánast allur maís sem ræktaður er í dag mjög erfðabreyttur og við ræktunina er notað mikið af illgresis- og skordýraeitri, sem situr svo í maísnum.

SYKURSÝKI AÐ VERÐA EINS OG FARALDUR
Á ráðstefnu sem haldin var nýlega í Háskólabíói undir heitinu “Who Wants to Live Forever?” eða „Hvernig viltu eldast?“ fjölluðu læknar, bæði frá Bretlandi og Bandaríkjunum, um þann mikla vanda sem sykursýki 2 eða áunnin sykursýki er.

Allir voru sammála um að lækka mætti blóðsykurinn með breyttu og betra mataræði og koma þannig í veg fyrir alla þá sjúkdóma sem fylgja sykursýkinni og þann mikla kostnað sem leggst á heilbrigðiskerfin vegna hennar.

Sykur er eins og sandur innan í okkur sem eyðileggur æðaveggi, veldur hjarta- og æðavandamálum, blóðsykursveiflum og slappleika sem þeim fylgir, eyðileggingu á taugum sem getur leitt til aflimunar m.a. táa eða fótleggja, auk þess sem sykursýki skaðar sjónina og getur leitt til blindu.

Í tilviki sykurs, sem og í öðrum tilvikum sem snúa að heilbrigðum lífsstíl, gildir að gera sér grein fyrir langtímaáhrifunum á líkamann, því þegar þau koma loks fram í dagsljósið er of seint að snúa þeim við. Forðumst því sykur til að vernda heilsuna.

Ef þér fannst þessi grein áhugaverð, deildu henni þá endilega með öðrum.

Guðrún Bergmann er höfundur 17 bóka um sjálfsrækt og náttúrulegar leiðir til betri heilsu. Nýjustu bækur hennar eru HREINT Í MATINN og HREINN LÍFSSTÍLL. Guðrún hefur leiðbeint um 800 manns í gegnum HREINT MATARÆÐI hreinsikúrinn á rúmum tveimur árum. Nánari upplýsingar á:https://gudrunbergmann.is/namskeid/

Heimildir: HREINT Í MATINN eftir Guðrúnu Bergmann og Candida sveppasýking eftir Hallgrím Þ. Magnússon og Guðrúnu Bergmann.

Vefsíðan: Diabetes.co.uk

mbl.is

Hjörvar og Heiðrún eignuðust son

Í gær, 12:55 Útvarpsstjarnan Hjörvar Hafliðason og lögmaðurinn Heiðrún Lind Marteinsdóttir eignuðust son á laugardaginn. Móður og barni heilsast vel. Meira »

Hér æfir Anna þegar hún er í New York

Í gær, 09:00 „New York er ein af uppáhaldsborgunum mínum og fer ég þangað nánast árlega til þess að viða að mér þekkingu og nýjum hugmyndum. Ég á nokkrar uppáhalds „boutique“ stöðvar þar sem eru litlar stöðvar sem bjóða bara upp á eitthvað ákveðið en ekki hefðbundnar stöðvar sem hafa tækjasal og bjóða upp á kannski fullt af opnum tímum. Meira »

Plöntur eiga ekki heima í svefnherberginu

Í gær, 06:00 Samkvæmt feng shui-fræðum ættu plöntur ekki að vera í svefnherberginu. Plöntur eru orkumiklar en svefnherbergið á að vera friðsælt og rólegt. Meira »

Áhrifamestu bloggarar heims

í fyrradag Víðsvegar um heiminn eru bloggarar að fjalla um áhugaverða hluti. Hér er samantekt um áhrifamestu erlendu bloggarana sem vert er að fylgja á netinu. Meira »

Fá fullnægingu með hvor annarri

í fyrradag Sigga Dögg er vinsæll fyrirlesari þar sem hennar meginviðfangsefni er kynlíf. Hún segir að konur eigi auðveldara með að fá fullnægingu með hvor annarri. Meira »

Eru lambhúshettur töff?

í fyrradag Góðar fréttir fyrir Íslendinga berast af tískupöllunum í New York. Lambhúshetta er ekki lengur bara fyrir leikskólabörn með hor niður á höku. Meira »

Prjónaði peysur á forsetahjónin

í fyrradag Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, sést oftar en ekki í fallegri lopapeysu. Kennarinn Ágústa Jónsdóttir prjónaði peysuna og segir uppskriftina einfaldari en hún lítur út fyrir að vera. Meira »

Passar skammtastærðirnar og forðast sól

í fyrradag Fyrirsætan Maye Musk er ekki bara móðir Elon Musk heldur líka næringarfræðingur sem skrifaði undir fyrirsætusamning 68 ára við eina stærstu fyrirsætuskrifstofu í heimi. Meira »

Lífstíðaruppsögn vegna kynferðisofbeldis?

í fyrradag Þeir sem verða fyrir ofbeldi á vinnustað, og má þar þá líka nefna einelti sem eitt form af ofbeldi á vinnustað, veigra sér við að tilkynna slíkt með formlegum hætti, m.a. af hræðslu við hvað bíður þeirra í kjölfarið. Það er í sjálfu sér alveg skiljanlegt þó svo að það sé ekki í lagi. Meira »

Bill Gates hefur sína veikleika í starfi

17.2. Bill Gates var lengi vel ríkasti maður í heimi. Hann er þó ekki fullkomnari en hver annar og er ekki jafnvígur á öllum sviðum. Meira »

Pör sem rífast eru hamingjusamari

17.2. Rifrildi eru ekki endilega merki um að sambandið sé ekki nógu sterkt. Pör sem rífast á áhrifaríkan hátt eru sögð vera tíu sinnum líklegri til þess að vera í hamingjusömu sambandi en þau pör sem takast ekki á við vandamálin. Meira »

Lovísa fann ástina á Tinder

17.2. Lovísa Kelly var búin að kaupa flugmiða aðra leið heim til Íslands frá Kanada þegar hún hitti Joseph Kelly á Tinder. Lovísa er ekki enn farin til Íslands enda er hún núna gift kona í Kanada. Meira »

Vildi ekki gráta út af farðanum

17.2. Snjóbrettastelpan Chloe Kim reyndi að halda aftur af tárunum þegar hún vann til verðlauna í Pyeongchang vegna farða. Kim er ekki sú eina sem hefur átt í vandræðum með farðann á Vetrarólympíuleikunum. Meira »

Íslensk kona berst við skilnaðarsamviskubit

17.2. „Ég þjáist af svo miklu skilnaðarsamviskubiti. Er það eðlilegt? Og hvað er til ráða? Skildi fyrir 8 árum við eiginmann minn til 16 ára. Við tók tímabil þar sem börnin okkar voru viku og viku til skiptis hjá okkur með tilheyrandi flutningum milli húsnæða, misjöfnu tilfinningalífi mínu, ójafnvægi og óvissu.“ Meira »

Mátaði bara einn brúðarkjól

16.2. Stílisti Amy Schumer fékk fjóra daga til þess að undirbúa skyndibrúðkaup leikkonunnar og Chris Fisher. Ekki er tími til að ofhugsa kjólavalið þegar fyrirvarinn er stuttur. Meira »

Linda Mjöll og Þórunn Antonía mættu

16.2. Kvikmyndin Fullir vasar var frumsýnd í gærkvöldi í Smárabíói en það sem vekur athygli er að fjórar Snapchat-stjörnur leika aðalhlutverkin í myndinni. Meira »

Skemmtilegast að „Liffa og njóta“

17.2. „Peningarnir fóru að streyma inn þegar ég byrjaði í uppvaski á matsölustöðum um fermingu,“ segir Andrea og hlær. „Á unglingsárunum fór ég síðan að vinna í Sautján um helgar og á bar á nóttunni. Á sama tíma fékk ég undanþágu til að taka auka einingar í skólanum. Ég hef líka starfað víða erlendis sem hefur aukið menningalæsi og víðsýni.“ Meira »

Leiðist þér líf þitt? Hvað er til ráða?

17.2. Camille býr í París með manni sínum og syni, fertugsafmælið nálgast og henni leiðist. Allt hjakkar í sama fari ár eftir ár. Daginn sem springur á bílnum hennar á fáförnum vegi í grenjandi rigningu er hún að því komin að bugast. En þá birtist Claude, heillandi og uppátækjasamur, kynnir sig sem rútínufræðing og býðst til að hjálpa henni að umbylta lífi sínu. Meira »

Þetta vilja konur í rúminu

16.2. Margt fólk á sér kynlífsdraumóra sem það deilir ekki með neinum, ekki einu sinni maka sínum. Dónalegt tal og að láta binda fyrir augun er meðal þess sem margar konur vilja í rúminu. Meira »

Lífsstíllinn læknaði hana af legslímuflakki

16.2. Miranda Bond breytti algerlega um lífsstíl og notaði einungis mat og húðvörur af lífrænum uppruna – og viti menn. Þremur mánuðum síðar varð hún þunguð af dóttur sinni. Og ekki bara það, hún læknaðist af legslímuflakkinu. Meira »