Pistlar:

7. desember 2019 kl. 11:20

Hrefna Óskarsdóttir (hrefnaoskars.blog.is)

Bjánaskapur í samskiptum

Ég hef oft verið óttalegur bjáni í samskiptum sem hefur kostað mig gleði, vellíðan og þá nánd sem mig hefur alla tíð dreymtum. Og ef samskiptafærni mín á þeim tíma hefði verið metin til einkunnar þá hefði ég sennilega fengið falleinkunn.

Sennilega hefði einkunnarspjaldið mitt litið einhvern vegin svona út:

 

Tjáir þarfir, skoðanir og langanir: D

  • Athugasemdir: Er hrædd við að segja eitthvað vitlaust, rugga bátnum, koma af stað leiðindum að óþörfu.

kamstjáning: C-

  • Athugasemdir: Notar “svipinn” óspart til að koma skoðunum á framfæri. Segir með hegðun það sem hún á engan hátt getur sagt með orðum. Er þó almennt frekar kurteis sem telst henni til tekna. 

Viðbrögð við vonbrigðum, gagnrýni eða öðrum óþægilegum aðstæðum: D

  • Athugasemdir: Bregst harkalega við, dregur sig í skelog/eða lokar á fólk ef henni finnst á sig ráðist, það sé verið að stjórnast í henni eða sé gefið í skyn að hún sé ekki nógu klár, dugleg eða góð.

Sáttartilburðir: D

  • Athugasemdir: Fýlugjörn og á afar erfitt með að biðjast afsökunar og sættast eftir ágreining.

 

Ekkert sérlega glæsilegur vitnisburður. Og líðanin var eftir því.

Frá því að ég man eftir mér hefur hjartað mitt þráðþýðingamikil, innileg og einlæg samskipti. Þú veist, *alvörusamskipti. En ég bara kunni ekki samskipti og vissi ekki að það væri hægt að læra það. Ég í alvöru hélt að manneskja sem væri jafn feimin og óframfærin og ég var, væri einfaldlega dæmd til að vera einmana það sem eftir væri – að ég myndi deyja með öll ósögðu orðin mín innra með mér.

Ég var svo hrikalega hrædd um að fólk þætti minna til mín koma ef ég viðurkenndi vanlíðan, veikleika eða óöryggi, ég fann ekki hugrekkið mitt til að segja það sem mér bjó í brjósti. (Sko... Ef ég á að vera alveg heiðarleg að þá leitaði ég ekkert sérlega mikið að þessu hugrekki. Það var einfaldlega of auðvelt að ræða ekkert óþægilegt, tækla ekkert óþægilegt og hafa bara samskiptin góð – þú veist, svona  yfirborðsgóð). Svona voru mín bernskuár, unglingsár og fullorðinsár… þangað til að ég gat ekki meir.

Þar til að ég átti ekkert eftir. Algerlega tóm.

Þetta er stöðug vinna að hafa alla góða í kringum sig og ræða aldrei neitt óþægilegt og það var algerlega að tæta mig upp. Í hreinni og tærri örvæntingu tók ég þá ákvörðun að lífið væri einfaldlega ekki þess virði að lifa ef ég yrði að vera án þeirrarnæringar sem djúp, einlæg, alvöru samskipti gefa mér. Einmannaleikinn var einfaldlega orðinn of sár.

Hvort sem var í sambandi eða í öðrum samskiptum, þá voru ósögðu orðin alltaf farin að meiða meira og meira. Taka meiri toll af gleði minni, vellíðan og heilsu því þau sköpuðu sífelltmeiri gjá milli mín og þeirra sem skiptu mig hvað mestu máli í lífinu. (Sem er auðvitað fáránlegt, því þessi gjá var það sem ég var að reyna að forðast með að halda öllum góðum og ræða ekkert óþægilegt).

En þetta gerum við. Aftur og aftur. Sköpum gjá á milli okkar og þeirra sem okkur þykir vænt um. Við ýtum fólki frá okkur í vonbrigðum, reiði og ótta í staðinn fyrir að segja fólki frá því sem raunverulega er plaga okkur, það sem raunverulega er að gerast í okkar lífi, hvernig okkur raunverulega líður.

Af hverju eru heilindi, blíð og góð samskipti og einlægni svona erfið og svona sjaldgæft milli fólks dag? Sérstaklega þegar þetta er það sem skapar nánd og traust og eykur umburðarlyndi, öryggi og vellíðan í samskiptum. Hluti sem flest okkar myndu gefa hægri handlegginn, lifur og lungu fyrir að upplifa reglulega í samböndum okkar.

Kannski liggur vandinn í að á ákveðnu tímabili voru fáar tilfinningar leyfðar. Einu sinni heyrði ég að það sem mátti var að vera glaður, vera reiður og vera fullur. Hvar lærir maður góð, heiðarleg og opin samskipti í svoleiðis samfélagi?  

Kannski fáum við það bara með móðurmjólkinni að harkan það eina sem komi manni áfram í lífinu. Bíta eða vera bitinn. Særa í stað þess að vera særður. Óöryggi, sjálfs-efi og skömm er það versta sem ég veit og ég geng oft ansi langt til að þurfa ekki að upplifa þær tilfinningar. Þá bít ég stundum óvart frá mér. Þó ég ætli það alls ekki, þá meiði ég mína nánustu einnamest þegar mér líður sem verst með sjálfa mig. Þegar ég þarf hvað mest á þeim að halda.

Kannski liggur vandinn í samfélagsmiðlum. Það er í tísku að vera filteraður í drasl, hvort sem það er í útliti, neyslu, hegðun eða hlutverkum. Engin raunveruleiki þar.

Með samfélagsmiðlunum hefur líka komið aukin dómharka í fólk. Minna um umburðarlyndi og við erum orðin svo óörugg með hvað má og hvað má ekki í samskiptum. Það þarf að vera ákveðið traust svo hægt sé að ræða erfiða hluti, atburði og tilfinningar. Það hvarflar ekki að mér að ræða eitthvað viðkvæmt ef það er notað gegn mér síðar meir.

En kannski er það ekkert af þessu og kannski er það sambland af mörgu. Og kannski skiptir það bara engu máli.

Nánd, innileiki og einlægni kostar oft blóð, svita og tár og allt það mögulega hugrekki sem maður nær að safna saman á einu augnablik til að hleypa einhverjum inn fyrir varnarmúrinn. Til að sýna allar þær tilfinningar sem er ekki lengur þess virði að læsa lengst niðri í kjallara.  Og stundum gerir maður þetta – gefur allt sem maður á og tjáir sig í allri þeirri mestu einlægni sem maður býr yfir en fer samt helsærður af vígvelli. En veistu, einlægnin er samt þess virði.

Lífið getur nefnilega verið sóðalegt, ósanngjarnt, ljótt og erfitt. Erfiðleikar lífsins verða aldrei yfirstaðnir. Og til að lifa alla erfiðleikana af þá þurfum við að hafa sterkt bakland. Stað þar sem er í lagi að vera óöruggur, fullur af sjálfs-efa og vanmætti. Þar sem okkur er óhætt að vera sorgmædd, döpur, sár og leið. Við þurfum baklandið að geta komist í gegnum skömmina, örvæntinguna og alla vanlíðanina. Við þurfum öruggt umhverfi til að geta brotnað, til að hafa næði að týna samanbrotin og til að byggja okkur upp að nýju.

Næringin í nándinni er okkur öllum nauðsynleg. Og einlægnin? Hún er algerlega þess virði.

28. júlí 2019 kl. 17:41

Frelsið maður, frelsið!

  Erfiðasta tilfinning sem ég hef nokkurn tíma upplifað er einmanaleikinn. Að vera umvafin fólki en treysta einhvernvegin engum nægilega mikið til að sjá hvernig ég raunverulega er. Þú veist, bakvið samfélagslegu samþykktu grímuna. Því ekki vil ég að neinn sjái hvernig ég er sífellt að tapa í fullkomnunarkeppni samfélagsins. Við berum okkur saman við rotnaðar staðalímyndir, við markaðsetningu meira
26. febrúar 2017 kl. 11:35

Konur sem prumpa

Ég hef stundum kallað sjálfa mig gallagrip, ekki af því að ég líti á mig sem annars-flokks einstakling (eða af því að ég prumpa), heldur einungis vegna þess að ég er blessunarlega laus við fullkomnun - eins og allar aðrar manneskjur sem hafa stigið hér á jörð. Almennt séð þá hef ég hingað til talið þetta vera staðreynd frekar en skoðun. Þú veist, þetta með að enginn sé fullkominn og allt það. En meira
4. janúar 2016 kl. 10:04

Venjuleg, týpísk meðal-Hrefna

Ég er þessi týpíska meðalmanneskja og hef líklega alltaf verið. Týpískur Íslendingur sem ber lítið á,  í meðalhæð og þyngd, með venjulegt mosabrúnt íslenskt meðalhár. Ég hef oft velt því fyrir mér hvernig fólk hefði lýst mér hefði ég týnst, því klæðnaðurinn minn hefur í gegnum tíðina verið afskaplega týpískur íslenskur meðalklæðnaður. Svartur. Mesta lagi grár eða dökkbrúnn.  Ætli það meira
26. október 2015 kl. 11:05

Ótrúlega hamingjusöm (og útúrlyfjuð). 

Ég varð fertug á árinu sem er alveg dásamlegt sko, en einhvern vegin átti ég samt von á meiri þroska, visku og umburðarlyndi á þessum merku tímamótum. Það spilar kannski eitthvað inn í hvað mér finnst svo margt í íslensku þjóðfélagi einkennast af heimsku og vitleysu. Við hjökkum endalaust í sama farinu, gerum sömu mistökin á sama hátt, gerum þau aftur og aftur og virðumst aldrei geta lært af meira
1. september 2015 kl. 10:46

Hvers virði eru ömurlegheit?

Við Íslendingar erum upp til hópa ágætis einstaklingar - tiltölulega flott fólk en pínu brennd af vonbrigðum lífsins.  En af og til kemur fyrir að við gerum eitthvað eins heimskulegt eins og að fara að deita, fara í samband eða stofna til sambúðar. Sumir geta gert þetta allt á skynsamlegan hátt, geta deitað á þeim forsendum að þeir séu að máta. Máta hvort þetta sé einstaklingur sem kemur vel meira
19. júní 2015 kl. 8:55

Lífsgæðaefling í 10 einföldum skrefum.

Þú ert nóg og ert akkúrat eins og þú átt að vera í dag. Aðstæður eru eins og þær eru en þú mátt sko alveg að stefna að því að hafa það betra. En það breytist bara ekki mikið hjá þér þegar þú hjakkar í þeirri þráhyggju að hlutirnir ættu að vera öðruvísi, að þetta hefði ekki átt að fara svona.  Við erum það sem við erum núna af því að við gerðum það sem við gerðum þá. Vitleysa gærdagsins getur meira
3. júní 2015 kl. 11:22

Bessevisserar landsins, athugið!

Þegar ég bjó á Akureyri og fór með ungann minn fyrsta daginn á leikskóla, ákvað ég að reyna að fara í kúlið og verða þessi upplýsta, meðvitaða móðir sem mér hefur svo sjaldan tekist að vera og spurði um þær stefnur sem leikskólinn aðhylltist. Með dass af umburðarlyndi og þolinmæði svaraði deildarstjórinn mér því að þau væru eiginlega hrifnust af skynsemisstefnunni - að taka það besta, skynsamasta meira
17. apríl 2015 kl. 9:20

Hamingja fæst gefins gegn því að vera sótt...

Það er fáránlega auðvelt að nota tilfinningar til að stjórnast í fólki til að ná sínu fram. Það eru margar leiðar færar í þessum efnum en í grunninn er uppskriftin frekar einföld. Byrjaðu á því að ná í alla uppsöfnuðu gremjuna þína, hækkaðu róminn allverulega og notaðu svo nokkuð ógnandi líkamsstöðu. Týndu svo allt til sem þessi einstaklingur hefur gert á þinn hlut... já, eða týndu bara til öll meira
11. mars 2015 kl. 8:55

Lykillinn að lífshamingjunni... og öllu hinu draslinu.

Ég elska bleikan, ég elska glingur og ég elska gjafir sem hafa persónulega þýðingu. Ég elska þegar ég horfi í spegil og finnst ég dáldið sæt. Mér finnst hún samt dásamlegust, tilfinningin þegar ég er sátt við sjálfa mig. Þegar það sem ég segi er í samræmi við það sem ég svo geri.  Ég elska þegar ég næ að tengist fólki og fæ að sjá raunverulegu manneskjuna – á bak við grímuna. Það meira
22. janúar 2015 kl. 10:11

Dagurinn sem ég bjargaði heiminum.

Ég man ekki hvað ég var gömul þegar ég áttaði mig á því að það allra besta, í öllum heiminum, er að vera í gleði. Og Guð hvað ég man vel eftir þeirri dásamlegu tilfinningu að vera glöð yfir því einu að vera til. Hoppandi yfir blómabeðið á Vesturveginum, aftur og aftur og fram og til baka, af þeirri ástæðu einni  að það var bara svo hrikalega gaman.    Hvort sem það er vegna erfða meira
3. janúar 2015 kl. 23:46

Að strippa á sálinni

Þar sem ég er pínu feimin og óframfærin og finn nokkuð reglulega fyrir fólksfælni, þá á ég nokkrar „grímur“ til að setja upp þegar ég þarf að fara í búð (og er engan vegin stemmd fyrir það), þegar ég er að hitta fólk í fyrsta skipti og veit ekkert hvernig ég á að vera eða (Guð forði mér frá þeim aðstæðum) ef ég þarf að biðja um aðstoð. Þessar grímur eru mér algerlega lífsnauðsynlegar meira
7. desember 2014 kl. 11:10

Flottasta skvísan á Facebook

Ein erfiðasta lífsreynslan sem ég hef nokkurn tíma lent í er að vera hafnað. Fyrir suma er það höfnun að vera sagt upp í starfi eða vera ekki boðið með þegar vinahópurinn gerir eitthvað saman. Fyrir mig var það að vera skilað. Ég fékk þá tilfinningu að það sem ég var eða hafði yfir að búa, væri ekki nóg. Þetta er skelfilega tætandi, meiðandi og eyðileggjandi tilfinning sem er samt fáránlega meira
15. nóvember 2014 kl. 9:39

Listin að klúðra samböndum

  Jesús, hvað ég vildi óska þess að ég væri að skrifa grein með fyrirsögninni  „Listin að láta sambönd ganga“.  En á meðan það er ekki í reynslubankaum mínum, er erfitt fyrir mig að skrifa þannig grein. Ég get hins vegar gefið nokkur öflug og góð ráð um hversu auðvelt það er að klúðra samböndum  og samskiptum.    Formúlan er þessi:  slatti af meira
31. október 2014 kl. 10:23

Stórkostlega gallað kjánaprik

Hún er vond sú tilfinning þegar einhver sér óvart hluta af manni sem maður hefur eftir fremsta megni reynt að fela fyrir öðrum. Ég hef næstum misst af Herjólfi þrisvar (get eingöngu skrifað það á kjánaskap og kæruleysi) og hef einu sinni meira að segja tekist það. Klárlega ekki það versta sem ég hef gert, en samt eitthvað sem ég skammast mín smá fyrir. Ég hef hins vegar staðið úti á miðri meira
15. október 2014 kl. 10:21

Ef ég bara þyrði...

Ég elska September. Sko plötuna hans Bergsveins. Og þó ég syngi kannski ekki vel, þá elska ég nú samt að syngja með. Af öllum lífs og sálar kröftum. Ég elska að setja Pink í botn og dansa með -  eins og engin sé að horfa. En ég lít samt alltaf í kringum mig til að athuga hvort ég sjái einhvern. Þú veist, að horfa. Mér þykir nefnilega enn pínu vont að vera álitin kjánaleg. Ég er dáldið feimin meira
Hrefna Óskarsdóttir

Hrefna Óskarsdóttir

Fædd á því gæðaári 1975. Iðjuþjálfi, dáleiðslutæknir og nemi í geðheilbrigðisvísindum við Háskólann á Akureyri þessa dagana. Með óendanlegan áhuga á mannlegu eðli, sérstaklega því sem eykur vellíðan, hamingju og lífsgleði og því sem dregur úr hausarusli og tilfinningadrasli. Finnst fátt betra en að lesa, skrifa, hlusta á góða tónlist og eiga góða stund með fjölskyldu og vinum (en ekki endilega í þessari röð).

Meira