Er Þorláksbúð sögufölsun?

Þorláksbúð er skammt frá Skálholtskirkju.
Þorláksbúð er skammt frá Skálholtskirkju. mbl.is/Rax

Nikulás Úlfar Másson, forstöðumaður Húsafriðunarnefndar, gagnrýnir byggingu Þorláksbúðar í Skálholti harðlega í ársskýrslu nefndarinnar. Hann segir að halda megi því fram húsið sé sögufölsun.

Bygging Þorláksbúðar hefur verið gagnrýnd af mörgum. Húsafriðunarnefnd ákvað í fyrrahaust að skyndifriða Skálholtskirkju, Skálholtsskóla og nánasta umhverfi. Nefndin vildi með þessu stöðva framkvæmdir við Þorláksbúð. Mennta- og menningarmálaráðherra ákvað hins vegar að synja að svo stöddu tillögu húsafriðunarnefndar. Framkvæmdir við Þorláksbúð héldu því áfram.

Nikulás Úlfar segir að undirbúningi þessa mál hafi verið mjög áfátt. Hvorki hafi verið fengið leyfi sveitarstjórnar né stjórnar Skálholtskirkjugarðs fyrir framkvæmdunum auk þess sem álitamál var um það hvort í gildi væri deiliskipulag og hvort samþykki þyrfti frá erfingjum höfundar Skálholtskirkju. Engin gögn hafi borist sem gáfu til kynna að farið hefði fram rannsókn á gerð eða stærð þess húss sem til stóð að endurbyggja, en sagt frá því að endurbyggingin byggðist á mælingum á skálanum að Keldum á Rangárvöllum.

„Í Feneyjaskránni um varðveislu og endurbyggingu minja og minjastaða segir að áður en til endurbyggingar kemur og samtímis henni, skuli alltaf gera ýtarlegar fornleifa- og sagnfræðirannsóknir þannig að endurbyggingin verði ekki til að falsa hinn listræna og sögulega vitnisburð. Við þetta má bæta þeirri sjálfsögðu kröfu að gerð sé ýtarleg úttekt á því umhverfi sem fyrirhuguð endurbygging er sett inn í hverju sinni.

Við endurbyggingu svonefndrar Þorláksbúðar verður ekki séð að þessi skilyrði hafi verið uppfyllt á nokkurn máta auk þess sem úrskurðað hefur verið að deiliskipulag Skálholts, sem sveitarstjórn Bláskógarbyggðar grundvallaði vafasamt samþykki sitt fyrir byggingu umrædds húss á, sé ekki í gildi. Að auki má geta þess að höfundar deiliskipulagsins vöruðu við því að nýtt torfhús yrði byggt á þessum stað í Skálholti. Í framhaldi gerðra athugasemda tók við sú lenska að gera persónur tortryggilegar í stað þess að nota tilefnið til faglegrar umræðu um meðferð menningararfs þjóðarinnar.

Mikil ástæða er til að furða sig á allri þessari atburðarás. Hvað gengur mönnum til þegar vaðið er áfram með svo viðkvæmt mál á stað sem er tvímælalaust meðal merkustu staða á Íslandi með hliðsjón af menningarsögu þjóðarinnar og hunsa allar viðvaranir og umsagnir fagaðila, s.s. Húsafriðunarnefndar, Arkitektafélags Íslands, Skipulagsstofnunar, höfunda deiliskipulags Skálholtsstaðar og Kirkjuráðs, sbr. bókun á fundi þess 21. september 2011? Hver er tilgangurinn með því að taka áhættuna á því að skaða umhverfið í Skálholti með byggingu húss sem alls ekki telst vera tilgátuhús þar sem ekki hefur verið sýnt fram á það með óyggjandi hætti að hús af þessari stærð og gerð hafi staðið áður á þessum stað og má því halda fram að sé sögufölsun?

Forsvarsmenn framkvæmdarinnar áætla að kostnaðurinn við umrædda endurbyggingu verði um 38 milljónir króna. Til stendur að taka niður einn elsta torfbæ á Íslandi, að Hólum í Eyjafirði, auk þess sem erfitt hefur verið um vik að halda við eða gera viðeigandi endurbætur á torfhúsum vítt og breytt um landið, bæði íbúðar- og útihúsum, sökum fjárskorts. Því skal að lokum spurt: Er þetta sú forgangsröðun sem Íslendingar vilja hafa á notkun þeirra mjög takmörkuðu fjármuna sem varið er í rannsóknir, varðveislu og miðlun menningararfs þjóðarinnar?“ segir Nikulás Úlfar í ársskýrslunni.

Frá vinnu í Þorláksbúð.
Frá vinnu í Þorláksbúð. mbl.is/Rax
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Opna Vínbúðina í Kauptúni

09:00 Vínbúð verður opnuð í Kauptúni í Garðabæ á morgun, fimmtudag, kl. 11, en frá því er greint á heimasíðu ÁTVR. Á fundi bæjarráðs Garðabæjar í gær var bæjarstjóra falið að ræða við forsvarsmenn ÁTVR um starfsemi sérverslunar í miðbæ Garðabæjar. Meira »

Mjög illa farinn í andliti eftir árás

08:47 Maðurinn sem varð fyrir líkamsárás á heimili sínu í Melgerði skömmu fyrir miðnætti í gærkvöldi er mjög illa farinn í andliti eftir barsmíðar. Meðan annars brotnuðu í honum tennur. Meira »

Nýtt framboð fyrrverandi Framsóknaroddvita

08:45 Ómar Stefánsson, fyrrverandi bæjarfulltrúi og oddviti Framsóknarflokksins í Kópavogi, er einn þeirra sem koma að stofnun nýs bæjarmálafélags í bænum sem hyggst bjóða fram fyrir sveitarstjórnarkosningarnar næstkomandi vor. Hann segir framboðið ekki tengjast neinni tiltekinni stjórnmálastefnu. Meira »

Vara við 35 m hviðum við Svínafell

08:27 Lokað er um Fróðárheiði og á kafla vestan við Búðir að því er fram kemur á vef Vegagerðarinnar. Veðurfræðingur varar þá við því að í Öræfum við Svínafell sé reiknað með hviðum um 35 m/s frá því um kl. 14-15 og undir kvöld hvassara, og sviptivindar verði á fleiri stöðum á milli Lómagnúps og Hafnar. Meira »

„Maður fæðist og lifir með fuglunum“

08:18 „Ég fæddist í Einarshúsi í Flatey á Breiðafirði. Ég man nú varla eftir mér fyrr en ég verð níu ára. Húsbóndinn á heimilinu sagði þá: „Þú verður tíu ára í haust og þarft að gegna öllu fullorðnu fólki, því þú þarft að vinna fyrir mat þínum, hreppurinn borgar ekki meir.““ Meira »

Rýming Háaleitisskóla í skoðun

07:57 Reykjavíkurborg skoðar nú hvort nauðsynlegt sé að fara í rýmingaraðgerðir í Háaleitisskóla (áður Álftamýrarskóli) vegna ástands skólabyggingarinnar. Meira »

Bágbornir hemlar ollu banaslysinu

07:37 Banaslys sem varð á Suðurlandsvegi í Mýrdalnum 20. júní 2016 er rakið til þess að hemlar festivagns voru í afar bágbornu ástandi. Meira »

Grensásvegur 12 skoðaður enn frekar

07:52 Byggingarvinnustaðurinn við Grensásveg 12 er til skoðunar hjá Samiðn, sambandi iðnfélaga, vegna gruns um að brotið hafi verið á starfsmönnum hvað launakjör og önnur kjarasamningsbundin réttindi varðar. Um er að ræða erlenda starfsmenn. Meira »

Þrenn verðlaun á Stevie Awards

07:30 Inga Hlín Pálsdóttir, forstöðumaður ferðaþjónustu og skapandi greina hjá Íslandsstofu, hlaut þrenn verðlaun á Stevie Awards-verðlaunaafhendingunni sem haldin var í New York um síðustu helgi. Meira »

Þarf mögulega að endurskoða ferðaáætlun félagsins

07:30 Helgi Jóhannesson, hæstaréttarlögmaður og stjórnarmaður í Ferðafélagi Íslands, ræddi gönguleiðirnar um Öræfajökul á K100.   Meira »

Spá éljagangi og vindstrengjum

07:06 Fólk sem hyggur á ferðalög er hvatt til að kanna aðstæður á vegum hjá Vegagerðinni áður en lagt er af stað og fylgjast vel með veðurspám, en áfram geisar á landinu og vindhraðinn þennan morguninn verður allhvass. Meira »

Líkamsárás við Melgerði

06:22 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um líkamsárás við Melgerði á tólfta tímanum í gærkvöldi. Ráðist hafði verið á mann á sjötugsaldri er hann kom að mönnum inni á heimili sínu. Meira »

Gleymdi tönnunum á veitingastaðnum

06:12 Veitingahús við Austurstræti í miðborginni óskaði eftir aðstoð lögreglu um hálfsjöleytið í gærkvöldi þar sem að ölvaður viðskiptavinur hafði skilið gervitennur sínar eftir á borði veitingastaðarins er hann yfirgaf staðinn. Meira »

Ásókn í Vatnsmýrina

05:30 Félag tengt Róberti Wessman hefur selt hluta af svonefndum E-reit á Hlíðarenda í Reykjavík til leigufélagsins Heimavalla. Samkvæmt tillögu að skipulagi verður heimilt að reisa allt að 178 íbúðir á reitnum. Meira »

Bankarnir hafa greitt til Fjármálaeftirlitsins hátt í fimm milljarða á fimm árum

05:30 Síðastliðin fimm ár nemur heildarfjárhæð eftirlitsgjalds sem viðskiptabankanir þrír greiða til Fjármálaeftirlitsins samtals 4,7 milljörðum króna. Meira »

„Verra en við héldum“

05:30 „Vandamálið er umfangsmeira en ég hélt og við konur vissum almennt af. Þetta er verra en við héldum. Margar héldu að saga þeirra væri einstök og fannst ekki rétt að segja hana. En þegar þú sérð margar aðrar konur segja sína sögu áttarðu þig kannski betur á hversu umfangsmikið þetta er.“ Meira »

Greiðslur úr sjúkrasjóðum vaxa mikið

05:30 Greiðslur til launafólks úr sjúkrasjóðum stéttarfélaga hafa aukist verulega á þessu ári.   Meira »

Einfalt að leiðrétta þessi mistök

05:30 Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra segir að engin undanþáguákvæði séu fyrir hendi, sem hægt er að beita, til þess að víetnamska stúlkan, Chuong Le Bui, sem býr á Íslandi og er í matreiðslunámi, geti dvalið hér þar til lögum hefur verið breytt. Meira »

Mátturinn eða dýrðin - Greinaflokkur

Skrifstofugámar til sölu
Björgunarsveitin Suðurnes er með 3 vel farna skrifstofugáma til sölu. Upplýsinga...
www.skutla.com sendibílar 867-1234
Rafknúin tröpputrilla fyrir ísskàpinn, þvottavélina, þurrkarann o.fl. Skutl, vör...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...