Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Kennari Huldu Bjarkar sýknaður

13:49 Leiðbeinandi Huldu Bjarkar Þóroddsdóttur, sem lést í svifvængjaflugi í Sviss fyrir þremur árum, var í vikunni sýknaður af ákæru um manndráp af gáleysi. Málaferlin hafa verið ekkli og fjölskyldu hennar erfið og var niðurstaðan áfall. Systir Huldu Bjarkar ræddi við blaðamann mbl.is um málið. Meira »

Halla kaus í Smáranum

13:27 Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi kaus í Smáranum í Kópavogi í dag um klukkan 13:00. Hún mætti á kjörstað ásamt eiginmanni sínum Birni Skúlasyni. Meira »

Tíst um forsetakosningarnar

13:02 Forsetakosningar eru í dag og landsmenn hafa að sjálfsögðu tjáð sig um þær á samfélagsmiðlinum Twitter. Þar kennir ýmissa grasa eins og sjá má hér fyrir neðan. Einn kjósandi veltir til að mynda fyrir sér hversu lengi megi vera í kjörklefanum vegna valkvíða og annar kvartar yfir hönnuninni á kjörseðlinum. Meira »

Merkisdagur sem sýna á virðingu

12:21 „Mér finnst kjördagur merkilegur dagur í lífi okkar og við megum alls ekki hætta að kjósa. Unga fólkið á að nota kosningarétt sinn því það getur stjórnað með því að kjósa,“ segir Erna Kristinsdóttir, íbúi á Seltjarnarnesi. Meira »

Undirbúa tónleikana á Esjunni

12:19 Tónleikar fara fram í dag klukkan 14:00 á Esjunni þar sem hljómsveitin Gus Gus mun skemmta áhorfendum. Það er fjarskiptafyrirtækið Nova sem stendur fyrir atburðinum. Undirbúningur hefur verið í gangi undanfarinn sólarhring fyrir tónleikana. Meira »

Ástþór kaus í Hagaskóla

11:55 Forsetaframbjóðandinn Ástþór Magnússon kaus á tólfta tímanum í dag í Hagaskóla í Reykjavík vegna forsetakosninganna.   Meira »

Brotamenn í fíkniefnasamkvæmi

11:44 Kvörtun barst lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu um klukkan sex í morgun vegna hávaða frá íbúð í Vesturbæ Reykjavíkur. Þar reyndist fíkniefnasamkvæmi vera í gangi með þekktum brotamönnum samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni. Meira »

Seltirningar áhugafólk um þjóðmál

11:54 „Þeir sem búa á Seltjarnarnesi eru áhugafólk um þjóðmál og vita að það skiptir máli að nýta atkvæðisrétt sinn,“ segir Pétur Kjartansson, formaður yfirkjörstjórnar á Seltjarnarnesi. Íslend­ing­ar ganga að kjör­borði í dag og velja 6. for­seta ís­lenska lýðveld­is­ins. mbl.is leit við í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi og tók púlsinn á fólki. Meira »

Kjörsókn kl. 11 í morgun

11:41 Fyrstu kjörstaðir vegna for­seta­kosn­ing­anna opnuðu klukk­an níu í morg­un. Á kjör­skrá eru 245.004 kjós­end­ur og kosið er í sex kjördæmum. Meira »

Davíð kaus í Hagaskóla

11:29 Davíð Oddsson forsetaframbjóðandi kaus í morgun um klukkan ellefu í Hagaskóla í Reykjavík. Hann mætti á kjörstað ásamt eiginkonu sinni Ástríði Thorarensen. Meira »

Leitað að Héðni í alla nótt

11:13 Björgunarsveitafólk var að störfum í alla nótt á Akureyri og í nágrenni við leit að Héðni Garðarssyni en án árangurs. Engar vísbendingar hafa borist um ferðir hans eftir kl. 9 í gærmorgun. Meira »

Sundlaugargestir kvörtuðu yfir dróna

11:12 Sundlaugargestir í Laugardalslaug kvörtuðu til lögreglu um klukkan níu í morgun yfir dróna sem flogið var yfir laugarsvæðið.  Meira »

Jarðskjálfti í Bárðarbunguöskjunni

11:08 Jarðskjálfti af stærð 3,5 varð í dag klukkan 7:19 í sunnanverðri Bárðarbunguöskjunni samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Engir eftirskjálftar hafa mælst í kjölfarið. Meira »

Hvar áttu að kjósa?

10:36 Fyrstu kjörstaðir vegna forsetakosninganna opnuðu klukkan níu í morgun en allar helstu upplýsingar um kosningarnar má finna á kosningavef innanríkisráðuneytisins, Kosning.is. Þar á meðal hvar fólk á að kjósa eftir því hvar það er með lögheimili. Meira »

Samtals 2.108 útskrifaðir í dag

08:50 Samtals útskrifast 2.108 kandídatar úr grunn- og framhaldsnámi við Háskóla Íslands í dag. Tvær athafnir fara fram í Laugardalshöll í Reykjavík, önnur fyrir kandídata úr framhaldsnámi, sem hefst klukkan 10:30, og hin fyrir kandídata úr grunnnámi, sem hefst klukkan 14:00. Meira »

Andri Snær kaus í MS

10:59 Forsetaframbjóðandinn Andri Snær Magnason mætti í Menntaskólann við Sund upp úr klukkan hálfellefu og kaus í forsetakosningunum sem fram fara í dag. Andri var þar mættur ásamt eiginkonu sinni Margréti Sjöfn og börnum þeirra. Meira »

Guðni kaus á Seltjarnarnesi

10:17 Guðni Th. Jóhannesson mætti ásamt eiginkonu sinni og börnum í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi um klukkan 10 og kaus í forsetakosningunum. Þjóðin kýs í dag sjötta forseta lýðveldisins. Meira »

Viðrar vel til góðrar þátttöku

08:18 Útlit er fyrir hæglætisverður í dag þegar nýr forseti verður kjörinn. Veðurstofan spáir hægri suðlægri átt og lítilli vætu. Víða verður þó skýjað. Meira »
Guðmundssynir Málningarþjónusta
Getum bætt við okkur verkum. í Inni og útimálun vönduð vinnubrögð tilboð e...
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
FASTEIGNAVIÐHALD
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
...
Útboð 20352
Tilboð - útboð
ALÞINGI - NÝBYGGING ...
Skiljuvatnslögn
Tilboð - útboð
ONVK-2016-13/ 25.06.2016 ONV 2014/04 / ...