Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Flokksþing ákveðið í kvöld?

16:40 Hægt er að taka ákvörðun um flokksþing Framsóknarflokksins með tvennum hætti. Annars vegar samkvæmt ákvörðun miðstjórnar sem er hin hefðbunda leið og hins vegar ef meirihluti kjördæmisþinga flokksins fer fram á það. Meira »

Sendir Renzi samúðarkveðjur

16:25 Forsætisráðherra Íslands hefur sent Matteo Renzi, forsætisráðherra Ítalíu, samúðarkveðjur frá ríkisstjórninni og íslensku þjóðinni vegna gríðarmikillar eyðileggingar og mannfalls af völdum jarðskjálftans á Ítalíu í gær. Meira »

Háskólarnir skildir eftir

15:55 Ekki er hægt að fresta lengur aukinni fjárfestingu í háskólastiginu á Íslandi, að sögn Jóns Atla Benediktssonar, rektors Háskóla Íslands. Á ársfundi skólans í dag sagði hann fimm ára fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar gífurleg vonbrigði því háskólarnir væru skildir eftir þegar kæmi að uppbyggingu innviða. Meira »

Embætti umboðsmanns neytenda verði stofnað

15:40 Þingsályktunartillaga um fjögurra ára áætlun um ýmis mál til hagsbóta fyrir neytendur hefur verið lögð fram á Alþingi. Þar er meðal annars lagt til að stofnað verði nýtt embætti umboðsmanns neytenda sem hafi mjög skýrt og afmarkað hlutverk. Meira »

Unnur Brá í fæðingarorlof

15:27 Forseti Alþingis, Einar K. Guðfinnsson, tilkynnti við upphaf þingfundar í dag að Unnur Brá Konráðsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, gæti ekki sótt þingfundi á næstunni þar sem hún hefði hafið töku fæðingarorlofs. Meira »

PCC „fórnarlamb“ í kærumáli

15:20 Stjórn PCC BakkiSilicon hf. harmar stöðuna sem upp er komin á Bakka og varðar stöðvun framkvæmda á vegum Landsnets sem valdið getur umtalsverðu fjárhagstjóni fyrir PCC BakkiSilicon verði ekki fundin lausn sem fyrst á þeirri stöðu sem komin er upp. Þetta kemur fram í tilkynningu frá PCC. Meira »

Sýna mynd af heimsókn Danakonungs

15:15 Danska kvikmyndastofnunin hefur fært hreyfimynd af heimsókn Friðriks VIII konungs Danmerkur til Íslands árið 1907 á tölvutækt form, þannig að efnið verði aðgengilegt almenningi. Mynd sem sýnir heimsókn konungsins og fylgdarlis til Akureyrar, verður sýnd í fyrsta skipti hér á landi á sjónvarpsstöðinni N4 í kvöld. Meira »

Endamörk í fjölgun nemenda

15:20 Fjármögnun háskóla á Íslandi sem byggist á að fjölga nemendum er komin að endamörkum og óumflýjanlegt er að taka afstöðu til breytinga á henni á næstum árum. Þetta sagði Illugi Gunnarsson, menntamálaráðherra, á ársfundi Háskóla Íslands í dag. Nauðsynlegt sé að auka fjárframlög til háskólanna. Meira »

Herdís sækist eftir 5. sætinu

14:52 Herdís Anna Þorvaldsdóttir gefur kost á sér í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík sem fer fram 3. september næstkomandi. Hún sækist eftir 5. sæti á lista flokksins samkvæmt framboðstilkynningu. Meira »

Kosið um þrektæki, hundagerði og aparólu

14:44 Í dag hófst kosning í verkefninu Okkar Kópavogur, en þar eru settar fram 100 hugmyndir í fimm hverfum bæjarins og geta íbúar Kópavogs kosið í hvaða verkefni 200 milljóna potti verður varið. Meðal þeirra verkefna sem eru í boði eru uppsetning á þrektækjum á nokkrum stöðum, hundagerði og aparóla. Meira »

Endurreisn hafi forgang

14:26 ASÍ lýsir sig mótfallið hugmyndum Samtaka atvinnulífsins sem vilji fá tryggingagjald lækkað enn frekar. ASÍ hafnar slíkum hugmyndum þar til Fæðingarorlofssjóður endurheimtir þær skerðingar sem hann varð fyrir árið 2014. Meira »

Halli á rekstri Háskóla Íslands

14:12 Þrátt fyrir að framlög úr ríkissjóði til Háskóla Íslands hafi aukist um milljarð króna á milli ára varð 130 milljón króna halli á rekstri hans í fyrra, samkvæmt ársreikningi hans. Útgjöld háskólans jukust um tæpa tvo milljarða króna á milli ára, að stórum hluta vegna aukins launakostnaðar. Meira »

Féll niður af handriði í FSu

13:53 Sautján ára piltur féll nokkra metra niður af handriði í Fjölbrautaskóla Suðurlands, FSu, í gær þar sem hann sat á svölum á annarri hæð. Meira »

18 mánaða fangelsi fyrir árás í strætó

12:45 Maður hefur í Héraðsdómi Reykjaness verið dæmdur í 18 mánaða fangelsi fyrir líkamsárás sem hann framdi í strætisvagni í júlí 2015. Málið gegn manninum var sameinað öðru máli og nær dómurinn jafnframt yfir þjófnað, rán og nytjastuld. Meira »

Bryndís stefnir á fjórða sætið

12:15 Bryndís Haraldsdóttir, bæjarfulltrúi í Mosfellsbæ, hyggst gefa kost á sér í 4. sæti í prófkjöri sjálfstæðismanna í Suðvesturkjördæmi sem fram fer 10. september vegna þingkosninganna í haust. Meira »

Fengu greiddar skaðabætur frá Primera

13:28 Flugfélagið Primera Air þarf að greiða farþegum bætur sem nema 400 evrum á farþega vegna sólarhringsseinkunar sem varð á flugi félagsins frá Tenerife í ágúst á síðasta ári. Þetta staðfestir lögfræðingur hjá innanríkisráðuneytinu, en niðurstaða úrskurðarnefndar er samhljóða ákvörðun Samgöngustofu á síðasta ári. Meira »

Nafn mannsins sem lést á Hvammstanga

12:30 Minningarstund verður haldin í Hvammstangakirkju í kvöld vegna manns á sextugsaldri sem lést eftir að bíll hans fór sjóinn við höfnina á Hvammstanga í gær. Meira »

Smalaði en braut ekki reglur

12:03 Þórður Guðsteinn Pétursson, sem hafnaði í efsta sæti í prófkjöri Pírata í Norðvesturkjördæmi smalaði fólki og fékk það til að kjósa sig en braut ekki gegn prófkjörsreglum kjördæmaráðs Pírata á Norðvesturlandi. Reglan, sem bannar kosningasmölun, tók ekki gildi fyrr en eftir að smölunin átti sér stað. Meira »
stálstólar nýklæddir gæða stólar
er með nokkra gæða stálstóla nýtt áklæði á 15,500 kr stykkið sími 869-2798...
Gæludýrakerra til sölu á 35.000 kr
Frábær 4 hjóla gæludýrakerra. Sterk, traust og góð! Með kerruni fylgir dýna og ...
Infrarauður Saunaklefi 60.000 kr afsláttur 299.000
Fyrir 3-4 1 stk eftir. -Interior Wood:Hemlock -Exterior Wood: Hemlock -Inf...
EINN EIGANDI LANGÖMMUBÍLLINN TIL SÖLU.Toyota Corolla
EINN EIGANDI LANGÖMMUBÍLLINN TIL SÖLU.Toyota Corolla árg. 2004 Ekin: 53,000,- vé...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Félagsvist með vinningum kl. ...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...