Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Kajakræðararnir heilir á húfi

Í gær, 22:54 Tveimur kajakræðurum sem leitað var að í kvöld við mynni Þjórsár hefur verið bjargað heilum á húfi um borð í þyrlu Landhelgisgæslunnar. Auk tveggja þyrla Gæslunnar tóku 45 björgunarsveitarmenn af Suðurlandi, úr Vestmannaeyjum og frá Reykjavík þátt í leitinni. Meira »

Bilun í textavél líklega ástæðan

Í gær, 22:37 Talið er að bilun í textavél hafi valdið því að kvöldfréttir Ríkisútvarpsins hófust ekki á réttum tíma í kvöld heldur tuttugu mínútum síðar. Fram kemur á vef Ríkisútvarpsins að tæknimenn hafi í kvöld kannað hvað kunni að hafa farið úrskeiðis. Meira »

Víðtæk leit að kajakræðurum

Í gær, 22:22 Víðtæk leit stendur yfir að tveimur kajakræðurum við mynni Þjórsár. Björgunarsveitir af Suðurlandi og úr Vestmannaeyjum taka þátt í leitinni ásamt sjö sérhæfðum björgunarsveitarmönnum af höfuðborgarsvæðinu auk þyrlu Landhelgisgæslunnar. Meira »

Krapasnjór í kortunum í nótt

Í gær, 22:14 Vegir eru að mestu auðir um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Þó er hálka á Dynjandis- og Hrafnseyrarheiði en hálkublettir á Öxi og Mjóafjarðarheiði. Meira »

Hafði komið sér fyrir í yfirgefnu húsi

Í gær, 20:53 Töluverður viðbúnaður var vegna tilkynningar um innbrot í hús við Keilugranda í Reykjavík á áttunda tímanum í kvöld. Var mikið lögreglulið sent á staðinn og þar á meðal sérsveit. Ástæða þess var að allur tiltækur mannskapur var sendur á staðinn og þar á meðal var sérsveitarbíll. Meira »

Söngröddin í formalíni í 40 ár

Í gær, 20:45 Gítarleikarinn Björn Thoroddsen eða Bjössi Thor og Laufið gefa út eins lags plötu eftir helgi og þá skilur leiðir á ný.  Meira »

Boðið að þræða sig upp stigann

Í gær, 20:03 Gróttuviti lifnaði við í dag þegar fjörleg balkantónlist hljómaði innan veggja hans og klifurmeistarar léku listir sínar utan á honum. Meira »

Sungu í Bárubúð fyrir 100 árum

Í gær, 20:14 Þeir voru verslunarmenn, klæðskerar, rakari, bólstrari, bakari, gullsmiður, vélstjóri, prentari, málari og pípari, sem fylltu hóp þeirra 20 ungu manna sem stofnuðu kór fyrir heilli öld. Í þeim hópi var Vestfirðingur, Skagfirðingar og Sunnlendingar. Og enn syngur kórinn, þó úr öðrum börkum berist söngurinn. Meira »

Vann tvær milljónir króna

Í gær, 19:47 Tveir lottóspilarar unnu tæplega 320 þúsund krónur í lottói kvöldsins en aðalvinningurinn upp rúmar 14,5 milljónir króna gekk ekki út að þessu sinni. Annar vinningsmiðinn var keyptur í áskrift en hinn á Akureyri. Meira »

Útsending Ríkisútvarpsins komin í lag

Í gær, 19:22 Kvöldfréttatími Ríkisútvarpsins sem hefjast átti klukkan 19:00 hefur ekki hafist enn en fram kemur á fréttavef þess að ástæðan sé tæknibilun. Meira »

Munum hafa frjálsari hendur

Í gær, 18:20 „Við erum spennt fyrir kosningunum, en tökum engu sem gefnu,“ segir Mark Field, þingmaður breska Íhaldsflokksins, en hann var staddur hér á landi í síðustu viku. Field er einn af varaformönnum flokksins og sinnir sérstaklega alþjóðatengslum hans. Meira »

Fleiri dagar vegna dræmrar veiði

Í gær, 17:35 Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra hefur ákveðið að fjölga veiðidögum á grásleppuvertíð úr 36 í 46 samkvæmt tilkynningu frá atvinnuvegaráðuneytinu. Verður það gert með reglugerð sem tekur gildi miðvikudaginn 3. maí. Meira »

„Afsakið, geturðu hjálpað mér?“

Í gær, 17:00 „Afsakið, afsakið, geturðu hjálpað mér?“ sagði maðurinn sem beraði sig fyrir framan unga konu í sameigninni á stúdentagörðunum í Lindargötu og bað hana um að fróa sér. Íbúum hefur reynst erfitt að koma í veg fyrir að maðurinn dvelji í sameigninni í óleyfi. Meira »

Vegir auðir með undantekningum

Í gær, 15:48 Vegir eru að mestu auðir um allt land samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni. Þó er hálka á Dynjandis- og Hrafnseyrarheiði en snjóþekja á Öxi og hálkublettir á Breiðdalsheiði og Mjóafjarðarheiði. Meira »

Á annað hundrað biðu eftir skópari

Í gær, 15:07 Hátt í tvö hundruð manns biðu fyrir utan verslunina Húrra Reykjavík við Hverfisgötu í nótt til að geta geta keypt nýju útgáfuna af Yeezy-skónum frá Adidas. Mikil eftirvænting er eftir skónum sem eru seldir í mjög takmörkuðu upplagi á heimsvísu. Meira »

Ferðaþjónustan veðjar á Kársnes

Í gær, 16:30 Hönnun nýrrar brúar yfir Fossvog gæti hafist á næsta ári ef áætlanir ganga eftir. Brúin mun tengja saman Kópavog og Reykjavík og stefnt að því að almenningsvagnar aki yfir brúna ásamt gangandi og hjólandi umferð. Meira »

Mæðgur töfruðu saman listaverk

Í gær, 15:30 Mæðgurnar Margrét Lóa og Viktoría höfðu aðeins eina viku til að gera fimmtíu afmælisbækur, í tilefni af hálfrar aldar afmæli þeirrar fyrrnefndu. Það var mikill sprettur og svefnlausar nætur, en allt tókst að lokum. Mamma ljóðskreytti myndir dóttur, las upp úr handgerðri bókinni í afmælinu og gaf gestum bækurnar. Meira »

Frumsýna myndina um Geirfinnsmál

Í gær, 14:56 Heimildamyndin Out of thin air sem fjallar um Guðmundar- og Geirfinnsmálin verður heimsfrumsýnd á stærstu heimildaþáttahátíð Kanada, HotDocs, á mánudag, 1. maí. Meira »
VIÐHALD FASTEIGNA
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Til sölu 4stk dekk 275/65x18r
Til sölu 4stk Goodyear Wrangler 275/65x18r dekk undan Mitsubishi Pajero. Góð...
Borðstofuhúsgögn
Borðstofuhúsgögn Óska eftir að kaupa borðstofuhús-gögn úr tekki. Upplýsingar í s...
Múrari
Múrari: Lögg. múrarameistari getur bætt við sig verkefnum, múrverk, flísalagnir,...
 
M helgafell 6017032511 iv/v sf
Félagsstarf
? HELGAFELL 6017032511 IV/V SF Mynd...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Ráðstefna
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda ENDURSK...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...