Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hönnun og húsgögn í Hörpu

17:43 Það er mikið um að vera í Hörpu í tengslum við Hönnunarmars. Í dag opna tvær sýningar: annarsvegar sýna húsgagnaframleiðendur þversnið af því sem verið er að gera í íslenskri húsgagnaframleiðslu og íslenskir arkitektar standa fyrir sýningunni Virðisaukandi arkitektúr þar sem verðlaunatillögur af ýmsu tagi eru til sýnis. Meira »

Gæti orðið hvati að fleiri árásum

17:38 „Ein af hættunum við árásir sem eru líkar þeirri sem gerð var í London í gær er að hún gæti orðið hvati að fleiri árásum, ekki endilega í Bretlandi heldur annars staðar í Evrópu,“ segir Brynja Huld Óskarsdóttir sem starfar sem hryðjuverkasérfræðingur hjá áhættugreiningarfyrirtæki í London. Meira »

Vilja síst selja Landsbankann

17:12 Um 30% Íslendinga eru hlynntir því að ríkið selji hlut sinn í Arion banka samanborið við 24% sem töldu rétt að ríkið seldi hlut sinn í Íslandsbanka. Aðeins 13% voru aftur á móti hlynntir því að selja hlut ríkisins í Landsbankanum. Meira »

Byrjað að sópa götur og stíga

16:34 Byrjað var að sópa götur og stíga í Reykjavík í dag og er það samkvæmt áætlun um hreinsun. Fjölförnustu leiðirnar verða hreinsaðar fyrst en það eru allar stofnbrautir og tengigötur, sem og helstu göngu- og hjólastígar. Meira »

Kristján ráðinn framkvæmdastjóri LF

16:29 Kristján Þ. Davíðsson hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Landssambands fiskeldisstöðva (LF). Kristján tekur við starfi af Höskuldi Steinarssyni sem lætur af störfum að eigin ósk til að vinna að uppbyggingu nýs fyrirtækis sem sinna mun þjónustu við fiskeldisfyrirtækin hér á landi. Meira »

Ursus ehf. tapaði í Hæstarétti

15:47 Hæstiréttur hefur staðfest dóm Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem Seðlabanki Íslands og Eignasafn Seðlabanka Íslands ehf. voru sýknuð af tæplega tveggja milljarða króna kröfu félagsins Ursus ehf. sem er í eigu fjárfestisins Heiðars Guðjónssonar. Meira »

Aukið viðbúnaðarstig vegna fuglaflensu

15:23 Viðbúnaðarstig vegna varna gegn fuglaflensu hefur verið aukið. Það þýðir að allir fuglar í haldi þurfa tímabundið að vera haldnir í yfirbyggðum gerðum þar sem villtir fuglar komast ekki inn eða í fuglaheldum húsum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Matvælastofnun. Meira »

Hafa áhyggjur vegna fjölgunar sjúklinga

15:27 Stjórn læknaráð Landspítala segist lýsa yfir áhyggjum af húsnæðismálum Landspítalans og því umhverfi sem starfsfólki og sjúklingum Landspítalans er boðið upp á. Segir stjórnin að viðvarandi húsnæðisþrengsli og mikið álag hafi ríkt lungann af síðustu tveimur árum og ekki sjái fyrir endann á því. Meira »

Ekki gert ráð fyrir tveimur mömmum

15:19 Unglingar sem eiga tvær mömmur eða tvo pabba áttu erfitt með að svara spurningum í forprófi PISA-prófsins á dögunum þar sem spurt var út í fjölskylduhagi, þar á meðal menntun og störf mömmu og pabba. Meira »

Óvenjulegar kröfur hjá sýslumanni

14:49 „Reynsla af frjósemisleiðbeiningum til bænda“ er ein af þeim kröfum sem gerðar eru til stefnuvotta hjá sýslumannsembættinu á Suðurlandi í atvinnuauglýsingu sem birtist í Bændablaðinu sem kom út í morgun. Verður það að teljast nokkuð óvenjuleg krafa. Meira »

Hefjast handa við mislæg gatnamót

13:59 Fyrsta skóflustungan að framkvæmdum við ný mislæg gatnamót Reykjanesbrautar og Krýsuvíkurvegar var tekin í dag.  Meira »

Myndsímasamband fyrir ferðamenn

13:59 Beint myndsímasamband er komið á milli upplýsingamiðstöðvar ferðamála í menningarhúsinu Hofi á Akureyri og SafeTravel verkefnisins sem Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur umsjón með í Reykjavík. Með þessu er ætlunin að auðvelda ferðafólki á Akureyri að nálgast margvíslegar og mikilvægar upplýsingar. Meira »

Fólk vart um sig eftir árásina

13:25 „Fólk er slegið og í neðanjarðarlestinni í morgun þá var þögn,“ segir Atli Már Sigurðsson, staðgengill sendiherra Íslands í Bretlandi. Sendiráð Íslands er ekki langt frá Westminster, þar sem fjórir léstust og yfir 40 slösuðust er maður ók inn í hóp fólks Meira »

„Þyngra en tárum taki“

12:12 Tekist var á um samgönguáætlun á Alþingi í dag en þingmenn stjórnarandstöðunnar lýstu mikilli óánægju með niðurskurð á þeirri áætlun sem samþykkt var á þingi í október síðastliðnum. Meira »

Stefnir ekki að einkavæðingu

11:31 Óttarr Proppé heilbrigðisráðherra fullyrti í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi í morgun að hann væri ekki búinn að skrifa undir leyfi til Klíníkurinnar um sjúkrahúsrekstur. Meira »

Eldur í svölum við Langholtsveg

13:01 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út um níuleytið í morgun eftir að eldur kom upp á svölum húss við Langholtsveg.  Meira »

Óvissuástand í Ólafsfjarðarmúla

12:03 Lýst hefur verið yfir óvissuástandi í Ólafsfjarðarmúla að sögn lögreglunnar á Siglufirði. Á vef Vegagerðarinnar segir að vegna hlýnandi veðurs sé aukin snjóflóðahætta á Sigurfjarðarvegi og í Ólafsfjarðarmúla. Meira »

Farbann vegna meintra skattabrota

11:20 Karlmaður hefur verið úrskurðaður í farbann til 14. apríl vegna rannsóknar héraðssaksóknara á meintu skattalagabroti hans. Hefur embættið kyrrsett eignir í eigu mannsins, móður hans og fyrirtækis sem er í rannsókn upp á um 180 milljónir króna. Meira »
NUDD- LÁTTU DEKRA VIÐ ÞIG.
HEITIR STEINAR OG OLIA- STURTA OG HANDKLÆÐI Á STAÐNUM NUDD GEFUR SLÖKUN OG...
ICELANDIC - ÍSLENSKA f. ÚTLENDINGA--ENGLISH f. foreigners- ENSKA f. fullorðna
Byrja//Start: 6/3, 3/4, 1/5, 25/5, 26/6, 21/8, 11/9, 9/10 :. 4 vik/weeks x 5 dag...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl 9. Morg...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Ársfundur Eftirlaunasjóður starfsman...
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboðs...