Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Síðasta systkinið á Kvískerjum kvatt

07:37 Hálfdán Björnsson á Kvískerjum var borinn til grafar frá Hofskirkju í Öræfum á laugardag. Prestur var sr. Gunnar Stígur Reynisson en fjölmenni var við útförina, sem fór fram í blíðskaparveðri. Meira »

Von á „sýnishorni af vetri“ í vikunni

07:34 Búast má við vestanstrekkingi, 8-15 m/s á landinu í dag, en þó má gera ráð fyrir að yfirleitt verði hægari vindur norðanlands. Víða má búast við snjóéljum og verður hiti um frostmark. Spá Veðurstofunnar gerir þó ráð fyrir „sýnishorni af vetri“ síðar í vikunni. Meira »

Brutust inn í blokkaríbúð í Breiðholti

06:12 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um innbrot í blokkaríbúð í Breiðholtinu um fjögurleytið í nótt. Ekki var búið í íbúðinni þar sem verið er að standsetja hana, en tveir menn sem voru í annarlegu ástandi voru handteknir á staðnum og vistaðir í fangageymslu vegna rannsóknar málsins. Meira »

Vel skipulögð innbrot

05:49 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu bárust 694 tilkynningar um hegningarlagabrot í janúar síðastliðnum, sem gerir um 22 tilkynningar á dag. Meira »

Eddan smíðuð hjá FNV

05:41 Eddan, íslenska kvikmynda- og sjónvarpsverðlaunahátíðin, fer fram í beinni útsendingu á Hilton Nordica hótelinu sunnudagskvöldið 26. febrúar næstkomandi. Meira »

Geri grein fyrir álagningu

05:39 Fjármálaeftirlitið hefur komið því á framfæri á heimasíðu sinni að engin sérstök lög eða reglur eru til um gjaldtöku vegna þjónustu fjármálafyrirtækja, eða svokölluð þjónustugjöld. Meira »

Andlát: Snæbjörg Snæbjarnardóttir

05:30 Snæbjörg Snæbjarnardóttir, óperusöngkona, söngkennari og kórstjóri, lést fimmtudaginn 16. febrúar síðastliðinn, 84 ára að aldri. Meira »

Bændur virði samningana

05:34 Bændasamtök Íslands og Starfsgreinasambandið sendu nýverið frá sér sameiginlega yfirlýsingu vegna fréttaflutnings um að bændur spöruðu sér yfir hundrað milljónir króna á ári með því að ráða fólk í sjálfboðaliðastörf. Meira »

Kerfislægir veikleikar enn til staðar

05:28 Ásgeir Jónsson, dósent við HÍ og deildarstjóri hagfræðideildar, segir að á Íslandi hafi umfjöllunin um hrunið verið mjög tengd við tiltekna einstaklinga en skort samhengi við það sem var að gerast í umheiminum. Meira »

Meiðsli mjög tíð hjá ballettdönsurum

05:23 Um 60% íslenskra ballettdansara hafa orðið fyrir meiðslum vegna slysa og 63% orðið fyrir álagsmeiðslum.   Meira »

Haldið til hafs á ný

05:20 Ekki leið á löngu eftir að niðurstaða atkvæðagreiðslu um nýjan kjarasamning sjómanna lá fyrir að fyrstu fiskiskipin héldu til sjós. Verkbanni á vélstjóra og línumenn var aflétt aðfaranótt laugardags og nýttu þeir tímann í gær og í fyrradag til að búa togarana til veiða. Meira »

Deiluaðilar risu undir ábyrgð

Í gær, 23:16 „Deiluaðilar risu undir þeirri ábyrgð sem þeim er falin. Samninganefndum sjómanna og útgerðanna má hrósa sérstaklega þess vegna,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sjávarútvegsráðherra í kjölfar þess að sjómenn samþykktu samninga samninganefnda sjómanna og útgerða naumlega í atkvæðagreiðslu. Meira »

200 þúsund í sekt vegna barnakláms

Í gær, 22:47 Héraðsdómur Norðurlands eystra dæmdi á föstudaginn einstakling til að greiða 200 þúsund krónur í sekt fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft í vörslum sínum myndir og myndskeið af börnum sem sýnd voru á kynferðislegan og klámfenginn hátt. Meira »

„Tæpt en þetta hafðist“

Í gær, 21:40 Valmundur Valmundsson, formaður Sjómannasambands Íslands, segir niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar leggjast vel í sig, en sjómenn samþykktu fyrr í kvöld nýjan kjarasamning með 52,4% atkvæða. Meira »

„Mikill léttir“

Í gær, 21:16 Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, segir þau mjög ánægð með að sjómenn hafi samþykkt nýjan kjarasamning. Meira »

10 til 15 skip þegar farin á miðin

Í gær, 22:24 Strax og ljóst var hver niðurstaða atkvæðagreiðslu sjómanna um nýjan kjarasamning var nú í kvöld hófu fiskiskip að halda úr höfn víðs vegar um landið. Samkvæmt upplýsingum frá tilkynningarskyldunni hjá Landhelgisgæslunni hafa þegar 10-15 skip tilkynnt sig inn á leið á miðin. Meira »

„Nú fara menn bara á sjó“

Í gær, 21:31 „Ég er gríðarlega sáttur með niðurstöðuna en það veldur mér vonbrigðum hvað það var lítil þátttaka.“ Þetta segir Gunnþór Ingvason, forstjóri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað. Fyrr í kvöld var tilkynnt um að sjómenn hefðu samþykkt nýjan kjarasamning með 52,4% atkvæða gegn 46,9%. Meira »

Eldur í gististað í Lækjargötu

Í gær, 21:14 Eldur kom upp í Centric Guesthouse í Lækjargötu núna á níunda tímanum í kvöld. Tilkynnt var um eld og reyk út um glugga gististaðarins og var allt lið slökkviliðsins á tveimur stöðum sent á staðinn. Meira »
UNDIR ÞESSU MERKI SIGRAR ÞÚ. Hálsmen úr
silfri 6.900- kr gulli 49.500-. (silfur m. demanti 11.500- gull m. demanti 55....
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
HÚSAVIÐGERÐIR
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Lausafjáruppboð
Nauðungarsala
Uppboð Eftirtalin ökutæki verða boðin ...
Staður og stund
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Deiluskipulag
Tilboð - útboð
Auglýsing Deiliskipulagsbrey...