Hvaðan kemur þessi bolludagur?

Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir ...
Margir taka bolludaginn alvarlega og setja sér metnaðarfull neyslumarkmið. Aðrir bara njóta. mbl.is/Styrmir Kári

Börnin í leikskólanum Furuskógi voru önnum kafin við að gæða sér á bollum þegar ljósmyndara mbl.is bar þar að garði síðdegis. Vísast hafa bollur runnið glatt ofan í margan Íslendinginn þegar bolludagurinn var haldinn hátíðlegur um allt land í dag.

Óttar Sveinsson framleiðslustjóri Bakarameistarans sagði í samtali við mbl.is að bollusalan hefði gengið gríðarvel.

„Ég er bara að klára síðustu bollurnar núna. Það er fullt niðri á borðum og svo er ég að taka núna restina af bollunum mínum. En svo á ég á engar eftir. Ég vona að það gangi, klukkan er nú orðin fimm,“ sagði Óttar glaður í bragði fyrr í dag.

„Með þessu magni í dag og því sem við höfum framleitt undanfarna viku þá erum við að tala um í kringum fimmtíu þúsund bollur.“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu.
Krakkarnir á leikskólanum Furuskógi bíða þolinmóð eftir góðgætinu. mbl.is/Styrmir Kári

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið“

Óttar er 58 ára og byrjaði 16 ára í bakstri. Hann hefur því starfað í geiranum í 42 ár og getur borið vitni um þróun bollanna á þeim tíma.

„Fyrst var það bara vínarbrauðsdeigið sem var notað í þetta. Svo fóru menn í gerbollur sem voru aðeins öðruvísi unnar. Síðan komu þessar vatnsdeigsbollur og þegar þær byrjuðu að detta inn þá tikkuðu þær alltaf ofar og ofar í sölu. Nú eru þær orðnar svona 75-80% af sölunni.“

Þá segir hann tegundum hafa fjölgað á sama tíma.

„Það er verið að leika sér með alls konar brögð. Langvinsælast er bara rjómi með súkkulaðilokinu. Svo eru það bollurnar með rommbragðinu, nutella-bollur, karmellubollur að ógleymdri vínarveislubollunni eins og við köllum hana.

Hún er úr vínarbrauðsdegi, sætur vanillurjómi inn í með rjómanum og núggati sprautað ofan á rjómann. Lokið ofan á það, spænir þar ofan á og svo toppað með smá flórsykri.“

Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en ...
Klassíska bollan með glassúr og rjóma er enn vinsælust en samsetningum fjölgar ár frá ári. mbl.is/Styrmir Kári

Hver er þessi bolludagur?

Vert er að rekja uppruna bolludagsins við þetta tilefni.

Flengingar og bolluát berast líklega til Íslands fyrir dönsk eða norsk áhrif á síðari hluta 19. aldar, líklega að frumkvæði þarlendra bakara sem settust hér að. Þetta kemur fram í grein Wikipedia um bolludaginn, sem unnin er eftir heimildum úr Sögu daganna, eftir Árna Björnsson þjóðháttafræðing.

„Heitið bolludagur er ekki þekkt fyrr en eftir aldamót og mun orðið til hérlendis. Upphaflega bárust siðirnir að slá köttinn úr tunnunni og að marsera í grímubúningum frá Danmörku fyrir 1870 en lagðist víðast hvar af eftir aldamótin,“ segir á Wikipedia.

Bolludagur skipt um hlutverk við öskudag

 „Þessir siðir héldust samt áfram á Akureyri en 1915 færðust þeir yfir á öskudaginn og hafa síðan smám saman breiðst þaðan út aftur sem öskudagssiðir. Heitið bolludagur sést fyrst á prenti 1910 en annars var dagurinn oft kallaður flengingardagur.“

Bolludagur og öskudagur hafa að nokkru leyti skipt um hlutverk samkvæmt umfjöllun vísindavefs Háskóla Íslands. Segir þar að lengi vel hafi þessi mánudagur verið hefðbundinn frídagur barna í skólum. Tíðkast hafi þá víða um landið að „marséra“ í grímubúningum og að slá köttinn úr tunnunni, seint á 19. öld.

Bara eina í viðbót...
Bara eina í viðbót... mbl.is/Styrmir Kári

Trésverð í belti og þríhyrndir hattar

Í Morgunblaðinu í febrúar árið 1915, fyrir 101 ári, er hnignun bolludagsins gerð að sérstöku kvörtunarefni. Segir þar:

„Bolludagur er á mánudaginn. Fjöldi barna gekk um bæinn í gær og bauð pappírsvendi til sölu. Áður fyr var kæti mikil meðal barna bæjarins þann dag. Gengu drengir hús úr húsi í stórum hópum, allir skrýddir mislitum pappírsklæðum, með trésverð í belti og þríhyrnda hatta á höfðinu. Í hverju húsi sungu þeir nokkur gömul íslenzk lög og að því loknu tók foringinn skinnpyngjuna úr buxnavasanum.“

Kvartað yfir óhemju kökuáti barna

Hélt skrifari svo áfram og harmaði það að svokallaðar marcheringar væru horfnar úr bæjarlífinu.

„Kæmi það fyrir að einhver húsmóðir væri ófús á að láta nokkra aura í pyngjuna, þá dundu skammirnar yfir hana. En nú er komin önnur öld. Marcheringar, sem það var kallað, eru nú horfnar eins og svo margt annað einkennilegt og skemtilegt úr Reykjavíkurlífinu.

Og það eina sem virðist vera eftir af kætinni frá fyrri tímum á bolludaginn, er óhemju kökuát barnanna — og full búðarskúffan af smápeningum hjá bökurum bæjarins. Bollan kostar því miður þrjá tveggeyringa í þetta sinn!“

Myndskeið mbl.is: Rjómi og súkkulaði út um allt!

Nammi namm!
Nammi namm! mbl.is/Styrmir Kári



mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is/Styrmir Kári
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Sjávarútvegs- og landbúnaðarmálin rædd

14:02 Landbúnaðar- og sjávarútvegsmál verða að öllum líkindum meðal umræðuefna dagsins í óformlegum stjórnarmyndunarviðræðum forsvarsmannna Pírata, Viðreisnar, Bjartar framtíðar, VG og Samfylkingar. Stefnt er að því að á morgun liggi fyrir hvort það verði af formlegum stjórnarmyndunarviðræðum. Meira »

Lögreglan deildi mynd af nærbuxum

13:23 „Tæknideild að störfum. CSI Reykjavík,“ stóð við mynd sem lögreglan á höfuðborgarsvæðinu deildi á Instagram í gær. Á myndinni mátti sjá mann taka mynd af nærbuxum á borði rannsóknarstofu. Meira »

Krotuðu í ferninginn og notuðu rangan bókstaf

13:21 Kjörbréfanefnd Alþingis tók til athugunar á fundi sínum í fyrradag 54 atkvæðaseðla frá nýliðnum kosningum, sem ágreiningur var um í yfirkjörstjórnum. Meira »

Hafa kært vikulangt gæsluvarðhald

13:17 Þrír karlmenn, sem grunaðir eru um að hafa svipt konu frelsinu og nauðgað um nýliðna helgi, hafa allir kært vikulagt gæsluvarðhald sem þeir voru hnepptir í á þriðjudaginn. Úrskurður Hæstaréttar liggur fyrir í dag. Meira »

Dugleg börn styrktu Hringinn

13:11 Allur ágóði af góðgerðarmarkaði frístundaheimilanna í Grafarvogi sem var haldin 1. desember síðastliðinn, rann óskertur í Barnaspítalasjóð Hringsins. Í ár söfnuðust 274.460 krónur. Eitt barn úr 4. bekk frá hverju frístundaheimili afhenti ágóðann við hátíðlega athöfn síðastliðinn þriðjudag. Meira »

Lögregla kölluð að Útlendingastofnun

12:52 Lögregla og slökkvilið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út að húsnæði Útlendingastofnunar í hádeginu. Tilkynnt hafði verið um mann sem hafði í hótunum en málið reyndist minniháttar og ekki þurfti að grípa til aðgerða af hálfu viðbragðsaðila. Meira »

1.092 milljarðar í laun í fyrra

12:10 „Niðurstöður álagningar bera með sér að efnahagur landsins er á uppleið, fyrirtækjum fjölgar, hagnaður eykst og laun hækka.“ Þetta segir Páll Kolbeins, rekstrarhagfræðingur hjá Ríkisskattstjóra, í grein í Tíund, blaði embættisins, sem er nýkomið út. Meira »

Skólinn ekki lengur í fyrsta sæti

12:46 „Það er almennt erfiðara ástand í skólunum í dag, eins og fleiri agavandamál. Skólinn er ekki lengur númer eitt, tvö og þrjú. Það er meira í orði en á borði,“ segir Sævar Árnason, stærðfræðikennari í Brekkuskóla til tuttugu ára, spurður út í slaka útkomu íslenskra nemenda í PISA-könnuninni. Meira »

Hælisleitandi enn í lífshættu

12:03 Ungur karlmaður sem hellti yfir sig bensíni í húsnæði hælisleitenda í Víðinesi í gær og kveikti í er frá Makedóníu. Hann hlaut alvarleg brunasár og er enn í lífshættu. Meira »

Andlát: Jón maraþonhlaupari

11:35 Jón G. Guðlaugsson maraþonhlaupari er látinn. Jón var fæddur 3. apríl 1926 og lést 4. desember á hjúkrunarheimilinu Lögmannshlíð á Akureyri. Meira »

Föndruðu til styrktar UNICEF

11:30 Börnin á frístundaheimilum Tjarnarinnar nýttu nóvember vel, föndruðu dagana langa og undirbjuggu stórglæsilegan jólamarkað sem fram fór í Frostaskjóli í síðustu viku. Markaðurinn var til styrktar UNICEF. Meira »

„Eldað Réttó“ fyrir Mæðrastyrksnefnd

11:05 Nemendur í Réttarholtsskóla og matráður skólans ætla núna í þrjá daga í desember að útbúa kvöldverðarpakka sem foreldrum barna og þeirra sem tengjast nemendum býðst að kaupa. Rennur allur ágóði verkefnisins til Mæðrastyrksnefndar, en birgjar skólans hafa styrkt verkefnið með að gefa hráefni. Meira »

Meint frelsissvipting ekki alvarleg

11:00 Allar líkur eru á að rannsókn á meintu frelsissviptingamáli í Fellsmúlanum sem kom upp í byrjun desember verði lokið í þessari viku eða næstu. Maðurinn sem klifraði niður af svölum á fjórðu hæð og niður á þá þriðju og tilkynnti íbúa að hann hefði verið sviptur frelsinu hefur verið yfirheyrður. Meira »

Klári Krýsuvíkurveg árið 2018

08:30 Frá árinu 2011 hefur verið unnið að því að malbika Krýsuvíkurveg frá Krýsuvík að Hafnarfirði. Enn er þó um eins kílómetra vegkafli um Vatnsskarð ómalbikaður. Nú sér aftur á móti fyrir endann á þessari framkvæmd, því stefnt er á að klára kaflann árið 2018. Meira »

Ríkið hefur ekki skipað matsmann

07:57 Þótt ríkið hafi tekið við hlut sameigenda sinna í hverasvæðinu við Geysi í Haukadal hefur það ekki skipað fulltrúa í matsnefnd sem ákvarða á kaupverðið. Meira »

1500 flugu út dag hvern í nóvember

09:07 Aldrei áður hafa jafn margir hér á landi nýtt nóvembermánuð til að ferðast til annarra landa og er fjöldi íslenskra farþega það sem af er 2016 nú kominn upp í hálfa milljón. Frá þessu er greint á ferðavefnum Túristi.is. Meira »

Appelsínið sé á undan

08:18 „Ég gengst við því að vera það sem þú kallar höfundur jólabragðsins,“ segir Guðmundur Mar Magnússon bruggmeistari hjá Ölgerðinni. Þar á bæ eru vélarnar nú keyrðar stanslaust og appelsín og malt framleitt í stórum skömmtum. Meira »

Byggð á höfða og við sjóinn

07:44 Mikil uppbygging er áformuð við Elliðavog og á Ártúnshöfða. Efnt var til hugmyndasamkeppni um skipulag svæðisins og voru úrslit kunngjörð í fyrrasumar. Í vinningstillögunni er gert ráð fyrir u.þ.b. 816.200 fermetra viðbótar byggingarmagni og 5.100 íbúðum í 3-5 hæða húsum. Meira »
Þurrkari
...
Hyundai i30 Classic II Wagon Diesel 2013
Beinsk 6 gíra, Ek 54 þús km. AC, Bluetooth, USB , tengi fyrir Iphone, dúkur og n...
Úrval af húsgögn
Úrval af húsgögnum. Silfur borðbúnaður, jólaskeiðar, styttur, postulín B&G borðb...
Vantar gæslu fyrir kisu/kisann?
www.kattholt.is rekur hótel fyrir kisu/kisann. Förum áhyggjulaus í fríið. Sty...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Hólsvirkjun
Tilkynningar
Þingeyjarsveit Hólsvirkjun í Fnjóska...