Þarf að gera þennan tíma upp

Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins.
Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins. mbl.is/Styrmir Kári

„Ég sá á síðasta kjörtímabili að það var eitthvað mjög skrýtið sem þá fór fram,“ segir Vigdís Hauksdóttir alþingismaður, en hún hefur staðið í nokkrum stórræðum að undanförnu vegna umræðna um skjöl sem afhent hafa verið þinginu vegna einkavæðingar bankanna á árinu 2009.

Vigdís segir gögnin vera af tvennu tagi. Annars vegar séu þar gögn sem séu öllum opinber, og þar á meðal séu þau gögn sem Víglundur Þorsteinsson, fyrrverandi forstjóri BM Vallár, hafi fengið á sínum tíma um störf sérstaks stýrihóps um endurreisn bankakerfisins. „En svo eru það þau gögn sem ég kallaði eftir sem vantaði inn í þau gögn sem Víglundi voru afhent. Þau eru öll bundin trúnaði og eru geymd í læstum skáp sem er bara aðgengilegur þingmönnum á þeim tíma sem skrifstofa þingsins er opin.“

Vigdís segir að hún vilji aflétta þeim trúnaði og að hún hafi farið fram á það við forseta þingsins. „Í þeim gögnum eru upplýsingar sem allir verða að fá að vita hvernig komu til, þegar bankarnir voru afhentir kröfuhöfum á einni nóttu án nokkurs faglegs mats.“

Fyrirtæki voru knésett

Vigdís segir jafnframt að ljóst sé af gögnunum að það hafi verið tekin stefnumarkandi ákvörðun um að rukka heimili og fyrirtæki upp í topp og keyra einhver fyrirtækjanna í gjaldþrot og færa öðrum eignarhald þeirra.

„Lífvænleg fyrirtæki voru knésett og þau rifin af eigendum sínum, skuldahreinsuð og færð í hendur annarra. Þetta er það sem allir vita,“ segir Vigdís. Hún bætir við að fólk hafi á þeim tíma verið það óttaslegið og hrætt við bankakerfið, að það hafi ekki haft þrek til þess að berjast á móti. Enda hafa margir lýst hörkunni og óbilgirninni í samskiptum við nýju bankana. Skuldurum var sundrað og innheimtuaðgerðir voru gerðar á einstaklings-grunni. „En nú eru bjartari tímar og fólk er farið að átta sig á því hvílíkt óréttlæti var á þessu tímabili.“

Vigdís segir fjölmarga hafa hvatt sig áfram í þessari baráttu. Oft sé þar um að ræða einstaklinga sem hafi lent í þessu skuldauppgjöri bankanna og farið illa út úr því. Oft hafi það verið aðilar sem hafi þurft að afhenda fyrirtæki sín, en þegar upp hafi verið staðið hafi eignir þeirra reynst meiri en skuldirnar. „Ég hef alveg séð nokkur dæmi þess að fyrirtæki í tímabundnum vandræðum hafi verið færð öðrum aðilum. Allt saman án útboðs eða upplýstrar umræðu.“

Vigdís segist ekki muna eftir því að það hafi verið rætt á síðasta kjörtímabili að fara með þessi fyrirtæki í opið söluferli af bönkunum. „Það eru hins vegar mörg dæmi um ofurhagnað þessara fyrirtækja og þau hafa margfaldast í verði síðan. Það voru mörg „Borgunarmálin“ á síðasta kjörtímabili,“ segir Vigdís.

Tómar eða hálfar blaðsíður

Vigdís segir að fjármálaráðuneytið beri við persónutrúnaði, þegar hún er spurð um það hvers vegna gögnin séu ekki opinber. Áður hafi ráðuneytið að vísu sagt trúnaðarákvörðunina vera í höndum Alþingis, en hafi síðan dregið í land með það.

Vigdís segir það hins vegar skýrt af sinni hálfu að tryggja verði persónuvernd, áður en gögnin verði opinberuð. „Það er alveg á hreinu að kennitölur og nöfn einstaklinga ætti að fjarlægja úr gögnunum, og þá með áberandi hætti með yfirstrikunum, þannig að það sjáist á hvaða blaðsíðum slíkt er, því það eru vissulega nafnalistar í gögnunum, en ekki þannig að við sjáum bara tómar blaðsíður eða hálfar blaðsíður.“

– Eru dæmi þess í gögnunum?

„Það eru til fylgiskjöl þar sem búið er að afmá allan texta, en svo eru undirskriftir þeirra sem gerðu samningana neðst í hægra horninu.“ Vigdís segir það vera frekar grunsamlegt þar sem venjan sé sú í opinberum gögnum að afmá viðkvæmar upplýsingar með svartri yfirstrikun, þannig að það sjáist glöggt hvar átt hafi verið við textann.

– Þessi gögn eru þá væntanlega til einhvers staðar með þessum texta inni? „Ég ætla rétt að vona að frumritin að öllum þessum gögnum finnist í fjármálaráðuneytinu og að það verði ekki tvísaga um þessar upplýsingar, eins og gerðist varðandi Landsbankasamninginn þar sem ritari nefndarinnar sagði að hann hefði verið að vinna í tveimur skjölum í einu og að þingið hefði fengið rangt skjal, þegar undir liggur um 300 milljarða samningur í erlendum gjaldeyri.“

Fundargerðir finnast ekki

Á meðal þess sem Vigdís óskaði eftir því að fá afhent voru tvær fundargerðir stýrihópsins sem Víglundi höfðu ekki verið afhentar, af fyrsta og þrettánda fundi þess hóps. Hélt Vigdís því fram að þær fundargerðir hefðu verið látnar hverfa, en svar fjármálaráðuneytisins var á þá leið að þær fundargerðir hefðu ekki verið ritaðar. Þykir Vigdísi það fullnægjandi skýring? „Ég legg ekki trúnað á að þær hafi ekki verið skrifaðar, því að í hlutafélagalögum og lögum sem ríkið hefur sett vinnumarkaðnum er það skýrt að þetta er ein af grunnforsendum þess að fundir séu löglegir, að fundargerð sé rituð.“

Vigdís vísar meðal annars í Landsdómsmálið og segir að það sorgarferli hafi meðal annars snúist um skort á fundargerðum. „Þannig að ef við leggjum trúnað á að þessar fundargerðir hafi ekki verið ritaðar, þá er það jafnmikill áfellisdómur yfir ríkinu eins og ef þær hafa verið látnar hverfa.“

Vigdís segir að einhver verði að bera ábyrgð á því að þessar fundargerðir séu ekki til, þar sem á þessum fundum, númer 1 og 13, hafi mjög afdrifaríkar ákvarðanir verið teknar. „Þær bara verða að finnast, þessar fundargerðir, og ef þær finnast ekki, þá verður að gera rannsókn á tölvugrunnum fjármálaráðuneytisins, sambærilega rannsókn eins og gerð var í innanríkisráðuneytinu í kjölfar svokallaðs Lekamáls.“

Engin skipunarbréf gefin út

Vigdís segir einnig athyglisvert að hún hafi beðið um skipunarbréf þeirra sem sátu í stýrihópnum, en ekki fengið. „Ríkinu ber skylda til að gefa út skipunarbréf í jafnmikilvægum nefndum, en ég fékk það svar frá fjármálaráðuneytinu að það hefði aldrei verið útbúið handa þeim aðilum sem sátu í þessum stýrihópi.“

Vigdís segir það alvarlegt mál ef ekki sé gefið út skipunarbréf þar sem skyldur og valdheimildir viðkomandi einstaklinga séu tilgreindar. „Ef slíkt bréf er ekki gefið út, þá geta einstaklingar tekið sér það vald sem þeir vilja. Ef fundargerðirnar eru lesnar er ljóst að það var farið frjálslega með valdheimildir ríkisins í þessum málefnum. Fullkomið valdaframsal átti sér stað í tilfelli löggjafans þar sem undirritaðir voru fjármálagjörningar upp á hundruð milljarða án aðkomu fjárveitingarvaldsins.“ Ríkisendurskoðun gerði alvarlegar athugasemdir við þetta háttalag löngu síðar og var fjárlagaheimildin veitt löngu eftir á.

Vigdís segir að það vanti fleiri gögn. „Það er heill listi af gögnum sem ég fæ ekki afhent, og þá er borið við trúnaði, og að það séu svo viðkvæm gögn að meira að segja þingmenn megi ekki sjá þau.“

Vigdís segir jafnframt að ýmislegt vanti í þau gögn sem þegar hafi verið afhent. „Fundargerðirnar sem Víglundur fékk afhentar enda margar mjög snubbótt, inn í miðjum setningum og þannig.“ Vigdís segir ástandið að vissu leyti verra í trúnaðargögnunum, almennt séð virðist sem búið sé að eiga töluvert við þau.

Kallar á frekari rannsókn

Vigdís segir að gögn málsins kalli á frekari rannsókn á tildrögum þess að bankarnir voru einkavæddir á síðasta kjörtímabili. „Fyrst og fremst legg ég áherslu á að það verði farið í rannsókn á einkavæðingunni hinni síðari, vegna þeirra gagna sem liggja til grundvallar og þeirra upplýsinga sem ég hef, sem eru bundin trúnaði. Það eitt og sér sýnir mér að það verði að rannsaka þessi mál,“ segir Vigdís.

Hún telji hins vegar heillavænlegast, til þess að skapa megi sátt í samfélaginu og stjórnmálunum, að rannsaka einnig fyrri einkavæðinguna einu sinni enn, þar sem það komi reglulega upp í umræðunni að hana þurfi að rannsaka betur.

Vigdís tekur fram að hún sé ekki að tala fyrir rannsóknarnefnd í anda þeirra sem skipaðar voru á síðasta kjörtímabili, sem hafi kostað skattgreiðendur formúur en skilað litlum haldbærum niðurstöðum. „Gögnin liggja að mestu fyrir, það þarf að sækja inn í ráðuneytið örlítið meira af gögnum sem vantar. Ég hef til dæmis ekki enn kallað eftir fundargerðum samræmingarhóps sem var yfir þessum stýrihóp stjórnvalda,“ en Vigdís segir að nokkuð sé á huldu um samsetningu þess hóps, en að líklega hafi hann verið skipaður ráðherrum síðustu ríkisstjórnar svona í stjórnskipulegu tilliti.

Þá telur Vigdís einnig að það þurfi að rannsaka aðkomu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins að þessum gjörningum. Þá ætti jafnframt að kanna tengslin á milli endurreisnar Landsbankans og Icesave-samninganna og tengslin við Evrópusambandsumsóknina.

„Þetta tímabil í lífi þjóðarinnar verður að gera upp með rannsókn. Að lokum fagna ég því útspili Árna Páls Árnasonar, formanns Samfylkingarinnar, þar sem hann viðurkennir að margt hafi misfarist á síðasta kjörtímabili, og því hlýt ég að álykta að hann komi með okkur í þessa vegferð,“ segir Vigdís að lokum.

Innlent »

Mikill fjöldi vildi fylgjast með

01:57 Mikil bílaumferð var við Hafnarfjarðarhöfn fyrr í kvöld þegar grænlenski togarinn Polar Nanoq kom að landi. Lögregla hafði biðlað til almennings að halda sig frá höfninni og fylgjast frekar með í gegnum fjölmiðla, en þrátt fyrir það flykktist töluverður fjöldi fólks að svæðinu. Meira »

Ákvörðun um gæsluvarðhald í dag

01:44 Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, segir að skipverjarnir þrír sem handteknir voru á togaranum Polar Nanoq verði yfirheyrðir í nótt. Taka þarf ákvörðun um gæsluvarðhald fyrir hádegi. Meira »

Komnir á Hverfisgötu til yfirheyrslu

00:34 Þrír lögreglubílar með þremur skipverjum á Polar Nanoq sem grunaðir eru um að búa yfir upplýsingum um hvarf Birnu Brjánsdóttur eru komnir að lögreglustöðinni á Hverfisgötu. Þar munu þeir verða yfirheyrðir. Nokkur fjöldi fólks fylgdi lögreglubílum úr Hafnarfirði. Meira »

Halda skipverjunum aðskildum

00:33 Græn­lenski tog­ar­inn Pol­ar Nanoq kom til Hafn­ar­fjarðar á tólfta tímanum í kvöld eft­ir um sól­ar­hringssigl­ingu. Búið er að leiða skipverjana þrjá sem hafa stöðu grunaðra í máli Birnu Brjánsdóttur frá borði og hafa þeir verið fluttir á lögreglustöðina við Hverfisgötu. Meira »

Eltu lögregluna frá Hafnarfirði

00:32 Tugir bíla eltu lögreglubíla, sem fluttu þrjá grænlenska skipverja af grænlenska togaranum Polar Nanoq, frá Hafnarfjarðarhöfn til yfirheyrslna á lögreglustöðinni við Hverfisgötu skömmu eftir miðnætti. Lögregla setti bláu ljósin á og ók í forgangsakstri. Meira »

Hvetur Grænlendinga til að aðstoða lögreglu

Í gær, 23:37 Grænlensk stjórnvöld fylgjast náið með rannsókninni á hvarfi Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur spurst til frá því aðfaranótt laugardags. Þetta segir Vittus Qujaukitsoq, ráðherra utanríkismála á Grænlandi. Skrifstofa ráðherrans hefur verið í sambandi við íslenska utanríkisráðuneytið frá því í gær. Meira »

Talsverður fjöldi við höfnina

Í gær, 22:55 Talsverður fjöldi fólks hefur safnast saman við hafnarsvæðið í Hafnarfirði vegna komu skipsins Polar Nanoq, en það kemur í fylgd danska varðskipsins HDMS Triton, auk þess sem sérsveitarmenn frá ríkislögreglustjóra tóku yfir stjórn skipsins um hádegi í dag. Meira »

Polar Nanoq kominn til Hafnarfjarðar

Í gær, 23:00 Grænlenski togarinn Polar Nanoq er kominn til Hafnarfjarðar eftir um 18 tíma siglingu frá Grænlandi eftir að lögreglan óskaði eftir að skipið kæmi hingað til lands aftur. Meira »

Virði lokanir lögreglu

Í gær, 22:44 Mikilvægt er að almenningur virði lokanir lögreglu við Hafnarfjarðarhöfn í kvöld, en gerðar hafa verið nokkrar ráðstafanir vegna komu Polar Nanoq nú fyrir miðnætti. Þetta segir Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Tekjuhæstu 10% fengu 22 milljarða

Í gær, 22:30 Þau tíu prósent landsmanna sem þénuðu mest á árinu 2014 fengu tæplega 30% þeirra 72,2 milljarða króna sem ráðstafað var í höfuðstólsleiðréttingar fasteignaveðlána af síðustu ríkisstjórn. Alls fór 86% af leiðréttingunni til tekjuhærri helmings þjóðarinnar en 14% til þess tekjulægri. Meira »

„Þetta eru heljarmenni“

Í gær, 22:13 Kafararnir sem hafa í dag leitað vísbendinga vegna hvarfs Birnu Brjánsdóttur, meðfram hafnarkantinum við Hafnarfjarðarhöfn þar sem grænlenska skipið Polar Nanoq lá, eru sannkölluð heljarmenni að mati Ágústs Svanssonar aðalvarðstjóra hjá lögreglu. Aðstæður til leitar hafa verið erfiðar. Meira »

Þriðji maðurinn handtekinn

Í gær, 21:33 Lögreglan hefur handtekið þriðja skipverja Polar Nanoq um borð í skipinu þar sem það er á leið til landsins. Ástæða handtöku hans er sú hin sama og hvað varðar hina tvo, þ.e. að grunur leikur á að hann búi yfir upplýsingum um hvarf Birnu Brjánsdóttur hinn 14. janúar. Meira »

Fínleit haldið áfram við höfnina

Í gær, 20:28 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar munu halda áfram fínleit við Hafnarfjarðarhöfn í kvöld, í leit að vísbendingum sem geta aðstoðað við leitina að Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur til spurst frá því aðfaranótt laugardags. Meira »

Kafað í myrkri við Hafnarfjarðarhöfn

Í gær, 19:22 Fjöldi kafara og kafbátur eru að störfum við eina af flotkvíunum í Hafnarfjarðarhöfn í leit að vísbendingum sem gætu hjálpað til við leitina að Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur heyrst til frá því aðfaranótt laugardags. Þá hefur lögregla verið áhugasöm um hvar sjó sé hleypt frá kvínni. Meira »

Rætt við hina handteknu um borð

Í gær, 19:13 Lögreglumenn sem fóru um borð í græn­lenska fiski­skip­ið Pol­ar Nanoq u.þ.b. 90 míl­ur suðvest­ur af land­inu hafa rætt við mennina tvo sem voru handteknir í áhöfn þess. Var þeim kynnt sakarefni og boðið að tjá sig, en lítið fékkst þó upp úr því. Meira »

Þurfa að mæta fyrir dóm

Í gær, 20:25 Ólafur Ólafsson, fyrrverandi stjórnarformaður Eglu, og Guðmundur Hjaltason, fyrrverandi framkvæmdastjóri Eglu, þurfa að mæta fyrir dóm til að gefa skýrslu að beiðni rannsóknarnefndar Alþingis. Hæstiréttur hafnaði í gær í annað sinn kröfu þeirra um að mæta ekki fyrir nefndina. Meira »

„Þetta er í algerum forgangi“

Í gær, 19:13 „Ræða forsætisráðherrans kom ekki á óvart enda var hún í anda þess sem hún hefur áður talað um, meðal annars á flokksþingi Íhaldsflokksins, og er í samræmi við þá umræðu sem fór fram í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna síðasta sumar,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra í samtali við mbl.is. Meira »

Móðir Birnu þakkar stuðninginn

Í gær, 18:47 Sigurlaug Hreinsdóttir, móðir Birnu Brjánsdóttur sem týnd hefur verið frá því aðfaranótt laugardags, segist vilja þakka öllum þeim sem hafa sýnt samhug og veitt styrk á undanförnum dögum. Þakkar hún sérstaklega lögreglu og björgunarsveitum. Meira »
KTM 1290 Adventure R verð: 2.879.000,-
217 kg. 160 hp. jafnvígt á möl eða malbik. 18" / 21" dekk. Fyrir þá sem vilja fa...
fjórir stálstólar nýtt áklæði.þessir gömlu góð
er með fjóra íslenska stálstóla nýtt áklæði á 12,500 kr stykkið sími 869-2798...
MUSSO 1999
TIl sölu SsangYong Musso jeppi, árgerð1999 i fanta góðu standi. Uppl. í síma 86...
Þurrkari
...
 
M helgafell 6017011619 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6017011619 IV/V Mynd af a...
Hádegisfundur ses
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur ÍSTEX hf. v...
Stjórnendanám
Kennsla
Stjórnendanám í fjarnámi Verkstjórn ...