„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP
mbl.is/Golli

Innlent »

„Ég get ekki annað en verið sáttur“

21:49 „Ég get ekki annað en verið sáttur við árangurinn,“ segir Björgvin Karl Guðmundsson sem hafnaði í áttunda sæti í einstaklingsflokki karla á heimsleikunum í crossfit sem lauk í gærkvöldi. „Að lenda í topp tíu á svona risamóti er eitthvað sem maður getur ekki verið annað en sáttur við.“ Meira »

Landaði draumastarfinu

21:22 Jóhann Ólafur Sigurðsson skrifaði fréttir um íslenska landsliðið í knattspyrnu inn á vef UEFA á meðan Evrópumótið í knattspyrnu stóð yfir í Frakklandi. Jóhann er fv. markvörður Selfoss og spilaði m.a. með Jóni Daða Böðvarssyni í 1. deildinni fyrir aðeins nokkrum árum. Meira »

Pokémon æskudraumurinn rættist

20:59 Vinsældir Pokémon-GO leiksins hafa líklega ekki farið framhjá mörgum en um allan bæ má sjá fólk með síma á lofti að veiða pokémona. En hvað er svona sérstakt við þennan leik? mbl.is fór á stúfana og kannaði hvað pokémon þjálfarar í bænum höfðu um það að segja. Meira »

Þyrla Gæslunnar á ótrúlegri brúðarmynd

20:53 Brúðkaupsljósmyndarinn CM Leung fangaði heldur betur stórfenglegt augnablik þegar honum tókst að ná mynd af hvítklæddri brúði á svörtum sandi, með þyrlu Landhelgisgæslunnar svífandi yfir. Meira »

Gaman að tala saman á nördamáli

20:10 Sigurlaug Lísa Sigurðardóttir og Pálmar Tjörvi Pálmarsson útskrifuðust með glans, hvort frá sínum kvikmyndaskólanum í Vancouver í Kanada fyrir tveimur og hálfu ári. Þar eru þau enn og hafa nóg að gera, hún í tæknibrellum, hann í hreyfimyndagerð. Hún snurfusar bakgrunna, hann tölvuteiknar atriði og atburðarás í þrívídd. Og margt fleira. Meira »

Úrkomumet á einni klukkustund

19:21 Met var slegið er það rigndi 10,2 mm í sjálfvirku stöðina sem stendur á reit Veðurstofu Íslands við Bústaðaveg á milli klukkan þrjú og fjögur í dag. Að sögn Elínar Bjarkar Jónasdóttur, veðurfræðings á vakt, hefur ekki rignt jafnmikið í sjálfvirku stöðina á einum klukkutíma frá því að stöðin var sett upp í kringum 1998. Meira »

Margir persónulegir sigrar

17:58 Líkt og þekkt er orðið varði Katrín Tanja Davíðsdóttir titilinn hraustasta kona heims á heimsleikunum í crossfit sem lauk í gærkvöld. Hún fær að launum töluvert verðlaunafé en byssan umdeilda, sem átti að vera hluti verðlaunanna, fellur þó ekki í hennar hlut. Meira »

Börðust fyrir bílnum í mörg ár

19:18 Foreldrar níu ára fatlaðs drengs vanda Sjúkratryggingum Íslands ekki kveðjurnar og segja stofnunina hafa gert í því að tefja fyrir kaupum á sérstakri bílalyftu. Drengurinn er með svokallaða CP-hömlun sem í hans tilfelli lýsir sér í mjög lágri vöðvaspennu, þroskaskerðingu og flogaveiki. Meira »

Þýska sendiráðið vottar samúð sína

17:54 Staðgengill sendiherra Þýskalands á Íslandi, Diane Röhrig, vonast til að atburðir eins og þeir sem hafa gerst í Þýskalandi að undanförnu, þar sem þrjár árásir hafa verið gerðar á skömmum tíma, muni ekki endurtaka sig. Meira »

Fjórtán slösuðust í umferðinni

17:50 Fjórtán vegfarendur slösuðust í umferðarslysum á höfuðborgarsvæðinu í síðustu viku. Í Facebook-færslu lögreglu segir að illa gangi að fækka slysum og það sé áhyggjuefni. Þar segir einnig að fjöldi reiðhjólaslysa veki athygli en næstum þriðjungur slysanna í síðustu viku voru reiðhjólaslys. Meira »

„Skilur af hverju hann var handtekinn“

17:17 Karlmaðurinn sem handtekinn var og úrskurðaður í gæsluvarðhald, grunaður um aðild að morðinu á Íslendingi í Stokkhólmi, heldur fram sakleysi sínu. Þetta segir lögmaður mannsins í samtali við sænska dagblaðið Expressen. Meira »

Hvattir til að deila íslensku efni

16:54 „Kæru notendur Deildu. Mig langar að biðja ykkur um að deila inn öllu íslensku efni sem þið mögulega getið. Allt sem þið finnið/eigið endilega setjið það inn á síðuna. Sýnið að við erum öll Pirates Yarr!“ Þannig hljóða skilaboð sem birt eru á áberandi stað efst á skráaskiptasíðunni Deildu.net. Meira »

121 tók þátt í Urriðavatnssundi

16:38 Alls tók 121 keppandi þátt í Urriðavatnssundi um helgina. Þar af voru 118 skráðir í Landvættasund, sem eru 2,5 kílómetrar. Alls luku 100 manns því sundi, eða 61 karl og 39 konur. Meira »

Sáu 580 seli

15:20 Í ár sáust alls 580 selir í selatalningunni miklu. Það er meira en síðustu tvö ár, en þó minna en árlegt meðaltal hefur gefið til kynna. Meira »

Píratar með 26,8% fylgi

14:48 Píratar mælast með 26,8% fylgi og Sjálfstæðisflokkurinn með 24% í nýjustu könnun MMR. Vinstri-græn mælast með 12,9% fylgi, borið saman við 18% í síðustu könnun. Viðreisn mælist með 9,4% fylgi. Stuðningur við ríkisstjórnina mældist 33,9%. Meira »

Fjórir háskólar hafa áhuga á lögreglunáminu

15:34 Fjórir háskólar sendu inn þátttökutilkynningu í auglýstu ferli Ríkiskaupa um lögreglunám á háskólastigi. Eru það Háskólinn á Bifröst, Háskólinn á Akureyri, Háskóli Íslands og Háskólinn í Reykjavík. Meira »

Fer á fullt í stjórnmálabaráttunni

14:54 „Við Íslendingar stöndum á miklum tímamótum eins og svo margar aðrar þjóðir. Ákvarðanir sem teknar verða á næstu misserum munu ráða úrslitum um hvernig samfélagið þróast til framtíðar,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra, í bréfi sem hann hefur sent flokksmönnum. Meira »

Lítill hópur ökumanna er í mikilli hættu

14:08 Þótt öryggisbeltin hafi fyrir löngu sannað ágæti sitt og flestir ökumenn noti þau er sá litli hópur ökumanna sem ekki notar öryggisbelti hlutfallslega sá vegfarendahópur sem er í mestri lífshættu. Þetta sýna slysatölur undanfarinna ára. Meira »
Leikjavefurinn Snilld - www.snilld.is
www.snilld.is - Frábært úrval af leikjum á leikjavefnum Snilld. Skelltu þér i...
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. Upp...
13 000 bækur til sölu BOKIN.IS ÚTVEGUM BÆKUR
ÞÚ INNSKRÁIR ÞIG OG BYRJAR AÐ VERLSA BÆKUR - snögg og lipur þjonusta og ...