„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP
mbl.is/Golli

Innlent »

Mikil ölvun í miðborginni í nótt

07:16 Nóttin var erilsöm hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu en frá kl. 17 í gær til kl. 5 í morgun sinntu lögreglumenn alls 80 málum. Ölvun var áberandi mikil í miðborginni fram eftir nóttu og þurftu lögreglumenn oft að grípa inn í og afstýra vandræðum. Meira »

Spennan vex fyrir Frakkaleikinn

05:30 Víðs vegar um landið og raunar um heim allan búa Íslendingar sig undir að fylgjast með leik Íslendinga og Frakka í átta liða úrslitum Evrópumótsins í knattspyrnu á sunnudag. Meira »

Neyslan 22 tonn á dag

05:30 Talið er að neysla erlendra ferðamanna hérlendis á innlendri matvöru á þessu ári nemi um 22 tonnum á dag eða sléttfullum 40 feta gámi. Meira »

Hlýr júnímánuður um nær allt land

05:30 Meðalhiti í Reykjavík var 10,9 stig í júnímánuði, 1,9 stigum ofan meðallags áranna 1961 til 1990 og 0,7 ofan meðallags síðustu tíu ára. Meira »

Vöktu athygli á símanotkun undir stýri

05:30 Félagar björgunarsveita og slysavarnadeilda Landsbjargar stóðu í gær vaktina á fjölförnum stöðum um allt land. Tilefnið var tvennskonar. Meira »

Nýr Kaldbakur EA sjósettur

05:30 Nýr skuttogari Útgerðarfélags Akureyringa var sjósettur í gærmorgun í Tyrklandi. Skipið er smíðað hjá Cemre-skipasmíðastöðinni í Yalova rétt við Istanbúl. Meira »

Andlát: Hans Markús Ísaksen

05:30 Hans Markús Ísaksen, sóknarprestur í Namdal prosti í Noregi, andaðist á sjúkrahúsinu í Namsos hinn 18. júní síðastliðinn.   Meira »

Breytingar í sendiráðum Íslands

05:30 Flest starfsfólk utanríkisþjónustunnar er flutningsskylt og má á vef utanríkisráðuneytisins finna breytingar á starfsstöðvum sendiherra og aðalræðismanna í samræmi við þessa reglu. Meira »

„Einfaldlega ósanngjarnt“

05:30 „Þessi ákvörðun kjararáðs gengur þvert gegn því rammasamkomulagi sem skrifað var undir af vinnumarkaði fyrr á árinu,“ segir Ólafía B. Rafnsdóttir, formaður VR og varaforseti ASÍ, um ákvörðun kjararáðs um laun ráðuneytis- og skrifstofustjóra í Stjórnarráði. Meira »

Slepptu leiknum fyrir stofnæðahjól

Í gær, 21:48 „Þetta var alveg ofboðslega gaman. Það kom reyndar á óvart hvað það var mikil umferð, hún var meiri en við bjuggumst við,“ segir Erlendur S. Þorsteinsson sem stóð fyrir stofnæðasamhjóli síðastliðinn mánudag þegar leikur Íslands gegn Englandi fór fram á EM. Meira »

Milljarðarnir gengu ekki út

Í gær, 21:41 Fyrsti vinningur í Eurojackpot, 5,5 milljarðar króna, gekk ekki út að þessu sinni en þrír skiptu með sér öðrum vinning og fá 67 milljónir hver. Miðarnir voru keyptir í Finnlandi, Þýskalandi og á Ítalíu. Meira »

Ferðalangar komi heilir heim

Í gær, 21:02 Í dag hófst hálendisvakt björgunarsveitanna í ellefta skipti þegar fyrstu hópar sjálfboðaliða héldu til fjalla. Tveir hópar verða að Fjallabaki í Landmannalaugum, einn í Nýjadal á Sprengisandi og einn í skálanum í Dreka við Öskju, norðan Vatnajökuls. Meira »

Ásta vill leiða Pírata í Reykjavík

Í gær, 20:48 Ásta Guðrún Helgadóttir, þingmaður Pírata, hyggst sækjast eftir því að leiða annan hvorn lista flokksins í Reykjavík í næstu Alþingiskosningum. Ásta tilkynnti um þátttöku sína í prófkjöri Pírata á Facebook í dag. Meira »

Tildrög banaslyssins liggja ekki fyrir

Í gær, 20:19 Ekki er hægt að fullyrða að framúrakstur hafi valdið hörðum þriggja bíla árekstri á Öxnadalsheiðinni fyrir viku. Einn lést í slysinu og annar var fluttur alvarlega slasaður á Landspítalann. Rannsókn málsins stendur yfir og má gera ráð fyrir að hún taki nokkra mánuði. Meira »

Krefst svara um Al Thani-málið

Í gær, 20:01 Innanríkisráðuneytinu hefur borist bréf frá Mannréttindadómstól Evrópu þar sem óskað er svara íslenskra stjórnvalda við fjórum spurningum um málsmeðferðina í Al Thani-málinu svonefnda. Meira »

Fjögurra ára drengur lést í bruna

Í gær, 20:35 Drengur fæddur 2012 lést í bruna þegar eldur kom upp í húsbíl sem stóð við íbúðarhús á Stokkseyri í dag. Tilkynning barst um eldinn um kl. 15 en þegar lögregla og slökkvilið komu á staðinn var bifreiðin alelda. Meira »

Gagnrýna samþykkt tillagna Hafró

Í gær, 20:17 Stjórn Landssambands smábátaeigenda gagnrýnir stjórnvöld fyrir aðhaldsleysi gagnvart Hafrannsóknarstofnun og segir það orðna lensku að sjávarútvegsráðherra hreyfir ekki við tillögun stofnunarinnar um árlegan heildarafla þorsks. Meira »

Gert að ljúka afplánun

Í gær, 19:56 Hæstiréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur sem komst að þeirri niðurstöðu 28. júní sl. að manni skyldi gert að afplána 105 daga eftirstöðvar fangelsisrefsingar, þar sem hann lægi undir sterkum grun um að hafa gerst sekur um háttsemi sem varðað getur meira en 6 ára fangelsi. Meira »
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki. Eyðir ólykt, m.a. myglu-gró/svepp, dýr...
Véla & tækjakerrur til afgreiðslu samdægurs
Einnig bílaflutningakerrur og fjölnotavagnar með innbyggðum sliskjum. Sími 848 ...
Undirsláttastoðir
TIL SÖLU Ca 1200 stk. undirsláttastoðir í ýmsum lengdum. Geymslurekkar fylgja. G...
 
Höfuðlausn
Til sölu
Höfuðlausn Egi...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Til leigu
Til leigu
TIL LEIGU Iðnaðar- og lagerhúsnæði ...
Hraðútboð nr. 20356
Tilboð - útboð
Hraðútboð nr. 20356 Rík...