„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP
mbl.is/Golli

Innlent »

Undirbúningur fyrir göng ekki á dagskrá

Í gær, 23:22 Rannsóknir og undirbúningur fyrir jarðgangagerð á milli Skutulsfjarðar og Álftafjarðar eru ekki á samgönguáætlun fyrir árin 2015-2026 og ekki er fjárveiting fyrir verkefninu í fjárlögum. Þetta kom fram í skriflegu svari Ólafar Nordal innanríkisráðherra við fyrirspurn Jóhönnu Maríu Sig­munds­dótt­ur. Meira »

Bryndís færð upp í annað sæti í SV

Í gær, 22:33 Kjördæmisráð Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi hittist í kvöld þar sem lagður var fram breyttur listi frá því sem kom úr prófkjöri flokksins. Var samþykkt að Bryndís Haraldsdóttir færi í annað sæti listans á eftir Bjarna Benediktssyni sem leiðir hann. Meira »

Nauðgunarmáli telst lokið

Í gær, 22:00 „Ég held að þetta hafi legið fyrir allan tímann að þetta myndi fara svona,“ segir Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður í samtali við mbl.is, en Vilhjálmur er verjandi eins sakborninganna sem sýknaðir voru í hæstarétti í dag vegna hópnauðgunarmáls. Meira »

Laganemar veita fría lögfræðiaðstoð

Í gær, 21:38 Orator, félag laganema við Háskóla Íslands, býður almenningi endurgjaldslausa lögfræðiaðstoð í gegnum síma. Laganemar, ásamt reyndum lögmönnum, svara fyrirspurnum almennings um öll svið lögfræðinnar. Meira »

Orðið æstari með árunum

Í gær, 21:00 „Hverjir tónleikar eru mikil veisla og mig hungrar alltaf í að fara aftur og aftur,“ segir Guðbjörg Ögmundsdóttir, Rolling Stones-aðdáandi. Guðbjörg hefur farið á 18 tónleika með hljómsveitinni yfir ævina, þá fyrstu árið 1969, þann 5. júní í Hyde Park í London. Meira »

Guðmundur leiðir flokk fólksins í SV

Í gær, 20:18 Flokkur fólksins hefur valið fimm efstu frambjóðendurna á lista flokksins í Suðvesturkjördæmi. Guðmundur Ingi Kristinsson, formaður Bótar, skipar efsta sæti listans. Meira »

„Ég kyssti þessa elsku“

Í gær, 20:11 „Ég hugsaði ekkert um það þá hvað þetta væri stór stund, ég var svo ung að ég gerði mér ekki grein fyrir því. Ég man að ég nennti varla að mæta í þessa móttöku.“ Svo segir Gunnbjörg Óladóttir þegar hún rifjar upp fund sinn með Leonard Cohen fyrir löngu. Meira »

Nýtt hliðarverkefni Kjarnans

Í gær, 20:12 „Þetta er nýr upplýsinga- og fréttavefur um ferðaþjónustu þar sem safnað er saman og sagðar fréttir af ferðaþjónustu á Íslandi,“ segir Þórður Snær Júlíusson, einn eigenda gestur.is, nýs ferðaþjónustuvefjar sem fer í loftið í næstu viku. Meira »

Gunnlaugur og Gústaf efstir hjá Þjóðfylkingunni

Í gær, 20:06 Íslenska Þjóðfylkingin, E listinn, hefur stillt upp framboðslistum sínum í Reykjavíkurkjördæmi suður og Reykjavíkurkjördæmi norður. Það eru þeir Gunnlaugur Ingvarsson og Gústaf Níelsson sem skipa efstu sæti listanna. Meira »

Átt við öryggisbúnað kranans

Í gær, 19:57 Það er mat Vinnueftirlitsins að kraninn sem féll niður við Hafnarstræti í dag hafi verið að lyfta töluvert þyngri byrði en hann á að lyfta í þeirri stöðu sem hann var. Þá leikur grunur á að átt hafi verið við öryggisbúnað kranans þannig að hann sló ekki út eins og hann á að gera. Meira »

Ekki fleiri skjálftar síðan 2011

Í gær, 19:27 Jarðskjálftahrina stendur enn yfir í Kötlu en nokkuð hefur dregið úr virkni síðan klukkan 17 í dag. Tíðni skjálfta í dag er sú mesta sem hefur verið mæld í Kötlu síðan árið 2011 en allir skjálftarnir voru mjög grunnir. Meira »

„Það stærsta sem ég hef gert“

Í gær, 18:47 „Þetta er það stærsta sem ég hef tekið þátt í,“ segir listneminn Birkir Sigurðsson um verkefni sem hann tekur ásamt öðrum listnemum með þroskahamlanir í tengslum við kvikmyndahátíðina RIFF. Hópurinn gerði fjórar súrrealískar stuttmyndir sem byggja á draumum undir handleiðslu bandarísks kvikmyndagerðarmanns. Meira »

Ábati NPA-notenda meiri

Í gær, 18:45 Ábati þeirra sem njóta NPA-þjónustu, notendastýrðrar persónulegrar aðstoðar, er meiri en kostnaður samfélagsins vegna þjónustunnar. Þetta er meðal þess sem kemur fram í samantekt á matsrannsókn á samstarfsverkefni um notendastýrða persónulega aðstoð NPA, sem gerð var fyrir velferðarráðuneytið. Meira »

Skjálftahrinur í Kötlu

Í gær, 16:55 Veðurstofan mældi um 50 smáskjálfta sunnarlega í Kötluöskjunni í dag. Virknin tók kipp í nótt og var töluverð upp úr hádegi.  Meira »

Prestsetrið á ekki dúninn

Í gær, 16:33 Hæstiréttur staðfesti í dag dóm Héraðsdóms Vesturlands þess efnis að öll hlunnindi af æðarvarpi í hólma í Hagavatni í Snæfellsbæ tilheyri jörðinni Haga en ekki kirkjujörðinni og prestsetrinu að Staðastað. Meira »

Tvö innbrot í heimahús

Í gær, 18:43 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hafði í ýmsu að snúast í dag en samkvæmt dagbók lögreglu frá klukkan ellefu í dag hefur lögregla sinnt fimm málum á höfuðborgarsvæðinu er tengjast þjófnaði. Meira »

Vafi um sekt skýrður ákærðu í hag

Í gær, 16:36 Hæstiréttur féllst ekki á kröfu ákæruvaldsins um að ómerkja bæri dóm Héraðsdóms í máli þar sem fimm piltar voru sýknaðir af ákæru um hópnauðgun, en þess hafði ákæruvaldið krafist á þeim grunni að samningu dómsins hefði verið áfátt. Meira »

Bjarni hjólar í borgaralaun

Í gær, 16:13 Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra segir að hugmyndin um borgaralaun sé eitthvað það alvitlausasta sem hann hafi heyrt lengi. Umræða um borgaralaun hefur aftur sprottið upp eftir að vefur Viðskiptablaðsins birti sex ára gamalt myndskeið þar sem Smári McCarthy, einn af stofnendum Pírata, ræðir hugmyndina. Meira »
Viðhald fasteigna
Við þjónustum þig með lítil sem stór verk. Tímavinna eða tilboð. sími: 544-44...
Bókhald
NP Þjónusta Tek að mér bókhald, endurútreikning og vsk. Hafið samband í síma: 86...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. G...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...