„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP
mbl.is/Golli

Innlent »

Telja bónusgreiðslur óásættanlegar

09:14 Fyrirhugaðar greiðslur Kaupþings á gríðarháum bónusum til nokkurra starfsmanna eru óásættanlegar og eiga ekki við í íslensku samfélagi að mati BSRB. Bandalagið skorar á Alþingi að tryggja að skattaumhverfi hér á landi sé þannig að þeir sem hafa háar tekjur greiði ríflega til samfélagsins. Meira »

Einstök reynsla og mjög jákvæð

09:00 Dawid og Agnieszka Dawbrowski komu til Íslands í október 2006 eins og fjölmargir aðrir Pólverjar á þeim tíma. Erindið var að sjálfsögðu að vinna hérlendis, en þau vissu ekki margt um landið áður en þau komu annað en að hér væri kalt. Meira »

Ólöglegt og ómögulegt neteftirlit?

08:35 Aukið eftirlit með netnotkun fólks er tæknilega séð erfitt og hugsanlega ómögulegt. Þá verður að mati hæstaréttarlögmanns að stíga varlega til jarðar til að brjóta ekki á grundvallarréttindum einstaklinga. Meira »

Slökkvistarfi lokið í Hafnarfirði

Í gær, 21:55 Slökkvistarfi á svæði málmendurvinnslustöðvarinnar Furu við Hringhellu í Hafnarfirði er nú lokið samkvæmt upplýsingum frá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins. Fimm menn voru þar að störfum ásamt einum dælubíl frá því rétt fyrir klukkan sex í dag. Meira »

Mikil tækifæri leynast í fluginu

Í gær, 21:25 Áttatíu ár voru liðin á fimmtudaginn frá því að Flugmálafélag Íslands var stofnað, en innan vébanda þess starfa nær öll félög, samtök og hópar sem tengjast flugstarfsemi og flugíþróttum á Íslandi í dag. Meira »

Bannar flutning á laginu sínu

Í gær, 21:20 Gunnar Þórðarson, tónlistarmaður og tónskáld, hefur óskað eftir því við bæjaryfirvöld Reykjanesbæjar að lag hans, „Gamli bærinn minn“, verði ekki flutt við flugeldasýningu á laugardagskvöldi Ljósanætur líkt og venja hefur verið undanfarin ár. Meira »

Einn heppinn vann rúma hálfa milljón

Í gær, 20:15 Fyrsti vinningur í lottóinu í kvöld gekk ekki út en hann hljóðaði upp á 23.045.660 krónur. Einn miðahafi var þó með fjórar réttar tölur auk bónustölunnar og fær hann 685.940 krónur í sinn hlut. Meira »

Þjóðveginum lokað vegna eldflaugar

Í gær, 21:00 Eldflaug og sprengjukúla fundust skammt frá Bláfjallaafleggjaranum hjá Sandskeiði síðdegis í dag. Séraðgerða- og sprengjueyðingarsveit Landhelgisgæslunnar fór þegar á staðinn og við nánari skoðun kom í ljós að um var að ræða annars vegar eldflaug (e. bazooka) og hins vegar sprengjukúlu. Meira »

Komust á rafmagninu einu

Í gær, 20:00 Rafbíll þeirra Jóns Jóhanns Jóhannssonar og Jónasar Guðmundssonar renndi í hlað á Ísafirði um klukkan hálfeitt í dag, rúmum 27 klukkustundum eftir að þeir lögðu af stað frá Reykjavík. Jónas segir ferðina hafa gengið vel en tilgangur hennar er meðal annars að sýna þörfina á fleiri hleðslustöðvum. Meira »

Viðbúnaður vegna „steggs“ á sundi

Í gær, 19:38 Slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um „stegg“ á sundi yfir Nauthólsvík í dag, en talsverður viðbúnaður var á svæðinu vegna málsins. RÚV greindi fyrst frá málinu. Meira »

Dey frekar en að standa mig ekki

Í gær, 18:30 „Ég elska bækur og ég skrifa um það sem brennur á mér að upplýsa og gera heiminn betri. Það kemur ekki til mála að lyppast niður,“ segir Þórunn Jarla Valdimarsdóttir rithöfundur, sem fagnar því að þrjátíu ár eru síðan hún sendi frá sér fyrstu bók sína. Hún segist núorðið þola illsku heimsins betur. Meira »

Bruni við Hringhellu í Hafnarfirði

Í gær, 17:39 Eldur er kominn upp við Hringhellu í Hafnarfirði, samkvæmt upplýsingum frá Neyðarlínunni.   Meira »

Útimarkaður að frumkvæði íbúa

Í gær, 17:26 Árlegur útimarkaður Íbúasamtaka Laugardals (ÍL) var haldinn í 14. skipti í dag á milli klukkan 11 og 16. Markaðurinn var þetta árið staðsettur á bílastæðum Menntaskólans við Sund. Meira »

Líf og fjör í túninu heima myndasyrpa

Í gær, 16:37 Mikið líf og fjör er í Mosfellsbæ um helgina þar sem bæjarhátíðin Í túninu heima fer fram. Fjölmargir viðburðir eru á dagskrá og ættu allir að geta fundið eitthvað við sitt hæfi. Meira »

Lykilspurningum aldrei svarað

Í gær, 15:07 Fyrrverandi forsætisráðherra svaraði aldrei lykilspurningum sem lúta að félaginu Wintris Inc. þrátt fyrir að hann hefði ítrekað verið spurður ítarlegra spurninga, að því er aðstandendur Kastljósumfjöllunarinnar fullyrða í yfirlýsingu. Orð eiginkonu hans í Morgunblaðinu í dag um annað séu því röng. Meira »

Þorsteinn hverfur af Alþingi

Í gær, 16:43 Þorsteinn Sæmundsson, þingmaður Framsóknarflokksins, verður ekki á lista flokksins í komandi kosningum. Þetta varð ljóst um leið og úrslit lágu fyrir á tvöföldu kjördæmaþingi framsóknarmanna í Reykjavík fyrr í dag. Í samtali við mbl.is segist Þorsteinn hafa vitað fyrir fram að mjótt yrði á munum. Meira »

Efstu sæti Framsóknar í Reykjavík ljós

Í gær, 16:02 Niðurstöður kosninga á tvöföldu kjördæmaþingi Framsóknarflokksins fyrir komandi alþingiskosningar í Reykjavík eru nú ljósar. Karl Garðarsson leiðir lista flokksins í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi norður og Lilja Dögg Al­freðsdótt­ir í suður. Meira »

„Virkjanasprengja á Íslandi“

Í gær, 14:35 Stjórn Íslandshreyfingarinnar gerir alvarlegar athugasemdir varðandi virkjanir sem verkefnisstjórn 3. áfanga rammaáætlunar setur í orkunýtingarflokk. Meira »
Hnakkastólar á aðeins 25.000 svartur eða beige www.Egat.is
Hnakkastóll aðeins 25.000 svartur eða beige 100% visa raðgreiðslur. www.egat.is...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki ( margir kalla þetta JÓNAR tæki ). Eyði...
Heilsárshús til sölu 39fm. Verð aðeins 4.5 milljón
39 fm. 35 fet eða 10,65 metrar að lengd. 12 fet eða 3,65 metrar að breidd. 200...
Nýskoðaður Gullmoli - Toyota Yaris
Til sölu glæsilegt eintak af Toyota Yaris sem eyðir ekki nema 6 lítrum á hundrað...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógar 4 Félagsvist með vinningum kl. ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...