„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP
mbl.is/Golli

Innlent »

Ekki með leyfi fyrir heimagistingu

12:05 Lögreglan á Suðurnesjum og tveir starfsmenn frá embætti ríkisskattstjóra heimsóttu í vikunni nokkra staði þar sem boðið er upp á heimagistingu samkvæmt upplýsingum á vefnum Airbnb.com. Í þeim tilvikum þar sem húsráðendur voru til svara reyndust hvorki vera fyrir hendi leyfi né bókhald. Meira »

Sló lögreglukonu í andlitið

11:55 Karlmaður á sextugsaldri hefur verið ákærður fyrir að hafa í júní í fyrra veist að lögreglu við skyldustörf, meðal annars gripið utan um báða handleggi og háls lögreglukonu og reynt að þvinga hana út af heimili sínu. Þá veitti maðurinn lögreglukonunni áverka með hnefahöggi í andlitið. Meira »

Dæmdur fyrir fólskulega árás

11:43 Héraðsdómur yfir karlmanni á þrítugsaldri var í gær staðfestur í Hæstarétti, en maðurinn var dæmdur í 60 daga skilorðsbundið fangelsi fyrir fólskulega árás á annan karlmann fyrir utan söluturn í Reykjanesbæ, en áður höfðu þrír karlmenn ráðist að brotaþola og var hann því mjög blóðugur á þeim tíma. Meira »

Tveggja tíma seinkun á Ísafirði

11:38 Tveggja tíma seinkun varð á flugi frá Ísafirði í morgun vegna stífrar sunnanáttar. Samkvæmt upplýsingum frá Flugfélagi Íslands fór vél í loftið klukkan 11 í morgun en hún átti upphaflega að taka á loft klukkan 9.05. Meira »

Sumarið lætur sjá sig eftir helgi

11:34 Áfram verður hlýtt og þurrt veður á norðaustanverðu landinu um helgina eins og undanfarna daga. Áfram verður einhver væta vestantil en vindur á að ganga niður. Eftir helgi á sumarið hins vegar að láta á sér kræla víðar um landið með hlýrra og bjartara veðri, að sögn veðurfræðings Veðurstofunnar. Meira »

„Ég varaði hann við“

11:22 Hrafnhildur Lúthersdóttir stendur á tímamótum eftir Ólympíuleikana í Ríó í ágúst en hún er búin að klára háskólanám í almannatengslum. Hún notaði nýjar aðferðir til að komast á þann stað sem hún er í dag en það breytti því ekki að hún þurfti allt mótið að borða sama morgunmatinn. Meira »

Spurði um barn sem hann átti ekki

10:20 Ókunnugur maður kom á Regnbogaland, frístundaheimili Foldaskóla í Grafarvogi, sl. þriðjudag og spurði um barn sem hann virðist ekki hafa nein tengsl við. Lögreglu hefur verið tilkynnt um málið. Meira »

Ákjósanlegra að ganga lengra

10:53 Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, segir það ánægjuleg tíðindi að samþykkt hafi verið að stofna millidómsstig hér á landi. Hann bindur vonir sínar við að breytingin muni létta af Hæstarétti málaálagi sem sé stærsti vandinn sem réttarkerfið hefur átt við að stríða undanfarin ár. Meira »

Búast ekki við röskunum í nótt

10:18 Ný vakt tekur við flugumferðarstjórn á Keflavíkurflugvelli í nótt og enginn hefur tilkynnt um veikindi. Fulltrúi Isavia segir því að ekki sé búist við röskun á flugi eins og var í morgun og gær. Upp í tveggja tíma seinkun var á flugi í morgun og búast má við einhverjum seinkunum síðdegis. Meira »

Alvarleg staða sem þarf að bregðast við

10:17 „Á meðan leikreglurnar eru ekki sanngjarnar þá er það að setja viðbótarfjármagn inn í skólana núna eins og að láta einstakling í eyðimörk fá vatnsglas í stað þess að bora eftir vatni,“ segir Guðríður Arnardóttir, formaður Félags framhaldsskólakennara, um framlög sem sjö framhaldsskólar hafa fengið. Meira »

Skallaði lögreglumann í andlitið

09:46 Maður hefur verið dæmdur í þriggja mánaða fangelsi fyrir brot gegn valdstjórninni, en hann var fundinn sekur um að hafa ráðist að lögreglumanni með ofbeldi við afgreiðsluborð fangamóttöku lögreglustöðvarinnar á Hverfisgötu og skallað hann þungu höggi í andlitið. Meira »

Sýknaður af ákæru um nauðgun

09:45 Héraðsdómur Vesturlands sýknaði á miðvikudag 17 ára dreng af ákæru um nauðgun og brot gegn barnaverndarlögum gagnvart 16 ára stúlku. Var hann ákærður fyrir að hafa haft samræði við stúlkuna gegn vilja hennar með því að notfæra sér að hún gat ekki spornað við samræðinu sökum svefndrunga og ölvunar. Meira »

Samþykki ekki fjármálaáætlun óbreytta

09:23 Bandalag háskólamanna skorar á þingmenn að samþykkja ekki fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2017 til 2021 óbreytta. Í umsögn þess til fjárlaganefndar er gagnrýnt að ekki sé gert ráð fyrir auknum framlögum til háskóla landsins. Meira »

Kappsemin greip alla í sigurliðinu

08:18 Hjólaðir voru 405.969 kílómetrar af 5.393 þátttakendum í átakinu Hjólað í vinnuna í ár. Átakinu lauk á þriðjudaginn en það stóð yfir í þrjár vikur. Meira »

Samfylkingin nálgast botninn

06:50 Sjálfstæðisflokkurinn og Píratar eru enn stærstu flokkar landsins en Samfylkingin mælist aðeins með 6% fylgi í nýrri skoðanakönnun sem birtist í Fréttablaðinu í dag. Það er um helmingur kjörfylgis flokksins. VG er með þrefalt meira fylgi en Samfylkingin í könnuninni. Meira »

Selja ef hundurinn þarf að fara

08:35 „Ef það verður kosið gegn þessu þá þurfum við að selja íbúðina svo við erum að reyna að gera allt sem við getum,“ segir Hilmar Birgir Ólafsson, hundaeigandi og íbúi í Stakkholti, en á húsfundi 2. júní verður kosið um það hvort Hilmar og tveir aðrir aðilar í húsinu fái leyfi fyrir hundum sínum. Meira »

Gagnavarsla er óviðunandi

07:37 Öryggi þeirra gagna sem koma til skoðunar dómstóla við ákvörðun um heimild til símahlustana er óviðunandi hjá Héraðsdómi Reykjavíkur. Meira »

Áfram seinkanir í Keflavík

06:27 Fyrstu vélar byrja að lenda á Keflavíkurflugvelli nú klukkan sjö en þjónusta á vellinum hefur verið takmörkuð í nótt vegna yfirvinnubanns flugumferðarstjóra. Sextán vélar frá Bandaríkjunum og átta á leið til Evrópu voru áætlaðar meðan á takmörkuninni stóð. Meira »
Þjóðlegir skartgripir og minjagripir
Mikið úrval af skarti og minjagripum úr silfri er tengist víkingatímanum og fyrr...
HANDRIÐ, SMÍÐUM OG SETJUM UPP
Þú finnur yfir 1000 myndir á FACEBOOK síðunni okkar > Mex byggingavörur, myndir,...
KTM 1190 Adventure ABS "farðu alla leið"
Getum útvegað KTM 1190 Adv. 17"/19" árg. 2016 á sérstöku tilboði 2.999.900,- Hl...
40 hp nýr tvígengis utanborðsmótor
Nýr Parsun í kassanum, er með starti 40 hp, verð kr. 677.700 Kortalán í boði a...
 
Almennur safnaðarfundur
Fundir - mannfagnaðir
Almennur safnaðarfundur Ár...
Atvinna
Önnur störf
FORSTÖÐUMAÐUR SÖLU- OG MARKAÐSSVIÐS ...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Fagstjóri meistaranáms
Barnagæsla
www.uw.is Fagstjóri meistaranáms Hás...