„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP

Innlent »

23,6 milljóna virðisaukaskattsbrot

13:20 Karlmaður á þrítugsaldri hefur verið ákærður af embætti héraðssaksóknara fyrir að hafa sem framkvæmdastjóri og aðaleigandi verktakafyrirtækis ekki staðið skil á virðisaukaskattsgreiðslum upp á 23,6 milljónir á árunum 2013 til 2014. Meira »

Harður árekstur við Vesturlandsveg

12:58 Harður árekstur varð þar sem Vesturlandsvegur mætir Þverholti í Mosfellsbænum um hálfeittleytið í dag. Búið er að loka hringtorgi á staðnum fyrir umferð og eru lögregla og sjúkrabílar komin á vettvang. Meira »

SPRON-málið á dagskrá Hæstaréttar

12:54 SPRON-málið svokallaða er komið á dagskrá Hæstaréttar þann 11. janúar á næsta ári. Í málinu voru stjórn og sparisjóðsstjóri SPRON ákærð fyrir umboðssvik vegna tveggja milljarða lánveitingu til félagsins Exista þann 30. september 2008. Meira »

Skýrsla tekin vegna Geirfinnsmáls

12:53 Búið er að taka skýrslu af manni sem um miðjan nóvember steig fram með ábendingu sem tengist hvarfi Geirfinns Einarssonar. Geirfinnur hvarf sporlaust að kvöldi 19. nóvember árið 1974. Ábending mannsins var þess eðlis að ástæða þótti til að taka hana alvarlega, skoða og fylgja mögulega eftir. Meira »

Markmiðið að tryggja öryggi vegfarenda

11:29 Lögreglan á Suðurnesjum verður með hert eftirlit í umferðinni um helgina eins og hefð er fyrir á aðventunni. Í nýafstöðnu aðventueftirliti voru rúmlega 200 ökumenn stöðvaðir og kannað með ástand þeirra og réttindi. Meira »

Ákærður fyrir 11 milljóna skattabrot

11:28 Karlmaður á fertugsaldri hefur verið ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi einkahlutafélags, sem nú er orðið gjaldþrota, ekki staðið skil á skattgreiðslum upp á 11,2 milljónir. Meira »

BL innkallar 101 Renault-bifreið

10:56 BL hefur innkallað 101 Renault-bifreið af gerðinni Trafic III. Framleiðsluár þeirra er 2014-2016. Í gæðaeftirliti Renault hefur komið í ljós að athuga þarf herslu á boltum í fjöðrunarbita að aftan. Meira »

Sanngirnisbætur hækka um 130 milljónir

11:03 Fjárheimild til að greiða út sanngirnisbætur vegna barna sem urðu fyrir ofbeldi í Landakotsskóla og vegna vistmanna á Kópavogshæli hefur verið aukin um 130 milljónir milli ára samkvæmt nýju fjárlagafrumvarpi. Meira »

Keypti kók og vann 22 milljónir

10:45 Maður af Vesturlandi sem vann 22 milljónir í lottóinu í nóvember ætlar að nýta vinninginn til að greiða niður skuldir.  Meira »

Meintir gerendur lausir úr haldi

09:55 Þrír karlmenn sem voru hnepptir í gæsluvarðhald þriðjudaginn síðastliðinn, vegna gruns um að svipta konu frelsinu og nauðga um síðustu helgi, var sleppt í gær. Mennirnir kærðu úrskurð Héraðsdóms um gæsluvarðhald til Hæstaréttar. Þeim var sleppt áður en niðurstaða Hæstaréttar lá fyrir. Meira »

Tveir greindir með inflúensu

08:39 Tveir hafa greinst með inflúensu í vikunni en ekki eru merki um að inflúensufaraldur sé kominn hingað til lands. Búið er að tryggja meira bóluefni en allt bóluefni er uppurið í landinu. Meira »

Munur á meðalhita 13,8 stig

08:18 Hlýindin það sem af er desember hafa verið með miklum ólíkindum. Fyrstu dagarnir í desember hafa verið þeir hlýjustu í Reykjavík frá því mælingar hófust árið 1871 eða fyrir 145 árum. Meira »

Breytingu fyrir Laugaveg 55 hafnað

07:57 Skipulagsráð Reykjavíkurborgar hafnaði í gær tillögu um breytingu á deiliskipulagi fyrir Laugaveg 55.  Meira »

Stjörnuhrap ekki neyðarblys

07:00 Tilkynnt var til Landhelgisgæslunnar um mögulegt neyðarblys í Berufirði um hálftólf í gærkvöldi.   Meira »

Hálka víða á Norðurlandi

06:50 Greiðfært er um landið sunnan- og vestanvert. Hálkublettir eru á fjallvegum á Norðurlandi en hálka eða hálkublettir eru mjög víða á Norðausturlandi. Þæfingur og éljagangur er á Hófaskarði. Meira »

Síldarstofninn þegar ofveiddur

07:37 „Ekki hefur verið tekin ákvörðun um það hvort Ísland muni auka við sínar aflaheimildir úr stofninum. Það er mál sem þarf að fara vandlega yfir.“ Meira »

Spá 30 m/s undir Eyjafjöllum

06:54 Búist er við stormi (meira en 20 m/s) við suðausturströndina og á hálendinu eftir hádegi. Búast má við hviðum yfir 30 m/s undir Eyjafjöllum og í Öræfum. Meira »

Innbrot, eignaspjöll og varsla fíkniefna

06:31 Tveir menn voru handteknir um tíuleytið í gærkvöldi í Kópavoginum grunaðir um innbrot, eignaspjöll og vörslu fíkniefna. Þeir eru báðir vistaðir í fangaklefa vegna rannsóknar málsins. Meira »
Nokkrar notaðar saumavélar til sölu !!
Nokkrar tegundir, ýmsar gerðir. Allar ástandsskoðaðar og prófaðar af fagmanni. V...
3ja daga CANON EOS námskeið 16.-19. jan.
3ja DAGA NÁMSKEIÐ FYRIR CANON EOS 16. - 19. JANÚAR ÍTARLEGT NÁMSKEIÐ FYRIR EI...
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
Gúmmístígvél
Geggjuð gúmmístígvél, mjúk og yndisleg. stærðir 36-41 á kr. 9.880,- Laugavegi 17...
 
Félgsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Metanólverksmiðja
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Athu...
L edda 6016120619 iii
Félagsstarf
? EDDA 6016120619 III Mynd af auglýs...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...