„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP

Innlent »

Hundurinn baðaði vankaðan fuglinn

19:50 „Ég sat við tölvuna og hafði opnað út á svalir þegar hundurinn minn, hann Tígull, kom vælandi til mín og hætti ekki fyrr en ég elti hann þangað.“ Þannig hefst frásögn Gunnars Kr. Sigurjónssonar en Tígull var að reyna að benda eiganda sínum á að á svölunum væri lítill fugl. Meira »

Lægri virðisaukaskatt á túrtappa

19:36 Lagt er til að einnota og margnota tíðavörur þar með talin dömubindi, tíðatappar og álfabikarar, ásamt öllum tegundum getnaðarvarna, falli í lægra þrep virðisaukaskatts í frumvarpi til laga um breytingu á virðisaukaskatti sem var lagt fram í Alþingi í dag. Meira »

Erum við að fara í sama farið?

19:32 „Frá því að ég var kosin formaður Viðskiptaráðs þá hef ég verið að leggja áherslu á fjölbreytileika,“ segir Katrín Olga Jóhannesdóttir í samtali við mbl.is. Hún hefur birt níu örfærslur um fjölbreytileika á Facebook síðustu daga og segir ærna ástæðu til. Meira »

Þátttakan öllum mikið gleðiefni

19:30 Daði Þorkelsson rannsóknarlögreglumaður var í alþjóðlegu liði lögreglumanna í kyndilhlaupi á milli bæja í Austurríki vegna alþjóðavetrarleika Special Olympics, sem nú standa yfir í Graz og Schladming og lýkur á laugardag. Meira »

Ekki í lagi að vera eina konan á fundum

19:27 Núverandi og fyrrverandi kvenkyns bæjarstjórar sem mbl.is ræddi við í dag eru sammála um að hlutfall kvenna í stöðum sveitar- og bæjarstjóra eigi að vera miklu hærra og hvetja þær konur til að gefa kost á sér. Í dag er aðeins 16 sveitarfélögum af 74 stjórnað af konum. Meira »

Deilt um kynferðisofbeldi í unglingabók

19:22 „Við verðum að vera meðvituð um hvað börnin okkar lesa,“ segir Bryndís Kolbrún Sigurðardóttir um unglingabókina Villi vampíra í bókaflokknum Gæsahúð eftir Helga Jónsson. Bryndís líkt og margir aðrir hefur deilt myndunum á Facebook þar sem strikað hefur verið yfir lýsingu á kynferðisofbeldi. Meira »

Gamalt skólahús setur svip á sveitina

18:30 Burstirnar tvær á Húsmæðraskólanum á Laugum í Þingeyjarsveit hafa sett svip sinn á skólastaðinn í nærfellt 90 ár. Innandyra er mikið af gömlum munum úr eigu skólans frá því hann starfaði og öll herbergi eru full af menningu og minningum. Meira »

Tengsl við stóriðju aðeins eitt atriði

18:40 Þeir sem standa að almennri rannsókn Háskóla Íslands á mergæxlum ætla að taka þrjú ár að fá inn blóðprufur þeirra sem samþykkt hafa að vera með í rannsókninni. Síðan verður öllum þátttakendum fylgst eftir í 5-7 ár. Meira »

Vinnslustöðin fær ekki 500 milljónir

18:29 Hæstiréttur staðfesti í dag sýknudóm Héraðsdóms Reykjavíkur í máli Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum gegn ríkinu vegna sérstaks veiðigjalds sem lagt var á fiskveiðiárið 2012-2013. Vinnslustöðin var dæmd til að greiða ríkinu tvær milljónir króna í málskostnað. Meira »

Hönnun og húsgögn í Hörpu

17:43 Það er mikið um að vera í Hörpu í tengslum við Hönnunarmars. Í dag opna tvær sýningar: annarsvegar sýna húsgagnaframleiðendur þversnið af því sem verið er að gera í íslenskri húsgagnaframleiðslu og íslenskir arkitektar standa fyrir sýningunni Virðisaukandi arkitektúr þar sem verðlaunatillögur af ýmsu tagi eru til sýnis. Meira »

Gæti orðið hvati að fleiri árásum

17:38 „Ein af hættunum við árásir sem eru líkar þeirri sem gerð var í London í gær er að hún gæti orðið hvati að fleiri árásum, ekki endilega í Bretlandi heldur annars staðar í Evrópu,“ segir Brynja Huld Óskarsdóttir sem starfar sem hryðjuverkasérfræðingur hjá áhættugreiningarfyrirtæki í London. Meira »

Vilja síst selja Landsbankann

17:12 Um 30% Íslendinga eru hlynntir því að ríkið selji hlut sinn í Arion banka samanborið við 24% sem töldu rétt að ríkið seldi hlut sinn í Íslandsbanka. Aðeins 13% voru aftur á móti hlynntir því að selja hlut ríkisins í Landsbankanum. Meira »

Byrjað að sópa götur og stíga

16:34 Byrjað var að sópa götur og stíga í Reykjavík í dag og er það samkvæmt áætlun um hreinsun. Fjölförnustu leiðirnar verða hreinsaðar fyrst en það eru allar stofnbrautir og tengigötur, sem og helstu göngu- og hjólastígar. Meira »

Ursus ehf. tapaði í Hæstarétti

15:47 Hæstiréttur hefur staðfest dóm Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem Seðlabanki Íslands og Eignasafn Seðlabanka Íslands ehf. voru sýknuð af tæplega tveggja milljarða króna kröfu félagsins Ursus ehf. sem er í eigu fjárfestisins Heiðars Guðjónssonar. Meira »

Aukið viðbúnaðarstig vegna fuglaflensu

15:23 Viðbúnaðarstig vegna varna gegn fuglaflensu hefur verið aukið. Það þýðir að allir fuglar í haldi þurfa tímabundið að vera haldnir í yfirbyggðum gerðum þar sem villtir fuglar komast ekki inn eða í fuglaheldum húsum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Matvælastofnun. Meira »

Kristján ráðinn framkvæmdastjóri LF

16:29 Kristján Þ. Davíðsson hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Landssambands fiskeldisstöðva (LF). Kristján tekur við starfi af Höskuldi Steinarssyni sem lætur af störfum að eigin ósk til að vinna að uppbyggingu nýs fyrirtækis sem sinna mun þjónustu við fiskeldisfyrirtækin hér á landi. Meira »

Hafa áhyggjur vegna fjölgunar sjúklinga

15:27 Stjórn læknaráð Landspítala segist lýsa yfir áhyggjum af húsnæðismálum Landspítalans og því umhverfi sem starfsfólki og sjúklingum Landspítalans er boðið upp á. Segir stjórnin að viðvarandi húsnæðisþrengsli og mikið álag hafi ríkt lungann af síðustu tveimur árum og ekki sjái fyrir endann á því. Meira »

Ekki gert ráð fyrir tveimur mömmum

15:19 Unglingar sem eiga tvær mömmur eða tvo pabba áttu erfitt með að svara spurningum í forprófi PISA-prófsins á dögunum þar sem spurt var út í fjölskylduhagi, þar á meðal menntun og störf mömmu og pabba. Meira »
VW Golf 1,6 2000 station
VW Golf station árgerð 2000 til sölu. Lækkað verð: 250.000 kr, Sjálfskiptur. Ek...
Skrifstofuhúsnæði Bolholti 4
Til leigu eru tvö skrifstofurými, alls um 110 fermetrar, í austurenda á 5. og ...
 
Samkeppni um gerð listaverks
Tilkynningar
Samkeppni um gerð listaverks til að ...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Aðalfundur ...