„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP

Innlent »

Endurskoða samninga við Fjallið

08:00 Styrktarsamningar Hafþórs Júlíusar Björnssonar, sem jafnan er kallaður Fjallið, við að minnsta kosti tvö fyrirtæki eru til skoðunar eftir viðtal sem Fréttablaðið tók við fyrrverandi kærustu og barnsmóður Hafþórs, Thelmu Björk Steimann. Meira »

Búi keppir erlendis

07:30 Íslenska stuttmyndin Búi, sem leikstýrt er af Ingu Lísu Middleton, keppir á kvikmyndahátíðunum Nordic Panorama í Malmö og Alþjóðlegu barnakvikmyndahátíðinni í Giffoni á Ítalíu í flokki 6-9 ára. Myndin er framleidd af ZikZak Filmworks. Meira »

Skjálftahrinan enn í gangi

07:08 Skjálftahrina sem stóð yfir í gær er enn í gangi. Flestir jarðskjálftarnir eru litlir, upptök þeirra eru rúmlega 230 km norður af Melrakkasléttu, á Kolbeinseyjarhrygg. Meira »

Eldur í ruslagámi í Álfheimum

06:49 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins slökkti eld í ruslagámi við Álfheima 4 um hálftvöleytið í nótt en talsverður eldur var í gámnum þegar slökkviliðið kom á vettvang. Meira »

Jafnvel von á eldingum síðdegis

06:47 Fremur hæg vestlæg átt á landinu næstu daga. Skýjað og smáskúrir um landið vestanvert og hiti í kringum 10 stig. Bjartara yfir fyrir austan og allt að 17 stiga hiti þegar best lætur, en þar má búast við vaxandi skúramyndun þegar líður á daginn með allgóðum skúraklökkum síðdegis og jafnvel stöku eldingum. Meira »

Hélt partý án leyfis húsráðenda

06:22 Lögreglan handtók ungan mann í annarlegu ástandi í Grafarvogi í gærkvöldi en hann hafði verið með partý og læti á heimili í hverfinu. Maðurinn býr ekki í íbúðinni og hafði ekki leyfi frá húsráðanda til þess að halda partý. Meira »

Neyðarbrautinni hefur verið lokað

05:30 Samgöngustofa hefur staðfest við Morgunblaðið að svokölluð neyðarflugbraut á Reykjavíkurflugvelli, 06/24, er lokuð.  Meira »

Stal síma af barni

06:16 Farsíma var stolið af tólf ára gömlum dreng við Sundlaugaveg um níuleytið í gærkvöldi. Eldri drengur, 16 til 18 ára, bað drenginn um að lána sér símann en hljóp síðan á brott með hann. Meira »

Einungis helmingur kemst að í HR

05:30 Um 2.900 umsóknir bárust um nám við Háskólann í Reykjavík fyrir næsta skólaár. Búist er við að um 1.400 nýnemar hefji nám í haust og því ljóst að mun færri komast að en vilja. Meira »

Þúsundir flytja til Íslands

05:30 Vinnumálastofnun áætlar að um þrjú þúsund manns komi til Íslands á vegum starfsmannaleiga í ár. Það yrði tvöföldun milli ára. Að auki áætlar stofnunin að um þúsund útsendir starfsmenn komi hingað til lands í ár. Meira »

Harpa ekki lengur miðpunktur

05:30 Tónlistarhátíðin Iceland Airwaves verður með breyttu sniði í ár þar sem Harpa verður ekki lengur miðpunktur hennar og aðaltónleikastaður, þó að tvennir stórir tónleikar verði haldnir í Eldborg. Meira »

Kenndi Joey í Friends á vélsög

Í gær, 23:48 Norski smiðurinn Torfinn Aamodt var fenginn til þess að aðstoða Matt LeBlanc og félaga í sjónvarpsþættinum Top Gear í Noregi. Hlutverk Aamodt, sem á íslenska kærustu, var að kenna á vélsög sem notuð var við tökur á þættinum. Meira »

Nótt í nafni Foringjanna

Í gær, 22:33 Ferill rokksveitarinnar Foringjanna spannaði fjögur ár í lok níunda áratugarins. Þeir unnu sér meðal annars til frægðar að hita upp fyrir Bonnie Tyler í Laugardalshöllinni og síðar glysgoðin í þungarokkssveitinni Kiss í Reiðhöllinni í Víðidal. Meira »

„Þetta er stór áfangi“

Í gær, 21:13 „Þetta er mikill gleðidagur,“ segir Guðrún Björnsdóttir, framkvæmdastjóri Félagsstofnunar stúdenta, í tilefni þess að framkvæmdir hófust við 220 leigueiningar sem áætlað er að verði tilbúnar til búsetu skólaárið 2019-2020. Meira »

Hagkvæmari valkostur fyrir foreldra

Í gær, 20:26 „Við höfum fengið frábær viðbrögð. Frá því að við sendum út tilkynninguna fyrir einum og hálfum klukkutíma hef ég fengið 8-10 tölvupósta frá foreldum sem lýsa yfir mikilli ánægju með þetta,“ segir Björg Baldursdóttir, skólastjóri Kársnesskóla. Meira »

Skjálftahrina á Kolbeinseyjarhrygg

Í gær, 22:20 Skjálftahrina mældist um 230 km norður af Melrakkasléttu á Kolbeinseyjarhrygg í dag. Tveir skjálftanna voru um 4 að stærð og sjö yfir 3. Meira »

Í heimi eldfjalla og jarðhræringa

Í gær, 20:53 „Við viljum fá skynjunina af stað hjá fólki og láta það finna að það er nálægt öllum þessu sterku náttúruöflum,“ segir Hulda Kristjánsdóttir rekstrarstjóri hjá Lava um eldfjalla og jarðsögusýninguna sem opnaði nýverið á Hvolsvelli. mbl.is kom við á sýningunni sem er að stóru leiti gagnvirk. Meira »

Ástin kviknaði í danstíma

Í gær, 19:45 Á Dansverkstæðinu í miðborg Reykjavíkur fer fram kennsla í kizomba, angólskum dansi sem á rætur sínar að rekja til samba og zouk úr Karíbahafi. Meira »
Yamaha Virago
Til sölu Yamaha Virago xv700 árg 85, gamall hippi í ágætu lagi. verð kr. 390.00...
Til Sölu Steikarapanna
Til Sölu Steikarapanna Upplysingar 8995189...
Húsnæði í boði
Húsnæði í boði Til leigu góð 2ja herb. íbúð í efra Breiðholti ca 70 fm, með yfir...
Smágrafa
Til sölu JCB smágrafa. Fylgihlutir: þrjár skóflur og hraðtengi. Upplýsingar í sí...
 
Félagsstarf aldraða
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Deiliskipulag
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipula...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...