„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP

Innlent »

Ekkert fundist við Hvaleyrarvatn

01:03 Lögreglumenn, sem fóru að Hvaleyrarvatni við Hafnarfjörð skömmu eftir miðnætti, eftir að ábending barst um líkfund þar hafa ekkert fundið. Svo virðist sem orðrómur á samfélagsmiðlum hafi orðið til þess að þessi ábending kom fram. Meira »

Lögregla á leið að Hvaleyrarvatni

00:40 Lögregla er nú á leiðinni að Hvaleyrarvatni við Hafnarfjörð vegna ábendingar sem barst um að þar hefði fundist mannslík. Þetta staðfestir Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, í samtali við mbl.is. Hann segir að óstaðfest sé hvort ábendingin sé rétt. Meira »

Enginn enn verið handtekinn

00:08 Enginn hefur verið handtekinn í tengslum við leitina að Birnu Brjánsdóttir, sem ekkert hefur spurst til frá því á aðfaranótt laugardags. Þetta staðfesti Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn í samtali við mbl.is nú undir miðnætti. Meira »

Eldur í blaðagámi við Spöngina

Í gær, 22:46 Slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu barst um níuleytið í kvöld tilkynning um eld í blaðagámi við verslunarkjarnann Spöngina í Grafarvogi. Meira »

Vill að Bjarni geri grein fyrir verkum sínum

Í gær, 22:32 Nefndarmönnum efnahags- og viðskiptanefndar bárust í dag þær fregnir að forsætisráðherra, Bjarni Benediktsson, ætlaði ekki að koma á fund nefndarinnar til þess að ræða framgöngu sína við birtingu skýrslu um mat á umfangi eigna Íslendinga á aflandssvæðum. Smári McCarthy, fulltrúi Pírata í efnahags- og viðskiptanefnd, telur það ótækt að forsætisráðherra vilji ekki gera grein fyrir verkum sínum. Meira »

Sex bíla árekstur á Breiðholtsbraut

Í gær, 22:29 Sex bíla árekstur varð á Breiðholtsbrautinni um fimmleytið í dag, nærri Selásbraut. Þrír voru fluttir á slysadeild eftir áreksturinn. Að sögn slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu voru áverkar tveggja hinna slösuðu minniháttar, en eitthvað meiri áverkar voru á þeim þriðja. Meira »

Polar Nanoq snúið við til Íslands

Í gær, 21:10 Grænlenska skipið Polar Nanoq hefur snúið af leið sinni og er nú á leiðinni aftur til Íslands. Skipverjar fengu bón um að snúa við aftur til landsins þar sem ræða þyrfti við þá. Danski herinn segir að íslenska lögreglan hafi beðið um aðstoð frá danska herskipinu Triton. Meira »

Húsfyllir á bænastund í Hallgrímskirkju

Í gær, 21:23 Húsfyllir var á bænastund sem haldin var í Hallgrímskirkju í kvöld til stuðnings aðstandendum Birnu Brjánsdóttur, sem lögregla og björgunarsveitir hafa leitað að undanfarið. Meira »

Engar vísbendingar á samfélagsmiðlum

Í gær, 21:03 Lögreglan hefur fengið aðgang að öllum samfélagsmiðlum Birnu Brjánsdóttur. Við skoðun á þeim hefur ekkert komið í ljós sem varpað getur frekara ljósi á hvarf hennar snemma á laugardagsmorgun. Meira »

Leitin að Birnu: Ferðir bílsins

Í gær, 20:04 Rauð Kia Rio-bifreið er orðin að miðpunkti rannsóknar við leitina að Birnu Brjánsdóttur. Bíll af þeirri gerð og þeim lit sást á Laugavegi, svo mögulega við áhaldahús Golfklúbbs Kópavogs og Garðabæjar og svo við Hafnarfjarðarhöfn. Meira »

„Einhver sem veit meira“

Í gær, 19:46 Það er því „einhver sem veit meira og hefur ekki gefið sig fram“ að sögn Gríms Grímssonar, yfirlögregluþjóns hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, í samtali við mbl.is um mál Birnu Brjánsdóttur sem hefur verið horfin síðan á laugardaginn. Meira »

Evrópumeistarar í netkotru

Í gær, 19:30 Evrópumeistaramótinu í netkotru lauk á sunnudag og vann Ísland þar glæsilegan sigur. Kotra, eða backgammon, er einn elsti leikur í heimi en stutt er síðan keppni landsliða hófst. Á vef Kotrusambandsins kemur fram að tuttugu lið hafi hafið keppni á mótinu en þrjú staðið eftir á síðasta degi mótsins. Meira »

Eru að ljúka leit við Urriðaholt

Í gær, 18:56 Björgunarsveitir Landsbjargar munu ekki halda áfram leit að Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur til spurst frá því aðfaranótt laugardags, í kvöld eða nótt nema nýjar vísbendingar berist. Verið var að ljúka leit í Urriðaholti um sexleytið. Meira »

Óvissuferð sköpunarinnar

Í gær, 18:30 Bókin Skapandi ferli – Leiðarvísir er ætluð þeim sem vilja fara ótroðnar slóðir og leggja af stað í hvers kyns sköpunarferðalög. Höfundurinn, Eirún Sigurðardóttir, kynnir til sögunnar aðferðafræði sem hún byggir á þekkingu sinni og reynslu sem myndlistarkona og stundakennari við LHÍ og á áratuga starfi á mörkum listgreina. Meira »

Bænastund fyrir Birnu

Í gær, 18:01 Bænastund verður haldin í Hallgrímskirkju í Reykjavík til stuðnings aðstandendum Birnu Brjánsdóttur sem lögregla og björgunarsveitir hafa leitað að undanfarið, en hún hvarf skyndilega í í miðbæ Reykjavíkur aðfaranótt laugardags. Meira »

Sást til rauðrar fólksbifreiðar í Garðabæ

Í gær, 18:35 Golfklúbbur Kópavogs og Garðabæjar hefur veitt lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu myndefni úr eftirlitsmyndavél áhaldahúss klúbbsins. Á myndunum sést rauð fólksbifreið aka fram hjá klúbbnum á milli 05:30 og 06:00 á laugardagsmorgun. Meira »

Triton siglir í átt að Polar Nanoq

Í gær, 18:24 Danska varðskipið Triton er á leið í átt að grænlenska skipinu Polar Nanoq. Landhelgisgæslan vildi ekki staðfesta hvort stofnunin stæði í aðgerðum vegna málsins. Danski herinn verst sagna og vísar á íslensku lögregluna. Meira »

Rauði bíllinn tengdur grænlensku skipi

Í gær, 17:44 Rauði Kia Rio-bíllinn sem leitað hefur verið að sást við Hafnarfjarðarhöfn á öryggismyndavélum. Þykir ljóst að ökumenn og farþegar í bílnum eru tengdir grænlensku skipi sem heitir Polar Nanoq. Skipið hélt úr höfn á laugardag. Birna Brjánsdóttir sést ekki í öryggismyndavélum. Meira »
KTM 1090 Adventure verð: 2.349.000,-
Ein bestu kaupin í ferðahjólum, litli bróðir 1290 S. 125 hp. 205 kg. Allgjört sn...
Laugarnesvegur 87, 3ja herb. á 6./efstu
Íbúð á 6. og efstu hæð í íbúðablokk byggð 2002-2003, sjá afstöðu á mynd. Gólf er...
STAÐGREIÐUM OG LÁNUM
Staðgreiðum og lánum út á: gull, demanta, vönduð úr og málverk! Hringar, hálsmen...
Tækifæri í ferðaþjónustu, Jeppi með leyfisskoðun hópbifreiða
Ford Explorer Eddie Bauer 7 manna, ekinn 207 þ. km. 6 cyl. 4,0 l vél. Toppbíll ...
 
Skattadagur
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda SKATTAD...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
I.o.o.f. ob.1,petrus - 19701178-m.t.w.á
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus - 19701178- M.T.W....
L hlín 6017011619 lv/v heimsókn til sno
Félagsstarf
? HLÍN 6017011619 lV/V Heimsókn til S...