„Reynum að takmarka skaðann“

Áfengi
Áfengi mbl.is/Heiðar Kristjánsson

Hlynur Davíð Löve, útskriftarefni læknadeildar Hafnarháskóla, hvetur Alþingi eindregið til að leyfa ekki sölu áfengis í matvöruverslunum enda bendi rannsóknir til þess að það myndi stuðla að aukinni áfengisneyslu og vandamálum samfara henni.

Útskriftarritgerð Hlyns Davíðs Löve við læknadeild Hafnarháskóla fjallar um mynstur áfengistengdra sjúkdóma og dauðsfalla, og lífslíkur í Danmörku, Svíþjóð og Íslandi. Að auki tók ritgerðin einnig afstöðu til löggjafar og reglna í hverju landi og hvernig áhrif þær hefðu á sölu og neyslu áfengis, og síðar áfengistengda sjúkdóma og dauðsföll. Leiðbeinandi Hlyns var prófessor í faraldsfræði en hann skoðaði rannsóknir frá ýmsum löndum, þó aðallega danskar og sænskar rannsóknir, nokkra áratugi aftur í tímann.

Löggjöfin ströngust á Íslandi

Niðurstöður Hlyns reyndust þær að reglugerðir og löggjöf þegar kom að aðgengi áfengis var mildust í Danmörku en ströngust á Íslandi. Danmörk var landa hæst þegar kom að sölu og neyslu áfengis, Svíþjóð í öðru sæti og Ísland í þriðja. Nýgengi og algengi flestra þeirra sjúkdóma sem tengja má beint við áfengisneyslu var þar að auki hæst í Danmörku, Svíþjóð var aftur í öðru sæti og Ísland í þriðja. Lífslíkur reyndust mestar á Íslandi, næst mestar í Svíþjóð en minnstar í Danmörku.

Allar rannsóknir nema ein sem skoðaðar voru, þar með taldar rannsóknir Svía á laugardagsopnun einkareknu áfengisverslana þeirra, Systembolaget, og sölu á meðalsterkum og sterkum bjór í matvöruverslunum, sýndu fram á að aukið aðgengi að áfengi leiddi til umtalsverðrar aukningar í sölu og neyslu áfengis sem, að lokum, hafði í för með sér aukningu á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum, sem og öðrum áfengistengdum skaða, með tilheyrandi kostnaði og álagi á heilbrigðiskerfinu og samfélaginu í heild.

Hlynur bendir á, að Svíar hafi leyft sölu á sterkum bjór í matvöruverslunum í tilraunaskyni í 1 ár í kringum 1970 og strax í kjölfarið sást aukning í sölu og neyslu á þeim tilteknu tegundum og var þeirri tilraun hætt 4 mánuðum áður en áætlað var sökum þess. „Sjö af átta rannsóknum sem ég vitna í ber saman um að aukið aðgengi að áfengi leiði til meiri sölu,“ segir Hlynur.

Yrði ekki til góðs

Hann segir enga ástæðu til að ætla að annað myndi gerast hér. „Ég hef lesið frumvarpið, sem nú liggur fyrir Alþingi, um að heimila sölu á bjór og léttvíni í matvöruverslunum. Menn fara að vísu ekki alltof langt fram úr sjálfum sér þar, allri áfengissölu á til dæmis að vera lokið klukkan átta á kvöldin, en það breytir því ekki að breyting á löggjöfinni í þessa átt yrði ekki til góðs. Þá tala ég sem verðandi starfsmaður íslenska heilbrigðiskerfisins,“ segir Hlynur og bætir við að nægur sé vandinn fyrir í fjársveltu kerfi. „Er ekki óþarfi að bæta við vandamáli sem auðveldlega má komast hjá?“

Stöndum okkur vel

Hann ítrekar að við Íslendingar stöndum afar vel að vígi gagnvart frændum vorum Dönum og Svíum. „Við erum að standa okkur mjög vel í baráttunni gegn afleiðingum áfengisneyslu. Skorpulifur og krónísk brisbólga eru til dæmis mun sjaldgæfari hér en í samanburðarlöndunum. Það létust aðeins sex einstaklingar úr krónískri brisbólgu á þrettán ára tímabili og mun færri deyja hérlendis úr skorpulifur. Þá lést enginn af völdum ölvaðs ökumanns á Íslandi árin 2012 og 2104 – sem er einstök tölfræði.“ Hlynur skoðaði líka skattalækkanir á áfengi og segir þær hafa sömu afleiðingar og betra aðgengi; salan aukist.

Málið snýst ekki um einkavæðingu

Frá sjónarhóli Hlyns snýst málið ekki um það hvort menn séu með eða á móti einkavæðingu. „Sjálfur er ég tiltölulega frjálshyggjuþenkjandi og hef ég ekkert á móti einkavæðingu út af fyrir sig. Mín vegna mætti alveg einkavæða áfengissölu á Íslandi, svo lengi sem varan er seld í sérstökum verslunum. Það er aðalatriðið. Það kann ekki góðri lukku að stýra að blanda áfengi saman við aðrar vörur í verslunum. Höldum þessu í sem fæstum verslunum og út af fyrir sig til að takmarka skaðann!“

Hlynur Davíð Löve
Hlynur Davíð Löve
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi ...
Flestallar rannsóknir benda til þess að aukið aðgengi að áfengi auki sölu og neyslu áfengis sem leiðir til aukningar á áfengistengdum sjúkdómum og dauðsföllum. AFP

Innlent »

Grímur Grímsson til Europol

09:31 Grímur Grímsson mun láta af störfum yfirmanns miðlægrar deildar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu 1. apríl á næsta ári.   Meira »

Ekki hægt að horfa á fólk deyja

09:30 Yfir ein milljón flóttamanna kom til Lesbos á rúmu ári. Örvæntingarfullt fólk, einkum Sýrlendingar, sem hafði lagt allt í sölurnar til þess að komast í burtu frá stríðinu. Í dag er Lesbos biðsalur fólks eftir betra lífi þar sem margir bíða í meira en ár eftir því að komast til meginlandsins. Meira »

Sönnunargögnum í nauðgunarmáli fargað

09:07 Sönnunargögn í nauðgunarmáli sem lögreglan á Ísafirði rannsakaði fyrir tveimur árum bárust lögreglunni aldrei frá Fjórðungssjúkrahúsi Vestfjarða. Þeim var eytt áður en rannsókn málsins lauk að fullu. Meira »

Með ástríðu fyrir brids

08:18 Sigurpáll Árnason, gjarnan kenndur við Lund í Varmahlíð í Skagafirði, fagnar 100 ára afmæli í dag. Hann fæddist í Skagafirði og bjó þar allt til ársins 1999, að hann fluttist í Kópavoginn ásamt konu sinni, Hildi Kristjánsdóttur. Hildur lést árið 2004. Meira »

Grunaður um greiðslusvik

08:15 Ölvaður maður var handtekinn við Bústaðaveg laust fyrir klukkan tvö í nótt grunaður um greiðslusvik og rangar sakargiftir. Hann var vistaður í fangageymslu lögreglunnar. Meira »

Sundabraut vekur áhuga fjárfesta

07:57 Nokkrir fjárfestar hafa leitað upplýsinga hjá Vegagerðinni og ráðuneytinu um Sundabraut með það í huga að leggja brautina gegn endurgreiðslu. Athuganir þessar hafa ekki leitt til frekari samningaviðræðna enn sem komið er. Meira »

Víða rigning í dag

07:23 Spáð er austan og norðaustan 5 til 13 metrum á sekúndu í dag og verður hvassast við norður- og vesturströndina.  Meira »

Göngin hafa sparað milljarða króna

07:37 Áætlaður kostnaður vegna viðhalds og uppbyggingar þjóðvegarins um Hvalfjörð, nyti Hvalfjarðarganga ekki við, gæti verið á bilinu 1.200–2.000 milljónir króna. Meira »

Fimm á slysadeild eftir árekstur

07:14 Fimm voru fluttir á slysadeild eftir harðan árekstur tveggja fólksbíla við Draugahlíðarbrekku á Suðurlandsvegi, skammt frá Litlu kaffistofunni, um hálfþrjúleytið í nótt. Þrír sjúkrabílar voru sendir á staðinn frá slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu og tveir frá Selfossi, auk tveggja dælubíla. Meira »

Andlát: Halldór Þorsteinsson

05:30 Halldór Þorsteinsson, tungumálakennari og bókavörður, lést 15. maí síðastliðinn, á 96. aldursári.   Meira »

Jón Gerald fagnar Costco

05:30 Jón Gerald Sullenberger, kaupmaður í Kosti, tekur fréttum af opnun verslunar Costco fagnandi. Hann heimsótti verslunina í fyrradag og leist vel á. „Þetta er bara eins og að koma til útlanda,“ segir hann og bætir við: „Til hamingju, Íslendingar!“ Meira »

Góður afli á strandveiðum

05:30 „Almennt hefur aflinn verið góður. Það kemur á óvart hvað hann er góður fyrir norðan og austan því maí er oft lélegur þar,“ segir Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, um strandveiðarnar. Meira »

Aðgengi bætt við Gullfoss

05:30 Ferðamenn eru nú byrjaðir að ganga um nýja stigann við Gullfoss, einn fjölsóttasta ferðamannastað landsins. Er greint frá þessu á heimasíðu Umhverfisstofnunar, en stofnunin hefur umsjá með náttúruperlunni. Meira »

Markaðshlutdeild 365 miðla minnkar

05:30 Hin óumflýjanlega skylduáskrift að Ríkisútvarpinu heldur ein velli í síbreytilegu umhverfi sjónvarpsmiðla, samkvæmt samrunaskrá vegna samruna Fjarskipta hf. og 365 miðla hf. Meira »

Ísland mælir ekki fjármálalæsi með PISA

Í gær, 21:24 Ísland tók hvorki þátt í fjármálalæsisþætti PISA árið 2012 né 2015 og því er hvorki hægt að fjölyrða um þekkingu íslenskra ungmenna, né bera hana saman við aðrar þjóðir. Rannsóknin verður endurtekin á næsta ári og mun 21 land taka þátt. Ísland er ekki eitt þeirra. Meira »

Spreyta sig í Syrpuþoni

05:30 „Við eigum það sameiginlegt með öllum hjá Disney að hafa mikinn metnað til þess að börn og unglingar lesi. Lesi til að afla sér þekkingar, lesi sér til ánægju og eins geti lesið texta upphátt svo aðrir hafi gaman af.“ Meira »

Fyrrverandi formenn stjórna

05:30 Fyrrverandi formenn Framsóknarflokksins, þau Valgerður Sverrisdóttir og Jón Sigurðsson, beittu sér á flokksþingi flokksins, sem haldið var í október í fyrra, til að fella Sigmund Davíð Gunnlaugsson úr formannsstóli. Þetta segir Sigmundur Davíð, sem í Morgunblaðinu í dag. Meira »

Bakarinn frá Bæjaralandi

Í gær, 20:55 Lars Dietzel, bakari frá Bæjaralandi, hefur nú á einni viku bakað fleiri hundruð þýskar saltkringlur, eða Pretzel, í Bernhöftsbakaríi. Dietzel er uppalinn í Bæjaralandi, sem er syðsta sambandsland Þýskalands, en saltkringlan eins og við þekkjum hana í dag á rætur sínar að rekja þangað. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

Rýmingarsala
Bækur - rýmingarsölu lýkur um helgina 50% afsláttur Kolaportið Ný söfn - gott úr...
Tækifæri !!
Tækifæri !!!! Vertu þinn einn herra ! Vefverslun með tvö flott lén og lager t...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður m/leiðb. kl....
Hvammsvirkjun
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...
Aðalfundur 2017
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Lögfræðingafélags Íslands ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...