Hver er munurinn á tillögunum?

mbl.is/Hjörtur

Frumvörp stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum stjórnarskrárákvæðum voru kynnt fyrir helgi en þau snúa að þjóðaratkvæðagreiðslum að frumkvæði kjósenda um lög frá Alþingi, auðlindir í þjóðareign og umhverfismál. Ákvæði um sömu mál var einnig að finna í frumvarpi stjórnlagaráðs sem starfaði á síðasta kjörtímabili. Hér fyrir neðan eru tillögur stjórnarskrárnefndar, sem skipuð var af forsætisráðherra í kjölfar síðustu þingkosninga, og stjórnlagaráðs bornar saman en ljóst er að talsverður munur er á þeim.

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta krafist þess að nýstaðfest lög frá Alþingi verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Kröfuna ber að leggja fyrir ráðherra innan fjögurra vikna frá birtingu laganna og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir. Fjárlög, fjáraukalög, lög um skattamálefni og lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarskuldbindingum verða ekki borin undir þjóðina samkvæmt þessari málsgrein.

Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta enn fremur krafist þess að ályktun Alþingis skv. 21. gr. verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Heimilt er með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, að ákveða að sama gildi um ályktanir sem hafa réttaráhrif eða fela í sér mikilvæga stefnumörkun. Krafan þarf að berast ráðherra innan fjögurra vikna frá samþykkt Alþingis og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir.

Alþingi getur ákveðið að fella úr gildi lög eða afturkalla ályktun áður en til þjóðaratkvæðagreiðslu kemur og fer hún þá ekki fram. Til þess að hnekkja lögum eða ályktunum samkvæmt þessari grein þarf meiri hluti í þjóðaratkvæðagreiðslu, þó minnst fjórðungur kosningarbærra manna, að synja þeim samþykkis. Með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, skal mælt nánar fyrir um upphafstíma og fyrirsvar undirskriftasöfnunar, form og söfnun undirskrifta, miðlun upplýsinga, framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslu og lausn ágreiningsmála fyrir dómstólum."

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Tíu af hundraði kjósenda geta krafist þjóðaratkvæðis um lög sem Alþingi hefur samþykkt. Kröfuna ber að leggja fram innan þriggja mánaða frá samþykkt laganna. Lögin falla úr gildi, ef kjósendur hafna þeim, en annars halda þau gildi sínu. Alþingi getur þó ákveðið að fella lögin úr gildi áður en til þjóðaratkvæðis kemur. Þjóðaratkvæðagreiðslan skal fara fram innan árs frá því að krafa kjósenda var lögð fram.“

Auðlindir - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Auðlindir náttúru Íslands tilheyra íslensku þjóðinni. Þær ber að nýta á sjálfbæran hátt og til hagsbóta landsmönnum öllum. Ríkið hefur eftirlit og umsjón með meðferð og nýtingu auðlindanna í umboði þjóðarinnar. Náttúruauðlindir og landsréttindi sem ekki eru háð einkaeignarrétti eru þjóðareign. Enginn getur fengið þessi gæði eða réttindi tengd þeim til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þau eða veðsetja.

Handhafar löggjafarvalds og framkvæmdarvalds fara með forsjá og ráðstöfunarrétt þeirra í umboði þjóðarinnar. Að jafnaði skal taka eðlilegt gjald fyrir heimildir til nýtingar auðlinda sem eru í eigu íslenska ríkisins eða þjóðareign. Veiting nýtingarheimilda skal grundvallast á lögum og gætt skal jafnræðis og gagnsæis. Slíkar heimildir leiða aldrei til varanlegs eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindum.“

Auðlindir - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Auðlindir í náttúru Íslands, sem ekki eru í einkaeigu, eru sameiginleg og ævarandi eign þjóðarinnar. Enginn getur fengið auðlindirnar, eða réttindi tengd þeim, til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þær eða veðsetja. Til auðlinda í þjóðareign teljast náttúrugæði, svo sem nytjastofnar, aðrar auðlindir hafs og hafsbotns innan íslenskrar lögsögu og uppsprettur vatns- og virkjunarréttinda, jarðhita- og námaréttinda. Með lögum má kveða á um þjóðareign á auðlindum undir tiltekinni dýpt frá yfirborði jarðar.

Við nýtingu auðlindanna skal hafa sjálfbæra þróun og almannahag að leiðarljósi. Stjórnvöld bera, ásamt þeim sem nýta auðlindirnar, ábyrgð á vernd þeirra. Stjórnvöld geta á grundvelli laga veitt leyfi til afnota eða hagnýtingar auðlinda eða annarra takmarkaðra almannagæða, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hóflegs tíma í senn. Slík leyfi skal veita á jafnræðisgrundvelli og þau leiða aldrei til eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindunum.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Ábyrgð á vernd náttúru og umhverfis hvílir sameiginlega á öllum og skal verndin grundvallast á varúðar- og langtímasjónarmiðum með sjálfbæra þróun að leiðarljósi. Stuðlað skal að því að fjölbreytni náttúrunnar sé viðhaldið og vöxtur lífríkis og viðgangur tryggður. Allir skulu njóta heilnæms umhverfis.

Almenningi er heimil för um landið og dvöl þar í lögmætum tilgangi. Ganga skal vel um náttúruna og virða hagsmuni landeigenda og annarra rétthafa. Mælt skal nánar fyrir í lögum um inntak og afmörkun almannaréttar. Í lögum skal mælt fyrir um rétt almennings til upplýsinga um ástand umhverfis og áhrif framkvæmda á það svo og til þátttöku í undirbúningi ákvarðana sem áhrif hafa á umhverfið.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Öllum ber að virða hana og vernda. Öllum skal með lögum tryggður réttur á heilnæmu umhverfi, fersku vatni, ómenguðu andrúmslofti og óspilltri náttúru. Í því felst að fjölbreytni lífs og lands sé viðhaldið og náttúruminjar, óbyggð víðerni, gróður og jarðvegur njóti verndar. Fyrri spjöll skulu bætt eftir föngum.

Nýtingu náttúrugæða skal haga þannig að þau skerðist sem minnst til langframa og réttur náttúrunnar og komandi kynslóða sé virtur. Með lögum skal tryggja rétt almennings til að fara um landið í lögmætum tilgangi með virðingu fyrir náttúru og umhverfi.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Alltaf barátta um hver fær mesta plássið

21:26 Þau skreppa ekki lengur í klukkutíma í frissbí á hljómsveitaræfingum, enda þarf að nýta tímann vel þegar fólk hefur eignast börn og er í fullri vinnu. Hljómsveitin Kiriyama Family er komin með bandarískan umboðsmann og heldur útgáfutónleika á morgun, föstudag, til að fagna nýju plötunni, Waiting For. Meira »

Birta ekki nöfn umsagnaraðila

21:16 Þeim einstaklingum, sem sótt hafa um uppreist æru og uppfylla lagaskilyrði hefur verið veitt uppreist æru. Þá mun dómsmálaráðuneytið ekki afhenda gögn er varða einstaka umsóknir um uppreist æru, þar á meðal nöfn þeirra einstaklinga sem hafa vottað um góða hegðun einstakra umsækjenda. Meira »

Tólf milljónir á þremur dögum

21:12 Tólf milljónir króna hafa safnast á fyrstu þremur dögunum í landssöfnuninni „Vinátta í verki“ sem Hjálparstofnun kirkjunnar, í samvinnu við Kalak og Hrókinn, efndu til eftir hamfarirnar á Grænlandi um síðustu helgi. Meira »

Ítrekað kallað eftir aðgerðum ráðuneytis

20:55 Samskiptamiðstöð heyrnalausra og heyrnarskertra hefur kallað eftir því í mörg ár að ráðuneyti setji reglugerð um úthlutun fjár vegna túlkaþjónustu að sögn forstöðumanns. Meira »

Kvíði stúlkna flyst yfir á fullorðinsár

20:45 Rúm 22 prósent íslenskra barna á aldrinum 11 til 15 ára upplifir tvö eða fleiri einkenni geðræns vanda, þar á meðal kvíða, oftar en einu sinni í viku. Þessar upplýsingar koma fram í nýrri skýrslu UNICEF um stöðu barna í efnameiri ríkjum. Vandamálið einskorðast þó ekki við börn og unglinga. Meira »

Tvær ástralskar hælisumsóknir borist

20:30 Tvær umsóknir ástralskra ríkisborgara um hæli hér á landi eru í vinnslu hjá Útlendingastofnun. Þetta er í fyrsta sinn, að minnsta kosti síðastliðin þrjú ár, sem Ástralir sækja um hæli hér á landi. Meira »

Keypti ástarlag fyrir eiginmanninn

20:15 Verkfræðingurinn Þorbjörg Sæmundsdóttir hafði beðið í 20 ár eftir ástarlagi frá eiginmanni sínum, tónlistarmanninum Vigni Snæ Vigfússyni. Hún tók loks ákvörðun um að vera fyrri til og þar sem hún er ekki tónlistarmaður sjálf fékk hún hljómsveitina Evu til verksins. Meira »

Katrín Jakobs föst á Kastrup

20:23 „Við bara sitjum hér og búin að koma okkur vel fyrir, bara eins og við séum heima hjá okkur,“ segir Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, í samtali við mbl.is. Katrín er meðal þeirra farþega sem eru á leið heim frá Kaupmannahöfn en þurfa að bíða á Kastrup-flugvelli í fleiri klukkutíma. Meira »

Loftlagsbreytingar í nýju ljósi

19:48 Ný rannsókn á eldgosinu í Holuhrauni varpar nýju ljósi á áhrif brennisteinsmengunar frá eldgosum á andrúmsloftið. Niðurstöður rannsóknarinnar gætu gert mönnum kleift að spá betur fyrir um loftslagsbreytingar á næstu áratugum. Sagt er frá rannsókninni í vísindatímaritinu Nature í dag Meira »

Stefnir í spennandi endasprett

19:39 Í B-flokki í WOW Cyclothon leiða nú liðin CCP og Zwift, en þau fylgjast að og eru að nálgast Jökulsárlón samkvæmt nýjustu fregnum frá keppninni. Þá er Peter Coljin fremstur einstaklinga og liðið Team Cannondale GÁP Elite leiðir í A-flokki. Meira »

Skammlífi fallegi peningaseðillinn

19:33 Alls óvíst er hvort tíu þúsund króna seðillinn nái fimm ára aldri gangi tillögur eftir um að tíu þúsund og fimm þúsund króna seðlarn­ir verði tekn­ir úr um­ferð. Markmiðið er að sporna við skattsvikum en upphaflega átti útgáfa seðilsins að gera greiðslumiðlun á Íslandi lipr­ari og hag­kvæm­ari. Meira »

Verði áfram í gæsluvarðhaldi

19:17 Farið verður fram á áframhaldandi gæsluvarðhald yfir tveimur karlmönnum sem eru í haldi lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu grunaðir um að hafa orðið Arnari Jónssyni Aspar að bana fyrir tveimur vikum í Mosfellsdal. Meira »

„Þetta virkar mjög ómannúðlegt“

19:05 „Ég tel að Útlendingastofnun hafi ekki kynnt sér málið nægilega vel og ekki haft mannúðarsjónarmið að leiðarljósi,“ segir Gísli Kr. Björnsson, lögmaður Eugene og Reginu Osaramaese, en Eugene var vísað úr landi í gær frá barnsmóður sinni og þremur ungum börnum. Meira »

Réðst á lögreglumenn með hnífi

18:07 Karlmaður var í gær dæmdur í átta mánaða fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur og sviptur ökuréttindum ævilangt fyrir brot gegn valdstjórninni, tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar og umferðarlagabrot. Meira »

Þurfa að hætta keppni

17:53 Vegna yfirvofandi storms á Suðausturlandi hefur keppnisstjórn WOW Cyclothon tekið þá ákvörðun að stöðva þá keppendur sem ekki eru líklegir til að vera komnir að Skaftafelli áður en slagviðri skellur á austan Öræfa og á sunnanverðum Austfjörðum. Meira »

Meiddist á fæti og gat ekki gengið

18:23 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar í Borgarfirði voru kallaðar út á fimmta tímanum vegna slasaðrar konu við Barnafossa. Meira »

Sjálfstæðismenn efins um reiðufjárbann

18:03 Óli Björn Kárason, formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, og Teitur Björn Einarsson, þingmenn Sjálfstæðisflokksins, lýsa yfir efasemdum með boðað átak fjármálaráðherra gegn reiðufé. Þeir segja menn að sjálfsögðu eiga að berjast gegn skattsvikum, en hugsanlea sé þetta ekki rétta leiðin. Meira »

Fluginu seinkar um sjö tíma

17:08 Áætlað er að flug Icelandair til Kaupmannahafnar, sem átti að fara klukkan 13:00 í dag en þurfti að fresta vegna óhapps, fari ekki í loftið fyrr en klukkan 20:00 í kvöld. Meira »

Wow Cyclothon

VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Sjónvarpsbekkur Hemnes
Til sölu vel með farinn HEMNES sjónvarpsbekkur, 148 x 47 cm. Tilboð. Uppl. í sím...
Hyundai i30 Station 2014
Til sölu Hyundai i30 ssk station 2014, ekinn 86.xxx km,Gullfallegur á góðum vet...
Stimplar
...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Deiliskipulag
Tilboð - útboð
Þingeyjarsveit Auglýsing um skipulags...
Deiliskipulag
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipula...
Breyting á aðalskipulagi
Tilkynningar
Auglýsing um skipulag á Akranesi Tilla...