Hver er munurinn á tillögunum?

mbl.is/Hjörtur

Frumvörp stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum stjórnarskrárákvæðum voru kynnt fyrir helgi en þau snúa að þjóðaratkvæðagreiðslum að frumkvæði kjósenda um lög frá Alþingi, auðlindir í þjóðareign og umhverfismál. Ákvæði um sömu mál var einnig að finna í frumvarpi stjórnlagaráðs sem starfaði á síðasta kjörtímabili. Hér fyrir neðan eru tillögur stjórnarskrárnefndar, sem skipuð var af forsætisráðherra í kjölfar síðustu þingkosninga, og stjórnlagaráðs bornar saman en ljóst er að talsverður munur er á þeim.

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta krafist þess að nýstaðfest lög frá Alþingi verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Kröfuna ber að leggja fyrir ráðherra innan fjögurra vikna frá birtingu laganna og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir. Fjárlög, fjáraukalög, lög um skattamálefni og lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarskuldbindingum verða ekki borin undir þjóðina samkvæmt þessari málsgrein.

Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta enn fremur krafist þess að ályktun Alþingis skv. 21. gr. verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Heimilt er með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, að ákveða að sama gildi um ályktanir sem hafa réttaráhrif eða fela í sér mikilvæga stefnumörkun. Krafan þarf að berast ráðherra innan fjögurra vikna frá samþykkt Alþingis og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir.

Alþingi getur ákveðið að fella úr gildi lög eða afturkalla ályktun áður en til þjóðaratkvæðagreiðslu kemur og fer hún þá ekki fram. Til þess að hnekkja lögum eða ályktunum samkvæmt þessari grein þarf meiri hluti í þjóðaratkvæðagreiðslu, þó minnst fjórðungur kosningarbærra manna, að synja þeim samþykkis. Með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, skal mælt nánar fyrir um upphafstíma og fyrirsvar undirskriftasöfnunar, form og söfnun undirskrifta, miðlun upplýsinga, framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslu og lausn ágreiningsmála fyrir dómstólum."

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Tíu af hundraði kjósenda geta krafist þjóðaratkvæðis um lög sem Alþingi hefur samþykkt. Kröfuna ber að leggja fram innan þriggja mánaða frá samþykkt laganna. Lögin falla úr gildi, ef kjósendur hafna þeim, en annars halda þau gildi sínu. Alþingi getur þó ákveðið að fella lögin úr gildi áður en til þjóðaratkvæðis kemur. Þjóðaratkvæðagreiðslan skal fara fram innan árs frá því að krafa kjósenda var lögð fram.“

Auðlindir - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Auðlindir náttúru Íslands tilheyra íslensku þjóðinni. Þær ber að nýta á sjálfbæran hátt og til hagsbóta landsmönnum öllum. Ríkið hefur eftirlit og umsjón með meðferð og nýtingu auðlindanna í umboði þjóðarinnar. Náttúruauðlindir og landsréttindi sem ekki eru háð einkaeignarrétti eru þjóðareign. Enginn getur fengið þessi gæði eða réttindi tengd þeim til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þau eða veðsetja.

Handhafar löggjafarvalds og framkvæmdarvalds fara með forsjá og ráðstöfunarrétt þeirra í umboði þjóðarinnar. Að jafnaði skal taka eðlilegt gjald fyrir heimildir til nýtingar auðlinda sem eru í eigu íslenska ríkisins eða þjóðareign. Veiting nýtingarheimilda skal grundvallast á lögum og gætt skal jafnræðis og gagnsæis. Slíkar heimildir leiða aldrei til varanlegs eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindum.“

Auðlindir - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Auðlindir í náttúru Íslands, sem ekki eru í einkaeigu, eru sameiginleg og ævarandi eign þjóðarinnar. Enginn getur fengið auðlindirnar, eða réttindi tengd þeim, til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þær eða veðsetja. Til auðlinda í þjóðareign teljast náttúrugæði, svo sem nytjastofnar, aðrar auðlindir hafs og hafsbotns innan íslenskrar lögsögu og uppsprettur vatns- og virkjunarréttinda, jarðhita- og námaréttinda. Með lögum má kveða á um þjóðareign á auðlindum undir tiltekinni dýpt frá yfirborði jarðar.

Við nýtingu auðlindanna skal hafa sjálfbæra þróun og almannahag að leiðarljósi. Stjórnvöld bera, ásamt þeim sem nýta auðlindirnar, ábyrgð á vernd þeirra. Stjórnvöld geta á grundvelli laga veitt leyfi til afnota eða hagnýtingar auðlinda eða annarra takmarkaðra almannagæða, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hóflegs tíma í senn. Slík leyfi skal veita á jafnræðisgrundvelli og þau leiða aldrei til eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindunum.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Ábyrgð á vernd náttúru og umhverfis hvílir sameiginlega á öllum og skal verndin grundvallast á varúðar- og langtímasjónarmiðum með sjálfbæra þróun að leiðarljósi. Stuðlað skal að því að fjölbreytni náttúrunnar sé viðhaldið og vöxtur lífríkis og viðgangur tryggður. Allir skulu njóta heilnæms umhverfis.

Almenningi er heimil för um landið og dvöl þar í lögmætum tilgangi. Ganga skal vel um náttúruna og virða hagsmuni landeigenda og annarra rétthafa. Mælt skal nánar fyrir í lögum um inntak og afmörkun almannaréttar. Í lögum skal mælt fyrir um rétt almennings til upplýsinga um ástand umhverfis og áhrif framkvæmda á það svo og til þátttöku í undirbúningi ákvarðana sem áhrif hafa á umhverfið.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Öllum ber að virða hana og vernda. Öllum skal með lögum tryggður réttur á heilnæmu umhverfi, fersku vatni, ómenguðu andrúmslofti og óspilltri náttúru. Í því felst að fjölbreytni lífs og lands sé viðhaldið og náttúruminjar, óbyggð víðerni, gróður og jarðvegur njóti verndar. Fyrri spjöll skulu bætt eftir föngum.

Nýtingu náttúrugæða skal haga þannig að þau skerðist sem minnst til langframa og réttur náttúrunnar og komandi kynslóða sé virtur. Með lögum skal tryggja rétt almennings til að fara um landið í lögmætum tilgangi með virðingu fyrir náttúru og umhverfi.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

„Verður tæpt á hvorn veginn sem það fer“

16:36 Þriðji og síðasti kynningarfundur stéttarfélagsins Afls á kjarasamningi sjómanna hófst klukkan 16 í grunnskólanum á Neskaupstað. Sverrir Mar Albertsson, framkvæmdastjóri félagsins, segir aðsókn hafa verið góða. Meira »

Kjörsókn frá 10% upp í 70%

16:23 Kjörsókn vegna atkvæðagreiðslu um nýjan samning sjómanna er mjög breytileg eftir stéttarfélögum, en um eina heildarkosningu er að ræða. Hjá Sjómanna- og vélstjórafélagi Grindavíkur var um 35% kjörsókn þegar mbl.is náði tali af formanni félagsins rétt fyrir fjögur í dag. Meira »

„Þetta verður tvísýnt“

15:46 Atkvæðagreiðsla um nýjan kjarasamning sjómanna gæti orðið mjög tvísýn. Það virðist skiptast nokkuð eftir verkalýðsfélögum hvort félagsmenn séu jákvæðir eða neikvæðir í garð samningsins og á sumum stöðum er hörð andstaða við samninginn. Þetta segir Aðalsteinn Baldursson hjá Framsýn á Húsavík. Meira »

Atkvæðagreiðslu sjómanna að ljúka

15:42 Atkvæðagreiðslu sjómanna um kjarasamning, sem samninganefndir þeirra og SFS náðu saman um aðfaranótt laugardags, lýkur víða nú síðdegis. Ljóst er að útgerðarfélög eru vongóð um að sjómenn samþykki samninginn, en skipum hefur verið siglt austur á firði og áhafnir þeirra verða sendar þangað með flugi fari svo að samningarnir verði samþykktir. Meira »

Varar við spilliforritum

14:54 „Því miður hefur borið á því að fólk hér á landi, líkt og annars staðar í heiminum, er að lenda í klóm glæpamanna sem eru að ráðast gegn tölvum þeirra. Síðustu ár hefur þróun spilli- og gagnagíslatökuforrita tekið kipp í útbreiðslu og þróun.“ Meira »

Lokakvöld Sónar-hátíðarinnar í myndum

14:53 Sónar-hátíðinni lauk í gærkvöldi í Hörpu en meðal aðalatriða kvöldsins voru næntís-stjörnurnar De La Soul og Fatboy Slim. Íslenska rappið var einnig áberandi en fram komu meðal annars Alvia Islandia, Aron Can, Kött Grá Pjé og Shades of Reykjavik. Meira »

Sandra Rán nýr formaður SUF

13:28 Sandra Rán Ásgrímsdóttir, 26 ára sjálfbærniverkfræðingur, er nýr formaður Sambands ungra framsóknarmanna (SUF).  Meira »

Átta tíma seinkun vegna veikinda

13:49 Tæplega átta tíma seinkun varð á flugi flugfélagsins Primera Air frá Keflavík til Tenerife. Áætluð brottför var 8:15 í morgun en vélin fer ekki í loftið fyrr en klukkan 15:00 og fengu farþegar að vita af seinkuninni um klukkan 6:30. Meira »

Smökkuðu þorramat (myndskeið)

13:01 Starfsmenn í bandaríska sendiráðinu héldu þorrann hátíðlegan og smökkuðu matinn sem fylgir þessum gamla mánuði. Viðbrögðin voru mismunandi. Meira »

Þingmaður á ekki fyrir íbúð

12:21 „Ég er af þessari hrunkynslóð og held að sú kynslóð hafi aðra sýn á gæði lífsins. Það að eiga húsnæði er ekki forgangsatriði en mörg okkar hafa séð hús tekin af okkur af bönkunum,“ sagði Píratinn Ásta Guðrún Helgadóttir í Silfrinu á Rúv í morgun. Meira »

Vonandi verður samningurinn samþykktur

11:56 Teitur Björn Einarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, sagði að það væri mjög gleðilegt að skrifað hefði verið undir samning í kjaradeilu sjómanna. Að vísu þyrfti að sjá til hvort sjómenn samþykki samninga en atkvæðagreiðslu um þá lýkur í dag. Meira »

Kalt að búa í áætlunum

11:12 Verið er að byggja 1500 íbúðir í Reykjavík og 3500 til viðbótar eru komnar í deiliskipulag, segir Hjálmar Sveinsson formaður umhverfis- og skipulagssviðs Reykjavíkurborgar. Halldór Halldórsson, oddviti Sjálfstæðismanna, segir að það sé kalt að gista í áætlunum og það vanti einfaldlega íbúðir núna. Meira »

Rætt um vegtolla

10:52 Jón Gunnarsson, samgöngu- og sveitarstjórnaráðherra, fjallaði um mögulega skattlagningu á umferð inn á höfuðborgarsvæðið í þættinum Sprengisandi við litla hrifningu Loga Einarssonar og Katrínar Jakobsdóttur, formanna Samfylkingar og VG. Meira »

Lagði íbúð í rúst

10:30 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók tvo menn vegna kvartana sem bárust um hávaða í fjölbýlishúsum í nótt. Í öðru tilvikinu hafði maðurinn lagt leiguíbúð, sem hann var gestkomandi í, gjörsamlega í rúst. Meira »

Ausandi rigning í Bláfjöllum

09:36 Ausandi rigning er í Bláfjöllum og ljóst að skíðasvæðið þar verður ekki opnað á næstunni. Hægt er að skíða í Tindastól og Hlíðarfjalli. Meira »

Ósáttir vilja til Íslands

10:50 Ísland er vinsælasti áfangastaður þeirra sem vilja flytja vegna samfélagsviðhorfs eða stjórnmálaskoðana. Eftir kosningaúrslit síðustu missera, sér í lagi í Bretlandi og Bandaríkjunum, íhuga fleiri að flytja sig um set. Meira »

Reyndi að stinga af á hlaupum

10:18 Átta ökumenn voru handteknir grunaðir um ölvunar- og/eða fíkniefnaakstur á höfuðborgarsvæðinu í nótt Öllum var sleppt að loknum sýnatökum nema einum. Sá reyndi að stinga lögreglu af og ók meðal annars á lögreglubíl með þeim afleiðingum að lögreglumaður slasaðist. Meira »

Kári er fundinn

09:03 Kári Siggeirsson sem lýst var eftir á föstudag er fundinn, samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Meira »
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...
Mazda6 07
Sjálfskiptur, keyrður 120 þús. km, lítur vel út að utan sem innan. S. 8984077....
GERFIHNATTADISKUR FIBER 180 CM
SATELIT Fiber 180 cm ásamt öllu sem til þarf. ,,Polar Mount,, heitgalvaniserað, ...
Íslenskar handsmíðaðar barnaskeiðar
Silfur táknar velsæld og góða heilsu enda er silfur verðmætt og sótthreinsandi e...
 
L hlín 6017021419 vi
Félagsstarf
? HLÍN 6017021419 VI Mynd af auglýsi...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipula...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Söngsamkoma
Félagsstarf
Söngsamkoma kl. 20 í Kristni- boðssalnu...