Hver er munurinn á tillögunum?

mbl.is/Hjörtur

Frumvörp stjórnarskrárnefndar að þremur nýjum stjórnarskrárákvæðum voru kynnt fyrir helgi en þau snúa að þjóðaratkvæðagreiðslum að frumkvæði kjósenda um lög frá Alþingi, auðlindir í þjóðareign og umhverfismál. Ákvæði um sömu mál var einnig að finna í frumvarpi stjórnlagaráðs sem starfaði á síðasta kjörtímabili. Hér fyrir neðan eru tillögur stjórnarskrárnefndar, sem skipuð var af forsætisráðherra í kjölfar síðustu þingkosninga, og stjórnlagaráðs bornar saman en ljóst er að talsverður munur er á þeim.

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta krafist þess að nýstaðfest lög frá Alþingi verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Kröfuna ber að leggja fyrir ráðherra innan fjögurra vikna frá birtingu laganna og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir. Fjárlög, fjáraukalög, lög um skattamálefni og lög sem sett eru til að framfylgja þjóðréttarskuldbindingum verða ekki borin undir þjóðina samkvæmt þessari málsgrein.

Fimmtán af hundraði kosningarbærra manna geta enn fremur krafist þess að ályktun Alþingis skv. 21. gr. verði borin undir þjóðina í almennri, leynilegri og bindandi atkvæðagreiðslu. Heimilt er með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, að ákveða að sama gildi um ályktanir sem hafa réttaráhrif eða fela í sér mikilvæga stefnumörkun. Krafan þarf að berast ráðherra innan fjögurra vikna frá samþykkt Alþingis og skal atkvæðagreiðslan fara fram í fyrsta lagi sex vikum og í síðasta lagi fjórum mánuðum eftir að staðfest krafa liggur fyrir.

Alþingi getur ákveðið að fella úr gildi lög eða afturkalla ályktun áður en til þjóðaratkvæðagreiðslu kemur og fer hún þá ekki fram. Til þess að hnekkja lögum eða ályktunum samkvæmt þessari grein þarf meiri hluti í þjóðaratkvæðagreiðslu, þó minnst fjórðungur kosningarbærra manna, að synja þeim samþykkis. Með lögum, sem samþykkt eru með 2/3 hlutum atkvæða á Alþingi, skal mælt nánar fyrir um upphafstíma og fyrirsvar undirskriftasöfnunar, form og söfnun undirskrifta, miðlun upplýsinga, framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslu og lausn ágreiningsmála fyrir dómstólum."

Þjóðaratkvæðagreiðslur - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Tíu af hundraði kjósenda geta krafist þjóðaratkvæðis um lög sem Alþingi hefur samþykkt. Kröfuna ber að leggja fram innan þriggja mánaða frá samþykkt laganna. Lögin falla úr gildi, ef kjósendur hafna þeim, en annars halda þau gildi sínu. Alþingi getur þó ákveðið að fella lögin úr gildi áður en til þjóðaratkvæðis kemur. Þjóðaratkvæðagreiðslan skal fara fram innan árs frá því að krafa kjósenda var lögð fram.“

Auðlindir - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Auðlindir náttúru Íslands tilheyra íslensku þjóðinni. Þær ber að nýta á sjálfbæran hátt og til hagsbóta landsmönnum öllum. Ríkið hefur eftirlit og umsjón með meðferð og nýtingu auðlindanna í umboði þjóðarinnar. Náttúruauðlindir og landsréttindi sem ekki eru háð einkaeignarrétti eru þjóðareign. Enginn getur fengið þessi gæði eða réttindi tengd þeim til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þau eða veðsetja.

Handhafar löggjafarvalds og framkvæmdarvalds fara með forsjá og ráðstöfunarrétt þeirra í umboði þjóðarinnar. Að jafnaði skal taka eðlilegt gjald fyrir heimildir til nýtingar auðlinda sem eru í eigu íslenska ríkisins eða þjóðareign. Veiting nýtingarheimilda skal grundvallast á lögum og gætt skal jafnræðis og gagnsæis. Slíkar heimildir leiða aldrei til varanlegs eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindum.“

Auðlindir - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Auðlindir í náttúru Íslands, sem ekki eru í einkaeigu, eru sameiginleg og ævarandi eign þjóðarinnar. Enginn getur fengið auðlindirnar, eða réttindi tengd þeim, til eignar eða varanlegra afnota og aldrei má selja þær eða veðsetja. Til auðlinda í þjóðareign teljast náttúrugæði, svo sem nytjastofnar, aðrar auðlindir hafs og hafsbotns innan íslenskrar lögsögu og uppsprettur vatns- og virkjunarréttinda, jarðhita- og námaréttinda. Með lögum má kveða á um þjóðareign á auðlindum undir tiltekinni dýpt frá yfirborði jarðar.

Við nýtingu auðlindanna skal hafa sjálfbæra þróun og almannahag að leiðarljósi. Stjórnvöld bera, ásamt þeim sem nýta auðlindirnar, ábyrgð á vernd þeirra. Stjórnvöld geta á grundvelli laga veitt leyfi til afnota eða hagnýtingar auðlinda eða annarra takmarkaðra almannagæða, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hóflegs tíma í senn. Slík leyfi skal veita á jafnræðisgrundvelli og þau leiða aldrei til eignarréttar eða óafturkallanlegs forræðis yfir auðlindunum.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnarskrárnefndar:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Ábyrgð á vernd náttúru og umhverfis hvílir sameiginlega á öllum og skal verndin grundvallast á varúðar- og langtímasjónarmiðum með sjálfbæra þróun að leiðarljósi. Stuðlað skal að því að fjölbreytni náttúrunnar sé viðhaldið og vöxtur lífríkis og viðgangur tryggður. Allir skulu njóta heilnæms umhverfis.

Almenningi er heimil för um landið og dvöl þar í lögmætum tilgangi. Ganga skal vel um náttúruna og virða hagsmuni landeigenda og annarra rétthafa. Mælt skal nánar fyrir í lögum um inntak og afmörkun almannaréttar. Í lögum skal mælt fyrir um rétt almennings til upplýsinga um ástand umhverfis og áhrif framkvæmda á það svo og til þátttöku í undirbúningi ákvarðana sem áhrif hafa á umhverfið.“

Umhverfismál - frumvarp stjórnlagaráðs:

„Náttúra Íslands er undirstaða lífs í landinu. Öllum ber að virða hana og vernda. Öllum skal með lögum tryggður réttur á heilnæmu umhverfi, fersku vatni, ómenguðu andrúmslofti og óspilltri náttúru. Í því felst að fjölbreytni lífs og lands sé viðhaldið og náttúruminjar, óbyggð víðerni, gróður og jarðvegur njóti verndar. Fyrri spjöll skulu bætt eftir föngum.

Nýtingu náttúrugæða skal haga þannig að þau skerðist sem minnst til langframa og réttur náttúrunnar og komandi kynslóða sé virtur. Með lögum skal tryggja rétt almennings til að fara um landið í lögmætum tilgangi með virðingu fyrir náttúru og umhverfi.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hefjast handa við mislæg gatnamót

13:59 Fyrsta skóflustungan að framkvæmdum við ný mislæg gatnamót Reykjanesbrautar og Krýsuvíkurvegar var tekin í dag.  Meira »

Myndsímasamband fyrir ferðamenn

13:59 Beint myndsímasamband er komið á milli upplýsingamiðstöðvar ferðamála í menningarhúsinu Hofi á Akureyri og Safetravel verkefnisins sem Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur umsjón með í Reykjavík. Með þessu er ætlunin að auðvelda ferðafólki á Akureyri að nálgast margvíslegar og mikilvægar upplýsingar. Meira »

Fólk vart um sig eftir árásina

13:25 „Fólk er slegið og í neðanjarðarlestinni í morgun þá var þögn,“ segir Atli Már Sigurðsson, staðgengill sendiherra Íslands í Bretlandi. Sendiráð Íslands er ekki langt frá Westminster, þar sem fjórir léstust og yfir 40 slösuðust er maður ók inn í hóp fólks Meira »

Eldur í svölum við Langholtsveg

13:01 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað út um níuleytið í morgun eftir að eldur kom upp á svölum húss við Langholtsveg.  Meira »

„Þyngra en tárum taki“

12:12 Tekist var á um samgönguáætlun á Alþingi í dag en þingmenn stjórnarandstöðunnar lýstu mikilli óánægju með niðurskurð á þeirri áætlun sem samþykkt var á þingi í október síðastliðnum. Meira »

Óvissuástand í Ólafsfjarðarmúla

12:03 Lýst hefur verið yfir óvissuástandi í Ólafsfjarðarmúla að sögn lögreglunnar á Siglufirði. Á vef Vegagerðarinnar segir að vegna hlýnandi veðurs sé aukin snjóflóðahætta á Sigurfjarðarvegi og í Ólafsfjarðarmúla. Meira »

Farbann vegna meintra skattabrota

11:20 Karlmaður hefur verið úrskurðaður í farbann til 14. apríl vegna rannsóknar héraðssaksóknara á meintu skattalagabroti hans. Hefur embættið kyrrsett eignir í eigu mannsins, móður hans og fyrirtækis sem er í rannsókn upp á um 180 milljónir króna. Meira »

Stefnir ekki að einkavæðingu

11:31 Óttarr Proppé heilbrigðisráðherra fullyrti í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi í morgun að hann væri ekki búinn að skrifa undir leyfi til Klíníkurinnar um sjúkrahúsrekstur. Meira »

Sigurður Ingi og Bjarni tókust á

11:09 Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins, sagði í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi í dag að það væri athyglisvert að Bjarni Benediktsson hefði fagnað þeim tíðindum að vogunarsjóðir hefðu verið hluti kaupenda í 30% hlut í Arion banka. Meira »

Trans-Atlantic Aviation dæmt til að greiða sænskum sérfræðing 22 milljónir

10:38 Flugrekstarfélagið Trans-Atlantic Aviation ehf. hefur verið dæmt til að greiða sænska félaginu Aeropol AB 189.089 evrur, jafnvirði 22,6 milljóna króna, vegna vinnu Anders Lidman, alþjóðlegs sérfræðings á sviði flugréttar. Meira »

Búið að opna Holtavörðuheiði

10:23 Önnur akreinin er lokuð á hluta af Holtavörðuheiði eftir að vörubíll missti gám af bílnum þar fyrr í morgun. Unnið er að því að koma tækjum á staðinn til að koma gámnum af veginum en mikið rok er á svæðinu. Meira »

Gáfu tvo sjúklingalyftara

10:18 Thorvaldsensfélag hefur fært röntgendeild Landspítala að gjöf tvo sjúklingalyftara. Annar þeirra verður á deildinni við Hringbraut, hinn í Fossvogi. Meira »

Hópur fanga fastur í viðjum fíknar

10:11 Um helmingur fanga á Íslandi lýkur nú afplánun sinni á áfangaheimili Verndar í Reykjavík. Fangar geta verið þar í allt að tólf mánuði. Dæmi eru um að þeir biðji um að vera lengur. Engin önnur sambærileg úrræði eru nú í boði hér á landi. Meira »

Meintur nauðgari áfram í haldi

09:34 Hæstiréttur hefur staðfest úrskurð Héraðsdóms Suðurlands um að maður, sem grunaður er um að hafa nauðgað tveimur konum á hóteli á Selfossi, skuli sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi til 12. apríl. Meira »

Tilvalið að þróa hér líftæknilyf

08:08 Á Íslandi er tilvalið að þróa og framleiða líftæknilyf, meðal annars vegna þess að frumlyfjafyrirtækin hafa ekki sótt um einkaleyfi hér á landi. Meira »

Búast við allt að 30-35 m/s hviðum

10:08 Búast má við vindhviðum allt að 30 m/s á Kjalarnesi og undir Hafnarfjalli fram eftir degi í dag. Þá má búast við stormi eða roki og vindhviðum allt að 35 m/s á norðanverðu Snæfellsnesi og víðar á Norðvesturlandi fram eftir degi. Meira »

Atvinnuleysi í febrúar 3,2%

09:22 Atvinnuleysi í febrúar var 3,2% samkvæmt vinnumarkaðsrannsókn Hagstofu Íslands. Að jafnaði voru 199.300 manns á aldrinum 16–74 ára á vinnumarkaði þann mánuð, sem jafngildir 82,8% atvinnuþátttöku. Af þeim voru 192.900 starfandi og 6.500 án vinnu og í atvinnuleit. Meira »

Hlutfall Reykjavíkur lækkar

07:57 Hlutfall Reykvíkinga af íbúafjölda á höfuðborgarsvæðinu lækkaði tuttugasta árið í röð í fyrra. Hlutfallið var rúm 65% árið 1998 en var komið undir 57% um síðustu áramót. Meira »
Tjörudúkur,lekaviðgerð,múrverk,flísalögn
SK verk ehf -sérhæfing í þakpappalögn(tjörudúkslögn),almennri múrvinnu,flísalögn...
Toyota Land Cruizer 150 2012 6 millj stgr
Toy LC 150 skr 6/2012 ek aðeins 69000 km disel sjálfsk 7 manna verð 6.690,000 kr...
GLERFILMUR
Glerfilmur, gluggafilmur, sand& sólarfilma. Merkismenn, sími 544- 2030 www.merk...
Faglærður húsasmiður .
Tek að mér smíðavinnu fyrir einstaklinga og fyrirtæki. Hef langa og fjölbreytt...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Samkoma
Félagsstarf
Alþjóðleg samkoma kl. 20 í Kristniboðs...
Samkeppni um gerð listaverks
Tilkynningar
Samkeppni um gerð listaverks til að ...
Onvk-2017-07 hreinsun á inntakslóni
Tilboð - útboð
ONVK-2017-07/ 22.03.2017 Útboð Or...