Fyrst og fremst skjólstæðingamiðað kerfi

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segir alla hljóta að gleðjast yfir ...
Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segir alla hljóta að gleðjast yfir því að til standi að opna þrjár nýjar heilsugæslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu enda þótt menn greini ef til vill á um útfærsluna. mbl.is/Styrmir Kári

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra kynnti fyrir helgina endurbætur í heilsugæslunni en höfuðmarkmiðið með þeim er að bæta þjónustu við sjúklinga. Hann segir eðlilegt að skiptar skoðanir séu um málið en er sjálfur ekki í nokkrum vafa um að fyrirhugaðar breytingar séu til mikilla bóta. „Ég geng mjög stoltur fram með þetta verkefni,“ segir ráðherra. 

Kristján Þór Júlíusson kemur eins og stormsveipur inn á skrifstofu sína. „Fyrirgefðu hvað ég er seinn, við skulum vinda okkur í þetta,“ segir hann og lætur sig falla í leðurstólinn fyrir framan mig. Sviptir tappa af sódavatnsflösku. Það er í mörg horn að líta hjá heilbrigðisráðherra þetta fimmtudagssíðdegi enda er hann nýbúinn að kynna endurbætur í heilsugæslunni og umræðan þegar farin á flug í fjölmiðlum. Á leiðinni niður í Hafnarhús er rætt um heilsugæsluna í útvarpinu og á leiðinni aftur upp í Hádegismóa er líka rætt um hana. Ráðherra er að koma af fundi og á leiðinni á annan fund en gefur sér tíma til að fara yfir téðar endurbætur með Sunnudagsblaði Morgunblaðsins í millitíðinni.

„Þetta mál hefur verið lengi í undirbúningi og er hluti af verkefninu sem ég kynnti fyrst opinberlega árið 2014 undir heitinu Betri heilbrigðisþjónusta. Það byggist í grunninn á vinnu sem unnin var á síðustu árum og gekk undir heitinu Fjármögnun eftir forskrift og snýst um að þjónusta heilsugæslunnar sé kostnaðargreind og að það sé greitt fyrir ákveðin verkefni sem ríkið ákveður að kaupa,“ segir Kristján Þór.

Úrbóta var þörf

Hann segir fyrsta verkefnið eftir að hann tók við embætti heilbrigðisráðherra hafa verið að berja í brestina í spítalaþjónustunni en síðan hafi menn einhent sér í að endurskoða heilsugæsluna enda sé hún mikilvæg grunnstoð í kerfinu. Úrbóta hafi verið þörf, um það hljóti allir að vera sammála.

Hann segir eðlilegt að skiptar skoðanir séu um verkefnið, svo sem fram kom strax í kjölfar blaðamannafundarins á fimmtudaginn. „Við vorum alveg undir það búin og þeir sem aðhyllast einkarekstur eða eru andvígir honum munu örugglega finna sitthvað við sitt hæfi eða til að gagnrýna í þessum áformum. Það breytir hins vegar ekki því, sem ég held að allir geti verið sammála um, sama hvar í flokki þeir standa eða hvaða lífsskoðanir þeir hafa, að það hlýtur að vera fagnaðarefni ef áform ganga eftir um þrjár nýjar heilsugæslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu, þar sem við höfum ekki séð nýja heilsugæslustöð í áratug, þrátt fyrir um tuttugu þúsund íbúa fjölgun. Sama hvað okkur finnst um útfærsluna þá hljótum við að geta glaðst saman yfir þessu og litið upp úr skammdegisdrunganum.“

Kristján Þór er bjartsýnn á að þessum langþráða áfanga verði náð strax á þessu ári en áætlanir ráðuneytisins ganga út á það að þrjár nýjar heilsugæslustöðvar taki til starfa á hausti komanda.

Þokkalega bjartsýnn

Í kröfulýsingu vegna þessara áforma er meðal annars tekið á þáttum sem snúa að hámarksbið eftir þjónustu, kröfum um húsnæði, lækningatæki og annan búnað, skipulagi lyfjamála, kröfum til skráningar heilbrigðisupplýsinga og samtengingum sjúkraskráa.

Kristján Þór er bjartsýnn á að aðilar finnist til að reka þessar nýju stöðvar, hratt og örugglega. „Ég hef mínar upplýsingar um mat á þörfinni frá heilbrigðisstarfsmönnum, bæði innan heilsugæslunnar og utan, og miðað við þær er fyllsta ástæða til að vera þokkalega bjartsýnn á að það verði áhugi á þessu. Svo kemur það bara í ljós í kjölfar þeirra auglýsinga og kynninga sem fram munu fara. Það verður spennandi að sjá hver áhuginn verður og hvernig hann verður fullnustaður.“

mbl.is/Styrmir Kári

Í kynningu sinni vegna endurbótanna sagði ráðherra markmiðið með breytingunum fyrst og fremst vera að jafna samkeppnisstöðu Íslands gagnvart nágrannalöndunum varðandi þjónustu við sjúklinga og starfsaðstæður starfsmanna. Félag íslenskra heimilislækna hefur sagt að ef við ætlum að ná yngra fólki frá útlöndum til heilsugæslunnar þá verðum við að bjóða upp á fjölbreyttari rekstrarform líkt og eru við lýði í nágrannalöndum okkar. „Þetta er mjög mikilvægt,“ segir Kristján Þór, „enda viljum við að fólk geti haft meira um sinn vinnustað, sinn vinnutíma og sinn frítíma að segja. Verið sjálfs sín herrar í þeim efnum. Sömuleiðis eru þetta líka kröfur á hendur ríkinu sem kaupanda þjónustunnar, það er varðandi gæði hennar, eftirlit og svo framvegis. Eins skyldur ríkisins til að veita borgurunum þessa grundvallarþjónustu sem heilsugæslunni er ætlað að veita og bundin er í lög. Í lögum um heilbrigðisþjónsutu frá árinu 2007 er mjög skýrt ákvæði um það markmið að heilsugæslan sé fyrsti viðkomustaður skjólstæðinga heilbrigðiskerfisins. Álag á spítalana hefur verið of mikið vegna þess að heilsugæslan hefur ekki náð að uppfylla þessi skilyrði. Fyrir vikið hefur orðið til kostnaður og biðlistar annars staðar í kerfinu, bæði hjá sérgreinalæknum og spítölum.“

Ráðherra gerir sér ekki vonir um að þessar endurbætur muni leysa þennan vanda í eitt skipti fyrir öll en þær komi örugglega til að létta verulega á honum. „Markmiðin eru alveg skýr, það er að allir hafi aðgang að sínum heimilislæknum og að sjúklingar verði skráðir á stöðvar en það mun hins vegar taka okkur einhvern tíma að uppfylla þetta. Eftir svona langt hlé, tíu ár, verður ekki fyllt upp í þörfina á einu eða tveimur árum. Það segir sig alveg sjálft.“

Höfum skorið okkur úr

Hann kveðst líka vera að horfa til þess að bjóða fólki með þekkingu og áhuga á heilsugæslustörfum upp á umhverfi sem stenst samanburð við nágrannaþjóðirnar. „Í Noregi og Danmörku er heilsugæslan að mestu leyti einkarekin, blönduð í Svíþjóð og Finnar eru að umturna öllu sínu kerfi. Þessi áform eru áfangi í þá veru að nálgast þetta félagslega norræna líkan sem flestir eru sammála um að standa eigi vörð um. Til þessa höfum við skorið okkur úr í þessum efnum, þó svo við eigum ágætis dæmi um einkarekstur í heilsugæslunni, eins og Salastöðina.“

Eins og fram hefur komið er ekki gert ráð fyrir arðgreiðslum í hinu nýja rekstrarformi. „Meðan við erum ekki með fullfjármagnað kerfi er eðlilegt að hafa þá skilmála inni. Þeir munu gilda um rekstur allra heilsugæslustöðva á höfuðborgarsvæðinu og ég sé ekki að útlit sé fyrir að það breytist í náinni framtíð.“

Valið ekki vandamál

Kristján Þór er ekki í vafa um að endurbæturnar muni leiða til aukins jafnræðis innan kerfisins. „Það hefur ákveðið ójafnræði verið innbyggt í kerfið vegna þess að við höfum verið með þrennskonar greiðslufyrirkomulag. Við erum með opinberu stöðvarnar fimmtán, samninga við einkastöðvarnar, Salastöðina og Lágmúla, og heimilislækna utan heilsugæslu, sem eru með samning við Sjúkratryggingar Íslands. Mér finnst eðlilegt og skynsamlegt að greiðslufyrirkomulagið og fjármögnunin á þessari grunnstoð sé öll með sama hætti; að allir sitji við sama borð. Það er í þágu sjúklinganna enda eiga þeir að hafa val og eiga að geta ráðið því mestan part hvernig fjárstreymið verður innan kerfisins. Þetta er fyrst og fremst skjólstæðingamiðað kerfi.“

Kristján Þór sér ekki að vandamál geti hlotist af því að sjúklingar hafi val um það til hvaða heilsugæslustöðvar þeir leita og óttast ekki að sumar stöðvar fyllist en aðrar tæmist. „Af hverju skyldu allir streyma á sömu stöðina? Er það ekki vegna þess að hún er að veita betri þjónustu en aðrar stöðvar? Það hlýtur þá að verða öðrum stöðvum hvatning til að standa sig betur. Ég er sannfærður um að valfrelsi sjúklinga komi til með að bæta þjónustuna á heildina litið. Mér er kunnugt um að stöðvarnar sem við erum að reka á höfuðborgarsvæðinu í dag eru þegar byrjaðar að búa sig undir þetta nýja umhverfi og mér skilst að það sé strax farið að skila árangri. Áhrifin eru með öðrum orðum farin að koma fram. Sem er gott.“

Fagnar áhuga þjóðarinnar

Úr því maður er kominn inn á gafl hjá heilbrigðisráðherra er ekki hægt annað en spyrja hann út í undirskriftasöfnun Kára Stefánssonar, forstjóra Íslenskrar erfðagreiningar, en samkvæmt nýjustu fréttum hafa áttatíu þúsund manns ritað nafn sitt á Endurreisn.is og þar með krafist þess að ellefu prósentum af vergri landsframleiðslu verði varið í íslenska heilbrigðiskerfið.

Kristján Þór segir málið ekki komið með formlegum hætti inn á borð ríkisstjórnarinnar enda hafi enginn ráðherra ennþá séð téðan lista, aðeins heyrt af honum í fjölmiðlum. „Ég skil það þannig að áskoruninni sé beint til Alþingis og þá hljóta aðstandendur söfnunarinnar á einhverjum tímapunkti að koma undirskriftalistanum þangað.“

Hafandi sagt það fagnar heilbrigðisráðherra áhuga þjóðarinnar á því að standa vörð um íslenska heilbrigðiskerfið. „Það er gríðarlegur fjöldi að leggja þessari baráttu lið og í henni er fólgin mjög skýr áskorun um það að forgangsraða í þágu heilbrigðismála þjóðarinnar. Það er ánægjulegt en á sama tíma verða menn að skilja að til þess að af því megi verða þarf að sætta sig við að eitthvað annað verði sett til hliðar. Eigi að setja aukið fjármagn í heilbrigðiskerfið, umfram aðra málaflokka, hlýtur það að bitna á einhverjum öðrum verkefnum.“

Biðlistar farnir að styttast

Kristján Þór hefur ekki farið varhluta af umræðu um langa biðlista í heilbrigðiskerfinu í sinni tíð sem ráðherra. Nú síðast var Ríkisendurskoðun að komast að þeirri niðurstöðu að bið barna og unglinga eftir geðheilbrigðisþjónustu sé óviðunandi en hún getur tekið allt að eitt og hálft ár.

Ráðherra segir langa biðlista alltaf áhyggjuefni en sem betur fer megi horfa með nokkurri bjartsýni fram á veginn í þeim efnum. „Við erum þegar farin að sjá árangur af þeim fjármunum sem veitt var sérstaklega til að vinna á biðlistum. Við sjáum það til dæmis varðandi hjarta- og kransæðaaðgerðir, sem var einn af fjórum flokkum sem við lögðum mesta áherslu á og ég veit að við erum að ná árangri á fleiri sviðum, svo sem varðandi mjaðma- og hnéskipti og augnaðgerðir. Þessir löngu biðlistar í kerfinu eiga sér auðvitað langa sögu og eru í sjálfu sér ekkert nýtt fyrirbæri. Hins vegar lengdust þessir listar því miður á síðasta ári í tengslum við vinnudeilur starfsfólks í heilbrigðiskerfinu. Það er líka óhjákvæmilegt eftir niðursveiflu eins og varð í efnahagshruninu, þegar hola kom í fjárveitingar til heilbrigðiskerfisins, að það taki tíma að fylla í skörðin. Við erum hins vegar byrjuð að vinna okkur niður og það hraðar en marga grunar.“

Varðandi geðheilbrigðismálin viðurkennir Kristján Þór að hægt sé að gera betur. „Það er nokkuð sérstakt að þegar ég kom inn í þetta ráðuneyti lá engin almenn stefnumörkun fyrir í þessum málaflokki. Ég lagði fram tillögu í þinginu eftir mjög mikla þverfaglega og þverpólitíska vinnu á síðasta ári um geðheilbrigðisstefnu til næstu ára. Það var mikill samhljómur um þetta verkefni og í mínum huga er afar brýnt að þingið samþykki tillöguna sem fyrst enda þarf að berja í þessa bresti. Ég er raunar þegar byrjaður að vinna eftir tillögunni enda þótt ekki liggi fyrir samþykki Alþingis. Að auki má rifja það upp að ég setti fyrir áramótin inn aukafjárveitingar bæði á Þroska- og Hegðunarmiðstöðina til að freista þess að vinna niður biðlista þar. Í byrjun þessa árs veitti ég svo Barna- og unglingageðdeild Landspítalans 45 milljóna króna aukafjárveitingu til að vinna sömuleiðis niður biðlista sem þar eru eftir þjónustu. Ég viðurkenni þennan vanda fúslega en við erum að vinna í því að leysa hann. Það mun þó taka einhvern tíma.“

mbl.is/Styrmir Kári

Miklar tilfinningar

Heilbrigði er mörgum hjartans mál og flestir geta verið sammála um að embætti heilbrigðisráðherra sé ekki það þakklátasta í íslenska stjórnarráðinu. Sumir segja það óðs manns æði að taka embættið að sér og það jaðri jafnvel við pólitískt sjálfsvíg. Kristján Þór hefur nú ráðið húsum í heilbrigðisráðuneytinu í tæp þrjú ár og kvartar ekki.

„Það er mikil áskorun að gegna embætti heilbrigðisráðherra og miklar tilfinningar því tengdar. Það verkefni þarf ég að umgangast af virðingu og auðmýkt fyrir viðfangsefninu. Mitt hlutverk er að sjá til þess að þetta þjónustukerfi geti læknað og líknað fólki og því reyni ég að sinna eftir bestu getu.“

Hann segir umræðuna ekki trufla sig en hún getur á köflum verið óvægin. „Ég hugsa það ekki þannig. Þegar miklir hagsmunir eru í húfi, eins og varðandi heilsu fólks, er eðlilegt að skoðanir séu skiptar og menn takist á. Þetta starf hefur á margan hátt fært mér nýja sýn á stjórnmálin og fyrir það er ég þakklátur. Ég hef þroskast í þessu embætti.“

Spurður hvort hann gæti hugsað sér að gegna embættinu áfram komi Sjálfstæðisflokkurinn til með að eiga áfram aðild að ríkisstjórn eftir næstu kosningar brosir Kristján Þór. „Það er langt til næstu kosninga og ótímabært að velta því fyrir sér. Ég hef hins vegar aldrei skorast undan erfiðum og krefjandi verkefnum á mínum pólitíska ferli, allt frá því ég byrjaði í bæjarmálunum heima á Dalvík. Mér finnst gaman að setja mig inn í ný mál og vinna með fólki að því að bæta líf okkar og umhverfi.“

Ánægjustundirnar fleiri

Spurður hvort hann hugsi aldrei: „Æi, hvers vegna er ég að þessu?“ viðurkennir Kristján Þór að það komi fyrir. „Hendir það ekki einhvern tíma alla sem eru í stjórnmálum? Það gerist hins vegar mjög sjaldan hjá mér. Ánægjustundirnar eru mun fleiri. Ein af þeim hefur verið að kynna þessar endurbætur í heilsugæslunni og ég geng mjög stoltur fram með þetta verkefni. Það hlýtur að vera draumur hvers og eins sem tekur þátt í stjórnmálum og fá tækifæri til að breyta og bæta og þetta er tvímælalaust liður í slíkri vegferð.“

Innlent »

Hvetja þingmenn til að samþykkja áfengisfrumvarpið

15:46 Stjórn Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) hefur ítrekað stuðning sinn við frumvarp um afnám einkasölu ríkisins á áfengi og fagnar sérstaklega áformum um að heimila auglýsingar á áfengi. Meira »

Gagnrýnir þvottaþjónustu Hjallastefnunnar

15:36 Nocle Leigh Mosty, þingmaður Bjartrar framtíðar, gagnrýndi þvottaþjónustu Hjallastefnunnar í umræðum um störf þingsins á Alþingis í dag. Meira »

Hvaða áhrif hefur þetta á börn?

15:32 „Hvert er frelsið þegar upp er staðið ef það er í formi þess að íþyngjandi sjúkdómar, íþyngjandi álag á allt okkar innviðakerfi er niðurstaðan?“ spurði Bjarkey Olsen, þingmaður VG, í umræðum um áfengisfrumvarpið á Alþingi í dag. Meira »

Fjalla um meint brot þingmanna

15:23 Forsætisnefnd Alþingis hefur skipað þriggja manna ráðgefandi nefnd sem mun taka til meðferðar erindi nefndarinnar um meint brot á siðareglum fyrir alþingismenn. Nefndina skipa Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir, fyrrverandi forseti Alþingis, Hafsteinn Þór Hauksson, dósent við lagadeild Háskóla Íslands, og Salvör Nordal, sérfræðingur við Siðfræðistofnun Háskóla Íslands. Meira »

„Ömurlegt“ ástand í miðbænum

14:55 Framkvæmdastjóri leigubílastöðvarinnar BSR segir ástandið í miðbænum hafa verið óvenju slæmt aðfaranótt sunnudags þegar fólk var að bíða eftir leigubílum í ófærðinni eftir að hafa farið út að skemmta sér. Leigubílar töfðust eftir að hafa fest sig og einnig voru þeir lengi að komast á milli staða. Meira »

Skattamálin endurvakin

13:23 Fjögur skattamál sem embætti sérstaks saksóknara ákærði í árið 2013 en hafa verið í bið síðan eru nú komin á dagskrá héraðsdóms. Málin voru sett til hliðar meðan beðið var eftir niðurstöðu í máli Jóns Ásgeirs Jóhannessonar um tvöfalda refsingu fyrir sama mál fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu. Meira »

Þúsund lítrar af baunasúpu

12:59 „Þetta er skemmtileg hefð og það er röð út úr dyrum hjá okkur allan daginn,“ segir Guðríður María Jóhannesdóttir hjá Múlakaffi en fjölmargir leggja leið sína þangað til að gæða sér á saltkjöti og baunum í tilefni dagsins. Meira »

Ákærður fyrir brot gegn stjúpdætrum

13:01 Karlmaður hefur verið ákærður fyrir ítrekuð kynferðisbrot gegn tveimur stjúpdætrum sínum þegar þær voru 15 ára. Í ákæru málsins segir að maðurinn hafi í að minnsta kosti fimm skipti áreitt aðra stúlkuna kynferðislega með því að káfa á maga, rassi og brjóstum hennar. Meira »

Mál Borgunar til héraðssaksóknara

12:35 Fjármálaeftirlitið hefur sent vísun til embættis héraðssaksóknara vegna mál sem tengist eftirliti með peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Á föstudaginn var greint frá því að FME krefðist viðeigandi úrbóta hjá Borgun eftir að athugasemdir höfðu verið gerðar í 13 tilviku af 16 eftir skoðun FME. Meira »

Hirða sorp á laugardag vegna ófærðar

11:49 Starfsmenn sporhirðu Reykjavíkur eru einum degi á eftir í störfum sínum vegna ófærðarinnar síðustu daga og sjá fram á að þurfa að vinna á laugardaginn til að bæta úr stöðu mála. Meira »

Segja ASÍ fara rangt með

11:40 Leiðrétting Alþingis á mistökum sem urðu þegar breytingar voru gerðar á lögum um almannatrygginga 25. október sl. munu ekki hafa neinar afleiðingar í för með sér fyrir lífeyrisþega, segir á vef velferðarráðuneytisins. Þar er vitnað í yfirlýsingu Alþýðusambands Íslands frá því í gær. Meira »

Lítur út eins og fljúgandi furðuhlutur

11:28 „Þegar afstaðan milli þín, gervitungslins og sólarinnar verður þannig að gervitunglið verkar eins og spegill sem varpar miklu sólarljósi til jarðar skyndilega sést blossi á himni.“ Þannig útskýrir Sævar Helgi Bragason svokallaðan Iridium-blossa í samtali við mbl.is. Meira »

74% Íslendinga andvíg sölu sterks áfengis í matvöruverslunum

11:26 58% þjóðarinnar eru andvíg því að heimila sölu léttvíns í matvöruverslunum. Um 32% eru því fylgjandi. Andstaðan hefur aukist frá febrúarbyrjun 2016, þegar 52% voru andvíg en 35% fylgjandi sölu léttvíns í matvöruverslunum. Meira »

Fordómar beinast gegn múslimum

08:50 Orðræða á Íslandi sem ber vitni um kynþáttafordóma hefur aukist og hefur á undanförnum árum aðallega beinst að múslimum. Þetta er áhyggjuefni að mati Evrópunefndar gegn kynþáttafordómum og umburðarleysi. Evrópuráðið birti í dag skýrslu um kynþáttafordóma á Íslandi. Meira »

Bætir vinnuaðstöðu og eykur öryggi

07:57 Nýr vinnubátur fyrir sjókvíaeldi Arctic Fish í Dýrafirði mun gerbreyta vinnuaðstöðu starfsfólks og auka öryggi við eldið.  Meira »

Óttast áhrifin annarsstaðar

10:22 Heilbrigðisráðherra Noregs, Bent Høie, óttast hvaða áhrif það getur haft á áfengissölu í Noregi ef Alþingi samþykkir að heimila sölu á áfengi í matvöruverslunum. Á sama tíma og Íslendingar og Finnar ætli að veita meira frelsi í sölu á áfengi þá reyni önnur ríki að draga úr slíku aðgengi. Meira »

Stúlkur beri nafnið Vivian

08:18 Stúlkur mega nú, samkvæmt nýjum úrskurðum mannanafnanefndar sem birtir eru á heimasíðu innanríkisráðuneytisins, heita Lofthildur og Vivian, og eins mega drengir bera nafnið Fannþór. Meira »

Dagsektir lagðar á Útvarp Sögu

07:37 Póst- og fjarskiptastofnun (PFS) hóf síðastliðinn föstudag að leggja dagsektir á Útvarp Sögu að upphæð 75 þúsund krónur fyrir hvern dag sem líður þar til félagið lætur af útsendingum á tíðninni 102,1 MHz. Meira »
Hugverk kvenna
Glæsileg verk um hugverk sunnlenskra, austfirskra og þingeyskra kvenna. Þessi fr...
Plexiform og bólstrun sími 6944772
Sæta viðgerðir og bólstrun faratækja,hlífðar áklæði saumað eftir máli . Lagervar...
4949 skart hálfesti og armband
Er með nokkrar hálsfestar og armbönd úr 4949 línunni til sölu hægt að skoða inná...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, Bin...
L hlín 6017022819 vi
Félagsstarf
? HLÍN 6017022819 VI Mynd af auglýsi...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...