Passíusálmarnir lesnir í Saurbæ

Sigurður Skúlason leikari
Sigurður Skúlason leikari

Föstudagurinn langi verður helgaður lestri Passíusálma sr. Hallgríms Péturssonar í kirkjunni, sem kennd er við hann að Saurbæ á Hvalfjarðarströnd.

Í fréttatilkynningu kemur fram að allir sálmarnir verði lesnir, og hefst lesturinn kl. 13:30 en ráðgert er að honum ljúki um kl. 18:30.

Lesturinn verður í höndum Sigurðar Skúlasonar, leikara og verður þetta í sjötta sinn sem hann les alla sálmana í Hallgrímskirkju í Saurbæ.

Sr. Hallgrímur var sóknarprestur í Saurbæ frá 1651-1669 eða um 18 ára skeið og þar orti hann Passíusálmana, sem árið 1666 voru fyrst gefnir út á bók. Á þessu ári eru því liðin 350 ár síðan þeir voru fyrst prentaðir.

Allir eru hjartanlega velkomnir og getur fólk komið og farið að vild á meðan lestrinum stendur að sögn Kristins Jens Sigurþórssonar sóknarprests í Saurbæ.

350 ár frá útgáfu Passíusálmanna

Passíusálmarnir skipa einstakan sess í íslenskri útgáfusögu því engin bók eftir íslenskan höfund hefur verið gefin út jafnoft, eða verið til á markaði í jafn langan tíma. Passíusálmarnir hafa verið fáanlegir allar götur frá 1666 til þessa dags og teljast útgáfurnar nú tæplega hundrað.   

„Passíusálmar Hallgríms Péturssonar voru fyrst gefnir út á Hólum í Hjaltadal árið 1666. Þeir voru prentaðir aftan við Píslarsálma Sr. Guðmundar Erlendssonar á Felli í Sléttuhlíð, sem á þeim tíma var talið eitt helsta skáld landsins. Það var biskupinn á Hólum og fjarskyldur frændi Hallgríms, Gísli Þorláksson, sem gaf sálmana út. Aftan við Passíusálmana var prentaður sá sálmur Hallgríms Péturssonar sem flestir þekkja, útfararsálmurinn „Allt eins og blómstrið eina“.

Til er eiginhandarrit Hallgríms að Passíusálmunum og þar er „Allt eins og blómstrið eina“ einnig fyrir aftan, svo líklegt má telja að þannig hafi Hallgrímur gengið frá útgáfunni í upphafi. Í eiginhandarritinu segir að sálmarnir séu skrifaðir niður árið 1659. Hallgrímur ritaði þá upp í heild sinni nokkrum sinnum og vitað er að hann sendi handritið í að minnsta fjóra staði á árunum 1659 til 1661. Gísli biskup á Hólum endurprentaði Passíusálmana tvisvar, fyrst árið 1671 á meðan Hallgrímur var enn á lífi, og aftur árið 1682. Næsta útgafa var gefin út í Skálholti 1690. Alls voru sálmanir gefnir út í fimm útgáfum á 17. öld, sautján sinnum á 18. öld og nítján sinnum á 19. öld. Á 20. öld voru sálmarnir gefnir út alls 44. sinnum. Nýjar útgáfur þeirra bætast við reglulega, eða að meðaltali á tveggja ára fresti.  

Hallgrímur Pétursson fæddist í næsta nágrenni við fyrsta útgáfustað Passíusálmanna, á Gröf á Höfðaströnd í Skagafirði, árið 1614 og ólst þar upp og síðar á Hólum í Hjaltadal þar sem faðir hans var hringjari. Um 1624 heldur hann utan til Glückstadt í Norður-Þýskalandi, sem þá tilheyrði Danmörku, til iðnnáms. Eftir að hann komst í kynni við Brynjólf Sveinsson, síðar Skálholtsbiskup, komst hann til mennta í Kaupmannahöfn og var fenginn til að kenna þeim Íslendingum kristin fræði sem rænt hafði verið af sjóræningjum árið 1627 og hnepptir í þrælahald í Alsír, en höfðu verið keyptir aftur úr prísundinni. Þar kynntist hann Guðríði Símonardóttur sem hann svo kvæntist og saman fluttu þau til Íslands 1637 þar sem Hallgrímur stundaði í fyrstu ýmis störf en varð seinna prestur í Hvalnesþingum og síðar í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd. Hann lést á Ferstiklu, næsta bæ við Saurbæ,“ samkvæmt upplýsingum frá Crymogeu sem gaf út Passíusálmana í útgáfu Marðar Árnasonar í fyrra.

mbl.is

Innlent »

Uppstökkur og breyskur Andrés

21:57 Andrésblöðin eiga sinn sess í þjóðarsálinni. Eiga þau það sammerkt að koma eingöngu út á Norðurlöndunum, og í Finnlandi er það svo að annað hvert heimili er með áskrift að blöðunum. Sumir segja að persóna Andrésar Andar hafi breyst í tímanna rás. Hann er sagður mildari en hann var þegar Íslendingar lásu hann á dönsku. Er hann þó eftir sem áður einkar uppstökkur og breyskur. Meira »

Keppendur í Söngvakeppninni 2017

21:22 Tólf lög hafa verið valin til þátttöku í undanúrslitum Söngvakeppninnar 2017 sem fer fram í Háskólabíói 25. febrúar og 4. mars. Rúmlega 200 lög bárust í keppnina en sigurlagið verður framlag Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva sem haldin verður í Kænugarði í Úkraínu um miðjan maí. Meira »

Þyrlan verður notuð á morgun

21:17 Þyrla Landhelgisgæslunnar, TF-LIF, fór í dag tvívegis til leitar að Birnu Brjánsdóttur, sem nú hefur verið saknað í rétt tæpa viku. Þyrlan fór fyrst í loftið um eittleytið og var leitað í nágrenni Hafnarfjarðar og Kleifarvatns uns komið var inn til lendingar um hálffjögur. Meira »

„Við þurfum öll að vakna!“

20:52 „Við þurfum öll að að vakna,“ segir Ögmundur Jónasson í viðtali í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins. Hann segir að vekja þurfi fólk til vitundar um hitamál og gagnrýnir harðlega að rætt skuli bak við lukt tjöld um alþjóðlega viðskiptasamninga, sem gætu orðið afdrifaríkir langt inn í framtíðina. Meira »

Ráðist í endurnýjun á sparkvöllum

20:43 Í borgarráði var samþykkt í vikunni að endurnýja gervigras á sparkvöllum út um alla borg og setja nýrra og betra gras fyrir 50 milljónir króna. Meira »

Vel hægt að vakta miðborgina

20:20 Allar forsendur eru fyrir því að vakta Laugaveginn með eftirlitsmyndavélum þannig að hægt sé að sjá á greinilegri hátt umferð gangandi vegfarenda og bíla. Þetta segir Ómar Örn Jónsson, markaðsstjóri Öryggismiðstöðvarinnar. Meira »

Fundu blóð í rauða bílnum

20:02 Lögreglan fann blóð í rauðu Kia Rio bifreiðinni sem lagt var hald á í tengslum við hvarf Birnu Brjánsdóttur. Þetta staðfestir Einar Guðberg Jónsson lögreglufulltrúi í samtali við mbl.is. „Jú, hluti af þessum lífsýnum var blóð,“ sagði Einar Guðberg Jónsson lögreglufulltrúi. Meira »

Vinnuslys í Vaðlaheiðargöngum

20:11 Vinnuslys varð í Vaðlaheiðargöngum í gærkvöldi þegar grjót hrundi úr stafninum. „Það fékk maður á sig grjót og brotnuðu þrjú rifbein hjá honum,“ segir Einar Hrafn Hjálmarsson staðar­stjóri Ósafls sem er aðal­verktaki við Vaðlaheiðargöng. Meira »

Yfirheyrslum lokið í dag

19:48 Yfirheyrslum er lokið í dag yfir mönnunum tveimur sem grunaðir erum um að tengjast hvarfi Birnu Brjánsdóttur, að sögn Einars Guðbergs Jónssonar lögreglufulltrúa. Mennirnir verða nú fluttir á Litla-Hraun og ekki hefur enn verið tekin ákvörðun um það hvort yfirheyrslum verði haldið áfram á morgun. Meira »

Beinir því til fólks að gæta sín

19:41 Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra ræddi við Vitt­us Qujaukit­soq, utanríkisráðherra Grænlands, í síma í gær. „Ég hafði samband við hann í gær og við fórum yfir þetta erfiða mál. Grænlendingar eru algjörlega miður sín yfir þessum atburðum og stjórnvöld þar hafa gert allt sem í þeirra valdi stendur til að aðstoða okkur,“ segir Guðlaugur. Meira »

Fjögur teymi stóðust kröfur

19:38 Öll hönnunarteymin fjögur sem tóku þátt í forvali vegna fullnaðarhönnunar á rannsóknarhúsi nýs Landspítala stóðust kröfur nefndar sem lagði mat á innsend gögn. Fyrsti hópurinn er Grænaborg, þar sem innanborðs eru Arkstudio ehf. Meira »

Grunaðir um manndráp

19:29 Úrskurður héraðsdóms um að mennirnir tveir, sem handteknir voru í tengslum við hvarf Birnu Brjánsdóttur, sæti tveggja vikna gæsluvarðhaldi er byggður á grunsemdum um manndráp. Þetta staðfesti Jón H.B Snorrason, aðstoðarlögreglustjóri, í samtali við mbl.is. Meira »

Rannsaka hvort Birnu var ráðinn bani

18:55 „Því miður er einn af þeim möguleikum að hvarf Birnu tengist því að henni hafi verið ráðinn bani.“ Þetta segir Grímur Grímsson, stjórnandi lögreglurannsóknarinnar á hvarfi Birnu Brjánsdóttur sem hefur ekki sést síðan á aðfaranótt laugardags. Meira »

Skipverjarnir enn í yfirheyrslu

17:00 Skipverjarnir sem grunaðir eru um að eiga aðild að hvarfi Birnu Brjánsdóttur eru enn í yfirheyrslu. Þær hófust fyrir hádegi í dag. Að sögn Einars Guðbergs Jónssonar, lögreglufulltrúa mun yfirheyrslum brátt ljúka. Í framhaldinu verða mennirnir færðir í varðhald á Litla Hraun. Meira »

Gæslan við Polar Nanoq: Myndskeið

16:41 Landhelgisgæslan tók myndir af því þegar farið var um borð í togarann Polar Nanoq í vikunni. Veður var slæmt, vindhraðinn 40-50 hnútar og ölduhæð 6-8 metrar. Þá gekk á með dimmum éljum. Meira »

Engin niðurstaða um nefndarskipan

17:50 Formenn þingflokka hafa fundað tvívegis í dag um formennsku í nefndum Alþingis. Að sögn Birgis Ármannssonar, formanns þingflokks Sjálfstæðisflokksins, reikna þeir með því að hittast eða vera í sambandi aftur seinnipartinn í dag. Ekki er ljóst hvort málin muni skýrast í dag. Meira »

Enn leitað á Strandarheiði

16:46 Fjórir sérhæfðir leitarhópar frá Landsbjörgu eru enn við leit á Strandarheiði á Reykjanesi í tengslum við mál Birnu Brjánsdóttur. Lögreglan ítrekar bón sína um að allir ökumenn sem búa yfir myndefni á tímabilinu 7-11.30 að morgni síðasta laugardags, hafi samband. Meira »

Lýsa eftir ökumanni hvíta bílsins

16:17 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu óskar eftir að ná tali af ökumanni hvíts bíls sem var ekið vestur Óseyrarbraut í Hafnarfirði laugardaginn 14. janúar kl. 12.24. Meira »
KTM 1290 Adventure T verð: 2.879.000,-
Þetta er eitt öflugasta og best búna ferðahjólið á markaðnum, 2 cyl. 160 hp. 6 g...
TIL SÖLU SUBARU JUSTY
Til sölu Subaru Justy 2008 e. 170þ. sumar + vetrardekk á felgum, ný skoðaður til...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir, oftast afgreiddar samdægurs, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...
Skattadagur
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda SKATTAD...
Byggðakvóti
Tilkynningar
Auglýsing vegna úthlutunar ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...