Passíusálmarnir lesnir í Saurbæ

Sigurður Skúlason leikari
Sigurður Skúlason leikari

Föstudagurinn langi verður helgaður lestri Passíusálma sr. Hallgríms Péturssonar í kirkjunni, sem kennd er við hann að Saurbæ á Hvalfjarðarströnd.

Í fréttatilkynningu kemur fram að allir sálmarnir verði lesnir, og hefst lesturinn kl. 13:30 en ráðgert er að honum ljúki um kl. 18:30.

Lesturinn verður í höndum Sigurðar Skúlasonar, leikara og verður þetta í sjötta sinn sem hann les alla sálmana í Hallgrímskirkju í Saurbæ.

Sr. Hallgrímur var sóknarprestur í Saurbæ frá 1651-1669 eða um 18 ára skeið og þar orti hann Passíusálmana, sem árið 1666 voru fyrst gefnir út á bók. Á þessu ári eru því liðin 350 ár síðan þeir voru fyrst prentaðir.

Allir eru hjartanlega velkomnir og getur fólk komið og farið að vild á meðan lestrinum stendur að sögn Kristins Jens Sigurþórssonar sóknarprests í Saurbæ.

350 ár frá útgáfu Passíusálmanna

Passíusálmarnir skipa einstakan sess í íslenskri útgáfusögu því engin bók eftir íslenskan höfund hefur verið gefin út jafnoft, eða verið til á markaði í jafn langan tíma. Passíusálmarnir hafa verið fáanlegir allar götur frá 1666 til þessa dags og teljast útgáfurnar nú tæplega hundrað.   

„Passíusálmar Hallgríms Péturssonar voru fyrst gefnir út á Hólum í Hjaltadal árið 1666. Þeir voru prentaðir aftan við Píslarsálma Sr. Guðmundar Erlendssonar á Felli í Sléttuhlíð, sem á þeim tíma var talið eitt helsta skáld landsins. Það var biskupinn á Hólum og fjarskyldur frændi Hallgríms, Gísli Þorláksson, sem gaf sálmana út. Aftan við Passíusálmana var prentaður sá sálmur Hallgríms Péturssonar sem flestir þekkja, útfararsálmurinn „Allt eins og blómstrið eina“.

Til er eiginhandarrit Hallgríms að Passíusálmunum og þar er „Allt eins og blómstrið eina“ einnig fyrir aftan, svo líklegt má telja að þannig hafi Hallgrímur gengið frá útgáfunni í upphafi. Í eiginhandarritinu segir að sálmarnir séu skrifaðir niður árið 1659. Hallgrímur ritaði þá upp í heild sinni nokkrum sinnum og vitað er að hann sendi handritið í að minnsta fjóra staði á árunum 1659 til 1661. Gísli biskup á Hólum endurprentaði Passíusálmana tvisvar, fyrst árið 1671 á meðan Hallgrímur var enn á lífi, og aftur árið 1682. Næsta útgafa var gefin út í Skálholti 1690. Alls voru sálmanir gefnir út í fimm útgáfum á 17. öld, sautján sinnum á 18. öld og nítján sinnum á 19. öld. Á 20. öld voru sálmarnir gefnir út alls 44. sinnum. Nýjar útgáfur þeirra bætast við reglulega, eða að meðaltali á tveggja ára fresti.  

Hallgrímur Pétursson fæddist í næsta nágrenni við fyrsta útgáfustað Passíusálmanna, á Gröf á Höfðaströnd í Skagafirði, árið 1614 og ólst þar upp og síðar á Hólum í Hjaltadal þar sem faðir hans var hringjari. Um 1624 heldur hann utan til Glückstadt í Norður-Þýskalandi, sem þá tilheyrði Danmörku, til iðnnáms. Eftir að hann komst í kynni við Brynjólf Sveinsson, síðar Skálholtsbiskup, komst hann til mennta í Kaupmannahöfn og var fenginn til að kenna þeim Íslendingum kristin fræði sem rænt hafði verið af sjóræningjum árið 1627 og hnepptir í þrælahald í Alsír, en höfðu verið keyptir aftur úr prísundinni. Þar kynntist hann Guðríði Símonardóttur sem hann svo kvæntist og saman fluttu þau til Íslands 1637 þar sem Hallgrímur stundaði í fyrstu ýmis störf en varð seinna prestur í Hvalnesþingum og síðar í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd. Hann lést á Ferstiklu, næsta bæ við Saurbæ,“ samkvæmt upplýsingum frá Crymogeu sem gaf út Passíusálmana í útgáfu Marðar Árnasonar í fyrra.

mbl.is

Innlent »

Fjölgun mála með ólíkindum

07:57 „Það er með ólíkindum hvað koma mörg mál til okkar,“ segir Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar en mjög mikil fjölgun hefur orðið á erindum og verkefnum sem koma inn á borð Persónuverndar. Meira »

Drengirnir ekki komnir inn í framhaldsskóla

07:49 Enn eru tveir fatlaðir 16 ára drengir ekki komnir með skólavist í framhaldsskóla nú í haust. Eins og komið hefur fram í fréttum var þeim báðum synjað um skólavist vegna plássleysis. Meira »

Verða yfirheyrðir áfram í dag

07:45 Tveir menn sem voru handteknir á vettvangi alvarlegrar líkamsárásar, sem leiddi til dauða konu, hafa verð yfirheyrðir í nótt og verða þeir yfirheyrðir áfram í dag. Væntanlega verður farið fram á gæsluvarðhald síðar í dag, að sögn Gríms Grímssonar, yfirlögregluþjóns. Meira »

Líkur á niðurrifi á húsi OR hafa aukist

07:37 Sú leið að gera við veggi vesturhúss höfuðstöðva Orkuveitu Reykjavíkur (OR) verður líklega ekki farin. Líkur á niðurrifi virðast því hafa aukist. Meira »

Stormviðvörun fyrir morgundaginn

06:42 Búist er við stormi (meira en 20 m/s) sunnantil á landinu á morgun. Spáð er mikilli rigningu á Suðausturlandi og sunnanverðum Austfjörðum á morgun, segir í athugasemd veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Meira »

Sluppu ómeiddir frá bílveltu

06:03 Enginn slasaðist þegar bíll valt við Lónsá skammt fyrir utan Akureyri í gærkvöldi, að sögn varðstjóra í lögreglunni á Norðurlandi eystra. Meira »

Ný höfn í Nuuk

05:30 Íslendingar hafa gegnt mikilvægu hlutverki við byggingu nýrrar stórskipahafnar í Nuuk, höfuðstað Grænlands, sem vígð verður við hátíðlega athöfn í dag. Heildarkostnaður við þessa framkvæmd er rösklega 11 milljarðar íslenskra króna. Meira »

Snúa þarf við blaðinu

05:30 Verði ekki snúið af braut núverandi stefnumörkunar stjórnvalda og hagsmunasamtaka atvinnulífsins í málefnum iðnmenntunar mun samfélagið allt bíða af því tjón. Meira »

Langvía, teista, lundi og fýll á válista

05:30 Margar tegundir sjófugla eru á nýjum válista Náttúrufræðistofnunar Íslands yfir fugla sem hætta steðjar að. Langvía, teista, lundi, toppskarfur, fýll, skúmur, hvítmávur, rita, og kría eru þarna á meðal. Meira »

Siglingar við Eyjar eru í óvissu

05:30 Ölduspá fyrir Landeyjahöfn gefur tilefni til þess að norska ferjan Röst, afleysingaskip sem leigt var í stað Herjólfs, sigli ekki frá Eyjum frá og með morgundeginum. Meira »

Á fullt erindi til Strassborgar

05:30 „Niðurstaðan í þessu er þannig að mér sýnist að þetta mál eigi fullt erindi til Mannréttindadómstólsins,“ segir Ragnar H. Hall hæstaréttarlögmaður í Morgunblaðinu í dag. Meira »

Fjórtán alvarleg atvik á spítalanum

05:30 Fjöldi skráðra alvarlegra atvika á Landspítalanum er orðinn fjórtán það sem af er þessu ári, samkvæmt nýútkomnum Starfsemisupplýsingum spítalans sem ná frá byrjun janúar til loka ágúst. Meira »

Hjólreiðaslysum fjölgað verulega

05:30 Hjólreiðafólki hefur fjölgað mikið á síðustu árum og hefur hjólreiðaslysum fjölgað hægt og bítandi á sama tíma. Í fyrra voru samtals skráð 137 hjólreiðaslys á Íslandi þar sem slys urðu á fólki. Meira »

Hraunar yfir Viðreisn og Bjarta Framtíð

Í gær, 22:25 Sigríður Andersen segir skyndiákvörðun Bjartrar framtíðar um að slíta ríkisstjórnarsamstarfi vegna eðlilegra trúnaðarsamtals hennar við forsætisráðherra sé dæmi um fullkominn skort á yfirvegun. Viðbrögð Viðreisnar séu þó sýnu verri. Meira »

Líkur á verulegum vatnavöxtum

Í gær, 21:45 Búast má við mikilli úrkomu á Suðausturlandi og á Austfjörðum á morgun og um helgina. Að sögn veðurfræðings á Veðurstofu Íslands verða mjög líklega verulegri vatnavextir. Á laugardag má búast að hviður við Eyjafjalla- og Öræfajökul fari yfir 30 metra á sekúndu. Meira »

Kona látin og tveir handteknir

Í gær, 23:04 Kona er látin og tveir menn eru í haldi lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu eftir alvarlegt atvik í Vesturbæ Reykjavíkur nú í kvöld. Þetta staðfestir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn í samtali við mbl.is. Meira »

Fær skaðabætur vegna raflosts í höfuð

Í gær, 22:03 Hæstiréttur staðfesti í dag dóm héraðsdóms Austurlands þar sem viðurkennd var skaðabótaskylda VHE vegna líkamstjóns sem starfsmaður hlaut í vinnuslysi á gaffalverkstæði á Reyðarfirði. Meira »

Kann ekkert annað en að sýsla með fisk

Í gær, 21:15 Kristján B. Magnússon rekur fiskbúðina Mos í Mosfellsbæ. Hann segir að margt sé að deyja út í fiskneyslu Íslendinga og ungt fólk fari á límingunum ef það fær eitt bein upp í sig. Meira »
Tanktaska á Kawasaki KLR 650
Original taska sem aldrei hefur verið sett á hjól. Verð 20þ Upplýsingar í síma ...
Harðviður til húsbygginga
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Honda tanktaska
Góð original Honda tanktaska sem passar á flestar tegundir hjóla af Hondu. Seg...
INTENSIVE ICELANDIC and ENGLISH f. foreigners - ÍSLENSKA f. útlendinga - ENSKA f. fullorðna
START/BYRJA: 2/10, 30/10, 27/11 - 2018: 8/1, 5/2, 28/5, 25/6: 4 weeks/vikur x 5...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Hjá okkur er opin vinnusto...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Dagurinn byrjar á opinni v...
Utankjörfundaratkvæða- greiðsla uta
Tilkynningar
Utankjörfundaratkvæðagreiðs...
Framhaldssölur
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...