Passíusálmarnir lesnir í Saurbæ

Sigurður Skúlason leikari
Sigurður Skúlason leikari

Föstudagurinn langi verður helgaður lestri Passíusálma sr. Hallgríms Péturssonar í kirkjunni, sem kennd er við hann að Saurbæ á Hvalfjarðarströnd.

Í fréttatilkynningu kemur fram að allir sálmarnir verði lesnir, og hefst lesturinn kl. 13:30 en ráðgert er að honum ljúki um kl. 18:30.

Lesturinn verður í höndum Sigurðar Skúlasonar, leikara og verður þetta í sjötta sinn sem hann les alla sálmana í Hallgrímskirkju í Saurbæ.

Sr. Hallgrímur var sóknarprestur í Saurbæ frá 1651-1669 eða um 18 ára skeið og þar orti hann Passíusálmana, sem árið 1666 voru fyrst gefnir út á bók. Á þessu ári eru því liðin 350 ár síðan þeir voru fyrst prentaðir.

Allir eru hjartanlega velkomnir og getur fólk komið og farið að vild á meðan lestrinum stendur að sögn Kristins Jens Sigurþórssonar sóknarprests í Saurbæ.

350 ár frá útgáfu Passíusálmanna

Passíusálmarnir skipa einstakan sess í íslenskri útgáfusögu því engin bók eftir íslenskan höfund hefur verið gefin út jafnoft, eða verið til á markaði í jafn langan tíma. Passíusálmarnir hafa verið fáanlegir allar götur frá 1666 til þessa dags og teljast útgáfurnar nú tæplega hundrað.   

„Passíusálmar Hallgríms Péturssonar voru fyrst gefnir út á Hólum í Hjaltadal árið 1666. Þeir voru prentaðir aftan við Píslarsálma Sr. Guðmundar Erlendssonar á Felli í Sléttuhlíð, sem á þeim tíma var talið eitt helsta skáld landsins. Það var biskupinn á Hólum og fjarskyldur frændi Hallgríms, Gísli Þorláksson, sem gaf sálmana út. Aftan við Passíusálmana var prentaður sá sálmur Hallgríms Péturssonar sem flestir þekkja, útfararsálmurinn „Allt eins og blómstrið eina“.

Til er eiginhandarrit Hallgríms að Passíusálmunum og þar er „Allt eins og blómstrið eina“ einnig fyrir aftan, svo líklegt má telja að þannig hafi Hallgrímur gengið frá útgáfunni í upphafi. Í eiginhandarritinu segir að sálmarnir séu skrifaðir niður árið 1659. Hallgrímur ritaði þá upp í heild sinni nokkrum sinnum og vitað er að hann sendi handritið í að minnsta fjóra staði á árunum 1659 til 1661. Gísli biskup á Hólum endurprentaði Passíusálmana tvisvar, fyrst árið 1671 á meðan Hallgrímur var enn á lífi, og aftur árið 1682. Næsta útgafa var gefin út í Skálholti 1690. Alls voru sálmanir gefnir út í fimm útgáfum á 17. öld, sautján sinnum á 18. öld og nítján sinnum á 19. öld. Á 20. öld voru sálmarnir gefnir út alls 44. sinnum. Nýjar útgáfur þeirra bætast við reglulega, eða að meðaltali á tveggja ára fresti.  

Hallgrímur Pétursson fæddist í næsta nágrenni við fyrsta útgáfustað Passíusálmanna, á Gröf á Höfðaströnd í Skagafirði, árið 1614 og ólst þar upp og síðar á Hólum í Hjaltadal þar sem faðir hans var hringjari. Um 1624 heldur hann utan til Glückstadt í Norður-Þýskalandi, sem þá tilheyrði Danmörku, til iðnnáms. Eftir að hann komst í kynni við Brynjólf Sveinsson, síðar Skálholtsbiskup, komst hann til mennta í Kaupmannahöfn og var fenginn til að kenna þeim Íslendingum kristin fræði sem rænt hafði verið af sjóræningjum árið 1627 og hnepptir í þrælahald í Alsír, en höfðu verið keyptir aftur úr prísundinni. Þar kynntist hann Guðríði Símonardóttur sem hann svo kvæntist og saman fluttu þau til Íslands 1637 þar sem Hallgrímur stundaði í fyrstu ýmis störf en varð seinna prestur í Hvalnesþingum og síðar í Saurbæ á Hvalfjarðarströnd. Hann lést á Ferstiklu, næsta bæ við Saurbæ,“ samkvæmt upplýsingum frá Crymogeu sem gaf út Passíusálmana í útgáfu Marðar Árnasonar í fyrra.

mbl.is

Innlent »

Stjörnuhrap ekki neyðarblys

07:00 Tilkynnt var til Landhelgisgæslunnar um mögulegt neyðarblys í Berufirði um hálftólf í gærkvöldi.   Meira »

Spá 30 m/s undir Eyjafjöllum

06:54 Búist er við stormi (meira en 20 m/s) við suðausturströndina og á hálendinu eftir hádegi. Búast má við hviðum yfir 30 m/s undir Eyjafjöllum og í Öræfum. Meira »

Hálka víða á Norðurlandi

06:50 Greiðfært er um landið sunnan- og vestanvert. Hálkublettir eru á fjallvegum á Norðurlandi en hálka eða hálkublettir eru mjög víða á Norðausturlandi. Þæfingur og éljagangur er á Hófaskarði. Meira »

Innbrot, eignaspjöll og varsla fíkniefna

06:31 Tveir menn voru handteknir um tíuleytið í gærkvöldi í Kópavoginum grunaðir um innbrot, eignaspjöll og vörslu fíkniefna. Þeir eru báðir vistaðir í fangaklefa vegna rannsóknar málsins. Meira »

Ölvaður tekinn fyrir hraðakstur

06:25 Lögreglan stöðvaði för ökumanns skömmu fyrir eitt í nótt á Kringlumýrarbraut. Sá reyndist bæði ölvaður og hafa ekið of hratt. Fleiri voru teknir fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna og áfengis í gærkvöldi og nótt. Meira »

Byko-reiturinn skipulagður

05:30 Reykjavíkurborg hefur auglýst tillögu að breytingu á deiliskipulagi Byko-reits í Vesturbænum, en reiturinn afmarkast af Hringbraut, Framnesvegi og Sólvallagötu. Meira »

Þrjú slys og atvik í ferjusiglingum

05:30 Rannsóknarnefnd samgönguslysa (RNSA) afgreiddi 5. desember sl. þrjár skýrslur um slys og atvik varðandi Baldur, Herjólf og Sævar. Meira »

Drengir stór meirihluti iðkenda

05:30 Fram kemur í jafnréttisúttekt á íþróttafélögunum Fjölni, KR og Þrótti, sem unnin var af Mannréttindaskrifstofu Reykjavíkur, að drengir eru í miklum meirihluta iðkenda. Meira »

Telja sig hafa boðið ósvikinn Svavar

05:30 Kasper Nielsen, talsmaður uppboðshússins Bruun Rasmussen, vísar á bug ásökunum Ólafs Inga Jónssonar, forvarðar á Listasafni Íslands, um að fyrirtækið hafi vísvitandi selt falsað málverk, talið eftir listmálarann Svavar Guðnason, á uppboði sínu á mánudag. Meira »

Petsamo Arnaldar enn í efsta sæti

05:30 Félag íslenskra bókaútgefenda birtir vikulega fram að jólum lista yfir söluhæstu bækur ársins og hann byggist á upplýsingum frá bóksölum, dagvöruverslunum og öðrum verslunum sem selja bækur. Meira »

Áfengisskatturinn hækkar um áramót

05:30 Áfengisgjöld á Íslandi eru nú þegar þau langhæstu í Evrópu, samkvæmt upplýsingum sem Félag atvinnurekenda hefur aflað. Í fjárlagafrumvarpi ársins 2017 er gert ráð fyrir að áfengisgjöld hækki um 4,7%. Meira »

Hjóla á spinning-hjólum í sólarhring

00:00 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins hóf í kvöld viðburð til styrktar Mæðrastyrksnefnd Reykjavíkur í samstarfi við líkamsræktarstöðina World Class. Viðburðurinn snýst um að hjóla á spinning-hjólum í 24 klukkustundir og safna þannig áheitum til styrktar nefndinni. Meira »

Hrinti fyrrverandi sambýliskonu á vegg

Í gær, 23:22 Karlmaður var í dag dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi í Hæstarétti fyrir að hafa hrint fyrrum sambýliskonu sinni á vegg með þeim afleiðingum að hún hlaut meiðsl af. Meira »

Allt hægt ef maður hefur trú á sjálfum sér

Í gær, 22:08 Snjóbrettakappinn Eiríkur Helgason hefur sent frá sér verkefnið „Ísland Born“. Það kemur út í þremur hlutum; myndum og viðtölum, besta sem hann hefur gert á brettinu og heimildarmynd. Meira »

Ugla Hauks besti kvenleikstjórinn

Í gær, 21:11 Ung íslensk kvikmyndagerðarkona, Ugla Hauks, hlaut nú í vikunni verðlaun bandarísku leikstjórasamtakanna, The Directors Guild of America, sem besti kvenleikstjórinn í hópi leikstjórnarnema. Meira »

Varað við stormi á morgun

Í gær, 22:10 Veðurstofan varar við stormi á landinu á morgun og hviðum undir Eyjafjöllum og í Öræfum. Annars vegar meira en 20 metrum á sekúndu og hins vegar meira en 40 m/s. Búast megi enn fremur við talsverðri rigningu eða slyddu á Ströndum fram á nótt. Meira »

„Hljómsveitarárin eru aðalskólinn“

Í gær, 21:20 Snemma árs 2014 var frumflutt í leikhúsinu Volksbühne í Berlín ópera í fjórum hlutum, Der Klang der Offenbarung des Göttlichen , eftir tónskáldið Kjartan Sveinsson og Ragnar Kjartansson myndlistarmann. Meira »

Þarf að auka kröfur í kennaranáminu

Í gær, 20:40 Það má spyrja sig hvort farið hafi verið of geyst á stað með að lengja kennaranámið og það gæti hafa komið niður á gæðum námsins,“ segir Hermundur Sigmundsson, prófessor í lífeðlislegri sálarfræði við Háskólann í Þrándheimi í Noregi og Háskólann í Reykjavík. Meira »
KRISTALL LJÓSAKRÓNUR
Ný sending af glæsilegum kristalsljósakrónum, veggljósum, matarstellum, kristals...
Lincoln Capri Landau árg. 1957
Bíllinn er lítið ekinn og aðeins tveir eigendur frá upphafi í USA og einn hér he...
Hörð taska fyrir hljómborð til sölu
Hörð taska fyrir 61 nótna hljómborð til sölu innanmál. BxLxD 40x117x18cm + svamp...
 
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félgsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Fastir liðir eins og venju...