„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Vatnsleki í Vonarstræti

00:06 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað að húsi í Vonarstræti um klukkan 23.20 í kvöld vegna vatnsleka. Þar hafði rör farið í sundur. Meira »

„Starfsemin verður að fara“

Í gær, 22:10 „Starfsemin verður að fara. Þetta er fullreynt,“ segir Hjálmar Sveinsson, borgarfulltrúi Reykjavíkurborgar og formaður umhverfis- og skipulagsráðs, spurður út í starfsemi Hringrásar í Klettagörðum. Hann vísar í fjölmarga bruna sem hafa verið á svæðinu á síðustu árum. Meira »

Enginn á grillinu hjá Jóni Ársæli

Í gær, 22:00 „Mín nálgun er huglæg en ekki hlutlæg, eins og hjá mörgum fréttamönnum. Mér þykir vænt um viðmælendur mína – það er enginn á grillinu hjá Jóni Ársæli. Þetta er engin tilviljun; það er mín trú að öðruvísi kynnist maður ekki fólki.“ Meira »

Gjöf til minningar um Jenný Lilju

Í gær, 21:55 Hjónin Gunnar Lúðvík Gunnarsson, bóndi, og Rebekka Ingadóttir, hjúkrunarfræðingur, afhentu Landhelgisgæslunni í dag gjöf til minningar um litlu dóttur sína, Jenný Lilju Gunnarsdóttur sem lést af slysförum á Einiholti í Biskupstungum í október 2015, aðeins 3 ára gömul. Meira »

Hækki útsvar vegna kjarasamninga

Í gær, 21:53 Sveitarfélögin þurfa að greiða tæpa fimm milljarða króna á ári vegna launakostnaðar kennara, samþykki kennarar nýgerða kjarasamninga. Samningurinn var kynntur sveitarstjórnarmönnum í gær. Sveitarfélög verða að hagræða í rekstrinum og skera niður til að standa straum af kostnaðinum. Meira »

Menning bætir samfélagið

Í gær, 21:12 „Allt hefur sinn tíma og nú er rétt að fela öðrum tónleikahaldið. Í mínum huga stendur upp úr að nú er orðin föst hefð í menningarlífinu hér á Suðurlandi frábær skemmtun sem fólk vill ekki vera án,“ segir Kjartan Björnsson, rakari á Selfossi. Meira »

Hægt að láta gott af sér leiða í ljótri peysu

Í gær, 20:40 „Við erum í fjórða skipti með jólapeysuátakið okkar sem er alltaf skemmtilegt í bland við það að við erum að safna fyrir alvarlegum málefnum,“ segir Erna Reynisdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheill - Save the Children á Íslandi, í samtali við mbl.is. Í ár er safnað fyrir sýrlenskum börnum sem eiga um sárt að binda í og við Sýrland. Meira »

Tók stökkið og lét drauma sína rætast

Í gær, 21:11 Lilja Gunnlaugsdóttir listakona venti kvæði sínu í kross fyrir þremur árum, hætti í vinnunni og sneri sér alfarið að listinni. Hún stofnaði fyrirtækið Skrautmen og hannar og framleiðir silki- og roðhálsklúta, hálsmen og fleira. Meira »

Flugvélin varð eldsneytislaus

Í gær, 19:56 Flugvélin sem nauðlenti í Heiðmörk í hádeginu í dag varð eldsneytislaus. Eftir vettvangsrannsókn var henni flogið af svæðinu um klukkan fjögur sama dag. Rannsóknin leiddi í ljós að ekkert var að flugvélinni og því var óhætt að fljúga henni aftur á loft með fullan tank af eldsneyti. Meira »

Ferðamenn kunna vel við svellið

Í gær, 19:50 Skauta­svellið á Ing­ólf­s­torgi nýtur mikilla vinsælda á meðal ferðamanna í borginni og þeir voru ófáir sem nýttu tækifærið til að renna sér aðeins í dag en svellið opnaði í gær og verður opið út mánuðinn. mbl.is kom við á Ingólfstorgi í dag og fylgdist með tilþrifum á svellinu hjá vönum og óvönum. Meira »

Gleymdi líklega að beygja

Í gær, 18:33 Ökumaður bílsins sem fór út af veginum við Reynis­hverf­is­veg við Vík í Mýr­dal í dag, virðist hafa gleymt að beygja inn á þjóðveginn og því keyrt fram af veginum. Talsverð þoka var á svæðinu en engin hálka. Meira »

Hafnaði því að afskrá „Iceland“

Í gær, 18:26 Fulltrúar íslenskra stjórnvalda, Samtaka atvinnulífsins og Íslandsstofu hittu í dag fulltrúa bresku verslunarkeðjunnar Iceland Foods til að ræða skráningu á orðmerkinu „Iceland“ hjá Hugverkaréttarstofnun ESB (EUIPO). Meira »

Harmar niðurstöðu í máli Salbjargar

Í gær, 17:56 Ellen Calmon, formaður Öryrkjabandalagsins, segist harma niðurstöðu Hæstaréttar í máli Salbjargar Óskar Atladóttur, en með dómnum sem féll í gær fær Salbjörg ekki að færa fjármuni sem notaðir eru við skammtímavistun yfir í beingreiðslusamning. Meira »

„Kemur ekki á óvart“

Í gær, 17:28 „Þetta kemur ekki á óvart miðað við þessa klassísku hringekju. Það er sjálfsagt að reyna þetta ef forsetinn metur að þetta beri árangur eftir samtölin í morgun,” segir Birgir Guðmundsson, stjórnmálafræðingur, spurður um ákvörðun forsetans að veita Pírötum stjórnarmyndunarumboð. Meira »

Tveir á slysadeild eftir árekstur

Í gær, 17:21 Tveir hafa verið fluttir á slysadeild eftir árekstur að minnsta kosti tveggja bíla á Kringlumýrarbraut við afreinina ofan af Bústaðavegi. Meira »

Vonar að fyrirheitin gangi eftir

Í gær, 17:44 Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, segist vera vongóður um að fyrirheit stjórnmálamanna um aukin framlög til heilbrigðisþjónustunnar fyrir kosningar gangi eftir. Meira »

Tapaði og þarf áfram að flytja 52 á ári

Í gær, 17:28 Tvítug fötluð stúlka sem stefndi Reykjavíkurborg eftir að hafa verið synjað um fulla þjónustu á eigin heimili í stað þess að koma aðra hverja viku í skammtímavistun tapaði málinu í Hæstarétti í gær. Meira »

„Mun byggja á góðum grunni“

Í gær, 16:40 „Ég er vongóð um að okkur öllum takist að finna leið til að vinna saman.“ Þetta segir Birgitta Jónsdóttir, þingflokksformaður Pírata, en forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, veitti henni og Pírötum umboð til stjórnarmyndunar nú síðdegis á Bessastöðum. Meira »
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
Stofuskápur úr furu til sölu.
Skápur úr furu ,hentar vel í sumarbústaðinn 17 þúsund kr., hæð 200 cm, breidd 7...
Til sölu Cadilac Fleetwood
Þessi fallegi fornbíll er til sölu. Bæði sumardekk og góð nagladekk fylgja. Bíll...
 
Félagslíf
Staður og stund
Árskógar 4 Opin smíðastofa kl. 8.30-16. ...
Umhverfissjóður anr16110262
Styrkir
Umhverfissjóður sjókvíaeldis auglýsi...
Hraunbær 103a - 105751
Tilkynningar
?????????????? ?? ???? Íbúðarhúsnæði ...
Sameining fella- og hólabr.
Fundir - mannfagnaðir
Sameining Fella- og Hólabrekkusókna ...