„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hlutdeild á Íslandi hæst í Evrópu

13:43 Heildarhlutdeild endurnýjanlegra orkugjafa á Íslandi árið 2014 var 71% og er Ísland það Evrópuland þar sem hlutdeild endurnýjanlegra orkugjafa er hæst. Meira »

Leit stendur yfir í Fossvogi

13:40 Leit stendur yfir á sjó í Fossvoginum og úr lofti. Einn af bátum Landhelgisgæslunnar er við leit í voginum og þyrla sveimar yfir höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Sölubann lagt við vinsælum illgresiseyði

13:34 Margir kunna að hafa furðað sig á því að illgresiseyðirinn Casaron G sé ekki aðgengilegur í verslunum þessa stundina. Er það vegna innleiðingar á evrópskri efnareglugerð sem sölubann var lagt við vörunni þann 1. janúar síðastliðinn. Notkunarbannið tekur þó ekki gildi fyrr en 31. desember í ár. Meira »

Banaslys á Þingvallavegi

13:24 Karlmaður á fertugsaldri lést í umferðarslysi á Þingvallavegi við Leirvogsá, skammt frá Laxnesi, síðdegis í gær, en tilkynning um slysið barst lögreglu kl. 17:08. Maðurinn féll af bifhjóli sem hann ók áleiðis til Reykjavíkur. Meira »

Fari ekki sömu leið og útrásarvíkingar

13:07 Hjólreiðafólk á ekki að fara sömu leið og útrásarvíkingar; gera eitthvað, líta framhjá siðferðinu og segja síðan að það hafi ekki verið gegn lögunum. Meira »

Samið um kjör grunnskólakennara

12:56 Félag grunnskólakennara (FG) skrifaði í gærkvöld undir nýjan kjarasamning við samninganefnd Sambands íslenskra sveitarfélaga. Fram kemur í fréttatilkynningu frá Kennarasambandi Íslands að miklar fundarlotur séu að baki þar sem unnið hafi verið samkvæmt viðræðuáætlun. Meira »

Ræddi um samkeppnishæfni Reykjavíkur

12:52 Á fundi Viðskiptaráðs og VÍB um samkeppnishæfni í morgun ræddi Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri, um mikilvægi þess að laða að fyrirtæki sem borga góð laun, mikilvægi hagkvæmra og afkastamikilla almenningssamgangna og að þétting byggðar væri mikið samkeppnismál til þess að gera borgina spennandi til búsetu. Meira »

Vinna aðgerðaráætlun fyrir Vestfirði

12:54 Ríkisstjórnin ákvað á fundi í morgun að skipa nefnd undir forystu forsætisráðuneytisins sem vinni aðgerðaráætlun fyrir Vestfirði. Mun nefndin vinna tillögur að því hvernig treysta skuli byggð, auka verðmætasköpun og fjárfestingu og fjölga störfum á landsbyggðinni. Meira »

Eftirlýstur fyrir árás á Spot

12:47 Íslendingurinn sem eftirlýstur er af Interpol er það vegna ákæru um stórfellda líkamsárás sem framin var inni á skemmtistaðnum Spot í Kópavogi árið 2014. Er hann í ákærunni sagður hafa hrint öðrum karlmanni með þeim afleiðingum að maður­inn fékk lífs­hættu­lega og al­var­lega höfuðáverka. Meira »

Dagur B. styður Magnús Orra

12:03 „Formannsframbjóðendurnir eru allir frambærilegir en ég leyni því ekki að ég tel að í núverandi stöðu eigum við besta kostinn í Magnúsi Orra Schram,“ skrifar Dagur B. Eggertsson borgarstjóri á Facebook-síðu sína. Meira »

Mál lögreglumanns komið til saksóknara

11:51 Rannsókn á máli lögreglumannsins sem settur var í gæsluvarðhald eftir áramót vegna gruns um óeðlileg samskipti við brotamenn í störfum sínum hjá fíkniefnadeild lögreglunnar lauk á föstudaginn og er nú í ákærumeðferð hjá saksóknara í málinu. Meira »

Íbúðafrumvarp hækki fasteignaverð

11:40 Ætla má að fyrirhuguð fjölgun leiguíbúða á markaði með frumvarpi húsnæðismálaráðherra muni að einhverju leyti mæta uppsafnaðri þörf fyrir leiguhúsnæði og jafnvel draga úr raungildi leiguverðs yfir tíma. Að sama skapi er líklegt að auknir opinberir styrkir til nýbygginga og kaupa á húsnæði muni leiða til hækkunar á fasteignaverði og leigu. Meira »

Vann 38,4 milljónir í Víkingalottó

11:15 Fjölskyldumaður á miðjum aldri datt í lukkupottinn í síðustu viku þegar hann hlaut bónusvinninginn í Víkingalottóinu, en vinningsupphæðin var 38,4 milljónir króna. Meira »

1.269 kosið utan kjörfundar

11:05 Samtals hafa 1.269 manns kosið utan kjörfundar vegna forsetakosninganna sem fram fara 25. júní samkvæmt upplýsingum frá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Það mun vera nokkur aukning miðað við sama tíma fyrir fjórum árum þegar síðast var kosið til forseta. Meira »

Stórbætt aðstaða Aflsins á Akureyri

10:47 Akureyrarbær og Aflið, samtök gegn kynferðis- og heimilisofbeldi, gerðu í gær með sér samstarfssamning sem felur í sér aukinn stuðning Akureyrarbæjar við starfsemina með því að húsnæðismálum Aflsins verður komið í viðunandi horf. Meira »

Minningarathöfn um Alyson Bailes

11:14 Minningarathöfn um Alyson Bailes, fyrrverandi aðjúnkt við stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands, verður haldin á Háskólatorgi í dag klukkan 15. Hún lést í Skotlandi 29. apríl. Meira »

Oftast kvartað yfir hjólreiðafólki

11:03 Flestar kvartanirnar sem berast bæjarstjóranum í Kópavogi snúa að hjólreiðafólki sem fer of hratt á göngustígum. Meðal annars er kvartað yfir hjólreiðafólki sem fer um stígana á allt að 60 km/klst í hverfi þar sem aka má bílum eftir götunum á 30 km/klst. Meira »

Rannsókn á fjárkúgun lokið

10:33 Fjárkúgunarmál systranna Hlínar Einarsdóttur og Malínar Brand sem tengist fyrrverandi forsætisráðherra, Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, og þar sem fyrrverandi samstarfsmaður Hlínar kærði hana fyrir að hafa haft af sér 700 þúsund krónur, eru komin í ákæruferli hjá embætti héraðssaksóknara. Meira »
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Húsnæði óskast í sumar, helst í Hafnarfirði
Húsnæði óskast í júní til ágúst, helst í Hafnarfirði og með húsbúnaði, en ekki s...
Nýr og Flottur Infrared Sauna fyrir 3 dökkt gler Verð 359.000
2 manna Infrarauður Saunaklefi með : Infrared Heating panel 8stk (í gólfi) Dim...
 
Útboð
Tilboð - útboð
Útboð Veiðifélag Mýrarkvíslar ósk...
Onvk-2016-11 skiljuvatbslög
Tilboð - útboð
ONVK-2016-11/ 25.05.2016 ONV 2014/04 / ...
Onvk-2016-11 skiljuvatbslög
Tilboð - útboð
ONVK-2016-11/ 25.05.2016 ONV 2014/04 / ...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Félagar í Félagi sk...