„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hringdi 271 sinnum á 8 dögum

16:38 Hæstiréttur staðfesti í dag úrskurð héraðsdóm um að karlmaður skyldi sæta nálgunarbanni og verði bannað að koma að heimili barnsmóður sinnar eða nálgast hana og vera í innan við 50 metra fjarlægð frá henni. Meira »

Gjaldtaka borgarinnar ólögmæt?

16:23 Færa má sterk rök fyrir því að innheimta Reykjavíkurborgar á svokölluðum innviðagjöldum sé ólögmæt. Þetta kemur fram í minnisblaði sem lögmannsstofan LEX vann fyrir Samtök iðnaðarins og hefur nú verið opinberað. Meira »

Framkvæmdastjóri án þess að muna það

16:13 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi í síðustu viku karlmann á fertugsaldri í sjö mánaða skilorðsbundið fangelsi og til að greiða rúmlega 30 milljóna króna sekt til ríkissjóðs fyrir meiriháttarbrot gegn skatta- og bókhaldslögum, sem framkvæmdastjóri einkahlutafélags. Meira »

Einn bíll keyptur síðustu þrjú ár

16:03 Forsætisráðuneytið hefur keypt eina bifreið frá árinu 2014 og var hún keypt að undangengnu útboðsferli hjá Ríkiskaupum. Bifreiðin sem keypt var er af tegundinni Mercedes Benz S 350 Blue Tec Sedan árgerð 2015 og er eldsneytisgjafi hennar dísilolía. Meira »

Malín búin að áfrýja dóminum

15:49 Malín Brand hefur áfrýjað dómi héraðsdóms Reykjavíkur þar sem hún var dæmd í 12 mánaða fangelsi, þar af 9 mánuði skilorðsbundna, fyrir fjárkúgun til Hæstaréttar. Mál hennar er komið á áfrýjunarskrá Hæstaréttar og staðfestir verjandi hennar að hann hafi áfrýjað hennar hlut málsins. Meira »

Áfram í varðhaldi vegna hnífstungu

15:28 Karlmaður var dag úrskurðaður í áframhaldandi gæsluvarðhald til 23. júní, en hann er grunaður um tilraun til manndráps með því að hafa stungið ann­an mann með hníf í höfuðið. Kom til rysk­inga milli mann­anna þegar sá sem varð fyr­ir árás­inni fór ásamt konu að sækja bíl sem kon­an hafði lánað meint­um árás­ar­manni. Meira »

Brúar „gamli“ Páll bilið í Eyjum?

14:56 Vinnslustöðin í Vestmannaeyjum afhendir Gullbergið VE um miðjan júlí, en skipið var í vetur selt til Noregs. Hugsanlegt er að fyrirtækið kaupi gamla Pál Pálsson ÍS af Hraðfrystihúsinu - Gunnvöru hf. Meira »

Sólveig bjó til „lítið skrímsli“

15:14 Facebook-hópurinn Keypt í Costco Ísl. Myndir og verð. er orðinn einn stærsti stærsti Facebook-hópur landsins, en í hópnum eru tæplega 62 þúsund meðlimir. Hann er orðinn stærri en Góða systir, sem telur um 51 þúsund meðlimi. Meira »

„Húsbók“ fylgi með seldu húsnæði

14:46 Á ráðstefnu um veggjatítlur og myglusveppi sem var haldin á Nauthól í morgun lagði Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja, til að eins konar húsbók fylgdi með hverju húsnæði sem keypt væri þannig að nýir eigendur geti séð þær endurbætur sem hafi verið gerðar á húsnæðinu. Meira »

Snældurnar tækifæri en ekki ógn

14:45 Þegar skólar banna hluti sem börn hafa áhuga á verður til gjá á milli nemenda og skólans og þá er nærtækara að nota áhugann til kennslu. Svokallaðar snældur eru ekki ógn heldur tækifæri til að nýta áhuga nemenda til kennslu. Þetta segir Ingvi Hrannar Ómarsson, sem starfar við skólaþróun. Meira »

Veiktist og ók á vegg

14:40 Sendiferðabíll ók á afturhlið bílskúrs í Háaleitishverfi í Reykjavík í hádeginu í dag. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu fékk bílstjórinn flogakast og missti stjórn á bifreiðinni. Meira »

Hélt að dælan væri biluð

13:55 Klukkan 15.45 í dag eru nákvæmlega 9 ár liðin frá Suðurlandsskjálfta. Skjálftinn mældist 6,1 stig og átti upp­tök sín suðvest­ur af Sel­fossi, skammt frá Ingólfsfjalli. Meira »

Brynjar og Svandís vanhæf

13:55 Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, og Svandís Svavarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, stíga bæði til hliðar í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis þegar skipun í embætti fimmtán dómara við Landsrétt verður þar tekin fyrir, vegna vanhæfis. Meira »

Lést í kjölfar umferðarslyss

13:35 Karl á þrítugsaldri lést í kjölfar umferðarslyss sem varð í Álfhellu í Hafnarfirði síðdegis síðastliðinn miðvikudag, 24. maí. Meira »

19 útskrifuðust frá FÁS

12:21 Nítján stúdentar útskrifuðust frá Framhaldsskólanum í Austur-Skaftafellssýslu á laugardag, einn nemandi lauk framhaldsskólaprófi og fjórir nemendur luku A-stigi vélstjórnar. Bestum árangri á stúdentsprófi að þessu sinni náði Hafdís Lára Sigurðardóttir. Meira »

Fylgdarlausu barni synjað um hæli

13:46 Sextán ára marokkóskum dreng sem kom til Íslands í desember á síðasta ári hefur verið synjað um hæli hér á landi og verður að öllum líkindum vísað úr landi. Lögfræðingur og talsmaður drengsins, Arndís A. K. Gunnarsdóttir hefur kært ákvörðunina til kærunefndar útlendingamála. Meira »

Bíl ekið út í sjó

12:57 Fólksbifreið var ekið út af Leiruveginum við Akureyri í morgun og lenti hálfur á kaf í sjónum norðan flugvallarins. Ökumaðurinn komst út úr bílnum, gekk í land og varð ekki meint af. Ástæða óhappsins er sú að ökumaðurinn sofnaði undir stýri. Meira »

Ráðherra leggur til aðra en nefndin

11:56 Sigríður Á. Andersen, dómsmálaráðherra, hefur afhent forseta Alþingis tillögu sína að skipun í embætti fimmtán dómara við Landsrétt. Eru tillögur hennar ekki þær sömu og tillögur dómnefndar um umsækjendur, sem skilaði ráðherra umsögn sinni fyrr í mánuðinum. Meira »

Vilborg Arna klífur Everest 2017

Tilboð! - Garðhús 9 fm - kr. 279.300,-
Flaggskip okkar í garðhúsum, Brekka 34 - 9 fm - gert úr 34mm þykkum bjálka og tv...
50 Tonna legupressur
50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, snilldargræja á fínu tilboðsverði nú...
Gisting við Gullna hringinn..
Studio herb. með sérbaði og eldunaraðstöðu, heitur pottur utandyra, 6 mínútur fr...
Fjárfestar athugið
Fjárfestar athugið Rúmlega 5 ha eignarland á Suðurlandi til sölu. Vatn, vegur og...
 
Hvammsvirkjun
Tilkynningar
Rangárþing ytra Auglýsing um skipulags...
Aðalfundur 2017
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Lögfræðingafélags Íslands ...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...