„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Kafað í myrki við Hafnarfjarðarhöfn

19:22 Fjöldi kafara og kafbátur eru að störfum við eina af flotkvíunum í Hafnarfjarðarhöfn í leit að vísbendingum sem gætu hjálpað til við leitina að Birnu Brjánsdóttur, sem ekkert hefur heyrst til frá því aðfaranótt laugardags. Þá hefur lögregla verið áhugasöm um hvar sjó sé hleypt frá kvínni. Meira »

Rætt við hina handteknu um borð

19:13 Lögreglumenn sem fóru um borð í græn­lenska fiski­skip­ið Pol­ar Nanoq u.þ.b. 90 míl­ur suðvest­ur af land­inu hafa rætt við mennina tvo sem voru handteknir í áhöfn þess. Var þeim kynnt sakarefni og boðið að tjá sig, en lítið fékkst þó upp úr því. Meira »

„Þetta er í algerum forgangi“

19:13 „Ræða forsætisráðherrans kom ekki á óvart enda var hún í anda þess sem hún hefur áður talað um, meðal annars á flokksþingi Íhaldsflokksins, og er í samræmi við þá umræðu sem fór fram í tengslum við þjóðaratkvæðagreiðsluna síðasta sumar,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra í samtali við mbl.is. Meira »

Móðir Birnu þakkar stuðninginn

18:47 Sigurlaug Hreinsdóttir, móðir Birnu Brjánsdóttur sem týnd hefur verið frá því aðfaranótt laugardags, segist vilja þakka öllum þeim sem hafa sýnt samhug og veitt styrk á undanförnum dögum. Þakkar hún sérstaklega lögreglu og björgunarsveitum. Meira »

Sáu bílljós á Strandaheiði

18:34 Lögreglunni barst vísbending um að bílljós hefðu sést á Strandaheiði á Reykjanesi síðastliðinn laugardagsmorgun, þegar síðast spurðist til Birnu Brjánsdóttur. Þetta staðfestir Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Björgunarsveitarmenn leita nú á svæðinu. Meira »

Tveir menn handteknir

18:23 Um hádegisbil í dag handtóku lögreglumenn í sérsveit ríkislögreglustjórans tvo grænlenska skipverja um borð í grænlenska fiskiskipinu Polar Nanoq u.þ.b. 90 mílur suðvestur af landinu. Sérsveitarmennirnir fóru um borð í skipið úr þyrlu Landhelgisgæslunnar, TF-LÍF. Meira »

Nýtt tengivirki tekið í notkun á Akranesi

17:58 Nýtt tengivirki Veitna og Landsnets á Akranesi var formlega tekið í notkun í dag við athöfn. Framkvæmdum við tengivirkið lauk vorið 2016. Við þetta tilefni ávarpaði Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, gesti. Meira »

„Það ber ekki mikið í milli“

18:09 „Það ber ekki mikið í milli,“ segir Dagrún Hjartardóttir, starf­andi formaður Fé­lags kenn­ara og stjórn­enda í tón­list­ar­skól­um (FT), um stöðu kjaradeilu félagsins og Sam­band ís­lenskra sveit­ar­fé­laga. Í gær var fundur í deilunni hjá Ríkissáttasemjara og fara nú báðir aðilar yfir samning. Meira »

Peysan tengist málinu ekki

17:24 Peysa sem fannst í gærkvöldi nærri þeim stað sem skór, sem taldir eru Birnu Brjánsdóttur, fundust er ekki talin tengjast hvarfi hennar. Tæknideild lögreglu skoðaði peysuna í dag til að ákvarða um það hvort að hún tengdist málinu. Niðurstaðan er að svo er ekki. Meira »

Þrír snjóflóðaleitarhundar með í för

16:54 Þrír snjóflóðaleitarhundar eru notaðir við leitina að Birnu Brjánsdóttur eða vísbendingum tengdum hvarfi hennar meðfram vegum á Strandaheiði. Meira »

Sækja konu á Esjuna

16:34 Kona er föst á Esjunni vegna veðurs og eru björgunarsveitarmenn á leiðinni til hennar á fjórhjólum, bílum og gangandi.  Meira »

Girða af svæði við höfnina

16:18 Búið er að setja upp gult tjald við hliðina á flotkvínni í Hafnarfjarðarhöfn. Svæðið þar er í kring er afgirt en samkvæmt blaðamanni á staðnum er þetta eina afgirta svæðið á höfninni og líklega er verið að undirbúa komu græn­lenska tog­ar­ans Pol­ar Nanoq en hann leggur að bryggju um 23 í kvöld. Meira »

VG bætir verulega við sig

15:19 Sjálfstæðisflokkurinn mælist sem fyrr með mest fylgi stjórnmálaflokka eða 26,1% samkvæmt niðurstöðum nýrrar skoðanakönnunar MMR. Fylgið er þó 3,2% minna nú en í könnun fyrirtækisins í lok desember þegar það mældist 29,3% eða svipað og flokkurinn fékk í þingkosningunum sem fram fóru í lok október. Meira »

Dómarinn ekki vanhæfur

14:41 Hæstiréttur staðfesti í dag úrskurð Héraðsdóms Reykjaness þess efnis að héraðsdómarinn Sandra Baldvinsdóttir væri ekki vanhæf til þess að dæma í stóra skattsvikamálinu. Verjandi eins sakbornings í málinu fór fram á að dómarinn viki þegar til stóð að hefja aðalmeðferð málsins á þeim forsendum að hún væri vanhæf til þess að fjalla um það. Meira »

Leita vegna vísbendingar við Kúagerði

14:17 Fjölmargar vísbendingar hafa borist í tengslum við hvarf Birnu Brjánsdóttur. Ein þeirra hefur beint sjónum lögreglu að svæðinu við Kúagerði, inn með Keilisvegi. Vísbendingin var ekki í forgangi en nú eru björgunarsveitarmenn að leggja af stað á svæðið með leitarhunda. Meira »

Tveir menn sjást koma úr rauða bílnum

15:01 Tveir menn sjást ganga úr rauðum KIA Rio bíl þegar hann kemur fyrst inn á hafnarsvæðið á laugardagsmorgun samkvæmt því sem sést á öryggismyndavélum á svæðinu. Bíllinn stöðvast við grænlenska togarann Polar Nanoq um stund áður en hann heldur af stað að nýju. Meira »

Þyrlan lent á Reykjavíkurflugvelli

14:33 TF-LÍF, þyrla Landhelgisgæslunnar, er lent á Reykjavíkurflugvelli en í morgun sást hópur sérsveitarmanna fara um borð í þyrluna. Í fréttum RÚV kom fram að þyrlunni yrði flogið til móts við grænlenska togarann Polar Nanoq. Meira »

Erfitt að endurnýja gamlar lyftur

14:15 Gamlar lyftur á Landspítalanum við Hringbraut verða ekki endurnýjaðar, þrátt fyrir fréttir síðustu daga þess efnis að þær eigi það til að stöðast eða bila. Brugðist var við vandanum með því að koma fyrir nýrri lyftu utan á húsinu til að sinna alvarlega veikum sjúklingum. Meira »
L edda 6017011719 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017011719 III Mynd af auglýs...
I.o.o.f. ob.1,petrus - 19701178-m.t.w.á
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus - 19701178- M.T.W....
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur ÍSTEX hf. v...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, bin...