„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Drög að frumvarpi gegn misnotkun stera

18:23 Heilbrigðisráðherra hefur lagt fram drög að frumvarpi gegn misnotkun stera, vaxtarhormóna og sambærilegra vefjaukandi efna og lyfja. Hægt er að skila inn umsögnum um frumvarpið til 6. mars. Efni frumvarpsins snýr að ólöglegum innflutningi, framleiðslu, sölu og dreifingu þessari efna. Meira »

Tuttugu bílar út af eða fest sig

18:20 Tuttugu bílar hafa annaðhvort farið út af vegum eða fest sig á þeim víðs vegar um Suður- og Suðausturland frá klukkan 7 í morgun. Meira »

Lýst yfir neyðarástandi í vélinni

18:02 Lýst var yfir neyðarástandi um borð í farþegaflugvél Icelandair á leið til Manchester í morgun því eldsneytið var orðið af skornum skammti. Flugvélin náði að lenda í þriðju tilraun en slæmt veður var í Bretlandi á þessum tíma. Meira »

Fráveitumálin stærra úrlausnarefni

17:47 Sveitarstjórn Skútustaðahrepps telur mikilvægt að umfjöllun um fráveitumál við Mývatn nái til málsins í víðu samhengi. Jafnframt er nauðsynlegt að byggt sé á réttum upplýsingum um hlutverk einstakra stjórnvalda. Þetta kemur fram í tilkyninngu frá Skútustaðahreppi. Meira »

Vill einkaleyfi en ekki aukið aðgengi

17:45 Páll Magnússon, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segist ekki geta stutt áfengisfrumvarpið eins og það hefur verið sett fram. Engu að síður styður hann að einkaleyfi ríkisins til sölu áfengis verði afnumið. Hann segir að í afstöðu sinni felist umhyggja en ekki forræðishyggja. Meira »

Leggjast gegn áfengisfrumvarpinu

16:30 Stjórn Heimilis og skóla – landssamtaka foreldra skora á stjórnvöld að samþykkja ekki frumvarp til laga um verslun með áfengi og tóbak og setja þar með velferð barna og unglinga í forgang. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Heimili og skóla – landssamtökum foreldra. Meira »

Þurfti 34 spor eftir dúkahnífsárás

16:02 Þrítugur karlmaður hefur verið ákærður fyrir að hafa veist að öðrum manni og skorið hann með dúkahnífi í hægri kálfavöðvann, með þeim afleiðingum að hann hlaut 30 sentimetra langan og gapandi skurð, sem sauma þurfti saman með 34 sporum. Meira »

Lögmaður endurgreiði tíu milljónir króna

16:22 Lögmaður var í dag dæmdur til að greiða umbjóðanda sínum rúmar tíu milljónir króna, en upphæðin var stór hluti þóknunar sem lögmaðurinn tók til sín af greiðslu til umbjóðandans. Greiðslan hafði verið dæmd umbjóðandanum fyrir Hæstarétti árið 2013. Meira »

Þyngdi dóm vegna líkamsárásar

15:54 Hæstiréttur dæmdi karlmann í dag í þriggja mánaða skilorðabundið fangelsi fyrir að hafa ráðist á fyrrverandi sambýliskonu sína og veitt henni áverka. Héraðsdómur Reykjavíkur hafði áður dæmt manninn í 45 daga skilorðsbundið fangelsi en ákæruvaldið hafði farið fram á að dómurinn yrði þyngdur. Meira »

Hæstiréttur ómerkir Marple-dóminn

15:49 Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur, í máli ákæruvaldsins gegn Hreiðari Má Sigurðssyni, fyrrverandi forstjóra Kaupþings, Magnúsi Guðmundssyni, fyrrverandi bankastjóra Kaupþings í Lúxemborg, og fleiri aðilum, hefur verið ómerktur af Hæstarétti. Meira »

Þurfti að hætta við lendingu

15:40 Farþegaþota Icelandair þurfti að hætta við lendingu á flugvellinum í Manchester í Bretlandi í dag vegna óveðurs. Myndband af atvikinu náðist af jörðu niðri og hefur verið birt í breskum fjölmiðlum, en í því sést flugvélin gera tilraun til að lenda en hættir við sökum hvassviðris. Meira »

Setja á fót sérstaka ferðamálaskrifstofu

15:03 Skrifstofa sem mun eingöngu sjá um málefni ferðaþjónustunnar verður sett á fót innan atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins um mánaðarmótin. Í tilkynningu frá ráðuneytinu kemur fram að það sé gert í samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar um að efla og auka vægi ferðaþjónustunnar í stjórnsýslunni. Meira »

Stofnaði fjölmörgum í háska

14:45 Rafal Marek Nabakowski stofnaði á ófyrirleitinn hátt lífi og heilsu fjölda óþekktra vegfarenda í stórfelldan háska, þegar hann hleypti af byssu fyrir utan Leifasjoppu í Breiðholti 6. ágúst síðastliðinn. Tugir manna voru þar saman komnir. Þetta er meðal þess sem fram kemur í dómi Héraðsdóms. Meira »

Rúm 30% telja of fáum veitt hæli

14:39 30,9% telja of litlum fjölda flóttamanna vera veitt hæli hér á landi, 45% telja fjöldann hæfilegan og 24,1% telja hann of mikinn. Þetta kemur fram í könnun MMR á því hvort Íslendingum finnst fjöldi flóttafólks sem fær hæli á Íslandi vera of mikill, hæfilegur eða of lítill eins og staðan er í dag. Meira »

„Nú man ég aldrei nafnið hans“

13:46 Jóni Þór Ólafssyni, þingmanni Pírata, virðist oft vefjast tunga um tönn þegar hann hyggst bera fram nafn kollega síns á þingi, Kolbeins Óttarssonar Proppé. „... eins og annar ræðumaður, háttvirtur þingmaður Óttar, þarna, nú man ég aldrei nafnið hans ... Proppéson,“ sagði Jón Þór, en þá var erfiðleikunum ekki lokið. Meira »

Skóflustunga tekin að íbúðakjörnum fyrir fatlaða

14:41 Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur, tók í dag fyrstu skóflustunguna að nýjum íbúðakjarna sem rísa á við Austurbrún 6a. Kjarninn er annar af tveimur slíkum íbúðakjörnum sem reisa á á næstunni. Meira »

Kynjahallinn er sláandi

14:37 „Það er ætlun okkar að brjóta allar stereótýpur á bak aftur og koma af stað viðhorfsbreytingu til iðn- og tæknigreina, þar sem er mikill skortur á fólki bæði til náms og starfa.“ Meira »

Björgunarsveitir á ferðinni

13:30 Björgunarsveitir Landsbjargar í Vík, á Kirkjubæjarklaustri, í Öræfum og frá Höfn hafa í morgun verið að aðstoða ferðafólk vegna ófærðar á Suðurlandi austanverðu. Upplýsingafulltrúi Landsbjargar segir björgunarsveitafólk hafa aðstoðað tugi ferðamanna á þessum slóðum. Meira »
Bækur um ættfræði byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
hef til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu og byggð...
Vantar Rav -4
Vantar Toyota Rav 4 árgerð 2007--2012 góðan bíl u...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
 
Álit hreinsistöð
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Álit Skipula...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L hlín 6017022119 iv/v
Félagsstarf
? HLÍN 6017022119 IV/V Mynd af auglý...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...