„Skiptir ótrúlegu máli hvar maður fæðist“

Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. ...
Martin Ingi Sigurðsson er að ljúka sérnámi sínu í svæfingarlækningum. Hér sést hann að störfum í Rúanda á dögunum. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Heilbrigðisþjónusta sem Vesturlandabúar taka sem gefinni er ekki eins sjálfsögð í fátækum ríkjum eins og Rúanda þar sem íslenski læknirinn Martin Ingi Sigurðsson var nýlega að störfum með hópi bandarískra hjartalækna. Eftir reynslu sína segir Martin ótrúlegt hve miklu skipti hvar fólk fæðist í heiminum.

Á Íslandi og öðrum þróuðum ríkjum gengur fólk út frá aðgengi að heilbrigðisþjónustu sem gefnu. Í Rúanda, tæplega tólf milljón manna ríki í Austur-Afríku, eru hins vegar engar hjartaaðgerðir gerðar. Þeir sem þurfa á nauðsynlegum aðgerðum að halda þurfa að fara til Indlands eða Suður-Afríku til að komast í þær, hafi þeir ráð á að greiða fyrir þær sjálfir. Eins og gefur að skilja hafa langt því frá allir landsmenn tök á því.

Martin Ingi er á lokametrunum í sérfræðinámi sínu í svæfingarlækningum við Brigham and Women's-sjúkrahúsinu, kennslusjúkrahúsi Harvard-háskóla í Boston. Undanfarin níu ár hefur hópur þaðan sem gengur undir nafninu Team Heart haldið til Rúanda til að vinna með fólki sem þjáist af gigtsótt. Það er sjaldgæf langtímaafleiðing ómeðhöndlaðrar streptókokkasýkingar.

„Lítill hluti fólks sem fær streptókokkasýkingu lendir í því að sýkingin ræðst á hjartalokur þess, eyðileggur þær og veldur hjartabilun. Það eru fjórar hjartalokur og hún getur í raun og veru eyðilagt þær allar. Þessum sjúkdómi er nú eiginlega útrýmt á Vesturlöndum því fólk hefur mjög gott aðgengi að heilbrigðisþjónustu og sýklalyfjum en í Afríku er þetta ennþá talsvert vandamál. Það er talsvert stór hópur af ungu fólki þar sem er kominn með lokastigshjartabilun vegna þess að hjartalokur þess eru eyðilagðar af streptókokkasýkingu,“ segir Martin Ingi.

Tiltölulega auðvelt er að meðhöndla streptókokkasýkingar en vandamálið í Rúanda er fyrst og fremst aðgengi landsmanna að heilbrigðisþjónustu. Martin Ingi segir að þegar næsti heilbrigðisstarfsmaður sé í fjögurra tíma göngufjarlægð þá harki fólk bara af sér ef það fær slæma hálsbólgu eða streptókokka. Því fái einhver hluti fólks gigtsótt.

Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með ...
Martin Ingi (t.h.) og félagar hans úr Team Heart með einum sjúklinganna sem skorinn var upp. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Erfiðar ákvarðanir um líf og dauða

Hópurinn frá Bandaríkjunum fer þess vegna árlega til Rúanda og finnur unga sjúklinga með lokastigshjartabilun sem eiga innan við tólf mánuði ólifaða ef ekkert er að gert. Læknarnir gera opnar hjartaaðgerðir til að skipta um hjartalokurnar og veita fólkinu þannig nýtt líf.

Martin Ingi var einn af fjórum svæfingarlæknum í hópnum en auk þeirra voru hjartaskurðlæknar, gjörgæslulæknar, lyfjafræðingar og félagsráðgjafar. Hópurinn þurfti að taka allan búnað með sér og setja upp eigin hátækniskurðstofu, gjörgæslu og legudeild en yfirvöld í Rúanda sáu þeim fyrir aðstöðu í höfuðborginni Kígalí.

Alls skimaði hópurinn 160 sjúklinga en af þeim voru sextán valdir til að gangast undir aðgerð. Teymið hafði tíu daga til að setja upp aðstöðuna, gera aðgerðirnar og pakka saman aftur. Tvær aðgerir voru gerðar á dag, átta daga í röð, og var vinnudagurinn hjá læknunum frá tólf til nítján tímar á dag. Martin Ingi sá um svæfingarnar og hjartaómanir á meðan á aðgerðunum stóð. Vanda þurfti valið á sjúklingunum enda aðeins takmarkaður fjöldi plássa í boði.

„Við reynum að velja sjúklingana þannig að þeir mega ekki vera það langt gengnir að við teljum þá ekki munu lifa aðgerðina af en þeir mega heldur ekki vera of stutt gengnir því að þá geta þeir kannski beðið þar til á næsta ári eða eftir hálft ár þegar annað teymi kemur sem gerir svipaðar aðgerðir. Við reynum að velja sjúklingana mjög vandlega þannig að við tökum alltaf sextán veikustu sjúklingana sem við teljum samt að muni lifa aðgerðina,“ segir Martin Ingi.

Þessi takmarkaði fjöldi þýddi hins vegar að meðlimir hópsins þurftu að taka erfiðar ákvarðanir sem Martin Ingi segir að þá ekki þurfa að standa frammi fyrir dags daglega.

„Á Íslandi eða Bandaríkjunum myndi maður bara gefa öllum tækifæri á að fara í aðgerðina en þarna þarf maður virkilega að velja úr. Það eru einhverjir sem við þurfum að segja nei við sem við vitum að munu sennilega deyja án aðgerðar en eru svo veikir að við erum ekki viss um að þeir hafi aðgerðina og gjörgæsluleguna af, vegna þess að við höfum bara þessi sextán pláss. Ef við hefðum óendanlega mörg pláss eins og við höfum bæði í Bandaríkjunum og á Íslandi myndum við örugglega gefa miklu fleiri séns á að fara í aðgerðina og sjá hvernig þeim myndi reiða af. Það er mikið af ákvörðunum sem eru teknar þarna sem maður hefur ekki þurft að taka annars staðar þar sem maður hefur unnið,“ segir Martin Ingi.

Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og ...
Vinnudagarnir voru frá 10-17 tímum hjá Martin Inga (f.m.) og félögum. Teymið gerði tvær aðgerðir á dag, átta daga í röð. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Þjálfa upp heimamenn

Eitt markmið teymisins er að hjálpa til við að byggja upp heilbrigðisþjónustu sem tengist hjartasjúkdómum í Rúanda. Vonir standi til að á næstu fimm til átta árum verði kominn spítali þar sem geti gert hjartaaðgerðir. Á meðan Team Heart var í landinu þjálfuðu meðlimir hópsins upp heimamenn í svæfingarlækningum.

„Það er einn skurðlæknir í sérnámi í hjartaskurðlækningum í Suður-Afríku en hann kemur alltaf heim þegar þetta teymi er í Rúanda. Vonin er að hann verði hjartaskurðlæknirinn þegar nýr spítali verður kominn sem hefur tök á að gera svona aðgerðir og aðrar hjartaaðgerðir,“ segir Martin Ingi.

Kláruðu blóðið á sjúkrahúsinu

Reynsluna segir Martin Ingi hafa verið einstaklega góða en hann ætlar að sérhæfa sig í hjartasvæfingum og gjörgæslulækningum þegar hann lýkur sérfræðináminu í svæfingarlækningum í sumar. Aðstæður í Afríkuríkinu eru enda allt aðrar en í Boston þar sem ein fremstu háskólasjúkrahús heims er að finna.

„Það er í rauninni ótrúlegt hvað það skiptir miklu máli hvar maður er fæddur í heiminum, hvaða aðgengi maður hefur að heilbrigðisþjónustu og hlutir sem maður tekur algerlega sem gefnum þegar maður vinnur á Íslandi og í Bandaríkjunum eru svo ótrúlega langt í burtu,“ segir Martin Ingi.

Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu ...
Team Heart var stofnað af læknum hjá Brigham and Women's-sjúkrahúsinu í Boston en sjálfboðaliðarnir koma nú víðar frá eftir því sem hópurinn hefur stækkað og fólk flutt sig til. mynd/Martin Ingi Sigurðsson

Sem dæmi nefnir hann blóðbanka. Læknar hugsi yfirleitt lítið um hvort þeir eigi blóð til þess að framkvæma skurðaðgerðir þar sem það er gefið að það sé til. Í Rúanda sé það hins vegar meiriháttar vandamál.

„Við kláruðum blóðið á spítalanum oftar en einu sinni og það er mjög óþægileg staða að vera í að það vanti blóð en geta ekki fengið það og fá að vita að það sé maður að keyra á mótorhjóli einhvers staðar í höfuðborginni með blóð. Það er eitthvað sem maður lendir ekki í á Íslandi eða Bandaríkjunum þar sem getur fengið blóð á fimmtán til þrjátíu mínútum. Þarna getur biðtími eftir blóði verið allt að átta tímar sem getur verið mjög óþægilegt,“ segir hann.

Það skemmtilega fyrir þá sem hafa farið oftar en einu sinni með teyminu til Rúanda segir Martin Ingi hins vegar það að margir sjúklingar frá fyrri árum komi að heimsækja það.

„Fólk sem leit ansi illa út fyrir nokkrum árum lítur allt í einu vel út. Einn af þeim er núna læknanemi, sumir eru byrjaðir að vinna í borginni og hefur tekist að mennta sig. Það er mjög gleðilegt sérstaklega fyrir þá sem hafa komið áður,“ segir Martin Ingi sem segist vonast til að sér bjóðist að fara aftur með þessum hópi eða öðrum í framtíðinni.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Meðtók áhyggjur leikskólastjórnenda

13:01 Dagur B. Eggertsson borgarstjóri mun funda aftur með leikskólastjórnendum eftir 2-3 vikur. Mikill hitafundur var í Ráðhúsinu nú undir hádegi þegar leikskólastjórnendur afhentu borgarstjóra harðorða ályktun þar sem þeir mótmæla niðurskurði í leikskólum borgarinnar. Meira »

Týnd á Fjallabaki

12:59 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar á Suðurlandi voru kallaðar út um hádegisbil í dag til leitar að göngukonu sem varð viðskila við ferðafélaga sína í friðlandinu að Fjallabaki þar sem hún var í för með gönguhópi. Meira »

Erlendir miðlar fjalla um Kötlu

12:21 Erlendir fjölmiðlar hafa í dag fjallað um mögulegt eldgos í Kötlu. Jarðskjálftahrina hófst í Kötluöskjunni í fyrrinótt en meðal þeirra voru skjálftar sem eru þeir stærstu sem mælst haf aí Mýrdalsjökli frá því að nútíma mælingar hófust. Meira »

Fjölbreytni menntunar gæti minnkað

12:15 Verði fallið frá tekjutengingu afborgana námslána, líkt og gert er ráð fyrir í frumvarpið Illuga Gunnarssonar menntamálaráðherra að nýjum lögum um Lánasjóð íslenskra námsmanna, eykur það líkurnar á að lánþegar geti lent í greiðsluerfiðleikum að loknu námi. Þetta er meðal þess sem fram kemur í umsögn Háskóla Íslands um frumvarpið. Meira »

Mislingasmit um borð í flugvél

12:09 Íslendingur á sextugsaldri veiktist í byrjun mánaðarins eftir að hafa verið í flugvél með erlendu barni sem hafði greinst með mislinga. Fram kemur á vef Embættis landlæknis að maðurinn hafi verið greindur með mislinga en hann var óbólusettur og ekki fengið mislinga áður. Manninum heilsast nú vel. Meira »

Hitafundur í Ráðhúsinu

12:04 Mikill hiti var í leikskólastjórendum er þeir afhentu Degi B. Eggertssyni borgarstjóra harðorða ályktun í Ráðhúsinu nú klukkan ellefu. Borgarstjóri bauð hluta hópsins inn á skrifstofu sína til frekari fundar klukkan ellefu og er hópurinn þar enn að ræða málin. Meira »

Fylgi Pírata dregst saman

11:35 Sjálfstæðisflokkurinn nýtur mests fylgis samkvæmt niðurstöðum nýrrar skoðanakönnunar MMR og bætir lítillega við sig frá síðustu könnun fyrirtækisins. Fylgi flokksins mælist þannig 24,6% en var 24%. Meira »

Arndís ráðin forstöðumaður Þekkingamiðstöðvar Sjálfsbjargar

11:56 Arndís Guðmundsdóttir er nýráðinn forstöðumaður Þekkingarmiðstöðvar Sjálfsbjargar. Þekkingarmiðstöðin hefur verið starfandi frá 2012 og annast hún upplýsingaöflun og miðlun upplýsinga um margvísleg málefni er tengjast hreyfihömluðu fólki. Meira »

Sérfræðingar á leið að Múlakvísl

11:12 Sérfræðingar Veðurstofu Íslands eru nú á leið að Múlakvísl eftir að aukin rafleiðni mældist í ánni í gær og gasmælingar á svæðinu sýndu há gildi á brenni­steins­díoxíði og brenni­steinsvetni. Gunnar B. Guðmundsson, hjá náttúruvá Veðurstofu Íslands, segir rafleiðni í Múlakvísl enn vera mjög háa. Meira »

Fá hugsanlega að hefja veiðar fyrr

11:04 Til skoðunar er í atvinnuvegaráðuneytinu hvort hefja eigi strandveiðitímabilið á svæði D, sem nær frá Hornafirði til Borgarbyggðar, fyrr en verið hefur til þess að koma til móts við óskir sjómanna á svæðinu sem telja fiskigöngu þar ekki í samræmi við það sem miðað er við í lögum. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu frá ráðuneytinu. Meira »

Hótaði að kveikja í húsum þeirra

10:37 Tuttugu og fjögurra ára gamall karlmaður hefur verið ákærður fyrir að hóta tveimur lögreglumönnum að kveikja í húsunum þeirra. Málið verður þingfest í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Meira »

Matfugl innkallar kjúklingastrimla

10:13 Listeria monocytogenes greindist við reglubundið innra eftirlit í pakkningu af Matfugls kjúklingastrimlum. Af þeim sökum hefur Matfugl ákveðið að innkalla vöruna í varúðarskyni. Meira »

Klukkutíma síðar var hann dáinn

09:46 Sigríður Eyrún Friðriksdóttir og Karl Olgeir Olgeirsson eignuðust soninn Nóa Hrafn í fyrra en hann lést skömmu eftir fæðinguna vegna mistaka starfsfólks. Fæðingin tók langan tíma og við vaktaskipti þurftu þau að halda áfram baráttu fyrir því að fá lækni. Klukkutíma síðar var sonur þeirra látinn. Meira »

Ísland með tvö lið á Ólympíuskákmótinu

09:25 Ólympíuskákmótið 2016 fer fram í Bakú í Aserbaísjan 1.-14. september og sendir Ísland tvær sveitir til leiks.  Meira »

Álfkonusteinn grafinn upp

08:18 Í ágústmánuði í fyrra, eftir rigningarnar miklu í Siglufirði, var í ógáti mokað að stórum hluta yfir Álfkonustein sem þar er að finna neðarlega í Selgili á Hvanneyrarströndinni. Meira »

BL innkallar 12 bifreiðar

09:46 Neytendastofu hefur borist tilkynning frá BL ehf. um innköllun á 12 Renault og Dacia bifreiðum. Um er að ræða Dacia Dokker, Renault Megane IV og Renault Talisman bifreiðar framleiddar á árinu 2016. Meira »

Niðurskurður hefur ekki skilað sér

09:03 Við efnahagshrunið 2008 voru fjárveitingar úr ríkissjóði til Reykjalundar skornar niður um 300 milljónir króna. Ríkissjóður hefur á undanförnum misserum aukið mjög útgjöld til málaflokks velferðarmála en ekkert af þeim fjármunum, sem skornir voru niður til Reykjalundar, hefur skilað sér heim aftur. Meira »

Leita húsnæðis undir legokubba

07:57 Bæjarráð Hafnarfjarðar hefur beint því til umhverfis- og skipulagsþjónustu bæjarins að kanna hvort bærinn hafi til umráða húsnæði sem geti hentað undir sýningu á legokubbum. Meira »
Hankook 235/60-18 sumardekk til sölu.
Notuð í tvo mánuði. Verð 70 þ. s. 896 3589 http://www.autoexpress.co.uk/accessor...
Everet Sprautuklefar allar stærðir í boði.Gott verð.
Vélaverkstæði/Vélasala Holts www.holt1.is S 4356662 / 8956662...
Verlslunarpláss við Laugaveg til áramóta
Til Leigu snyrtilegt og gott verslunarpláss neðarlega við Laugaveg fram að áramó...
Egat Luxe - Ferðanuddstóll á 37.000 Tilvalið í vinnustaðanudd, Borgar stólinn upp á 1 degi
Egat Luxe - Ferðanuddstóll til sölu Egat.is S: 8626194 (svartur á litinn) Þú er...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Hér í Vesturbænum er haust...