Vakning gagnvart legslímuflakki

Mynd úr safni
Mynd úr safni AFP

Legslímuflakk eða endómetríósa er algengari sjúkdómur en hann var áður og læknar þurfa að vera vel á varðbergi svo hægt sé að greina sjúkdóminn snemma. Þetta segir Jón Ívar Einarsson, kvensjúkdómalæknir og skurðlæknir í Boston og prófessor við læknadeild Harvard-háskóla, en hann er sérhæfður í kviðsjáraðgerðum. Jón Ívar segir að á ráðstefnu AAGL, sem stendur fyrir Advancing Minimally Invasive Gynecology Worldwide, verði tækninýjungar í kviðsjáraðgerðum við legslímuflakki í forgrunni.

Ráðstefna á heimsmælikvarða

„Þessi samtök eru stærstu samtök lækna í kviðsjáraðgerðum með átta þúsund meðlimum. Ráðstefnan er á heimsmælikvarða og þetta er allt toppfólk sem kemur frá Bandaríkjunum, Evrópu og Asíu og Suður-Ameríku,“ segir Jón Ívar sem fékk það í gegn að þessi stóra ráðstefna yrði haldin hér á landi.

Jón Ívar hefur nú gegnt yfirlæknisstöðu í Boston í ellefu ár og er þar með með yngstu mönnum sem hafa náð svo langt, og segir það hafa haft áhrif á að það að hann var kosinn forseti þessara virtu samtaka.

Hann segir sjúkdóminn endómetríósu eða legslímuflakk oft vangreindan og sérhæfða þjónustu þurfi við þær konur sem greinist.

„Í rauninni þarf eiginlega að vera einhver miðstöð fyrir þær aðgerðir sérstaklega því þær eru oft virkilega erfiðar. Legslímuflakk verður þegar frumur úr innra lagi legsins fara úr leginu við blæðingar og setjast á yfirborðsþekju á líffærunum í kviðarholinu. Þetta veldur oft mjög miklum samvöxtum og vex inn í líffæri eins og endaþarm eða blöðru og það þarf mikla sérþekkingu á þessu sviði til að geta tekist á við þetta.“

Mikil þróun í læknatækjum

„Á þessari ráðstefnu fjöllum við um skurðaðgerðir vegna legslímuflakks. Þar hefur verið mikil þróun; allt gert í kviðsjá sem áður var gert með stórum skurði. Það er líka mikil þróun í tækjum og róbótar eiga eftir að breyta umhverfinu mikið á næstu árum.

Ég hef sjálfur mikinn áhuga á þróun tækninnar innan fagsins, því einn af mínum mörgu höttum er að ég er með fyrirtæki þar sem við erum að þróa nokkur skurðlækningatæki sem ég hef fundið upp,“ segir Jón Ívar.

Á ráðstefnunni er einblínt á framfarir í kviðsjáraðgerðum en lyfjameðferð er einnig beitt við sjúkdómnum.

„Það eru tvær meginmeðferðir; skurðaðgerð og lyfjameðferð sem er einskonar hormónameðferð.

Legslímuflakkið þróast hægt á mörgum árum, það byrjar með litlum blöðrum sem valda bólgum, sem aftur valda samvöxtum. Þetta lítur mjög mismunandi út þegar gerð er aðgerð á 18 ára stúlku eða fertugri konu. Sú eldri er með miklu meiri samvexti og örvef á meðan sú yngri er með minni blöðrur.“

Hann segir því mikilvægt að greina meinið snemma.

„Fjölmargar konur og unglingsstúlkur eru með legslímuflakk án þess að vita það og oft eru þær ekki greindar nógu snemma. Þær fara á milli margra lækna, segja þeim að þær séu með mjög slæma verki þegar þær hafa blæðingar og verki við samfarir og önnur einkenni og það er ekki hlustað almennilega á það og þá fer legslímuflakkið að grassera og verður sífellt verra. Læknar eru því miður ekki alltaf að tengja.“

Prenta út módel af grindarbotnslíffærunum

Er þá eitthvað að gerast í greiningarmálum?

„Nei, vandamálið er að það er ekki hægt að sannreyna að kona sé með legslímuflakk nema með því að fara með hana í skurðaðgerð. Sú skurðaðgerð getur reyndar verið mjög einföld, það er sett lítil myndavél inn í kviðinn og konan fer heim samdægurs. Við höfum reyndar verið að prófa okkur áfram með þrívíddarprentara úr segulómunarskanna, og prenta út módel af grindarbotnslíffærunum í þrívídd og við getum áttað okkur á hvað er að gerast.“

-Ef konu grunar að hún sé með legslímuflakk, getur hún beðið um að fá að fara í svona skurðaðagerð?

„Hún ætti alla vega að tala við kvensjúkdómalækni sem sérhæfir sig í konum með legslímuflakk. Ég veit að Auður Smith hefur séð mjög vel um mikinn hluta þessara sjúklinga en hún er rosalega umsetin.“

- Hvernig er ástandið hér á landi?

„Það eru nokkrir góðir læknar að takast á við þetta og Auður hefur verið að reyna að stofna teymi á Landspítalanum. En það er erfitt, það er fjársvelti alls staðar í kerfinu og það er ekki nægilega vel séð um þessar konur. Það eru oft fleiri en ein ástæða fyrir því að þær hafa verki og þær þurfa oft sérhæfða þjónustu. Ekki bara skurðaðgerð eða lyf, heldur líka hugsanlega sálfræðimeðferð, t.d. ef þú hefur verið með króníska verki í mörg ár, endurhæfingu t.d. vegna grindarbotnsvandamála, og sumar með enn aðrar ástæður fyrir verkjunum. Í Boston erum við með teymi þar sem svæfingalæknir sér um verkjameðferðina, við erum með meltingarsérfræðing, þvagfæraskurðlækni og sjúkraþjálfara til þess að sjá vel um þessar konur. Það er ekki nóg að skræla legslímuflakkið út og þá er allt í lagi.“

Fleiri blæðingar auka líkurnar

- Er legslímuflakk að aukast?

„Ég veit ekki beint hvort það er að aukast, en það er vakning gagnvart sjúkdómnum þannig að ef þú veist að hverju þú ert að leita þá ertu líklegri til þess að finna það. Það eru líklega menningarlegar orsakir fyrir því að þetta er algengari sjúkdómur í dag en hann var áður.

Áður voru konur óléttar mestallt sitt líf eða með barn á brjósti en núna eru konur að seinka barneignum töluvert og fá því tíðablæðingar mánaðarlega í mörg ár og það eykur líkurnar á að fá legslímuflakk.“

Hann segir að í raun læknist konur aldrei alveg af sjúkdómnum en hægt sé að hjálpa mikið með réttri meðferð og greiningu. „Ég býst við að við eigum eftir að sjá lyfjameðferðina taka yfir í framtíðinni. Þótt það sé ekki alveg við sjóndeildarhringinn þá er verið að vinna að því að þróa lyf sem virkar vel á verkina, sem er ekki dýrt og sem er óhætt að taka í langan tíma. En fyrst og fremst verða læknar að grípa inn í fyrr en seinna, í stað þess að láta konurnar þjást af þessum verkjum í öll þessi ár,“ segir Jón Ívar Einarsson, skurðlæknir og prófessor, að lokum.

Legslímuflakk eða endómetríósa er algengari sjúkdómur en hann var áður.
Legslímuflakk eða endómetríósa er algengari sjúkdómur en hann var áður.

Innlent »

Harður árekstur á Grensásvegi

Í gær, 23:38 Harður árekstur varð nú á tólfta tímanum á gatnamótum Grensásvegar og Miklubrautar þar sem að tveir bílar skullu saman.  Meira »

Fótbrotnaði í mótorkrossbraut

Í gær, 23:27 Maður slasaðist á mótorkrosshjóli í Bolaöldu rétt fyrir átta í kvöld. Að sögn lögreglunnar á Selfossi þá var maðurinn á ferð á mótorkrossbraut sem er á svæðinu þegar hann datt og fótbrotnaði. Meira »

Eldur logaði í stút gaskúts

Í gær, 22:39 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu var kallað að húsi í Kópavoginum um áttaleytið í kvöld, eftir að eldur kviknaði á stút gaskúts undir gasgrilli þar sem verið var að grilla. Meira »

Fékk áfall undir stýri og ók út af

Í gær, 22:25 Umferðaróhapp varð á Fjarðarheiði á Austfjörðum í dag þegar eldri maður keyrði útaf veginum. Vegfarendur sem komu að manninum látnum hófu strax endurlífgunartilraunir og hringdu á lögreglu. Meira »

Varðhald framlengt til 18. ágúst

Í gær, 21:57 Hæstirétt­ur staðfesti í dag úr­sk­urð Héraðsdóms Reykjavíkur um að karlmaður, sem grunaður er um að hafa orðið Arn­ari Jóns­syni Asp­ar að bana í Mosfellsdal í síðasta mánuði, sæti áfram­hald­andi fjög­urra vikna gæslu­v­arðhaldi. Meira »

Almenningur fær að tjá sig um fjársjóðsleitina

Í gær, 21:10 Almenningur mun geta tjáð sig um starfsleyfisumsókn bresku fjársjóðsleitarmannanna að sögn forstjóra Umhverfisstofnunnar. Umsóknin hafi verið send til umsagnar og muni svo fara í hefðbundið ferli. Meira »

Þyrlan sótti veikan sjómann

Í gær, 20:32 Þyrla Landhelgisgæslunnar sótti veikan sjómann í dag á fiskiskipi við strendur Norðurlands. Samkvæmt upplýsingum frá gæslunni fór þyrlan í loftið um fimmleytið og lenti þremur klukkutímum síðar, um áttaleytið, við Borgarspítala. Meira »

Lengi að telja 31 unga á sundi

Í gær, 20:58 „Ég var lengi að telja þá alla því þeir voru alltaf að fara í kaf. Þetta var alveg glæsilegt,“ segir Sigurjón Guðmundsson áhugaljósmyndari sem tók í gær mynd af toppönd með hvorki meira né minna en 31 unga á sundi á Skorradalsvatni í Skorradal. Meira »

Býr til líkjör úr íslenskri mjólk

Í gær, 20:30 „Ég er bara búinn að vera að dunda mér við þetta í eldhúsinu heima,“ segir Pétur Pétursson, en hann hefur verið að þróa íslenskan mjólkurlíkjör sem unninn er úr rjómablandi og alkóhóli úr mysu. Meira »

Akranes má ekki sigla á Þjóðhátíð

Í gær, 19:51 Samgöngustofa hefur hafnað beiðni Eimskips um að fá að sigla ferjunni Akranesi til Vestmannaeyja um verslunarmannahelgina. Akranesferjan hefur verið í tilraunasiglingum milli Akraness og Reykjavíkur í sumar. Meira »

27,7 stig – hitamet sumarsins slegið

Í gær, 19:15 Hitamet sumarsins féll í dag, þegar 27,7 gráður mældust á Végeirsstöðum í Fnjóskadal. Hiti hefur ekki mælst jafnhár frá því árið 2012, þegar hann mældist 28 gráður. Helga Ívarsdóttir, veðurfræðingur á vakt, segir veður verða áfram með svipuðu móti á morgun en svo fari það kólnandi. Meira »

Segja dauðann bíða sín í heimalandinu

Í gær, 19:00 „Ég er dauður maður ef ég fer aftur til Nígeríu. En þetta snýst ekki um mig heldur dóttur mína. Ég vil að hún fái tækifæri á betra lífi,“ segir Sunday Iserien, nígerískur hælisleitandi sem hefur búið hér á landi ásamt eiginkonu sinni og dóttur í eitt og hálft ár, en verður á næstunni vísað úr landi. Meira »

Kökur gleðja og kalla fram bros

Í gær, 18:47 Karen Kjartansdóttir, sem er hjúkrunarfræðingur og ljósmóðir að mennt, vinnur á næturvöktum á Landakoti og á frí aðra hverja viku. Þá situr hún ekki auðum höndum heldur bakar kökur, sem hún skreytir af hjartans lyst og gefur stundum samstarfsfólki sínu að smakka. Meira »

Stærsta sumar í komu skemmtiferðaskipa

Í gær, 17:55 Tæplega sex þúsund manns komu til Reykjavíkur með skemmtiferðaskipum í dag. Er þetta mesti fjöldi gesta í sumar til þessa og stærsta sumarið í komu skemmtiferðaskipa. Í fyrra komu tæplega 99 þúsund farþegar með skemmtiferðaskipum, en í ár eru þeir rúmlega 127 þúsund. Meira »

Vinna hörðum höndum að því að laga hallann

Í gær, 17:32 „Við erum, stjórnin og starfsfólkið, að vinna að því að rétta af hallann,“ segir Stefán Hrafn Jónsson, varaformaður Neytendasamtakanna, í samtali við mbl.is. Neytendasamtökin settu tilkynningu á vef sinn í gær þar sem fram kemur að starfsemi samtakanna muni halda áfram með óbreyttu sniði. Meira »

Miklar umferðatafir á Suðurlandsvegi

Í gær, 18:15 „Þetta getur ekki annað en farið í vitleysu,“ segir varðstjóri hjá lögreglunni á Selfossi um miklar umferðatafirnar sem nú eru á Suðurlandsvegi milli Hveragerðis og Selfoss. Mikið hafi verið kvartað undan þungri umferð. Meira »

Malbikað á Keflavíkurflugvelli (myndir) myndasyrpa

Í gær, 17:45 Umfangsmiklar framkvæmdir standa nú yfir á flugbrautum á Keflavíkurflugvelli þar sem verið er að malbika báðar flugbrautirnar, leggja nýjar flýtireinar sem munu gera það að verkum að brautirnar nýtast enn betur, skipta út öllum raflögnum og flugbrautarljósum fyrir ljós sem nota mun minni orku. Meira »

Skrautleg smáfluga uppgötvuð í Surtsey

Í gær, 17:18 Í leiðangri sérfræðinga Náttúrufræðistofnunar Íslands til Surtseyjar fönguðu skordýrafræðingar skrautlega smáflugu sem ekki hefur fundist hér á landi áður. Einnig hefur grávíðir bæst á flórulista eyjarinnar. Meira »
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Hársnyrtistóll með pumpu
Góður og þægilegur hársnyrtistóll auðvelt að skipta um áklæði. Verðhugmynd 15-20...
 
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. R...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Geirlandsá - útboð óskað er eftir tilbo
Veiði
Geirlandsá - útboð Óskað er eftir til...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar/útskurður með leiðb. k...