Dagurinn sem öllu breytti

Ragnar Þór Ingólfsson býður sig fram til formanns VR.
Ragnar Þór Ingólfsson býður sig fram til formanns VR.

„Ef ein­hver hefði sagt mér fyr­ir 15 eða 20 árum að ég myndi bjóða mig fram til for­manns VR hefði ég lík­lega hlegið mig mátt­laus­an. Ef ein­hver hefði sagt að ég ætti eft­ir að skrifa grein­ar og blogg­p­istla sem hlaupa nú á hundruðum, ásamt því að koma reglu­lega fram í fjöl­miðlum til að gagn­rýna líf­eyr­is­sjóðakerfið, fjár­mála­kerfið, hús­næðismál­in, grunnþjón­ust­una og verka­lýðshreyf­ing­una hefði ég talið viðkom­andi með miklu óráði og jafn­vel beðið hann um að leita sér hjálp­ar. Svo fjar­lægt var það að skipta mér af póli­tík eða rétt­læt­is­bar­átt­unni að frek­ar hefði ég átt á dauða mín­um von,“ seg­ir Ragn­ar Þór Ing­ólfs­son, stjórn­ar­maður í VR og fram­bjóðandi til for­manns VR, í pistli: 

Sem þó varð raun­in þótt ekki hafi það verið ég.  

Mér fannst þetta ekki koma mér við!

Ég var einn af þeim sem pældi ekk­ert í því hverj­ir voru í for­svari fyr­ir verka­lýðshreyf­ing­una og var al­veg sama hverj­ir stjórnuðu land­inu. Var ég auðtamið fífl, sjálf­hverf­ur eða bara einn af þeim sem spá lítið í þessu öllu fyrr en maður lend­ir í ein­hverju sjálf­ur? Þeir sem lenda í áföll­um eða al­var­leg­um veik­ind­um hafa sterk­ari skoðanir á heil­brigðismál­um ef þraut­ar­gang­an um kerfið rist­ir á eig­in skinni.

Þetta byrjaði haustið 2007 eða þann 9. sept­em­ber til að vera ná­kvæm­ur og komið að ár­legri veiðiferð okk­ar fé­laga í Eystri-Rangá. Það var mik­ill spenn­ing­ur fyr­ir ferðinni og allt leit út fyr­ir að hollið okk­ar myndi slá met í heild­ar­fjölda veiddra laxa þetta árið. Við feng­um bú­stað við Syðra-Fjalla­bak eins og við höfðum gert áður og átt­um að byrja veiði morg­un­inn eft­ir. Dag­arn­ir á und­an höfðu verið eitt­hvað svo góðir. Við höfðum hist öll fjöl­skyld­an og borðað sam­an og ein­hver óút­skýrð værð var yfir öllu. Þegar við kom­um í bú­staðinn um kvöldið, erum rétt bún­ir að koma dót­inu fyr­ir og þegar við sett­umst við stofu­borðið gerðist eitt­hvað sem ég hefði aldrei getað trúað að gæti gerst.  

Ég sé að félagi minn tek­ur and­köf og baðar hönd­un­um út í loftið. Þó hann hafi átt það til að taka alls kon­ar risp­ur í gríni fann ég að eitt­hvað meiri hátt­ar mikið var að. Hann stend­ur upp og reyn­ir að kom­ast að svala­h­urðinni þar sem hann hníg­ur niður. Ég var staðinn upp líka og næ að grípa til hans og draga þannig úr fall­inu.

Hvernig gat þetta gerst? Ég var bara ekki að trúa þessu.

Með í för voru pabbi minn og annar vinur. Ég fann strax að hann var ekki að anda eðli­lega og ekki fannst púls. Ein­hvern veg­inn án þess að hugsa vor­um við komn­ir á fullt í end­ur­lífg­un. Mér fannst við hafa byrjað nán­ast sömu sek­úndu og hann hneig niður. Einn kom sér strax í sam­band við Neyðarlín­una á meðan pabbi hnoðaði og ég blés. Við vor­um stadd­ir fjarri manna­byggðum og var því biðin eft­ir hjálp heil ei­lífð í minn­ing­unni. Þyrl­an var kom­in af stað frá Reykja­vík og sjúkra­bíll á leiðinni.

Þegar hjálp­in barst var fljót­lega ljóst í hvað stefndi. Við vor­um bún­ir að láta vita heim hvað væri í gangi og beið fjöl­skyld­an með önd­ina í háls­in­um eft­ir frétt­um. Í einu af sím­töl­un­um heim á meðan lækn­ir og sjúkra­lið voru að vinna, kem­ur lækn­ir­inn til mín og til­kynn­ir að þetta sé búið og ekk­ert meira hægt að gera. Það var til­vilj­un að ég var í sím­an­um á þess­um tíma­punkti. Að bera sín­um nán­ustu slík­ar frétt­ir er eitt­hvað það erfiðasta sem ég hef gert. Þegar ég hugsa um sím­talið, jafn­vel enn í dag, finn ég að þetta hef­ur mjög sterk áhrif á mig, ang­istaróp­in og sorg­in var óbæri­leg.

Við vor­um auðvitað í miklu áfalli og í raun held ég að við höf­um slegið út til­finn­inga­lega þegar við vor­um í þess­um aðstæðum. Það var eng­inn tími til ann­ars, við unn­um sem einn maður í að reyna að ná hon­um til baka.

Hann var aðeins 35 ára og í blóma lífs­ins.

Það var skrýt­in til­finn­ing að koma heim. Ég var al­gjör­lega flatur til­finn­inga­lega og öll­um fannst við hafa gengið í gegn­um svo mikið. Eins og áfallið hafi verið allt okk­ar af því við vor­um á staðnum. Það var samt alls ekki þannig. 

Það sem stakk mig mest í kjöl­far frá­fallsins er að kona hans og dæt­ur sáu ekki fram á að geta staðið und­ir skuld­bind­ing­um þeirra hjóna eft­ir að síðasti launa­seðill­inn barst inn um lúg­una. Er það ekki frá­leitt og óboðlegt í vel­ferðarsam­fé­lagi að fjöl­skyld­um gef­ist ekki kost­ur á að tak­ast á við al­var­leg áföll og átak­an­leg­an missi án þess að hafa fjár­hags­legt þrot hang­andi yfir sér frá fyrsta degi? Eða að venju­legt fólk þurfi að standa í fjár­söfn­un vegna al­var­legra veik­inda?

Ég fór að átta mig á að líf­eyr­is­sjóðakerfið var ekki það bak­land sem ég taldi það vera. Ég byrjaði að lesa mér til um kerfið, hvernig rétt­ind­in verða til, hvernig þau eru reiknuð og á end­an­um skildi ég ná­kvæm­lega hvernig kerfið virkaði, hverj­ir stjórna því og bera ábyrgð á því.

Ég byrjaði á að skrifa þétt­skrifaða pistla sem ég dreifði með tölvu­póst­um. Fljót­lega fór ég að blogga um galla kerf­is­ins og hversu lítið við fáum út úr því þegar við verðum göm­ul eða ef áföll dynja yfir. Þegar banka­hrunið ríður yfir fer ég að sjá mikla mis­bresti í vinnu­brögðum sjóðanna og verka­lýðshreyf­ing­ar­inn­ar sem skipa helm­ing sæta í stjórn­um al­menna kerf­is­ins. Of­ur­laun, sjálf­taka, fjöl­skyldu­tengsl og spill­ing er eitt­hvað sem fór að fljóta upp á yf­ir­borðið. Ég hélt áfram að gagn­rýna, skrifa blaðagrein­ar og blogga sem skilaði mér tals­verðri at­hygli. Gagn­rýni á „Besta líf­eyr­is­sjóðakerfi í heimi“ var ákaf­lega illa séð af þeim sem stýrðu því.

Eg­ill Helga sagði ein­hvern tíma við mig að hann hefði sjald­an fengið jafn­sterk viðbrögð við nokkr­um viðmæl­anda í Silfr­inu. Ég sem var bara að gagn­rýna kerfið og getu­leysi þess í að styðja okk­ur ef áföll dynja yfir. Vona að Agli sé sama um að ég minn­ist á þetta.

Árið 2009 voru uppi há­vær mót­mæli fyr­ir utan VR þar sem tveir fé­lags­menn, ásamt fleiri fé­lags­mönn­um, gagn­rýndu þáver­andi formann VR fyr­ir aðkomu sína að stjórn Kaupþings banka og Líf­eyr­is­sjóðs versl­un­ar­manna sam­hliða for­mennsku í VR. Þessi mót­mæli enduðu með hall­ar­bylt­ingu inn­an VR sem ég sjálf­ur tók þátt í. Það var ill­mögu­legt, nán­ast ómögu­legt, að hafa áhrif eða kom­ast í stjórn fé­lags­ins þar sem stjórn VR skipaði trúnaðarráð sem aft­ur kaus stjórn­ina. Með hall­ar­bylt­ing­unni brut­um við blað í sögu fé­lags­ins og náðum við nokk­ur inn í stjórn­ina. Í kjöl­farið fór­um við í að breyta kosn­inga­lög­um fé­lags­ins þannig að all­ir fé­lags­menn gætu kosið. Einnig fékk ég það inn í siðaregl­ur fé­lags­ins að stjórn­ar­menn eiga ekki að sitja leng­ur en í átta ár sam­fleytt til að koma í veg fyr­ir að sama fólkið geti setið ára­tug­um sam­an án þess að nokk­ur nýliðun eigi sér stað. En það var ein­mitt viðhorf þeirra sem höfðu stjórnað fé­lag­inu og litu á okk­ur nýja fólkið sem þjófa að stela fé­lag­inu. Þetta viðhorf er enn meðal ákveðins hóps inn­an VR.

Það er hins veg­ar ekki nóg að ná í gegn og kom­ast í stjórn. Inn­an verka­lýðshreyf­ing­ar­inn­ar er ekki pláss fyr­ir skoðanir þeirra sem fylgja ekki Já-fólk­inu og þeirri línu sem ASÍ set­ur fé­lag­inu.

Mér hef­ur alltaf gengið vel í þeim fjór­um kosn­ing­um sem ég hef boðið mig fram í. Helsta bar­áttu­mál mitt fyr­ir breyt­ing­um á líf­eyr­is­sjóðakerf­inu hef­ur samt aldrei skilað mér inn í nefnd­ir um stefnu­mót­un sjóðanna eða stjórn líf­eyr­is­sjóðsins því ein­göngu er valið fólk sem er hlynnt og já­kvætt gagn­vart kerf­inu eins og það er.

Það sem ég er þó stolt­ur af í vinnu minni í stjórn VR er jafn­launa­vott­un­in sem stjórn­in, und­ir for­ystu Stef­áns Ein­ars, kom á lagg­irn­ar á sín­um tíma. Fram­kvæmd­ir og mik­il upp­bygg­ing or­lofs­húsa, auk nýrra val­kosta eins og af­slátt­ar á flug­miðum eru verk­efni sem ég hef komið að svo dæmi séu nefnd. Ég hef lengst af verið í fram­kvæmda­stjórn or­lofs­mála VR. Þó hef ég átt sæti í fram­kvæmda­stjórn sjúkra­sjóðsins og gegnt fleiri trúnaðar­störf­um fyr­ir fé­lagið.

Það sem hef­ur áunn­ist í bar­átt­unni fyr­ir breyt­ing­um á líf­eyr­is­sjóðakerf­inu er fyrst og fremst að við erum óhrædd­ari og mun dug­legri við að tala um og tjá okk­ur um aug­ljósa galla þess kerf­is. Fjöl­miðlar og fagaðilar eru farn­ir að sjá þetta bet­ur og þora að tjá sig með gagn­rýn­um hætti gagn­vart kerf­inu sem er orðið svo ógn­ar­stórt og valda­mikið.

Líf­eyr­is­sjóðirn­ir eru stærstu eig­end­ur fast­eignalána á Íslandi. Þeir eru sann­kallaðir ris­ar á leigu­markaði og stærstu eig­end­ur smá­sölu­versl­un­ar og þjón­ustu fyr­ir­tækja hér á landi. Það þýðir að sjóðirn­ir hafa bein­an og óbein­an hag af háu leigu­verði, háu hús­næðis­verði, háum vöxt­um sem og verðtrygg­ingu. Sjóðirn­ir hafa líka hag af lág­um laun­um og hárri álagn­ingu.

Við erum því orðin þræl­ar eig­in kerf­is sem þver­tek­ur fyr­ir að koma að sam­fé­lags­legri upp­bygg­ingu innviða sam­fé­lags­ins öðru­vísi en að græða sem mest á því.

Við get­um gert svo miklu bet­ur en það. Við eig­um að hafa metnað til að bæta lífs­kjör okk­ar frá degi til dags og alla æv­ina með aðkomu sjóðanna í stað þess að lifa sem þræl­ar kerf­is­ins til að hafa það hugs­an­lega gott eft­ir að vinnu­skyldu lýk­ur.

En ef við klár­um þessa yf­ir­ferð á upp­gjöri mínu á átta ára stjórn­ar­setu í VR þá þurfti ég að taka ákvörðun. Annaðhvort að hætta af­skipt­um af VR í bili eða fara fram gegn sitj­andi for­manni. Ég tók þá ákvörðun að bjóða mig fram. Það er svo ótal margt sem við eig­um eft­ir að gera til að bæta sam­fé­lagið okk­ar og lífs­gæði. Nú­ver­andi formaður VR styður for­seta ASÍ og hug­mynda­fræði þeirra sem þar stjórna. Hún tók sæti sem fyrsti vara­for­seti ASÍ til að styðja í verki veika stöðu Gylfa Arn­björns­son­ar.

Þarna get ég boðið fram krafta mína og góðan val­kost þar sem ég hef sjálf­ur lýst yfir van­trausti á hug­mynda­fræði ASÍ og SALEK-lág­launa­sam­komu­lag­inu. Mér finnst ASÍ for­yst­an með formann VR inn­an­borðs hafa brugðist okk­ur fólk­inu með svo marg­vís­leg­um hætti að of langt mál væri að telja það upp. Þetta er í raun eina leiðin fyr­ir hinn al­menna fé­lags­mann að fella nú­ver­andi for­ystu ASÍ. Að gera það í gegn­um stærstu stétt­ar­fé­lög­in sem styðja for­seta ASÍ.

Þessi bar­átta, sem staðið hef­ur í um 10 ár, stend­ur ekki og fell­ur með setu minni í stjórn VR. Ég tók þá ákvörðun fyr­ir löngu síðan að bar­átta mín fyr­ir bætt­um lífs­kjör­um okk­ar allra er köll­un mín og hug­sjón. Ég finn að ég hef út­hald sem end­ist mér alla ævi. Bar­átt­an var mín leið til að tak­ast á við sorg­ina. Og er kannski enn. Bar­átt­an er líka mín leið til að losna við gremj­una sem fylg­ir því að horfa upp á órétt­lætið, meðvirkni og græðgina í sam­fé­lag­inu.

Eitt af því eft­ir­minni­leg­asta sem ég hef gert er að eyðileggja bíl­flaut­una á bíln­um mín­um í mót­mæl­um gegn fjár­mögn­un­ar­fyr­ir­tækj­un­um þegar boðað var til flautu­mót­mæla vegna geng­islána og fram­komu fyr­ir­tækj­anna gagn­vart þeim sem lentu í víta­hring skulda þeim tengd­um.

En ég hafði aldrei tekið bíla­lán.

Af hverju að taka þátt í ein­hverju svona þegar það snerti ekki sjálf­an mig.

Þetta snerti marga sem ég þekki og ég þoldi ekki órétt­lætið. Hver á að taka stöðu með mér ef á mig er sótt eða ég sjálf­ur lendi í áfalli sem skerðir getu mína til að sjá fyr­ir fjöl­skyldu minni? Er það ÉG gætu ein­hverj­ir sagt í gríni.

Við verðum aldrei sterk­ari, sem heild, en okk­ar veik­ustu bræður og syst­ur.

Ég óska þess heit­ast að við byggj­um upp sam­fé­lag á þess­um gild­um. Og lát­um okk­ur mál­in varða þótt það snerti okk­ur ekki beint þann dag­inn eða þá vik­una. Lífs­kjör okk­ar og staða get­ur breyst á svip­stundu. Hver á að taka upp hansk­ann fyr­ir okk­ur ef við lát­um ekki vel­ferð ná­ung­ans okk­ur varða.

Við eig­um að standa sam­an sem ein heild í að bæta kjör allra þjóðfé­lags­hópa í stað þess að nöldra yfir því ef ein­hver fær meira.

Að hygla rík­asta minni­hlut­an­um á kostnað heild­ar­inn­ar er jafn­mik­ill val­kost­ur og að gera það ekki.

  1. sept­em­ber 2007 var dag­ur­inn sem breytti lífi mínu. Ég vona að þeir sem hafa lesið alla leið hingað þurfi ekki að eiga slík­an dag.

Reyn­um að skipta máli, alltaf og alls staðar. Það mun borga sig að lok­um fyr­ir okk­ur sjálf og af­kom­end­ur okk­ar.

Ég vona að sem flest­ir taki þátt í kosn­ing­un­um þannig að niðurstaðan verði af­drátt­ar­laus og skýr skila­boð um hvert við vilj­um stefna með fé­lagið og verka­lýðshreyf­ing­una.

Við skul­um ekki bíða eft­ir okk­ar degi. Tök­um þátt og ver­um virk í að móta framtíðina því að hún er okkar! 

mbl.is

„Ísbirnir eru samnefnari fyrir þrautseigju“

14:30 Gísli Hilmarsson er einn þeirra fjölmörgu hönnuða sem sýna vörur sínar á HönnunarMars, en hann var að senda frá sér sápu sem vekur hugrenningatengsl við hnattræna hlýnun og bráðnun jökla. Enda lítur sápan út eins og ísbjörn. Meira »

Hjarta úr gulli slær í gegn

13:00 Iðnhönnuðurinn Sigga Heimis sýnir hjarta úr gulli á HönnunarMars sem hún gerði í samráði við Guðbjörgu Ingvarsdóttur í Aurum. Meira »

Tryllt teiti hjá Islanders

12:00 Vefmiðillinn Islanders hélt upp á ársafmæli sitt með pompi og prakt þegar opnuð var sýningin Ceci n'est pas un meuble í tengslum við HönnunarMars. Í samvinnu við Islanders fengu 12 myndlistarmenn sama húsgagnið í hendur og unnu úr því myndlistaverk. Sýningin opnaði á fimmtudagskvöldið í víðfrægu húsi á Freyjugötu 41, betur þekktu sem Ásmundarsalur, þar sem sýningin stendur fram á daginn í dag. Meira »

Hannaði Adidas skó úr endurunnu plasti

11:00 Alexander Taylor er einn þeirra erlendu gesta sem sækja HönnunarMars heim. Taylor hefur komið víða við og hefur meðal annars hannað húsgögn og lampa, auk þess sem hann hefur starfað fyrir íþróttavöruframleiðandann Adidas. Meira »

„Það er eitthvað heillandi við stóla“

09:00 Einn stóll á dag er samstarfsverkefni Elsu Nielsen hönnuðar og Hönnunarsafnsins. Á sýningunni eru sýndar teikningar Elsu af völdum íslenskum stólum. Myndir Elsu verða gefnar út á veggspjaldi og á gjafakortum. Meira »

Hugmyndin kviknaði í skammdeginu

06:00 Hugmyndin er aðallega komin frá myrkrinu og skammdeginu yfir vetrartímann. Ég hef mest verið að gera nytjahluti og fór að hugsa um eitthvað sem gæti yljað manni um kroppinn í kuldanum, eins og góða súpu. Meira »

Ertu að deita réttu manneskjuna?

Í gær, 21:00 Það er ýmislegt sem þarf að hafa í huga þegar kemur að því að finna réttu manneskjuna. Meðal annars hvort þið hafið svipaðan matarsmekk eða hugsið eins um peninga. Meira »

Er sambandinu lokið?

Í gær, 23:59 Fólk fer í gegnum fimm stig þegar það hættir saman. Allt frá því að undirmeðvitundin ein veit um efasemdirnar þangað til fólk sækir tannburstann sinn. Meira »

Eva Laufey á von á barni

Í gær, 18:58 Matargyðjan lekkera, Eva Laufey Kjaran Hermannsdóttir, á von á öðru barni með eiginmanni sínum.   Meira »

Með yrjótt bindi og gerviklút í vasanum

Í gær, 18:00 Flotti plötuspilarinn sem Villi Naglbítur fékk í fermingargjöf hefur nýst honum vel og er enn í fullri notkun.  Meira »

Fundu listagyðju í Ólafi Stefánssyni

Í gær, 17:00 Logi Höskuldsson, eða Loji eins og hann kýs að kalla sig, og Tanja Levý eru hugsuðirnir á bak við verkefnið Upp með sokkana! en í sameiningu hönnuðu þau nýjan landsliðsbúning. Meira »

Getur reynt á þolrifin að vera hönnuður

í gær Hörður Lárusson og Jón Ari Helgason standa fyrir sýningunni Hannað/Hafnað í Hafnarhúsinu, þar sem sjá má verk nokkurra grafískra hönnuða, en verkin eiga það sameiginlegt að þeim var öllum hafnað af viðskiptavinum. Meira »

„Píkur eru tabú“

í gær Svissneska listakonan og hönnuðurinn Michèle Degen er einn hinna erlendu gesta sem sækja HönnunarMars heim. Verk Degen eru afar femínísk, en hún hrífst meðal annars af ögrandi viðfangsefnum. Meira »

Hárgreiðslumeistari stjarnanna gefur ráð

í gær Rita Hazan litar meðal annars hárið á Beyoncé. Hún segir að það sé mikilvægt fyrir fólk með litað hár að nota hitavörn og hárvörur ætlaðar lituðu hári. Meira »

Það fyrsta sem gestir taka eftir

í gær Fólk tekur ekki bara eftir drasli heima hjá þér heldur horfir það líka á uppröðun húsgagna og bækurnar í hillunum.   Meira »

5 leiðir til þess að bæta kynlífið

í fyrradag Litlir hlutir eins og að slökkva á símanum geta gert kynlífið betra. Mikilvægt er fyrir pör að taka sér tíma fyrir hvort annað til þess að halda sambandinu gangandi. Meira »
Meira píla