Dagurinn sem öllu breytti

Ragnar Þór Ingólfsson býður sig fram til formanns VR.
Ragnar Þór Ingólfsson býður sig fram til formanns VR.

„Ef ein­hver hefði sagt mér fyr­ir 15 eða 20 árum að ég myndi bjóða mig fram til for­manns VR hefði ég lík­lega hlegið mig mátt­laus­an. Ef ein­hver hefði sagt að ég ætti eft­ir að skrifa grein­ar og blogg­p­istla sem hlaupa nú á hundruðum, ásamt því að koma reglu­lega fram í fjöl­miðlum til að gagn­rýna líf­eyr­is­sjóðakerfið, fjár­mála­kerfið, hús­næðismál­in, grunnþjón­ust­una og verka­lýðshreyf­ing­una hefði ég talið viðkom­andi með miklu óráði og jafn­vel beðið hann um að leita sér hjálp­ar. Svo fjar­lægt var það að skipta mér af póli­tík eða rétt­læt­is­bar­átt­unni að frek­ar hefði ég átt á dauða mín­um von,“ seg­ir Ragn­ar Þór Ing­ólfs­son, stjórn­ar­maður í VR og fram­bjóðandi til for­manns VR, í pistli: 

Sem þó varð raun­in þótt ekki hafi það verið ég.  

Mér fannst þetta ekki koma mér við!

Ég var einn af þeim sem pældi ekk­ert í því hverj­ir voru í for­svari fyr­ir verka­lýðshreyf­ing­una og var al­veg sama hverj­ir stjórnuðu land­inu. Var ég auðtamið fífl, sjálf­hverf­ur eða bara einn af þeim sem spá lítið í þessu öllu fyrr en maður lend­ir í ein­hverju sjálf­ur? Þeir sem lenda í áföll­um eða al­var­leg­um veik­ind­um hafa sterk­ari skoðanir á heil­brigðismál­um ef þraut­ar­gang­an um kerfið rist­ir á eig­in skinni.

Þetta byrjaði haustið 2007 eða þann 9. sept­em­ber til að vera ná­kvæm­ur og komið að ár­legri veiðiferð okk­ar fé­laga í Eystri-Rangá. Það var mik­ill spenn­ing­ur fyr­ir ferðinni og allt leit út fyr­ir að hollið okk­ar myndi slá met í heild­ar­fjölda veiddra laxa þetta árið. Við feng­um bú­stað við Syðra-Fjalla­bak eins og við höfðum gert áður og átt­um að byrja veiði morg­un­inn eft­ir. Dag­arn­ir á und­an höfðu verið eitt­hvað svo góðir. Við höfðum hist öll fjöl­skyld­an og borðað sam­an og ein­hver óút­skýrð værð var yfir öllu. Þegar við kom­um í bú­staðinn um kvöldið, erum rétt bún­ir að koma dót­inu fyr­ir og þegar við sett­umst við stofu­borðið gerðist eitt­hvað sem ég hefði aldrei getað trúað að gæti gerst.  

Ég sé að félagi minn tek­ur and­köf og baðar hönd­un­um út í loftið. Þó hann hafi átt það til að taka alls kon­ar risp­ur í gríni fann ég að eitt­hvað meiri hátt­ar mikið var að. Hann stend­ur upp og reyn­ir að kom­ast að svala­h­urðinni þar sem hann hníg­ur niður. Ég var staðinn upp líka og næ að grípa til hans og draga þannig úr fall­inu.

Hvernig gat þetta gerst? Ég var bara ekki að trúa þessu.

Með í för voru pabbi minn og annar vinur. Ég fann strax að hann var ekki að anda eðli­lega og ekki fannst púls. Ein­hvern veg­inn án þess að hugsa vor­um við komn­ir á fullt í end­ur­lífg­un. Mér fannst við hafa byrjað nán­ast sömu sek­úndu og hann hneig niður. Einn kom sér strax í sam­band við Neyðarlín­una á meðan pabbi hnoðaði og ég blés. Við vor­um stadd­ir fjarri manna­byggðum og var því biðin eft­ir hjálp heil ei­lífð í minn­ing­unni. Þyrl­an var kom­in af stað frá Reykja­vík og sjúkra­bíll á leiðinni.

Þegar hjálp­in barst var fljót­lega ljóst í hvað stefndi. Við vor­um bún­ir að láta vita heim hvað væri í gangi og beið fjöl­skyld­an með önd­ina í háls­in­um eft­ir frétt­um. Í einu af sím­töl­un­um heim á meðan lækn­ir og sjúkra­lið voru að vinna, kem­ur lækn­ir­inn til mín og til­kynn­ir að þetta sé búið og ekk­ert meira hægt að gera. Það var til­vilj­un að ég var í sím­an­um á þess­um tíma­punkti. Að bera sín­um nán­ustu slík­ar frétt­ir er eitt­hvað það erfiðasta sem ég hef gert. Þegar ég hugsa um sím­talið, jafn­vel enn í dag, finn ég að þetta hef­ur mjög sterk áhrif á mig, ang­istaróp­in og sorg­in var óbæri­leg.

Við vor­um auðvitað í miklu áfalli og í raun held ég að við höf­um slegið út til­finn­inga­lega þegar við vor­um í þess­um aðstæðum. Það var eng­inn tími til ann­ars, við unn­um sem einn maður í að reyna að ná hon­um til baka.

Hann var aðeins 35 ára og í blóma lífs­ins.

Það var skrýt­in til­finn­ing að koma heim. Ég var al­gjör­lega flatur til­finn­inga­lega og öll­um fannst við hafa gengið í gegn­um svo mikið. Eins og áfallið hafi verið allt okk­ar af því við vor­um á staðnum. Það var samt alls ekki þannig. 

Það sem stakk mig mest í kjöl­far frá­fallsins er að kona hans og dæt­ur sáu ekki fram á að geta staðið und­ir skuld­bind­ing­um þeirra hjóna eft­ir að síðasti launa­seðill­inn barst inn um lúg­una. Er það ekki frá­leitt og óboðlegt í vel­ferðarsam­fé­lagi að fjöl­skyld­um gef­ist ekki kost­ur á að tak­ast á við al­var­leg áföll og átak­an­leg­an missi án þess að hafa fjár­hags­legt þrot hang­andi yfir sér frá fyrsta degi? Eða að venju­legt fólk þurfi að standa í fjár­söfn­un vegna al­var­legra veik­inda?

Ég fór að átta mig á að líf­eyr­is­sjóðakerfið var ekki það bak­land sem ég taldi það vera. Ég byrjaði að lesa mér til um kerfið, hvernig rétt­ind­in verða til, hvernig þau eru reiknuð og á end­an­um skildi ég ná­kvæm­lega hvernig kerfið virkaði, hverj­ir stjórna því og bera ábyrgð á því.

Ég byrjaði á að skrifa þétt­skrifaða pistla sem ég dreifði með tölvu­póst­um. Fljót­lega fór ég að blogga um galla kerf­is­ins og hversu lítið við fáum út úr því þegar við verðum göm­ul eða ef áföll dynja yfir. Þegar banka­hrunið ríður yfir fer ég að sjá mikla mis­bresti í vinnu­brögðum sjóðanna og verka­lýðshreyf­ing­ar­inn­ar sem skipa helm­ing sæta í stjórn­um al­menna kerf­is­ins. Of­ur­laun, sjálf­taka, fjöl­skyldu­tengsl og spill­ing er eitt­hvað sem fór að fljóta upp á yf­ir­borðið. Ég hélt áfram að gagn­rýna, skrifa blaðagrein­ar og blogga sem skilaði mér tals­verðri at­hygli. Gagn­rýni á „Besta líf­eyr­is­sjóðakerfi í heimi“ var ákaf­lega illa séð af þeim sem stýrðu því.

Eg­ill Helga sagði ein­hvern tíma við mig að hann hefði sjald­an fengið jafn­sterk viðbrögð við nokkr­um viðmæl­anda í Silfr­inu. Ég sem var bara að gagn­rýna kerfið og getu­leysi þess í að styðja okk­ur ef áföll dynja yfir. Vona að Agli sé sama um að ég minn­ist á þetta.

Árið 2009 voru uppi há­vær mót­mæli fyr­ir utan VR þar sem tveir fé­lags­menn, ásamt fleiri fé­lags­mönn­um, gagn­rýndu þáver­andi formann VR fyr­ir aðkomu sína að stjórn Kaupþings banka og Líf­eyr­is­sjóðs versl­un­ar­manna sam­hliða for­mennsku í VR. Þessi mót­mæli enduðu með hall­ar­bylt­ingu inn­an VR sem ég sjálf­ur tók þátt í. Það var ill­mögu­legt, nán­ast ómögu­legt, að hafa áhrif eða kom­ast í stjórn fé­lags­ins þar sem stjórn VR skipaði trúnaðarráð sem aft­ur kaus stjórn­ina. Með hall­ar­bylt­ing­unni brut­um við blað í sögu fé­lags­ins og náðum við nokk­ur inn í stjórn­ina. Í kjöl­farið fór­um við í að breyta kosn­inga­lög­um fé­lags­ins þannig að all­ir fé­lags­menn gætu kosið. Einnig fékk ég það inn í siðaregl­ur fé­lags­ins að stjórn­ar­menn eiga ekki að sitja leng­ur en í átta ár sam­fleytt til að koma í veg fyr­ir að sama fólkið geti setið ára­tug­um sam­an án þess að nokk­ur nýliðun eigi sér stað. En það var ein­mitt viðhorf þeirra sem höfðu stjórnað fé­lag­inu og litu á okk­ur nýja fólkið sem þjófa að stela fé­lag­inu. Þetta viðhorf er enn meðal ákveðins hóps inn­an VR.

Það er hins veg­ar ekki nóg að ná í gegn og kom­ast í stjórn. Inn­an verka­lýðshreyf­ing­ar­inn­ar er ekki pláss fyr­ir skoðanir þeirra sem fylgja ekki Já-fólk­inu og þeirri línu sem ASÍ set­ur fé­lag­inu.

Mér hef­ur alltaf gengið vel í þeim fjór­um kosn­ing­um sem ég hef boðið mig fram í. Helsta bar­áttu­mál mitt fyr­ir breyt­ing­um á líf­eyr­is­sjóðakerf­inu hef­ur samt aldrei skilað mér inn í nefnd­ir um stefnu­mót­un sjóðanna eða stjórn líf­eyr­is­sjóðsins því ein­göngu er valið fólk sem er hlynnt og já­kvætt gagn­vart kerf­inu eins og það er.

Það sem ég er þó stolt­ur af í vinnu minni í stjórn VR er jafn­launa­vott­un­in sem stjórn­in, und­ir for­ystu Stef­áns Ein­ars, kom á lagg­irn­ar á sín­um tíma. Fram­kvæmd­ir og mik­il upp­bygg­ing or­lofs­húsa, auk nýrra val­kosta eins og af­slátt­ar á flug­miðum eru verk­efni sem ég hef komið að svo dæmi séu nefnd. Ég hef lengst af verið í fram­kvæmda­stjórn or­lofs­mála VR. Þó hef ég átt sæti í fram­kvæmda­stjórn sjúkra­sjóðsins og gegnt fleiri trúnaðar­störf­um fyr­ir fé­lagið.

Það sem hef­ur áunn­ist í bar­átt­unni fyr­ir breyt­ing­um á líf­eyr­is­sjóðakerf­inu er fyrst og fremst að við erum óhrædd­ari og mun dug­legri við að tala um og tjá okk­ur um aug­ljósa galla þess kerf­is. Fjöl­miðlar og fagaðilar eru farn­ir að sjá þetta bet­ur og þora að tjá sig með gagn­rýn­um hætti gagn­vart kerf­inu sem er orðið svo ógn­ar­stórt og valda­mikið.

Líf­eyr­is­sjóðirn­ir eru stærstu eig­end­ur fast­eignalána á Íslandi. Þeir eru sann­kallaðir ris­ar á leigu­markaði og stærstu eig­end­ur smá­sölu­versl­un­ar og þjón­ustu fyr­ir­tækja hér á landi. Það þýðir að sjóðirn­ir hafa bein­an og óbein­an hag af háu leigu­verði, háu hús­næðis­verði, háum vöxt­um sem og verðtrygg­ingu. Sjóðirn­ir hafa líka hag af lág­um laun­um og hárri álagn­ingu.

Við erum því orðin þræl­ar eig­in kerf­is sem þver­tek­ur fyr­ir að koma að sam­fé­lags­legri upp­bygg­ingu innviða sam­fé­lags­ins öðru­vísi en að græða sem mest á því.

Við get­um gert svo miklu bet­ur en það. Við eig­um að hafa metnað til að bæta lífs­kjör okk­ar frá degi til dags og alla æv­ina með aðkomu sjóðanna í stað þess að lifa sem þræl­ar kerf­is­ins til að hafa það hugs­an­lega gott eft­ir að vinnu­skyldu lýk­ur.

En ef við klár­um þessa yf­ir­ferð á upp­gjöri mínu á átta ára stjórn­ar­setu í VR þá þurfti ég að taka ákvörðun. Annaðhvort að hætta af­skipt­um af VR í bili eða fara fram gegn sitj­andi for­manni. Ég tók þá ákvörðun að bjóða mig fram. Það er svo ótal margt sem við eig­um eft­ir að gera til að bæta sam­fé­lagið okk­ar og lífs­gæði. Nú­ver­andi formaður VR styður for­seta ASÍ og hug­mynda­fræði þeirra sem þar stjórna. Hún tók sæti sem fyrsti vara­for­seti ASÍ til að styðja í verki veika stöðu Gylfa Arn­björns­son­ar.

Þarna get ég boðið fram krafta mína og góðan val­kost þar sem ég hef sjálf­ur lýst yfir van­trausti á hug­mynda­fræði ASÍ og SALEK-lág­launa­sam­komu­lag­inu. Mér finnst ASÍ for­yst­an með formann VR inn­an­borðs hafa brugðist okk­ur fólk­inu með svo marg­vís­leg­um hætti að of langt mál væri að telja það upp. Þetta er í raun eina leiðin fyr­ir hinn al­menna fé­lags­mann að fella nú­ver­andi for­ystu ASÍ. Að gera það í gegn­um stærstu stétt­ar­fé­lög­in sem styðja for­seta ASÍ.

Þessi bar­átta, sem staðið hef­ur í um 10 ár, stend­ur ekki og fell­ur með setu minni í stjórn VR. Ég tók þá ákvörðun fyr­ir löngu síðan að bar­átta mín fyr­ir bætt­um lífs­kjör­um okk­ar allra er köll­un mín og hug­sjón. Ég finn að ég hef út­hald sem end­ist mér alla ævi. Bar­átt­an var mín leið til að tak­ast á við sorg­ina. Og er kannski enn. Bar­átt­an er líka mín leið til að losna við gremj­una sem fylg­ir því að horfa upp á órétt­lætið, meðvirkni og græðgina í sam­fé­lag­inu.

Eitt af því eft­ir­minni­leg­asta sem ég hef gert er að eyðileggja bíl­flaut­una á bíln­um mín­um í mót­mæl­um gegn fjár­mögn­un­ar­fyr­ir­tækj­un­um þegar boðað var til flautu­mót­mæla vegna geng­islána og fram­komu fyr­ir­tækj­anna gagn­vart þeim sem lentu í víta­hring skulda þeim tengd­um.

En ég hafði aldrei tekið bíla­lán.

Af hverju að taka þátt í ein­hverju svona þegar það snerti ekki sjálf­an mig.

Þetta snerti marga sem ég þekki og ég þoldi ekki órétt­lætið. Hver á að taka stöðu með mér ef á mig er sótt eða ég sjálf­ur lendi í áfalli sem skerðir getu mína til að sjá fyr­ir fjöl­skyldu minni? Er það ÉG gætu ein­hverj­ir sagt í gríni.

Við verðum aldrei sterk­ari, sem heild, en okk­ar veik­ustu bræður og syst­ur.

Ég óska þess heit­ast að við byggj­um upp sam­fé­lag á þess­um gild­um. Og lát­um okk­ur mál­in varða þótt það snerti okk­ur ekki beint þann dag­inn eða þá vik­una. Lífs­kjör okk­ar og staða get­ur breyst á svip­stundu. Hver á að taka upp hansk­ann fyr­ir okk­ur ef við lát­um ekki vel­ferð ná­ung­ans okk­ur varða.

Við eig­um að standa sam­an sem ein heild í að bæta kjör allra þjóðfé­lags­hópa í stað þess að nöldra yfir því ef ein­hver fær meira.

Að hygla rík­asta minni­hlut­an­um á kostnað heild­ar­inn­ar er jafn­mik­ill val­kost­ur og að gera það ekki.

  1. sept­em­ber 2007 var dag­ur­inn sem breytti lífi mínu. Ég vona að þeir sem hafa lesið alla leið hingað þurfi ekki að eiga slík­an dag.

Reyn­um að skipta máli, alltaf og alls staðar. Það mun borga sig að lok­um fyr­ir okk­ur sjálf og af­kom­end­ur okk­ar.

Ég vona að sem flest­ir taki þátt í kosn­ing­un­um þannig að niðurstaðan verði af­drátt­ar­laus og skýr skila­boð um hvert við vilj­um stefna með fé­lagið og verka­lýðshreyf­ing­una.

Við skul­um ekki bíða eft­ir okk­ar degi. Tök­um þátt og ver­um virk í að móta framtíðina því að hún er okkar! 

mbl.is

Heimsins flottasta hönnunarteiti

Í gær, 23:28 Það var glatt á hjalla á Skólavörðustígnum þegar Geysir svipti hulunni af glænýrri verslun sem sérhæfir sig í heimilisvöru. Geysir heima á Skólavörðustíg er svo sannarlega verslun fyrir fagurkera. Meira »

Þráir að komast á hundasleða

Í gær, 20:28 Þorbjörn Sigurbjörnsson, kennari og þriggja barna faðir í Kópavogi, ákvað að venja sig á að segja alltaf já, ekki nei, þegar hann var beðinn um eitthvað. Meira »

Pólitísk plott og átök

Í gær, 17:28 Það var glatt á hjalla þegar Björn Jón Bragason fagnaði útkomu bókar sinnar, Í liði forsætisráðherrans eða ekki? í Máli og menningu á Laugavegi. Bókin fjallar um pólitísk plott og hvað gerist að tjaldabaki í íslenskum stjórnmálum og viðskiptalífi frá aldamótum. Meira »

Svona bjó Meghan þegar hún kynntist Harry

Í gær, 14:28 Áður en að Meghan Markle flutti í lítið hús við Kensington-höll bjó hún í leiguhúsnæði í Toronto. Húsið er kannski ekki mjög stórt en þó feiki nógu stórt fyrir þau Meghan, hundana hennar og Harry þegar hann kíkti í heimsókn. Meira »

Í 140 þúsund króna sokkum

Í gær, 11:28 Sokkar eru ekki bara sokkar, Gucci-sokkarnir sem söngkonan Rihanna klæddist á dögunum kosta meira en ársbirgðir af sokkum.   Meira »

Þetta er Pantone litur 2018

Í gær, 10:01 Hönnunarþyrstir einstaklingar eru yfirleitt í stuði á þessum árstíma þegar nýr Pantone litur er kynntur. Litur ársins 2018 er Ultra Violet eða Útfjólublár og ber litaheitið PANTONE 18-3838. Meira »

Framhjáhaldið hófst í hádegismatnum

Í gær, 08:00 „Hann sótti mig og við keyrðum á sveitahótel þar sem við borðuðum yndislega máltíð. Hann fór frá borðinu og bókaði herbergi. Við vissum bæði hvað við vildum.“ Meira »

Arnar Gauti verður listrænn stjórnandi

Í gær, 09:33 Arnar Gauti Sverrisson hefur verið ráðinn listrænn stjórnandi heimilissýningarinnar Lifandi heimili og hönnun sem fram fer í Laugardalshöll 1.-3. júní 2018. Sýningin var haldin í fyrsta skipti í fyrra undir nafninu Amazing home show en breyttu nafni fylgja breyttar áherslur. Meira »

Guðni Már skilinn

í fyrradag Guðni Már Henningsson útvarpsmaður á Rás 2 er skilinn við Mariu Ylfu Lebedeva sem er ljósmyndari. Eiríkur Jónsson greinir frá þessu. Meira »

Stella ofursvöl í Spaksmannsspjörum

í fyrradag Stella Blómkvist hefur slegið í gegn í Sjónvarpi Símans Premium en hún fer með hlutverk lögfræðings sem blandast inn í æsispennandi mál. Leikkonan Heiða Reed, sem leikið hefur í þáttunum Poldark, leikur Stellu. Meira »

Viltu skarta þínu fegursta um jólin?

í fyrradag Þegar einn annasamasti tími ársins er á næsta leiti hættir okkur til að gleyma gleðinni í amstri dagsins. Auk daglegra verka eru flest okkar í óðaönn að skipuleggja hátíðina, skreyta húsið að utan og innan, undirbúa að pakkarnir verði á sínum stað. Meira »

Fimm merki um að rassinn sé of aumur

í fyrradag Það er ekki nóg að gera bara magaæfingar þar sem það skiptir líka máli að hafa sterka rassvöðva. Þú færð ekki bara kúlurass af því að gera rassæfingar heldur getur líkamsstaðan líka batnað. Meira »

Eftirlætismaskari Lilju Ingva

í fyrradag Lilja Ingvadóttir einkaþjálfari er mikil áhugamanneskja um snyrtivörur en hún segist gjarnan verða eins og krakki í nammibúð þegar hún kíkir í snyrtivöruverslanir. Við fengum að kíkja í snyrtibuddu Lilju og forvitnast um eftirlætis maskarann. Meira »

Christian Louboutin hannaði Stjörnustríðsskó

í fyrradag Skóhönnuðurinn Christian Louboutin hannaði fjögur skópör í tilefni af frumsýningu Star Wars: The Last Jedi. Skórnir eru hannaðir út frá fjórum kvenpersónum en bera um leið helsta einkenni Louboutin, rauða sólann. Meira »

Með ilmkerti á ólíklegustu stöðum

9.12. Steinunn Jónasdóttir segir að ilmkerti hafi miklu meiri áhrif en fólk geri sér grein fyrir. Þegar hún hannar sín ilmkerti brjótast fram gamlar minningar. Meira »

Andlitsmeðferðir og jólastemning

9.12. Það var stemning á Guinot MC snyrtistofunni á Grensásvegi þegar jólagleði fyrir viðskiptavini var haldin. Á jólagleðinni var ný andlitsmeðferð sýnd en hún heitir Hydra Peeling og vinnur að endurnýjun húðarinnar. Boðið var upp á sanna jólastemningu og léttar veitingar. Meira »

Nýtt útlit fyrir 6.000 kr.

í fyrradag Eftir langt tímabil hvítra veggja eru litaðir veggir að verða móðins á ný. Fyrir um fimm árum fór að bera á gráum tónum og að heilu íbúðirnar væru málaðar í sama lit, bæði veggir og loft. Síðan tók blái liturinn við en nú er grænn að verða vinsælli. Meira »

Líkamstjáning sem margborgar sig

9.12. Til þess að koma vel fyrir getur ekki bara borgað sig að halda augnsambandi og heilsa fólki af öryggi þar sem það er líka ráðlagt að spegla hreyfingar fólks, þó ekki á kjánalegan hátt. Meira »

Rassaæfing Adriönu Lima

9.12. Adriana Lima sýndi það á tískusýningu Victoria's Secret að hún gleymdi ekki að æfa rassvöðvana. Hér er rassæfing sem Lima gerði þegar hún bjó sig undir tískusýninguna. Meira »

10 flottustu kinnbeinin að sögn lýtalæknis

9.12. Kinnbein leikkonunnar Keira Knightley bera af ef eitthvað er að marka lýtalækni. Breskur lýtalæknir fór yfir beiðnir frá sjúklingum sínum og setti saman lista yfir tíu konur með flott kinnbein. Meira »
Meira píla