Innlent | Morgunblaðið | 22.7.2009 | 7:57

Óvenjulega vel varðveitt 10. aldar fjós

Ragnheiður Traustadóttir (t.v.), Sara Jennica Svensson, Anders Hansson og Rúnar Leifsson á rústum fjóssins í Keldudal. Angelos Parigoris

Eftir Björn Jóhann Björnsson bjb@mbl.is

Fornleifarannsóknir í Keldudal í Hegranesi í Skagafirði, sem ráðist var í fyrr í sumar vegna fyrirhugaðra byggingarframkvæmda, hefur leitt í ljós óvenjulega vel varðveitt fjós frá 10. öld, það fyrsta sem grafið hefur verið upp á Norðurlandi, að sögn Ragnheiðar Traustadóttur fornleifafræðings. Ennfremur fundust leifar mannvirkja frá 11. og 12. öld.

Fjósið kom í ljós rétt vestan við íbúðarhús kúabændanna Þórarins Leifssonar og Guðrúnar Lárusdóttur í Keldudal, framan við nýja viðbyggingu, þar sem til stendur að reisa verönd og ganga frá lóðinni umhverfis húsið. Hefur verið vitað frá árinu 2007 að forn mannvirki leyndust þar í moldu. Áður hefur m.a. forn grafreitur komið í ljós í Keldudal en rannsóknir hafa staðið yfir á bænum frá árinu 2002 og tengst Hólarannsókninni sem Ragnheiður stýrir.

Hátt í tuttugu básar

Hún segir fjósið vera 10 sinnum 4 metrar að innanmáli, hlaðið úr grjóti og torfi. Gólfið er hellulagt, um 120 sentímetra breitt í miðju, og liggja hellurnar enn á sínum stað. Beggja megin við flórinn eru lág steinlögð þrep fyrir bása sem hafa að líkindum verið átján eða tuttugu eftir lengd fjóssins.

Austurenda þess hefur verið raskað og hann að hluta til endurnýttur við húsbyggingu á 11. öld en vesturendinn er að sögn Ragnheiðar mjög heillegur. Gólfið í básunum hefur verið þakið með torfi svo að hver bás hefur verið sléttur, mjúkur og þurr. Á milli básanna virðast hafa staðið viðarþil á lágri undirstöðu úr torfhnausum.

Nánar um málið
í Morgunblaðinu

Áskrifendur:
Lesa blaðið hér

Ekki með áskrift?
Skoða áskriftarleiðir

Innlent »

Meðal þess sem var í boði, var að læra hvernig á að beita hjartahnoði.

Ekki hika – hringdu til öryggis

16:46 Gagn og gaman, voru þau orð sem gestir í Smáralind höfðu um 112-daginn sem þar var haldinn í dag. Markmið dagsins var að kynna neyðarnúmerið og þá margvíslegu aðstoð sem almenningur hefur aðgang að í gegnum það. En ekki síður voru viðbragðsaðilar með umfangsmiklar kynningu. Meira

Mannréttindi alltaf í fyrsta sæti

16:46 Ögmundur Jónasson, innanríkis- og mannréttindaráðherra Íslands, segir það vel koma til greina að skoða með hvað hætti Ísland geti beint spjótum sínum að mannréttindabrotum í Aserbaídsjan í kjölfar Evróvisjón keppninnar. Meira

Möguleikar nýju framboðanna

16:05 Væntanlega mun ýmislegt skýrast á næstunni frekar varðandi stefnur stjórnmálahreyfinganna og hvernig þær ætli sér að skipuleggja starfsemi sína fyrir næstu þingkosningar sem verða í síðasta lagi vorið 2013 eða eftir rúmt ár en gætu skollið á hvenær sem er. Meira

Iðnaðarmaður ræsti brunaboða

15:57 Lögregla og slökkvilið voru kölluð að Kleppsspítala rétt fyrir hádegið í dag þegar brunaboði og innbrotsboði voru ræstir. Í ljós kom að iðnaðarmaður setti brunaboðann af stað með vinnu sinni og þegar hann reyndi að slökkva á honum ræsti hann óvart innbrotsboðann. Meira

Börn grétu vegna útigangsmanna

15:48 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu var kölluð að Klambratúni í dag þar sem útigangsmenn voru með ofstopa og ógnuðu fólki sem þar gekk um. Tilkynnandi sagði að börn hefðu orðið mjög skelfd og brostið í grát vegna þessa. Þegar lögregla kom á vettvang voru mennirnir hins vegar horfnir á braut. Meira

Enginn flótti af Y-lista

Rannveig Ásgeirsdóttir, fulltrú Y-lista Kópavogsbúa og Ármann Kr. Ólafsson, sjálfstæðisflokki.

16:04 Rannveig Ásgeirsdóttir, bæjarfulltrúi Y-lista í bæjarstjórn Kópavogs, segir það ekki rétt að nokkur fjöldi hafi sagt sig úr Y-lista Kópavogsbúa eftir að listinn myndaði meirihluta með Framsóknarflokknum og Sjálfstæðisflokknum í Kópavogi á fimmtudaginn. Henni er aðeins kunnugt um að einn hafi sagt sig af listanum vegna þessa. Meira

Búðaþjófur ógnaði starfsmanni

Maðurinn reyndi að stela vörum úr Hagkaup.

15:54 Starfsfólk Hagkaupa í Skeifunni óskaði eftir aðstoð lögreglu höfuðborgarsvæðisins á öðrum tímanum í dag. Þar hafði karlmaður reynt að stela vörum og brást illa við afskiptum öryggisvarðar. Búðaþjófurinn sem ógnaði öryggisverðinum með skærum var handtekinn og bíður skýrslutöku. Meira

Fangar reyna oft að ná í fíkniefni

15:39 Tilvik þess að fangar reyni að nálgast fíkniefni þegar verið er að flytja þá á spítala, fyrir dóm eða til tannlæknis koma reglulega upp. Þetta sagði deildarstjóri á fangelsinu á Litla-Hrauni í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins. Því þurfi sífellt að endurskoða fangaflutninga. Meira

Slökkt á meðan Kolaportið er opið

15:26 Tollstjóri hyggst slökkva á eftirlitsmyndavélum á húsi embættisins við Tryggvagötu á meðan Kolaportið er opið. Þetta kemur fram í umsögn Persónuverndar um fyrirhugaða vöktun hússins. Meira

Öskureið út í Pál Óskar

14:41 Ulker Gasanova sem fluttist til Íslands frá Aserbaídsjan árið 2001 með móður sinni, Sevil Gasanova, er ekki sátt við málflutning Páls Óskars vegna undirbúnings Evróvisjónkeppninar sem fer fram í Aserbaídsjan í ár. Meira

Skjálftahrina við Grímsey

14:48 Jarðskjálftahrina varð úti fyrir Grímsey í morgun. Á vefsvæði Veðurstofu Íslands má sjá að hrinan hófst um klukkan níu í morgun og stóð til hádegis. Stærsti skjálftinn mældist 2,3 stig, en einnig mældust skjálftar up á 2 stig og 1,9 og 1,7. Engir skjálftar hafa mælst eftir hádegið. Meira

Fleiri vilja aukið íbúalýðræði

14:31 Áhugi á auknum tengslum kjósenda við fulltrúa sína hefur aukist mikið á sveitarstjórnarstiginu á umliðnum árum, og raunar einnig upp á það síðasta á landsmálastiginu. Í niðurstöðum könnunar sem unnin var fyrir innanríkisráðuneytið kemur fram að áhuginn sé heldur að aukast með stjórnmálamanna heldur en hitt. Meira

„Stærstu verðlaunin eru heima“

Gísli Örn Gíslason, skyndhjálparmaður ársins 2011 og dóttir hans, Sigurbjörg Jóhanna Gísladóttir.

14:30 „Það hjálpaðist allt að á þessum degi. Það var röð tilviljana sem olli því að við vorum öll heima,“ segir Gísli Örn Gíslason, sem í dag var valinn skyndihjálparmaður ársins 2011 af Rauða krossi Íslands. Hann bjargaði lífi 18 ára gamallar dóttur sinnar í fyrra. Meira

Óttast uppsögn

13:39 Snorri Óskarsson, grunnskólakennari við Brekkuskóla á Akureyri, telur að fundur hans á mánudaginn með skólayfirvöldum leiði til uppsagnar hans. Töluverð óánægja hefur verið vegna skrifa Snorra um samkynhneigða á bloggsíðu hans þar sem hann m.a. skrifar um samkynhneigð sem synd. Meira

Ný fiðrildategund á Íslandi

Nýjasti landneminn: fiðrildi af tegundinni Maniola jurtina sem fannst norðan Vatnajökuls.

11:13 Landvörður á hálendinu norðan Vatnajökulssvæðinu fann stórt og dökkt fiðrildi þar síðastliðið sumar. Talið var í fyrstu að um aðmírálsfiðrildi væri að ræða en þegar myndir af fiðrildinu bárust Náttúrustofunni var ljóst að um eitthvað allt annað og mun sjaldgæfara var að ræða. Meira

Afþökkuðu fund í forsætisráðuneyti

Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra.

13:48 Fulltrúar sveitarstjórna sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, SSNV, afþökkuðu boð til fundar í forsætisráðuneytinu sem halda átti 9. febrúar síðastliðinn. Meira

Játaði sprengjumálið

Frá vettvangi sprengjunnar á Hverfisgötu

12:23 Karl á áttræðisaldri hefur játað aðild sína að sprengjumálinu svokallaða. Hann mun hafa verið einn að verki og liggja aðrir ekki undir grun en málið telst upplýst og hefur manninum verið sleppt úr haldi. Meira

„Mjög hrottafengin árás“

10:29 „Þetta var mjög hrottafengin árás,“ segir talsmaður lögreglunnar á Húsavík, en 71 árs gamall karlmaður var barinn og skorinn með hnífi á Þórshöfn seint í gær. Árásarmaðurinn, karlmaður á þrítugsaldri, var handtekinn á staðnum og segir lögregla að um hafi verið að ræða uppgjör áratugagamals máls. Meira