Fréttaskýring: Stjórnlagaþing verið þrætuepli flokkanna frá upphafi

Létt var yfir þeim 25 fulltrúum sem kosnir voru á ...
Létt var yfir þeim 25 fulltrúum sem kosnir voru á stjórnlagaþing, er þeir komu saman í Þjóðmenningarhúsinu skömmu eftir kosningarnar í nóvember sl. mbl.is/Eggert

Tekist var á í þingsölum í aðdraganda samþykktar laga 90/2010 um stjórnlagaþing. Frumvarpi til laga um stjórnlagaþing var upphaflega dreift á Alþingi hinn 4. nóvember 2009, en varð loks að lögum 16. júní 2010. Eitt þeirra skilyrða sem Framsóknarflokkurinn setti fram gegn því að verja minnihlutastjórn Samfylkingar og Vinstri-grænna vantrausti var að efna skyldi til stjórnlagaþings.

Til marks um þá staðreynd má líta til ummæla Eyglóar Harðardóttur, þingmanns Framsóknar, á þingi hinn 12. júní síðastliðinn: „Við settum fram þrjú skilyrði og eitt af þeim var stjórnlagaþingið þannig að nú, rúmu ári seinna, getum við sagt að minnihlutastjórnin sé að standa við loforð sitt gagnvart Framsóknarflokknum. Til hamingju, Ísland og til hamingju, þingmenn.“

Snemma sett á oddinn

Forystumenn minnihlutastjórnarinnar hófu fljótlega í kjölfar myndunar stjórnarinnar að vekja máls á því að stjórnlagaþing væri það sem koma skyldi. Í aðsendri grein í Morgunblaðinu hinn 7. mars 2009, um sjö vikum fyrir alþingiskosningar, skrifaði Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra að virkja þyrfti þann kraft, sem fælist í þeirri umræðu sem fram hefði farið um framtíðarskipan samfélagsins. Stjórnlagaþing skyldi verða að veruleika: „Loks er gert ráð fyrir því að ákvæði um stjórnlagaþing bætist í stjórnarskrána. Slíkt ákvæði verður stjórnskipuleg heimild eða grundvöllur fyrir því að efna til stjórnlagaþings, en nánari útfærsla á störfum og skipulagi þingsins verður sett með almennum lögum. [...] Ég vil leggja áherslu á að gert er ráð fyrir nánu samráði milli stjórnlagaþingsins og Alþingis um gerð frumvarps til nýrrar stjórnarskrár, ekki síst til að tryggja eins og framast er kostur vandaða meðferð málsins.“

Rætt um að kjósa strax

Upphaflega var rætt um að kosið skyldi til stjórnlagaþings samfara kosningum til Alþingis, sem fóru fram 25. apríl 2009. Ekki tókst að afgreiða málið frá Alþingi í tæka tíð, svo það væri mögulegt. Ný framboð settu stjórnlagaþing í kjölfarið í forgrunn sem eitt baráttumála sinna. Þannig skrifaði Þráinn Bertelsson, efsti maður á lista Borgarahreyfingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi norður, í Morgunblaðið í apríl 2009, að þáverandi flokkar á Alþingi væru ekki færir um að knýja fram nauðsynlegar lýðræðisumbætur: „Takmark Borgarahreyfingarinnar er að færa völdin frá flokksræði til lýðræðis. Ef sá sem þetta les treystir í raun og sannleika Sjálfstæðisflokki, Framsóknarflokki og Samfylkingu til að rannsaka hrunið ofan í kjölinn getur viðkomandi í góðri trú haldið áfram að kjósa þá yfir sig og búið sig undir frekari hörmungar. Ef sá sem þetta les telur að VG muni með Samfylkingunni sigla okkur heilu og höldnu út úr kreppunni þá hefur viðkomandi gleymt því að þessir flokkar eru nú andstæðir pólar.“

Sem kunnugt er hefur Þráinn Bertelsson nú gengið til liðs við Vinstri-græna.

Fáum bara eitt tækifæri

Margrét Tryggvadóttir, þingmaður Hreyfingarinnar, sagði í annarri umræðu um málið á þingi að aðeins gæfist eitt tækifæri til að ráðast í breytingu á stjórnarskránni: „Því kalla ég eftir stjórnlagaþingi fólksins í landinu, stjórnlagaþingi, sem öllum íslenskum þegnum finnst koma sér við. Við fáum bara þetta eina tækifæri til að eiga þetta samtal. Landsmenn allir: Gerum þetta vel og göngum alla leið,“ sagði hún.

Stjórnarliðar tjáðu sig vitanlega líka um frumvarpið á þingi, þegar unnið var að afgreiðslu þess til laga. Eins og áður sagði tók frumvarpið miklum breytingum í meðförum þingsins, og af því tilefni sagði Valgerður Bjarnadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar: „Ég vil hins vegar mótmæla því sem ég las eða heyrði einhvers staðar í gær eða í morgun að búið væri að útvatna stjórnlagaþingið. Svo er hreint ekki. En ef vel tekst til getur vel verið að við fáum kryddlegið stjórnlagaþing.“ Ólína Þorvarðardóttir, Samfylkingunni, hafði uppi þessi orð: „Ég tel að málið hafi tekið farsælum breytingum í meðförum nefndarinnar. Þar hefur tekist að sætta andstæð sjónarmið og setja þau í lausnamiðaðan farveg, vandaðan farveg. Málið verður unnið að viturra manna ráði og þess jafnframt gætt að íslenskur almenningur eigi aðkomu að vinnunni með þjóðfundi og síðan fulltrúa á sjálfu stjórnlagaþinginu.“ Allsherjarnefnd hafði frumvarp til laga um stjórnlagaþing til umfjöllunar. Formaður nefndarinnar, Róbert Marshall, fullyrti við lokaafgreiðslu málsins að allsherjarnefnd hefði aldrei nokkurn tímann tekið sér eins langan tíma í afgreiðslu einstaks máls: „[É]g skynja það jafnframt í umræðunni að veruleg ánægja er með hvernig til hefur tekist hjá allsherjarnefnd í þessu máli.“

Fáar hliðstæður

„Það eru miklar væntingar til þess úti í þjóðfélaginu að þjóðin sjálf fái að fjalla um nýja stjórnarskrá og það er löngu tímabært að við komumst eitthvað áleiðis með þetta mál,“ sagði Steingrímur J. Sigfússon skömmu fyrir afgreiðslu frumvarpsins. Jóhanna Sigurðardóttir ritaði síðan á vefsíðu sína tveimur dögum fyrir kosningar til stjórnlagaþings: „Lög um stjórnlagaþing nr. 90/2010 sem samþykkt voru 16. júní 2010 eiga sér fáar hliðstæður í heiminum og munu þau væntanlega hafa áhrif á lýðræðisþróun og aðferðafræði við mótun stjórnarskráa. [...] Með kosningunum er gerð tilraun með nýtt kosningafyrirkomulag þar sem atkvæði kjósenda nýtast mun betur en í hefðbundnum listakosningum.“Stjórnlagaþing
» Framsóknarflokkurinn setti fram kröfu um boðun stjórnlagaþings gegn því að verja minnihlutastjórn VG og Samfylkingar falli í febrúar 2009.
» Jóhanna Sigurðardóttir, formaður Samfylkingarinnar og forsætisráðherra, ritaði grein í Morgunblaðið nokkrum vikum fyrir kosningarnar í apríl 2009 um mikilvægi stjórnlagaþings. Jóhanna hefur áður knúið á um boðun stjórnlagaþings, en hún lagði fram tillögu þess efnis á Alþingi árið 1995.
» Eitt helsta baráttumál nýs framboðs, Borgarahreyfingarinnar, í kosningunum í apríl 2009 var að stjórnlagaþing skyldi haldið.
» Formaður allsherjarnefndar, Róbert Marshall, sagði þingheimi að líklegast hefði nefndin aldrei eytt jafnmiklum tíma í einstakt mál og gert var í tilfelli stjórnlagaþingskosninganna.
» Ólína Þorvarðardóttir benti á í umræðum á Alþingi að loks hefði tekist að koma stjórnlagaþingsmálinu í vandaðan og lausnamiðaðan farveg.

Innlent »

Mun hafa áhrif á ásýnd fjarðanna

13:52 Skipulagsstofnun hefur lokið álitsgerð vegna aukinnar framleiðslu á laxi í Patreksfirði og Tálknafirði um 14.500 tonn. Stofnunin telur að fiskeldið muni ekki hafa veruleg neikvæð áhrif á siglingaleiðir eða aðra starfsemi. Stofnunin telur hins vegar að framkvæmdin muni hafa áhrif á ásýnd fjarðanna. Meira »

Kattafló greinist á Suðurlandi

13:25 Kattafló fannst á ketti á Suðurlandi í síðustu viku en það er fyrsta staðfesta greining á þeirri óværu utan höfuðborgarsvæðisins. Kattaflóin er nýr landnemi sem greindist fyrst hér á landi í fyrra. Meira »

Ekið á stúlku í Hlíðunum

13:24 Ekið var á stúlku við Menntaskólann í Hamrahlíð nú í hádeginu. Sjúkrabíll var kallaður á vettvang en meiðsli stúlkunnar eru ekki alvarleg. Meira »

Meirihluti á móti ókeypis lóðum til trúfélaga

13:06 Meirihluti Íslendinga, eða tæp 76%, reyndust andvíg því að trúfélög fái úthlutað ókeypis lóðum til að byggja trúarbyggingar. Þar af sögðust 48,3% vera mjög andvíg. Meira »

Ráðherra „þorir ekki“ að bíða úrskurðar

12:25 Björt Ólafsdóttir, þingmaður Bjartrar framtíðar, furðar sig á að keyra eigi í gegn frumvarp til að heimila lagningu raflína til stóriðju á Bakka þegar í ljós er komið að úrskurðar úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála sé að vænta fljótlega. Spyr hún hvort ráðherra þori ekki að bíða hans. Meira »

Bjarni: Álverum muni ekki fjölga

12:20 Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra segir að leiðin fram á við sé ekki að stórfjölga stóriðjuverum á Íslandi. „Ég sé ekki fyrir mér, til dæmis, að álverum muni fjölga á Íslandi í framtíðinni,“ sagði Bjarni á Alþingi í dag. Meira »

Slökkt á götuljósum vegna norðurljósa

11:53 Í kvöld verður slökkt á götulýsingu á völdum stöðum í Reykjavík svo íbúar og gestir geti notið magnaðrar norðurljósasýningar sem spáð er á himni þegar aldimmt verður orðið í kvöld og nótt. Meira »

Kjöt, grænmeti og ávextir hækka mest

12:08 Vörukarfa ASÍ hefur hækkað í verði í sjö verslunum frá því í júní 2016 þar til nú í september, mesta hækkunin 2%, er hjá Iceland. Í fjórum verslunum hefur vörukarfan lækkað í verði. Meira »

Almenningur komi að forgangsröðun fjár

11:48 Skoða mætti að gefa almenningi kost á að hafa bein áhrif á forgangsröðun fjármagns til að stemma stigu við lækkandi kosningaþátttöku, að mati Helga Hrafns Gunnarssonar, þingmanns Pírata. Þingmaður Sjálfstæðisflokks telur hættu á að áhugaleysi aukist því oftar sem fólk er kallað að kjörborðinu. Meira »

Deilt um gildi einkarekstrar

11:39 Fulltrúar stjórnmálaflokkanna voru ekki sammála um það hvort frekari einkarekstur væri æskilegur í heilbrigðiskerfinu á morgunverðarfundi Samtaka heilbrigðisfyrirtækja, Samtaka verslunar og þjónustu og Samtaka atvinnulífsins á Grand hóteli. Meira »

Fái tækifæri til að klára málin

11:19 Stjórnarþingmenn lögðu áherslu á að þingið fengi tækifæri til að leiða til lykta mikilvæg mál sem unnið hefur verið að undanfarið við upphaf þingfundar í dag. Steinunn Þóra Árnadóttir, þingmaður VG, hafði bent á að síðasti dagur starfsáætlunar sé á morgun en ekkert liggi fyrir um framhaldið. Meira »

Tvíhliða samningur um almannatryggingar

11:16 Tekist hefur tvíhliða samningur um almannatryggingar milli Íslands og Bandaríkjanna. Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra og Robert Cushman Barber, sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi, undirrituðu samninginn fyrir hönd ríkjanna í velferðarráðuneytinu í gær. Meira »

„Heilmikil hreyfing á fylginu“

10:55 „Þetta er vísbending um að það er heilmikil hreyfing á fylginu,“ segir Birgir Guðmundsson dósent við félagsvísindadeild Háskólans á Akureyri, spurður út í sveiflur á fylgi sjórnmálaflokka í tveimur skoðanakönnunum sem gerðar voru með stuttu millibili. Meira »

57 milljónir til 18 skóla

08:18 Forsvarsmenn nýrra Erasmus-plús samstarfsverkefna í leik-, grunn- og framhaldsskólum skrifuðu í gær undir samninga við Landskrifstofu Erasmus-plús á Íslandi. Meira »

Leyfi þarf fyrir drónum í þjóðgarði

07:57 Þjóðgarðsverðir í Vatnajökulsþjóðgarði hafa beint þeim fyrirmælum til gesta þjóðgarðsins að þeir leiti leyfis hjá landvörðum hyggist þeir fljúga drónum innan marka þjóðgarðsins. Meira »

Kári himinlifandi yfir kjarki læknanna

08:46 Kári Stefánsson, forstjóri deCODE, segir fyrsta barnið sem á „þrjá foreldra“ vera fagnaðarefni og segist vera himinlifandi yfir kjarki læknanna sem framkvæmdu aðgerðina. Meira »

8 ára hljóp á eftir 9 ára með hníf

07:58 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst um hálfsexleytið í gær tilkynning frá níu ára dreng, sem sagði átta ára strák hafa hlaupið á eftir sér með hníf og verið ógnandi. Meira »

Gefur kost á sér sem ritari Framsóknarflokksins

07:53 Jón Björn Hákonarson, forseti bæjarstjórnar Fjarðabyggðar og oddviti Framsóknarmanna í Fjarðabyggð, tilkynnti í dag að hann gefi kost á sér í embætti ritara Framsóknarflokksins á flokksþinginu sem haldið verður dagana 1-2. október næstkomandi. Meira »
Ertu komin í saumaskap ??
Nýjar og notaðar saumavélar í úrvali. Nýjar vélar með 3 ára ábyrgð. Notaðar véla...
HARMONIKKUHURÐIR SPARA MIKIÐ PLÁSS
Margar gerðir eftir máli, verð frá kr. 13.900,- Sími 848 3215 Svörum 9 - 21 all...
 
Brúarvirkjun
Tilkynningar
Mat á umhverfisáhrifum Brúar...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, fél...
M helgafell 6016092819 vi
Félagsstarf
? HELGAFELL 6016092819 VI Mynd af aug...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing eystra Auglýsing um skipul...