Fréttaskýring: Stjórnlagaþing verið þrætuepli flokkanna frá upphafi

Létt var yfir þeim 25 fulltrúum sem kosnir voru á ...
Létt var yfir þeim 25 fulltrúum sem kosnir voru á stjórnlagaþing, er þeir komu saman í Þjóðmenningarhúsinu skömmu eftir kosningarnar í nóvember sl. mbl.is/Eggert

Tekist var á í þingsölum í aðdraganda samþykktar laga 90/2010 um stjórnlagaþing. Frumvarpi til laga um stjórnlagaþing var upphaflega dreift á Alþingi hinn 4. nóvember 2009, en varð loks að lögum 16. júní 2010. Eitt þeirra skilyrða sem Framsóknarflokkurinn setti fram gegn því að verja minnihlutastjórn Samfylkingar og Vinstri-grænna vantrausti var að efna skyldi til stjórnlagaþings.

Til marks um þá staðreynd má líta til ummæla Eyglóar Harðardóttur, þingmanns Framsóknar, á þingi hinn 12. júní síðastliðinn: „Við settum fram þrjú skilyrði og eitt af þeim var stjórnlagaþingið þannig að nú, rúmu ári seinna, getum við sagt að minnihlutastjórnin sé að standa við loforð sitt gagnvart Framsóknarflokknum. Til hamingju, Ísland og til hamingju, þingmenn.“

Snemma sett á oddinn

Forystumenn minnihlutastjórnarinnar hófu fljótlega í kjölfar myndunar stjórnarinnar að vekja máls á því að stjórnlagaþing væri það sem koma skyldi. Í aðsendri grein í Morgunblaðinu hinn 7. mars 2009, um sjö vikum fyrir alþingiskosningar, skrifaði Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra að virkja þyrfti þann kraft, sem fælist í þeirri umræðu sem fram hefði farið um framtíðarskipan samfélagsins. Stjórnlagaþing skyldi verða að veruleika: „Loks er gert ráð fyrir því að ákvæði um stjórnlagaþing bætist í stjórnarskrána. Slíkt ákvæði verður stjórnskipuleg heimild eða grundvöllur fyrir því að efna til stjórnlagaþings, en nánari útfærsla á störfum og skipulagi þingsins verður sett með almennum lögum. [...] Ég vil leggja áherslu á að gert er ráð fyrir nánu samráði milli stjórnlagaþingsins og Alþingis um gerð frumvarps til nýrrar stjórnarskrár, ekki síst til að tryggja eins og framast er kostur vandaða meðferð málsins.“

Rætt um að kjósa strax

Upphaflega var rætt um að kosið skyldi til stjórnlagaþings samfara kosningum til Alþingis, sem fóru fram 25. apríl 2009. Ekki tókst að afgreiða málið frá Alþingi í tæka tíð, svo það væri mögulegt. Ný framboð settu stjórnlagaþing í kjölfarið í forgrunn sem eitt baráttumála sinna. Þannig skrifaði Þráinn Bertelsson, efsti maður á lista Borgarahreyfingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi norður, í Morgunblaðið í apríl 2009, að þáverandi flokkar á Alþingi væru ekki færir um að knýja fram nauðsynlegar lýðræðisumbætur: „Takmark Borgarahreyfingarinnar er að færa völdin frá flokksræði til lýðræðis. Ef sá sem þetta les treystir í raun og sannleika Sjálfstæðisflokki, Framsóknarflokki og Samfylkingu til að rannsaka hrunið ofan í kjölinn getur viðkomandi í góðri trú haldið áfram að kjósa þá yfir sig og búið sig undir frekari hörmungar. Ef sá sem þetta les telur að VG muni með Samfylkingunni sigla okkur heilu og höldnu út úr kreppunni þá hefur viðkomandi gleymt því að þessir flokkar eru nú andstæðir pólar.“

Sem kunnugt er hefur Þráinn Bertelsson nú gengið til liðs við Vinstri-græna.

Fáum bara eitt tækifæri

Margrét Tryggvadóttir, þingmaður Hreyfingarinnar, sagði í annarri umræðu um málið á þingi að aðeins gæfist eitt tækifæri til að ráðast í breytingu á stjórnarskránni: „Því kalla ég eftir stjórnlagaþingi fólksins í landinu, stjórnlagaþingi, sem öllum íslenskum þegnum finnst koma sér við. Við fáum bara þetta eina tækifæri til að eiga þetta samtal. Landsmenn allir: Gerum þetta vel og göngum alla leið,“ sagði hún.

Stjórnarliðar tjáðu sig vitanlega líka um frumvarpið á þingi, þegar unnið var að afgreiðslu þess til laga. Eins og áður sagði tók frumvarpið miklum breytingum í meðförum þingsins, og af því tilefni sagði Valgerður Bjarnadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar: „Ég vil hins vegar mótmæla því sem ég las eða heyrði einhvers staðar í gær eða í morgun að búið væri að útvatna stjórnlagaþingið. Svo er hreint ekki. En ef vel tekst til getur vel verið að við fáum kryddlegið stjórnlagaþing.“ Ólína Þorvarðardóttir, Samfylkingunni, hafði uppi þessi orð: „Ég tel að málið hafi tekið farsælum breytingum í meðförum nefndarinnar. Þar hefur tekist að sætta andstæð sjónarmið og setja þau í lausnamiðaðan farveg, vandaðan farveg. Málið verður unnið að viturra manna ráði og þess jafnframt gætt að íslenskur almenningur eigi aðkomu að vinnunni með þjóðfundi og síðan fulltrúa á sjálfu stjórnlagaþinginu.“ Allsherjarnefnd hafði frumvarp til laga um stjórnlagaþing til umfjöllunar. Formaður nefndarinnar, Róbert Marshall, fullyrti við lokaafgreiðslu málsins að allsherjarnefnd hefði aldrei nokkurn tímann tekið sér eins langan tíma í afgreiðslu einstaks máls: „[É]g skynja það jafnframt í umræðunni að veruleg ánægja er með hvernig til hefur tekist hjá allsherjarnefnd í þessu máli.“

Fáar hliðstæður

„Það eru miklar væntingar til þess úti í þjóðfélaginu að þjóðin sjálf fái að fjalla um nýja stjórnarskrá og það er löngu tímabært að við komumst eitthvað áleiðis með þetta mál,“ sagði Steingrímur J. Sigfússon skömmu fyrir afgreiðslu frumvarpsins. Jóhanna Sigurðardóttir ritaði síðan á vefsíðu sína tveimur dögum fyrir kosningar til stjórnlagaþings: „Lög um stjórnlagaþing nr. 90/2010 sem samþykkt voru 16. júní 2010 eiga sér fáar hliðstæður í heiminum og munu þau væntanlega hafa áhrif á lýðræðisþróun og aðferðafræði við mótun stjórnarskráa. [...] Með kosningunum er gerð tilraun með nýtt kosningafyrirkomulag þar sem atkvæði kjósenda nýtast mun betur en í hefðbundnum listakosningum.“Stjórnlagaþing
» Framsóknarflokkurinn setti fram kröfu um boðun stjórnlagaþings gegn því að verja minnihlutastjórn VG og Samfylkingar falli í febrúar 2009.
» Jóhanna Sigurðardóttir, formaður Samfylkingarinnar og forsætisráðherra, ritaði grein í Morgunblaðið nokkrum vikum fyrir kosningarnar í apríl 2009 um mikilvægi stjórnlagaþings. Jóhanna hefur áður knúið á um boðun stjórnlagaþings, en hún lagði fram tillögu þess efnis á Alþingi árið 1995.
» Eitt helsta baráttumál nýs framboðs, Borgarahreyfingarinnar, í kosningunum í apríl 2009 var að stjórnlagaþing skyldi haldið.
» Formaður allsherjarnefndar, Róbert Marshall, sagði þingheimi að líklegast hefði nefndin aldrei eytt jafnmiklum tíma í einstakt mál og gert var í tilfelli stjórnlagaþingskosninganna.
» Ólína Þorvarðardóttir benti á í umræðum á Alþingi að loks hefði tekist að koma stjórnlagaþingsmálinu í vandaðan og lausnamiðaðan farveg.

Innlent »

Stofna til minningarverðlauna í nafni Arthúrs

09:32 Skóla- og frístundaráð ákvað á fundi sínum í gær að stofna til minningarverðlauna í nafni Arthúrs Morthens sem lést í liðnum mánuði. Meira »

Framkvæmdir á Sæbraut til suðurs

09:08 Unnið er að því að fræsa og malbika Sæbraut til suðurs í dag og hófst vinna þar klukkan 5 í morgun og stendur til klukkan 17. Meira »

Fækkun geldinga fagnaðarefni

08:37 Matvælastofnun segir í nýrri úttekt að umskipti hafi átt sér stað á svínabúum landsins á tveimur árum. Meðal annars hafi geldingum fækkað sem sé fagnaðarefni. Eins halaklippingar og stakkaskipti hafa orðið á básahaldi gyltna og bógsárum þeirra fækkað. Meira »

Gunni berst í nóvember

08:21 Bardagakappinn Gunnar Nelson er kominn með nýjan bardaga, en hann barðist síðast í maí á þessu ári þegar hann vann Albert Tumenov. Næsti andstæðingur Gunnars er Dong Hyun Kim og munu þeir mætast á bardagakvöldi í Belfast í Norður-Írlandi 19. nóvember. Meira »

Flestir koma frá Þýskalandi

08:18 Móttaka var í gær fyrir erlenda nemendur sem hefja nám við Háskóla Íslands í haust. Jón Atli Benediktsson rektor flutti ávarp í móttökunni, sem er liður í kynningarviku fyrir erlenda nemendur við háskólann. Meira »

Framrúðutjón nær 100 milljónir

08:08 Á margan hátt er bílaleigustarfsemi áþekk frá einu landi til annars. Steingrímur Birgisson, forstjóri Hölds sem rekur Bílaleigu Akureyrar, elstu og stærstu bílaleiguna hérlendis, segir nokkur séríslensk viðfangsefni bílaleiga sem erlendir kollegar þeirra skilja ekki til fulls. Meira »

Mikill viðbúnaður hjá slökkviliði

07:44 Allt tiltækt lið slökkviliðsins á höfuðborgarsvæðinu var kallað út vegna reyks í lakkfyrirtæki á Smiðjuvegi á áttunda tímanum. Meira »

1.100 börn á biðlista í borginni

07:57 1.100 börn eru á biðlista eftir plássi á frístundaheimilum borgarinnar, en skólastarf hófst í vikunni. Á frístundaheimilum dvelja 6-9 ára börn að lokinni kennslu á daginn. Meira »

Pourquoi Pas? í Reykjavík

07:37 Flaggskip frönsku hafrannsóknastofnunarinnar, Pourquoi Pas? V, kom til Reykjavíkur í fyrradag.  Meira »

Mikið álag í sjúkraflutningum

06:56 Það hefur verið mikið álag í sjúkraflutningum í gærkvöldi og nótt á höfuðborgarsvæðinu, einkum vegna margra forgangsflutninga sem krefjast þess að tveir sjúkrabílar fari í útköll. Meira »

Fólki líður ekkert betur þó það eignist allt sem það langar í

06:47 Hún á ekki nema fjögur ár í að verða aldargömul en er ung í anda, fjallhress og fylgist vel með. Hún kann Gunnarshólma utan að og fellur ekki verk úr hendi. Meira »

Þoka og kólnandi veður

06:29 Það er hæg breytileg átt og allvíða þokuloft framan af degi. Meðal annars er þoka yfir höfuðborgarsvæðinu og fremur kalt í veðri. Meira »

Árekstur á Akureyri

05:45 Einn var fluttur á sjúkrahús með minni háttar meiðsl eftir árekstur tveggja bifreiða á Borgarbraut á Akureyri um sexleytið í gær. Meira »

Eftirgjöf um 23,5 milljarðar

05:30 Embætti umboðsmanns skuldara hefur nú lokið rétt rúmlega þrjú þúsund samningum um greiðsluaðlögun frá því það var stofnað í ágúst árið 2010. Meira »

Loðna út af Vestfjörðum

05:30 Skip á veiðum út af Vestfjörðum hafa orðið vör við talsvert af loðnu á þeim slóðum.  Meira »

Tækifæri til að styrkja HA

05:30 Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra segist m.a. hafa séð tækifæri til að styrkja Háskólann á Akureyri, þegar samið var við skólann um lögreglunám. Meira »

Jákvæð áhrif Pokémon go á hreyfingu

05:30 Símaleikurinn Pokémon go hefur orðið til þess að auka hreyfingu margra.  Meira »

Færa fólkinu skáldin heim

05:30 Bókmenntahátíðin Litla ljóðahátíðin hefst kl. 20 í Valaskjálf á Egilsstöðum í kvöld. Boðið verður upp á fjóra viðburði; á Egilsstöðum, Vopnafirði, við Mývatn og á Akureyri, í kvöld, á morgun og laugardag. Meira »
Bátakerru stolið
Þessari kerru var stolið um Hvítasunnuhelgina í bryggjuhverfinu í Reykjavík. Þei...
Skimpróf fyrir ristilkrabbameini !!
Eftir hægðir setur þú eitt Ez DETECT prófblað í salernið. Ef ósýnilegt blóð e...
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Egat Luxe - Ferðanuddstóll á 37.000 Tilvalið í vinnustaðanudd, Borgar stólinn upp á 1 degi
Egat Luxe - Ferðanuddstóll til sölu Egat.is S: 8626194 (svartur á litinn) Þú er...
 
Deiliskipulag
Tilkynningar
Stykkishólmsbær Auglýsing um breyting...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Samkoma
Félagsstarf
Samkoma kl. 20 í Kristniboðs- salnum. M...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...