Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Trúarágreiningur nærður með lögum

14:50 „Við hreinlega verðum að aðskilja ríki og kirkju upp á framtíðina. Við verðum að gera það. Ekki vegna þess að kristin trú eða trúarbrögð þjóðkirkjunnar séu svona eða hinsegin heldur vegna þess að þetta er lýðveldi. Hér á að ríkja jafnræði fyrir lögum án tillits til trúarskoðana. Meira »

Slasaðist á fæti á Snæfellsnesi

14:48 Björgunarsveitir á Snæfellsnesi voru kallaðar út um klukkan 13.30 til aðstoðar ferðakonu sem slasaðist á fæti í gönguferð við Rauðfeldsgjá á Snæfellsnesi. Meira »

Bryndís Loftsdóttir vill 3. til 5. sæti

14:43 Bryndís Loftsdóttir hjá Félagi íslenskra bókaútgefanda gefur kost á sér í 3. til 5. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi sem haldið verður þann 10. september. Meira »

Vilja háa skatta á kaupauka

14:31 Hörð orð féllu á Alþingi í dag um fyrirhugaðar greiðslur kaupauka til starfsmanna eignarhaldsfélaga Kaupþings og LBI í umræðum um störf þingsins. Kölluðu þingmenn eftir því að lögum yrði breytt á þann veg að sett yrðu takmörk á kaupaukagreiðslur almennt í stað þess að slíkar takmarkanir ættu aðeins við um fjármálafyrirtæki líkt og staðan er í dag. Meira »

Skjálfti að stærð 3,8 í Bárðarbungu

14:25 Skjálfti af stærðinni 3,8 mældist 5,7 kílómetrum norðaustur af Bárðarbungu um klukkan hálf tvö í dag.  Meira »

Reykvískir foreldrar áhyggjufullir

14:24 Foreldrafélög fjögurra leikskóla Vesturbæjar Reykjavíkur lýsa yfir þungum áhyggjum af sparnaði hjá leikskólum borgarinnar. Foreldrafélög Vesturborgar, Grandaborgar, Hagaborgar og Sæborgar sendu í dag frá sér ályktun þar sem bent er á að leikskólar borgarinnar hafi á undanförnum árum þurft að skera verulega niður „og voru þeir ekki ofaldir fyrir,“ segir í ályktuninni. Meira »

Þakkar Íslandi fyrir hugrekkið

14:10 Íslenskir eldsmiðir hafa afhjúpað listaverkið Ilmapuu á svæði Byggðasafnsins í Görðum á Akranesi en verkið var hannað af eistneska eldsmiðnum Ivar Feldman. Meira »

„Stórkostlegt tjón fyrir þetta svæði“

14:23 Málefni Þeistareykjar- og Kröflulínu voru til umræðu á fundi atvinnuveganefndar nú í morgun. Jón Gunnarsson formaður atvinnuveganefndar, segir blasa við að staðan sé mjög alvarleg eftir að úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála stöðvaði framkvæmdir við Þeistareykjalínu 1 og Kröflulínu 4. Meira »

Fundu göngukonuna heila á húfi

14:01 Göngukonan sem leitað var að eftir að hún varð viðskila við ferðafélaga sína í friðlandinu að Fjallabaki er fundin heil á húfi. Meira »

Eldurinn varð mun meiri en til stóð

13:34 Slökkviliðsmenn voru kallaðir út vegna elds sem logaði gasgrilli við heimahús í Hveragerði í gær. Húsráðendur höfðu kveikt upp í grillinu en einhver gömul óhreinindi hafa líklega verið á grillinu því eldurinn varð mun meiri en til stóð. Meira »

Hámarkskostnaður mishár eftir kjördæmum

13:23 Frambjóðendur í Suðvesturkjördæmi mega eyða nærri helmingi hærri upphæð í kosningabaráttu sína en frambjóðendur í Norðvesturkjördæmi, samkvæmt leiðbeiningum Ríkisendurskoðunar fyrir næstu Alþingiskosningar. Mestu mega þeir þó eyða sem bjóða fram í sameiginlegum Reykjavíkurkjördæmum. Meira »

Meðtók áhyggjur leikskólastjórnenda

13:01 Dagur B. Eggertsson borgarstjóri mun funda aftur með leikskólastjórnendum eftir 2-3 vikur. Mikill hitafundur var í Ráðhúsinu nú undir hádegi þegar leikskólastjórnendur afhentu borgarstjóra harðorða ályktun þar sem þeir mótmæla niðurskurði í leikskólum borgarinnar. Meira »

Týnd á Fjallabaki

12:59 Björgunarsveitir Slysavarnafélagsins Landsbjargar á Suðurlandi voru kallaðar út um hádegisbil í dag til leitar að göngukonu sem varð viðskila við ferðafélaga sína í friðlandinu að Fjallabaki þar sem hún var í för með gönguhópi. Meira »

Fjölbreytni menntunar gæti minnkað

12:15 Verði fallið frá tekjutengingu afborgana námslána, líkt og gert er ráð fyrir í frumvarpið Illuga Gunnarssonar menntamálaráðherra að nýjum lögum um Lánasjóð íslenskra námsmanna, eykur það líkurnar á að lánþegar geti lent í greiðsluerfiðleikum að loknu námi. Þetta er meðal þess sem fram kemur í umsögn Háskóla Íslands um frumvarpið. Meira »

Hitafundur í Ráðhúsinu

12:04 Mikill hiti var í leikskólastjórendum er þeir afhentu Degi B. Eggertssyni borgarstjóra harðorða ályktun í Ráðhúsinu nú klukkan ellefu. Borgarstjóri bauð hluta hópsins inn á skrifstofu sína til frekari fundar klukkan ellefu og er hópurinn þar enn að ræða málin. Meira »

Erlendir miðlar fjalla um Kötlu

12:21 Erlendir fjölmiðlar hafa í dag fjallað um mögulegt eldgos í Kötlu. Jarðskjálftahrina hófst í Kötluöskjunni í fyrrinótt en meðal þeirra voru skjálftar sem eru þeir stærstu sem mælst haf aí Mýrdalsjökli frá því að nútíma mælingar hófust. Meira »

Mislingasmit um borð í flugvél

12:09 Íslendingur á sextugsaldri veiktist í byrjun mánaðarins eftir að hafa verið í flugvél með erlendu barni sem hafði greinst með mislinga. Fram kemur á vef Embættis landlæknis að maðurinn hafi verið greindur með mislinga en hann var óbólusettur og ekki fengið mislinga áður. Manninum heilsast nú vel. Meira »

Arndís ráðin forstöðumaður Þekkingamiðstöðvar Sjálfsbjargar

11:56 Arndís Guðmundsdóttir er nýráðinn forstöðumaður Þekkingarmiðstöðvar Sjálfsbjargar. Þekkingarmiðstöðin hefur verið starfandi frá 2012 og annast hún upplýsingaöflun og miðlun upplýsinga um margvísleg málefni er tengjast hreyfihömluðu fólki. Meira »
Véla & tækjakerrur til afgreiðslu samdægurs
Einnig bílaflutningakerrur og fjölnotavagnar með innbyggðum sliskjum. Sími 615 ...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Nýtt glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykj...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Hér í Vesturbænum er haust...
Skipulagsauglýsingar
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Hót...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Opið hús, spilað vist og brid...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...