Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

„Þungt áfall fyrir litla þjóð“

10:09 Landssöfnunin vegna hamfaranna í Grænlandi fer vel af stað og hefur Reykjavíkurborg samþykkt að leggja til 4 milljónir króna. Hrafn Jökulsson, talsmaður söfnunarinnar, segir viðbrögð Íslendinga skipta sköpum fyrir Grænlendinga. Meira »

Farin til Los Angeles

08:49 Flugvél WOW air frá Keflavík til Los Angeles tók á loft klukkan 7:31 í morgun, rúmum hálfum sólarhring á eftir áætlun. Svanhvít Friðriksdóttir, upplýsingafulltrúi WOW air, segir að smávægileg vélarbilun hafi komið upp. Meira »

Brautarmet í B-flokki

08:45 Um klukkan korter yfir sjö í morgun komu fyrstu lið í WOW Cyclothon í mark eftir æsispennandi endasprett tveggja fremstu liða. Úrslit réðust fyrst í flokki B liða karla þar sem lið CCP kom í mark á tímanum 36:13:27 sem er nýtt brautarmet í WOW Cyclothon. Meira »

Stormviðvörun og ausandi rigning

08:21 Spáin fyrir daginn er allt annað en spennandi því spáð er norðaustan hvassviðri eða stormi austan Öræfa og á sunnanverðum Austfjörðum í dag en norðanstæðari í kvöld. Ausandi rigning verður á austanverðu landinu, þó einna mest á norðanverðum Austfjörðum. Meira »

Eldur í potti á veitingastað

08:12 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins var kallað út að veitingastað í Hafnarstræti skömmu fyrir átta í morgun vegna elds í potti á staðnum. Meira »

CCP marði sigur í B-keppni

07:20 Lið CCP varð fyrst í mark í B-keppni liða í WOW Cyclot­hon-hjólreiðakeppninni en lið Zwift var um mínútu á eftir CCP í mark. Meira »

Of dýrt svo hún stal því

06:13 Óskað var eftir aðstoð lögreglu vegna þjófnaðar í Smáralind síðdegis í gær en þar hafði kona ætlað að kaupa vörur en þar sem henni fannst þær of dýrar ákvað hún að stela þeim. Meira »

Lið Hjólakrafts komið í mark

06:36 Lið Hjólakrafts er komið í mark eftir að hafa hjólað hringinn í kringum landið í WOW Cylothon keppninni. Stutt er í að fyrstu liðin í B-flokki renni í mark. Meira »

17 ára á 141 km hraða

05:48 Lögreglan stöðvaði för bifreiðar á Þingvallavegi í Mosfellsdal á níunda tímanum í gærkvöldi eftir að hafa mælt bifreiðina á 141 km hraða á klukkustund en leyfður hraði þarna er 70 km/klst. Meira »

Nýtt deilihagkerfi í pípunum

05:30 Reykjavíkurborg hyggst á þessu ári leigja út bílastæði til svonefndra deilibílaleiga eða -samtaka. Tillaga samgöngustjóra borgarinnar, Þorsteins R. Hermannssonar, að stefnumótun um deilibifreiðarnar var samþykkt einróma í umhverfis- og skipulagsráði síðastliðinn miðvikudag. Meira »

Aukning við flugvöllinn

05:30 Skipulagsyfirvöld í Reykjavík íhuga að heimila fleiri íbúðir í fyrirhuguðu hverfi við Reykjavíkurflugvöll en áður var miðað við. Þegar hefur verið ákveðið að fjölga íbúðum á Hlíðarendasvæðinu, úr 600 í 780. Meira »

Sama klæðning notuð hér á landi

05:30 Klæðning sömu gerðar og notuð er í Grenfell-turninum í Lundúnum finnst einnig í eldri byggingum hér á landi, en hún er talin eiga stóran þátt í því að háhýsið varð alelda fyrr í þessum mánuði. Meira »

Víða laus herbergi á hótelum

05:30 Færri erlendir ferðamenn virðast vera á eigin vegum á landsbyggðinni það sem af er ári og eitthvað vantar upp á að hóparnir sem fara í skipulegar hringferðir séu fullir. Meira »

Alltaf barátta um hver fær mesta plássið

Í gær, 21:26 Þau skreppa ekki lengur í klukkutíma í frissbí á hljómsveitaræfingum, enda þarf að nýta tímann vel þegar fólk hefur eignast börn og er í fullri vinnu. Hljómsveitin Kiriyama Family er komin með bandarískan umboðsmann og heldur útgáfutónleika á morgun, föstudag, til að fagna nýju plötunni, Waiting For. Meira »

Tólf milljónir á þremur dögum

Í gær, 21:12 Tólf milljónir króna hafa safnast á fyrstu þremur dögunum í landssöfnuninni „Vinátta í verki“ sem Hjálparstofnun kirkjunnar, í samvinnu við Kalak og Hrókinn, efndu til eftir hamfarirnar á Grænlandi um síðustu helgi. Meira »

Næsta hlaup tímaspursmál

Í gær, 22:05 Sérfræðingar telja það tímaspursmál hvenær næsta berghlaup verði á Grænlandi. Þegar fellur úr bergi á einum stað getur myndast óstöðugleiki í kring, segir Ingibjörg Jónsdóttir landfræðingur. Meira »

Birta ekki nöfn umsagnaraðila

Í gær, 21:16 Þeim einstaklingum, sem sótt hafa um uppreist æru og uppfylla lagaskilyrði hefur verið veitt uppreist æru. Þá mun dómsmálaráðuneytið ekki afhenda gögn er varða einstaka umsóknir um uppreist æru, þar á meðal nöfn þeirra einstaklinga sem hafa vottað um góða hegðun einstakra umsækjenda. Meira »

Ítrekað kallað eftir aðgerðum ráðuneytis

Í gær, 20:55 Samskiptamiðstöð heyrnalausra og heyrnarskertra hefur kallað eftir því í mörg ár að ráðuneyti setji reglugerð um úthlutun fjár vegna túlkaþjónustu að sögn forstöðumanns. Meira »

Wow Cyclothon

Húsnæði óskast í sumar í Hafnarfirði eða nágrenni.
Húsnæði óskast í júlí og ágúst í Hafnarfirði eða nágrenni, 3 svefnherbergi Vin...
ICELANDIC and ENGLISH f. foreigners - ÍSLENSKA f.útl - ENSKA -
Start/Byrja: 26/6 - HOLIDAY/SUMARFRÍ - 4/9, 2/10, 30/10, 27/11, 8/1: 4 weeks/vi...
Gisting við Gullna hringinn..
Studio herb. með sérbaði og eldunaraðstöðu, heitur pottur utandyra, 6 mínútur fr...
PÚSTKERFI Á HAGSTÆÐU VERÐI
Eigum fyrirlyggjandi PÚSTKERFI í flestar tegundir bifreiða. Einnig STÝRISLIÐI ...
 
Skipulagsauglýsing
Tilkynningar
Borgarbyggð Skipulagsauglýsingar Sv...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Árskógum 4 Félagsstarfið er með opið í s...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...