Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Róleg nótt hjá lögreglu

06:38 Næturvaktin var róleg í öllum helstu lögregluumdæmum landsins og fátt sem bar til tíðinda. Einn ökumaður var stöðvaður fyrir ölvunarakstur á Suðurnesjum í nótt. Meira »

Léttskýjað sunnan og vestanlands

06:19 Spáð er norðaustan 10-18 m/s, hvassast suðaustan til og á Vestfjörðum. Dálítil snjókoma eða slydda norðan- og austan til, en él seinni partinn. Yfirleitt léttskýjað sunnan og vestan lands, en stöku él syðst. Meira »

Hjálpar að flytja bíla

06:05 Snjómokstur gengur hægt en öll tæki hafa verið að störfum frá þrjú í nótt, segir Halldór Þórhallsson hjá framkvæmdasviði Reykjavíkurborgar. Hann biður fólk sem hefur tök á því að koma bílum sínum út úr íbúðargötum svo hægt sé að ryðja þær. Moksturinn tekur einhverja daga enda fannfergið gríðarlegt. Meira »

Hyggjast halda í hagræna hvata

05:30 Ríkissjóður mun áfram fella niður vörugjöld og virðisaukaskatt á rafbíla, nái tillögur ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra fram að ganga. Meira »

Gripnir við smygl í Eyjum

05:30 Tollverðir í Vestmannaeyjum stöðvuðu um miðjan mánuðinn bifreið sem ferja átti upp á land með Herjólfi en í henni fannst umtalsvert magn smyglvarnings sem ekki hafði verið gerð grein fyrir við innflutning til landsins. Meira »

Framkvæmd og eftirlit aðskilið

05:30 „Verið er að vinna að því að eftirlit færist í auknum mæli til ríkisins og það er m.a. gert með því að setja á fót svokallaða ráðuneytisstofnun innan félagsmálaráðuneytisins.“ Meira »

Ítreka óskir um fjármögnun ríkis

05:30 Sveitarstjórn Skútustaðahrepps hefur ítrekað óskað eftir því að ríkið fjármagni heildarlausn fráveitumála í sveitarfélaginu til að vernda lífríki Mývatns, eins og sveitarfélagið telur að ríkinu beri að gera samkvæmt lögum um verndun Mývatns og Laxár. Meira »

Úthlutað undir hótelbyggingu

05:30 Þremur lóðum í Sunnukrika 3-7 í Mosfellsbæ hefur verið úthlutað undir hótelbyggingu og ferðaþjónustu.  Meira »

20% þingmanna í leiguhúsnæði

05:30 Allir þingmenn Samfylkingarinnar og Bjartrar framtíðar búa í eigin húsnæði og um 90 prósent þingmanna Sjálfstæðisflokks og Vinstri grænna sömuleiðis en 60 prósent þingmanna Pírata eru á leigumarkaði. Meira »

Áramótabið eftir leigubílum

Í gær, 22:50 Fannfergið sem féll í dag hefur stóraukið spurn eftir leigubílum og þurfa viðskiptavinir Hreyfils og BSR nú að bíða í fleiri mínútur til þess að ná inn hjá leigubílafyrirtækjunum. Hjá BSR fengust þær upplýsingar að bið eftir bílum væri á bilinu 30 til 60 mínútur en hjá Hreyfli er biðin um 30 mínútur. Meira »

Hjartasteinn sigurvegari kvöldsins

Í gær, 22:15 Kvikmyndin Hjartasteinn í leikstjórn Guðmundar Arnars Guðmundssonar var ótvíræður sigurvegari Eddunnar 2017 þegar verðlaunin voru afhent. Hjartasteinn hlaut alls níu Eddur, en hafði verið tilnefnd til sextán. Hún var meðal annars valin mynd ársins. Meira »

Sendu farþegaþotu norður

Í gær, 22:00 Innanlandsflug fór úr skorðum í dag vegna fannfergis. Til að vinna tafirnar upp ákvað Flugfélag Íslands að skipta út Bombardier-farþegaflugvél fyrir farþegaþotu af gerðinni 757 í síðasta flugi á milli Reykjavíkur og Akureyrar. Meira »

„Útlendingarnir til í hvað sem er“

Í gær, 21:34 Styrmir Kári Erwinsson og Heiðdís Guðbjörg Gunnarsdóttir starfa sem brúðkaupsljósmyndarar og hafa síðustu árin myndað fjölmörg pör, erlend sem íslensk. Suðurlandið og Snæfellsnesið eru vinsælustu áfangastaðir erlendra para. Meira »

Víravegrið í sundur á Hellisheiði

Í gær, 20:16 Keyrt var á víravegrið á Hellisheiði sem fór í sundur og lá inn á veginn. Heiðinni var lokað í dag á meðan gert var við vegriðið og hún rudd eftir fannkyngi næturinnar. Öruggara þótti að hafa lokað fyrir umferð meðan á viðgerðunum stóð, samkvæmt upplýsingum Vegagerðarinnar. Meira »

„Við erum allir bara í sæluvímu“

Í gær, 19:20 Jónas Stefánsson og félagar hans Franz Friðriksson og Daníel Magnússon komu í mark í gær í heljarinnar fjallahjólakeppni um frumskóga Kostaríka sem hófst á miðvikudag. Meira »

Leikarahjón verðlaunuð

Í gær, 20:38 Nýr verðlaunagripur er veittur á Eddunni, íslensku kvikmynda- og sjónvarpsverðlaununum, sem Árni Páll Jóhannsson hannaði. Sýnt er beint frá athöfninni á RÚV. Sólmundur Hólm er kynnir hátíðarinnar og sló á létta strengi meðal annars með því að herma eftir þekktum leikurum og sjónvarpsfólki. Meira »

„Verulega stór tíðindi í þessu“

Í gær, 20:12 „Þetta eru feykilega merkileg gögn og það verður að segjast að endurupptökunefnd hefur verið gríðarlega dugleg við að bæði afla gagna og setja þetta upp í svona skýra og greinargóða tímaröð,“ segir Sigursteinn Másson kvikmyndagerðarmaður í samtali við mbl.is. Meira »

„Hún ætlar að moka alla götuna“

Í gær, 18:59 Höfuðborgarsvæðið skrýddist hvítum klæðnaði í dag eftir hið mikla fannfergi næturinnar. Margir áttu í vandræðum með að komast leiðar sinnar enda mældist snjódýptin rúmur hálfur metri. Aðra sögu er að segja um dróna Jóns Helgasonar sem flaug yfir Kórahverfið í Kópavogi fyrr í dag. Meira »
SAMUK lyftarar (uk) rafmagns og diesel
Kynnum á frábæru verði SAMUK lyftara bæði rafmagns og Diesel , gas . Stærðir 1,...
HÚSAVIÐHALD
Viðgerðir og viðhald fasteigna er okkar fag. Húsaklæðning ehf. hefur í áratugi ...
WWW.BILPROF.ORG
Ökukennsla, tímar samkvæmt nánara samkomulagi. Upplýsingar i síma 847 1900. ...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Bankasýsla
Tilkynningar
Bankasýsla ríkisins leitar að einstaklin...
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L edda 6017022119 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017022119 III Mynd af auglýs...