Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Forsetinn floginn til Danmerkur

14:35 Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, og Eliza Reid, forsetafrú, héldu af landi brott með síðdegisvélinni en á morgun hefst opinber heimsókn forseta og forsetafrúar til Danmerkur. Meira »

Játar sök að hluta

14:33 Snæbjörn Steingrímsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri SMÁÍS-Samtaka myndréttahafa á Íslandi, hefur játað sök gagnvart hluta þeirrar ákæru sem héraðssaksóknari hefur lagt fram á hendur honum. Meira »

Könnuðu tengsl við hvarf danskrar stúlku

13:57 Lögreglan hefur kannað það hvort að hugsanlega séu tengsl á milli hvarfs 17 ára danskrar stúlku í Korsør og hvarfs Birnu Brjánsdóttur. Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn sem fer með rannsókn á máli Birnu, segir að Polar Nanoq hafi ekki verið í höfn í Danmörku þegar danska stúlkan hvarf. Meira »

Ímyndið ykkur skóla

13:45 Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna í Líbanon, UNICEF, kynnir í dag stórt átaksverkefni sem kallast #ImagineaSchool. Verkefnið fjallar um erfiðleika flóttabarna frá Sýrlandi við að mennta sig og ná að halda áfram í skóla við þær erfiðu aðstæður sem þau búa við. Meira »

Guðlaugur ræddi málefni norðurslóða í Noregi

13:24 Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra gerði aukið vægi norðurslóða á alþjóðavettvangi, sjálfbærni á svæðinu og málefni hafsins að umtalsefni í ræðu sinni í morgun á Arctic Frontiers-ráðstefnunni sem haldin er í Tromsø í Noregi. Meira »

Safna fyrir björgunarsveitir

13:13 Facebook-hópurinn Góða systir hefur ákveðið að standa í febrúar að fjársöfnun fyrir lögreglu, björgunarsveitir og Landhelgisgæsluna, sem unnu baki brotnu að því að finna Birnu Brjánsdóttur. Meira »

Áherslan var öll á að finna Birnu

12:09 Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn segir að með þessari dapurlegu niðurstöðu sem varð í rannsókn á hvarfi Birnu Brjánsdóttur í gær hafi málið breyst í hefðbundna rannsókn á manndrápi þrátt fyrir að auðvitað hafi það verið hluti af rannsókninni áður. En aðaláherslan hafi alltaf verið að finna Birnu. Meira »

Fundu handsprengju við leitina

13:03 Lögreglu barst tilkynning frá björgunarsveitarfólki á Reykjanesi í gærmorgun um að skammt frá Hafnarvegi hefði fundist handsprengja. Meira »

„Hugur Grænlendinga er með ykkur“

11:54 Guðlaugi Þór Þórðarsyni utanríkisráðherra barst í gærkvöldi samúðarbréf frá starfsbróður sínum á Grænlandi, Vittus Qujaukitsoq, eftir að lögregla hafði tilkynnt að talið væri að Birna Brjánsdóttir hefði fundist látin. „Hugur Grænlendinga er með ykkur í dag,“ segir í bréfinu. Meira »

Frá hvarfi til þjóðarsorgar

11:39 Íslendingar eru harmi slegnir vegna átakanlegra örlaga Birnu Brjánsdóttur. Í fyrstu var málið rannsakað sem mannshvarf. En það tók fljótt aðra stefnu. Meira »

Foreldrar ræði við börnin

11:30 Þór­hall­ur Heim­is­son, prest­ur og ráðgjafi, segir að það sé mikilvægt að foreldrar ræði mál Birnu Brjánsdóttur við börn, sérstaklega ef þau eru forvitin. Aðalatriðið sé að þegja ekki hlutina í hel. Meira »

Jarðskjálfti í Bárðarbungu

10:45 Jarðskjálfti varð við Bárðarbungu nú á tíunda tímanum, en samkvæmt mælum Veðurstofunnar var hann 3,9 að stærð, um 6,1 kílómetra austsuðaustan við Bárðarbungu. Meira »

Aðstandendum veittur stuðningur

10:45 Áfallateymi á vegum Rauða krossins hefur verið aðstandendum Birnu Brjánsdóttur innan handar síðustu vikuna. Að sögn Jóns Brynjars Birgissonar, sviðstjóra neyðarvarnasviðs, stendur stuðningurinn enn til boða en eftir að lík Birnu fannst við Selvogsvita í gærdag kallaði lögregla eftir aðstoð prests. Meira »

Heimila niðurrif Thorvaldsensstrætis 6

10:04 Umhverfis- og skipulagsráð Reykjavíkur hefur heimilað niðurrif hússins Thorvaldsensstræti 6. Ráðið hafði áður hafnað beiðni um að fá að rífa húsið og byggja annað hús sem betur hentaði þeirri starfsemi sem þar verður. Meira »

Ólíklegt að leitað verði í dag

08:39 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur ekki óskað eftir aðstoð björgunarsveita í dag og lítur Slysavarnafélagið Landsbjörg svo á að hlutverki þess sé lokið eftir að leit lauk í gærkvöldi nema eitthvað nýtt komi fram sem gefi tilefni til frekari leitar. Meira »

Styrktur til rannsókna á mengunarefnum

10:28 Þórhallur Ingi Halldórsson, prófessor í næringarfræði við Háskóla Íslands, og samstarfsfólk hans við Háskólann og Matís hafa hlotið rannsóknastyrk frá Evrópusambandinu upp á 70 milljónir króna (600 þúsund evrur). Meira »

Voru nálægt fundarstað skónna

09:24 Mennirnir tveir, sem sitja í gæsluvarðhaldi grunaðir um að hafa myrt Birnu Brjánsdóttur, verða væntanlega yfirheyrðir síðar í dag. Þeir hafa ekki verið upplýstir um að hún hafi fundist í gær. Staðfest hefur verið að rauða Kia Rio-bifreiðin sást í nágrenni þess staðar sem skór Birnu fundust. Meira »

Hefja löndun úr Polar Nanoq

08:32 Lögreglan hefur gefið leyfi fyrir því að þeim afla sem var um borð í grænlenska togaranum Polar Nanoq verði landað og er löndunin hafin. Þetta staðfestir Lúðvík Geirsson, hafnarstjóri Hafnarfjarðarhafnar þar sem togarinn liggur. Meira »
BÍLAKERRUR BÍLKERRUR STURTUKERRUR
Vinsælu ANSSEMS og HULCO fjölnotakerrurnar, sjá fjölda mynda bæði á bland.is og ...
VÖNDUÐ VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Til sölu seglskútan Elma sem er 32 feta
Til sölu seglskútan Elma sem er 32 feta ALO 96. https://bland.is/til-solu/farart...
 
L edda 6017011719 iii
Félagsstarf
? EDDA 6017011719 III Mynd af auglýs...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Skattadagur
Fundir - mannfagnaðir
Félag löggiltra endurskoðenda SKATTAD...
I.o.o.f. ob.1,petrus - 19701178-m.t.w.á
Félagsstarf
I.O.O.F. Ob.1,Petrus - 19701178- M.T.W....