Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Heyrði fyrst af áformunum í fréttum

12:15 Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segist fyrst hafa heyrt af áformum MCPB ehf. um að reisa stórt sjúkrahús og hótel í Mosfellsbæ í fréttum í vikunni. Hann hafi ekki átt í neinum viðræðum við fyrirtækið. Meira »

Fimm bæk­ur til­nefnd­ar til Ísnál­ar­inn­ar

11:46 Tilnefningar liggja nú fyrir í þriðja sinn til Ísnálarinnar (The IcePick), verðlauna fyrir bestu þýddu glæpasögu á íslensku. Verðlaunin eru veitt í tengslum við Iceland Noir-glæpasagnahátíðina, sem haldin er annað hvert ár í Reykjavík, nú dagana 17.-20. nóvember 2016. Meira »

Í hamingjuríku sambandi með Múmínálfunum

11:28 Alþjóðlega Múmínsafnið í Finnlandi er besti staður á jarðríki, að minnsta kosti að mati Huldu Hvannar Kristinsdóttur, sem er líklega óhætt að titla sem einn öflugasta múmínsafnara landsins. Í safninu hennar má ekki bara finna bolla, skálar og strigaskó, heldur lét hún einnig húðflúra sjálfan Múmínsnáðann á sig. Meira »

Lögreglumenn næstum eknir niður

10:03 Minnstu munaði að tveir lögreglumenn væru eknir niður við Stekkjarbakka í Reykjavík í gær. Mennirnir voru að vinna á vettvangi umferðarslyss en ökumennirnir voru ekki með athyglina í lagi og keyrðu þá næstum því niður. Meira »

Pítsustaður rukkaði viðskiptavin um leigu

09:54 Skjáskot af samskiptum pítsustaðarins Gömlu smiðjunnar og viðskiptavinar sem fékk afgreidda ranga pöntun á dögunum hafa farið eins og eldur í sinu um samfélagsmiðla síðan þeim var deilt á Facebook í gærkvöldi. Vel á þriðja hundrað manns hafa deilt færslunni. Meira »

Framkvæmdaleyfi vegna Suðurnesjalínu ógilt

08:50 Héraðsdómur Reykjaness felldi á föstudag úr gildi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið Vogar gaf út til Landsnets vegna Suðurnesjalínu 2. Meira »

Lítill munur á Katrínu og Ragnheiði myndasyrpa

07:20 Katrín Tanja Davíðsdóttir er í öðru sæti á heimsleikunum í crossfit í Kaliforníu eftir keppni næturinnar. Hún tók fram úr Ragnheiði Söru Sigmundsdóttur en þó munar einungis fjórum stigum á þeim. Meira »

Sólarlítið í dag

08:27 Það er sólarlítill dagur í vændum, að sögn veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Viðbúið er að það verði skýjað að mestu um land allt í dag og væta af og til víða. Meira »

Teknir fyrir að aka undir áhrifum

07:01 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu stöðvaði í nótt för þriggja ökumanna vegna gruns um að hafa ekið undir áhrifum áfengis eða fíkniefna. Þeir voru allir látnir lausir að lokinni blóðtöku, að því er fram kemur í dagbók lögreglunnar. Meira »

Katrín Tanja upp í þriðja sætið myndasyrpa

Í gær, 22:51 Katrín Tanja Davíðsdóttir skaust upp í þriðja sætið í einstaklingsflokki kvenna á heimsleikunum í crossfit í Kaliforníu eftir fyrstu þraut kvöldsins. Hún er nú aðeins tveimur stigum á eftir Ragnheiði Söru Sigmundsdóttur, sem er í öðru sæti. Meira »

Crossfit XY í 31. sæti myndasyrpa

Í gær, 22:38 Íslendingalið Cross­fit XY keppti í þremur þraut­um á heims­leik­un­um í cross­fit í Los Angeles í dag. Eftir daginn er liðið í 31. sæti í heildarkepninni en það var í þvi þrítugasta í byrjun dags. Meira »

Minkafjölskylda veiddi sér til matar – myndskeið

Í gær, 20:43 Ljósmyndararnir Einar Guðmann og Gyða Henningsdóttir rákust á minkafjölskyldu veiða sér til matar við Gatklettinn á Arnarstapa á sunnanverðu Snæfellsnesi í gær. Meira »

Vann rúmar 35 milljónir

Í gær, 19:38 Einn ljónheppinn lottóspilari var með allar tölurnar réttar í útdrætti vikunnar og hlýtur því fyrsta vinning, samtals 35.787.180 krónur. Miðinn var keyptur í Skýlinu við Friðarhöfn í Vestmannaeyjum. Meira »

Ekki í lífshættu eftir umferðarslys

Í gær, 18:43 Tveir voru fluttir á bráðamóttöku Landspítalans í dag eftir umferðarslys. Annars vegar við Stekkjarbakka í Reykjavík og hins vegar torfæruslys í Jósepsdal. Meira »

Segir árásina sjokk í öruggri München

Í gær, 18:11 Skotárásin í München í gær kom íbúum borgarinnar í opna skjöldu þar sem þeir eru vanir því að vera í öruggu umhverfi. Sæunn Sif Heiðarsdóttir verkfræðinemi hefur verið við skiptinám í borginni síðan í apríl og segir hún fólki líða ótrúlega öruggu í borginni, lögreglan standi sig vel. Meira »

Ætla að sigra Evrópu með súkkulaði

Í gær, 19:12 Sölva Chocolates er fyrirtæki sem selur handgert hágæðasúkkulaði úr kakóbaunum frá Tansaníu. Fyrirtækið er skipað fimm nýstúdentum úr Verzló og var valið fyrirtæki ársins í samkeppni ungra frumkvöðla, Junior Achievement, á Íslandi. Á mánudag taka þau þátt í Evrópukeppni ungra frumkvöðla í Sviss. Meira »

Íslendingar í toppbaráttunni – myndir myndasyrpa

Í gær, 18:38 Íslendingar voru í eldlínunni á heimsleikunum í Crossfit, sem fara fram þessa dagana í Los Angeles í Bandaríkjunum, í gær. Í meðfylgjandi myndasyrpu má líta á fjölmargar myndir sem teknar voru af Íslendingunum í gær. Meira »

Varar við fölskum vinabeiðnum

Í gær, 16:56 Nokkuð hefur borið á því að undanförnu að notendur Facebook, hér á landi sem víðar, fái torkennilegar vinabeiðnir frá fólki, víða í heiminum, sem það þekkir ekki. Um er að ræða falskar vinabeiðnir en lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur nú tekið saman einföld ráð til þess að greina slíkar beiðnir sem og falskar persónur á samfélagsmiðlinum. Meira »
EIGUM ALLSKONAR STIGA Á LAGER
Sjá: http://www.sogem-stairs.com/stairs/ladders/cottage Sími 615 1750 & 567 130...
Stálgrindamastur/ljósamastur
Til sölu stálgrindamastur/ljósamastur rúmir 13 m að lengd. Verð tilboð. Upplýsin...
NOTAÐ&NÝTT
NOTAÐ&N;ÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við Byko. Mikið úrval af fallegum...
stálstólar nýklæddir gæða stólar
er með nokkra gæða stálstóla á 15,500kr sími 869-2798...