Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Óttaðist að gæsirnar færu sér að voða

17:21 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu fæst við hin fjölbreyttustu mál í daglegu starfi sínu og ekki eru þau öll tengd lögbrotum. Þannig barst lögreglu um hálfeittleytið í dag beiðni um aðstoð vegna gæsahóps sem var staddur á gatnamótum Ármúla og Vegmúla. Meira »

Verðbólga ekki mæld með sama hætti

17:09 Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýðsfélags Akraness, segir verðtryggðar skuldir íslenskra heimila hafa hækkað 100 milljörðum meira frá 1. janúar 2013 af því að verðbólga sé ekki mæld með sama hætti hér á landi og í öðrum Evrópuríkjum. Meira »

„Hjarta mitt er fullt af sorg“

16:14 „Ég veit ekki hvað ég á að segja, en einmitt núna er hjarta mitt fullt af sorg. Ég var að fá þær fréttir að ég og fjölskylda mín verðum að yfirgefa landið innan viku.“ Þetta skrifar Liridon Destani, makedónískur unglingur sem biðlar til fólks að hjálpa fjölskyldu sinni. Meira »

Lilja Dögg styður Sigmund Davíð

15:47 Lilja Dögg Alfreðsdóttir utanríkisráðherra styður Sigmund Davíð Gunnlaugsson til áframhaldandi formennsku, en kosið verður á milli þeirra Sigmundar og Sigurðar Inga Jóhannssonar á flokksþingi Framsóknarflokksins næstu helgi. Meira »

Steinunn Ýr formaður Kvennahreyfingarinnar

15:45 Steinunn Ýr Einarsdóttir var kjörin formaður Kvennahreyfingar Samfylkingarinnar á ársfundi hreyfingarinnar, sem haldinn var að loknum lokuðum flokkstjórnarfundi. Meira »

Forsetinn bar kyndil friðar

15:05 Guðni Th. Jóhannesson forseti leiddi hlaupara í heiðurshring með kyndil Sri Chimnoy-heimseiningarfriðarhlaupsins á Kópavogsvelli í dag. Hringurinn var farinn eftir Hjartadagshlaupið sem fór fram í dag og forsetinn tók þátt í. Meira »

Brigsl, svik og óheiðarleiki

13:45 Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins, segir þá stöðu sem upp er komin í flokknum bestu leiðina til að tryggja að Framsóknarflokkurinn lifi ekki fram að 100 ára afmælinu. Færi svo yrði það alfarið á ábyrgð Sigurðar Inga Jóhannssonar varaformanns flokksins og forsætisráðherra. Meira »

2,9 stiga skjálfti nærri Hveragerði

13:59 Skjálfti af stærðinni 2,9 mældist 2,2 km norðan við Hveragerði í norðanverðum Rjúpnabrekkum kl. 12.31. Samkvæmt upplýsingum á vef Veðurstofu Íslands fannst skjálftinn vel í Hveragerði en tilkynningar þess efnis bárust í gegnum vefinn. Meira »

Hefur ekki áhyggjur af Viðreisn

12:29 Viðreisn virðist ekki hafa áhrif á fylgi Sjálfstæðisflokksins að mati Bjarna Benediktssonar heldur setur nýja framboðið frekar þak á það fylgi sem aðrir nýir flokkar geta fengið. Hann hafi minni áhyggjur af Viðreisn en ef fram væri kominn skýr valkostur við Sjálfstæðisflokkinn á vinstri vængnum. Meira »

Systkini takast á í kosningunum

12:17 Systkini munu etja kappi í komandi þingkosningum. Um er að ræða Benedikt Jóhannesson, formann Viðreisnar, og Guðrúnu Zoëga verkfræðing. Benedikt skipar 1. sæti á lista Viðreisnar í Norðausturkjördæmi en Guðrún er í 15. sæti á framboðslista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík suður. Meira »

Hundsgelt og bjölluónæði

11:50 Óskað var eftir aðstoð lögreglu vegna stöðugs hundsgelts frá húsi í póstnúmeri 220 í morgun. þegar lögregla kom á vettvang kom í ljós að heimilishundurinn hafði lokast úti á svölum og eigandi hans ekki orðið þess var. Meira »

Voru búin að ákveða að setja Sigmund af

11:32 Þegar Sigmundur Davíð Gunnlaugsson var á leið frá Bessastöðum örlagaríkan þriðjudag í apríl, var þingflokkur Framsóknarmanna að taka ákvörðun um að setja forsætisráðherrann af og biðja varaformann flokksins og þingflokksformanninn að fara á fund Sjálfstæðismanna til að ræða áframhaldið. Meira »

Stormur að ganga niður á Vestfjarðamiðum

09:59 Hvasst hefur verið á Vestfjörðum og á miðunum þar frá því í gær. Veður er nú orðið mun skaplegra á landi en Veðurstofan spáir því að stormur á miðunum gangi smám saman niður með deginum. Áfram verði þó nokkuð hvasst. Meira »

Affærasælla að heimsækja sambærilegar borgir

08:03 „Mér finnst það svolítið gagnrýnisvert að verið sé að fara í þessar þrjár borgir til þess að skoða þessi mál. Það hefði verið affærasælla að velja frekar borgir sem eru að svipaðri stærð og Reykjavík eða að minnsta kosti sambærilegar,“ segir Kjartan Magnússon, borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins. Meira »

Ölvunarakstur og ótryggðir bílar

07:23 Lögregla hafði afskipti af nokkrum ökumönnum í gærkvöldi og nótt. Tveir voru stöðvaðir á Hringbraut, reyndist annar réttindalaus, þ.e. hafði verið sviptur ökuréttindum, en hinn er grunaður um ölvun við akstur. Meira »

Vita ekki um örlög ættingja og vina

09:30 Mannfall varð í hverfinu í borginni Aleppo þar sem Khattab al-Mohammad og fjölskylda hans bjuggu, áður en þau komu til Íslands sem flóttamenn, í sprengjuárásum stjórnarhersins í gær. Khattab segir erfitt að fá fregnir af vinum og ættingjum í borginni og þungbært sé að geta ekkert gert. Meira »

Séra Halldór varaformaður

07:30 Halldór Gunnarsson, fyrrverandi sóknarprestur í Holti, var kjörinn varaformaður á framhaldsstofnfundi Flokks fólksins í gær. Þá var Grétar Pétur Geirsson, formaður Sjálfsbjargar, kjörinn í stjórn. Meira »

Reyndi að opna bíla við Brimborg

07:18 Innbrotsþjófur braut sér leið inn á heimili í Garðabæ um kl. 2.50 í nótt en hafði sig á brott þegar húsráðandi, sem var vakandi, kom að. Ekki er talið að þjófurinn hafi náð að hafa verðmæti á brott með sér en tjón varð á gluggabúnaði og var smiður fenginn á vettvang til að birgja gluggann. Meira »
Ritverkið Reykvíkingar 1-4
til sölu fyrstu fjögur bindin (öll sem hafa komið út) af ritverkinu Reykvíkingar...
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
Gardínukappar til sölu
Til sölu 2 gardínukappar í loft með 2 brautum og viðarkanti að framan.Lengd 4.25...
Vantar Rav -4
Vantar Toyota Rav 4 árgerð 2007--2012 góðan bíl u...
 
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Fél...
Skipulagsmál
Tilkynningar
Rangárþing eystra Auglýsing um skipul...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...