Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Síðuskóli sigraði Skólahreysti

Í gær, 23:21 Síðuskóli á Akureyri sigraði Skólahreysti en úrslitakeppnin fór fram í kvöld. Í öðru stæti varð Lindaskóli í Kópavogi og þriðja sæti varð Laugalækjarskóli í Reykjavík. Meira »

Ætla ekki að einkavæða Landsvirkjun

Í gær, 22:48 Ríkisstjórnin hefur engin áform um að einkavæða Landsvirkjun. Hvorki að hluta né að öllu leyti. Þetta kemur fram í svari Benedikts Jóhannessonar fjármálaráðherra við skriflegri fyrirspurn frá Silju Dögg Gunnarsdóttur, þingmanni Framsóknarflokksins. Meira »

Færri ferðamenn með hærri skatti

Í gær, 22:23 Tilgangurinn með því að hækka virðisaukaskatt á ferðaþjónustuna er ekki síst sá að draga úr fjölgun ferðamanna hér á landi. Þetta hefur Ríkisútvarpið eftir Benedikt Jóhannessyni fjármálaráðherra. Hvorki sé gott fyrir hagkerfið né greinina sjálfa að hún vaxi of hratt. Meira »

Þrengingar í rekstri Kvikmyndaskólans

Í gær, 21:58 „Það er nú eiginlega bara lausn á borðinu og búið að leysa þann vanda sem þarna var uppi við,“ segir stjórnarformaður Kvikmyndaskóla Íslands. Í dag var haldinn fundur með nemendum og starfsfólki skólans vegna þrenginga í rekstri skólans. Meira »

Snjóþekja á Dynjandisheiði

Í gær, 21:53 Vegir í öllum landshlutum eru langflestir auðir samkvæmt upplýsingum frá Vegagerðinni.  Meira »

Sýnir list barna á flótta

Í gær, 21:30 Myndlistarkonan og kennarinn Ásdís Kalman heldur utan um eina af sýningum barnamenningarhátíðar í Reykjavík í ár sem nefnist Börn á flótta. Meira »

Mat á umhverfisáhrifum hugsanlega endurskoðað

Í gær, 21:01 Til skoðunar er hjá Skipulagsstofnun hvort erfiðleikar kísilmálmverksmiðju United Silicon í Helguvík kalli á aðgerðir af hálfu stofnaninnar. Fram kemur á fréttavef Ríkisútvarpsins að til greina komi að endurskoða mat á umhverfisáhrifum verksmiðjunnar. Meira »

Skertur opnunartími dreginn til baka

Í gær, 21:11 Háskóli Íslands hefur vegna ábendinga frá Stúdentaráði ákveðið að draga til baka skerðingu á opnunartíma háskólans yfir núverandi prófatímabil. Sú breyting gildir frá og með deginum í dag. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Stúdentaráði. Meira »

Tölva Póstsins segir nei

Í gær, 21:00 „Þetta fer að verða eins og í gamla daga. Maður sendi póstinn til útlanda með haustskipum og fékk svo svar með vorskipum,“ segir maður sem er ósáttur við að þurfa að fara á næsta pósthús til að tilkynna um breytt heimilisfang svo hann fái póstinn sinn sendan á nýjan verustað sinn. Meira »

Ekki nóg að svitna, andinn þarf líka sitt

Í gær, 20:24 Hann ætlar ekki að leggjast í kör eða byrja að reykja, eða safna spiki, þó hann hafi lokið við það verkefni að hlaupa og ganga 50 fjallvegi undanfarinn áratug. Stefán Gíslason leggur mikið upp úr því að kynnast sögu svæða sem hann fer um. Meira »

Hjólakraftur á harðaspretti

Í gær, 20:07 „Við settum upp sérstaka æfingu í boði Íslandsmeistarans í fjallahjólreiðum. Morgunblaðshringurinn er á morgun og Íslandsmeistarinn er að sýna okkur alls konar trix í brautinni,“ segir Þorvaldur Daníelsson, framkvæmdastjóri Hjólakrafts. Meira »

Tólf vilja verða ráðuneytisstjóri

Í gær, 19:10 Tólf umsóknir bárust um embætti ráðuneytisstjóra dómsmálaráðuneytis sem auglýst var laust til umsóknar 10. apríl í kjölfar þess að samþykkt var á Alþingi að skipta innanríkisráðuneytinu í annars vegar ráðuneyti dómsmála og hins vegar ráðuneyti samgöngu- og sveitarstjórnarmála. Meira »

Hitinn fór hæst í 17 gráður

Í gær, 18:46 Þó hlýtt hafi verið og milt í veðri víða í dag er sumarið þó ekki komið. „Við verðum nú að bíða eftir vorinu fyrst,“ segir Þorsteinn V. Jónsson, veðurfræðingur hjá Veðurstofunni, spurður hvort sumarið sé að bresta á. Hæst fór hitinn í 17 gráður á Hvítskerjum og hlýtt var víða fyrir austan í dag. Meira »

Úrslit Skólahreystis í kvöld

Í gær, 18:14 Úrslitakvöld Skólahreystis er haldið í kvöld klukkan 20:15, en þar munu þeir tólf skólar sem komust úr riðlakeppninni keppa um hvaða skóli hefur yfir að búa hraustasta liðinu. Meira »

Sjúklingar hafa ekki efni á að bíða

Í gær, 16:23 „Krabbameinssjúklingar hafa ekki efni á að bíða. Þeir lifa í núinu og vita ekki hvað framtíðin ber í skauti sér. Ég vil ekki trúa því að loforð [heilbrigðis]ráðherra um að finna fjármagn til að kaupa ný lyf fyrir krabbameinssjúklinga verði ekki efnt,“ segir framkvæmdastjóri Krafts. Meira »

Vann 92 milljónir króna

Í gær, 18:18 Heppinn lottóspilari er rúmlega 92 milljónum króna ríkari eftir Víkingalottó kvöldsins. Tveir fengu annan vinninginn á Íslandi og fær hvor í sinn hlut rúmlega 1,2 milljónir króna. Meira »

Guðlaugur og Birna í stjórn RÚV

Í gær, 17:53 Guðlaugur Sverrisson, fyrrverandi stjórnarformaður Ríkisútvarpsins, var í dag kjörinn í stjórn þess á Alþingi samkvæmt tilnefningu Framsóknarflokksins í stað Stefáns Vagns Stefánssonar sem ekki gat tekið sæti í stjórninni vegna stöðu sinnar sem kjörins sveitarstjórnarfulltrúa. Meira »

Stefnir í hert eftirlit með vigtun fisks

Í gær, 16:19 Ónákvæmni við vigtun fiskafla, þar sem uppgefið íshlutfall er fjarri sanni, verður vigtunarleyfishöfum dýrt verði frumvarp sem nú liggur fyrir Alþingi að lögum. Meira »
GÁMAR TIL SÖLU _ GÁMAR TIL SÖLU
2 stk góðir 20 feta gámar til sölu. Voru fluttir nýjir til landsins með snyrtile...
Málningar- og viðhaldsvinna
Getum bætt við okkur inni- og útiverkefnum. Vönduð vinnubrögð og góð umgengni. T...
Þreyttur á reykinga- myglulykt, lausn ?
Eyðir flest allri ólykt, m.a. Myglu-gró ásamt og raka- reykinga- og brunalykt. ...
Glæsilegur dekurbíll !!
Grand Cherokee Overland 04, 8 cyl, 4.7l, 266 ha, ek. 150 þ. m. Í toppstandi, óry...
 
Aflagrandi 40 opin vinnustofa kl 9, mor
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, mor...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
L fjölnir 6017042119 i lf.
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017042119 I Lf. Mynd af au...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
AÐALFUNDUR HÚSEIGENDAFÉLAGSINS Aðalf...