Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Forsetinn tekjuhæstur

07:54 Ólafur Ragnar Grímsson, fráfarandi forseti, er tekjuhæstur af æðstu ráðamönnum landsins með tæpar 2,3 milljónir króna í mánaðarlaun, samkvæmt tekjublaði Frjálsrar verslunar. Á eftir honum raða ráðherrar ríkisstjórnarinnar sér í efstu sæti listans. Meira »

Kveikti í íbúð í Hafnarfirði

07:40 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu barst tilkynning um að kona hefði kveikt í íbúð í Hafnarfirði síðdegis í gær. Konan er grunuð um framleiðslu eða vörslu fíkniefna. Einhverjar skemmdir urðu á íbúðinni. Þá er karlmanns leitað vegna ótengdrar líkamsárásar, einnig í Hafnarfirði. Meira »

Dýrafjarðargöng eftirsótt

07:37 Mikill áhugi er á útboði Dýrafjarðarganga. Í heildina var tekið við sjö umsóknum fyrir forvalið og eru þær ýmist frá erlendum verktakafyrirtækjum eða verktakahópi erlendra og innlendra aðila. Meira »

Kjararáð hækkaði laun um 7,15%

07:32 Laun allra þeirra sem ákvörðunarvald kjararáðs nær til hækkuðu um 7,15% um síðustu mánaðamót samkvæmt ákvörðun ráðsins.   Meira »

Helgi Hrafn ekki fram

07:14 Þingmaður Pírata, Helgi Hrafn Gunnarsson, hefur ákveðið að bjóða sig ekki fram í Alþingiskosningum í haust, að því er segir í tilkynningu frá Pírötum. Þess í stað ætlar hann að leggja krafta sína í grasrótarstarf flokksins á þessu kjörtímabili en bjóða sig fram aftur árið 2020. Meira »

Hótuðu móður með hnífi

07:02 Börn húsráðanda í íbúð í Kópavogi náðu að læsa sig inni í herbergi og hafa samband við móður sína þegar tvær konur ruddust inn í íbúðina í gærkvöldi. Konurnar tvær hótuðu móðurinni með hnífi þegar hún kom á vettvang. Þær voru handteknar skömmu síðar. Meira »

Vilja reisa sjúkrahús og hótel

05:30 Félagið MCPB ehf. hefur sent bæjaryfirvöldum í Garðabæ og Kópavogi beiðni um viðræður um uppbyggingu einkaspítala og fimm stjörnu hótels. Meira »

Andlát: Sigurður Eymundsson

05:30 Sigurður Eymundsson, rafmagnstæknifræðingur og fyrrverandi umdæmisstjóri Rafmagnsveitna ríkisins, lést mánudaginn 27. júní. Meira »

Almennir leigjendur í vanda

05:30 Leigjendur eru í erfiðri stöðu vegna hækkandi leiguverðs, sem rekja má til aukinnar eftirspurnar.  Meira »

Vilja taka gæludýrin með í strætó

05:30 Til skoðunar er hjá Strætó bs. að leyfa farþegum að ferðast með gæludýr í vögnunum, en slíkt er bannað í dag.   Meira »

Staða mannréttinda á Íslandi skoðuð

05:30 84 athugasemdir voru gerðar við fyrstu úttekt Sameinuðu þjóðanna á stöðu mannréttindamála hér á landi, en flestar þeirra lutu að fullgildingu samninga eða innlendum eftirlitskerfum. Meira »

Nýtt hótel verði opnað

05:30 Stefnt er að því að opna nýtt hótel í Icelandair-keðjunni á Hljómalindarreitnum um helgina. Þetta segir Ólöf Guðmundsdóttir hótelstjóri í samtali við Morgunblaðið, en hótelið ber nafnið Canopy Reykjavík | City Centre. Meira »

Hiti, slappleiki og þrálátur hósti

05:30 Sumarkvefpest hefur að undanförnu herjað á landsmenn. Einkennin eru hár hiti í einn eða tvo daga og þrálátur hósti, að sögn Guðbjargar Sigurgeirsdóttur, heimilislæknis á heilsugæslu Seltjarnarness. Meira »

Utanríkisráðherra og börn með kveðju til Frakklands

Í gær, 22:43 Bæjarhátíðin Írskir dagar var sett á Akranesi með táknrænum hætti í dag. Börn af leikskólum bæjarins mættu á Akratorg og Lilja Alfreðsdóttir, utanríkisráðherra, ávarpaði gesti. Meira »

Guðni heimsótti forsætisráðherra

Í gær, 21:19 Nýkjörinn forseti Íslands Guðni Th. Jóhannesson heimsótti í dag Sigurð Inga Jóhannsson forsætisráðherra í forsætisráðuneytið. Sigurður Ingi greinir frá þessu á Facebook-síðu sinni í dag. Meira »

Börnum úr Vesturbænum mest ekið

05:30 Hlutfallslega fleiri grunnskólabörnum úr Mið- og Vesturbænum er ekið í skólann heldur en börnum úr öðrum bæjarhlutum, um 27%. Meira »

Mörg þúsund fljúga til Parísar

Í gær, 21:35 Nokkur þúsund Íslendingar fljúga til Frakklands um helgina til þess að styðja við íslensku landsliðsmennina í leik þeirra gegn Frökkum. WOW air áætlar að stuðningsmenn á þeirra vegum telji hátt í þrjú þúsund og Icelandair segir 1.300 farþega fljúga beint til Parísar í þeim tilgangi að styðja liðið. Meira »

Launin hækka um allt að 40%

Í gær, 21:06 Laun ráðuneytisstjóra hækka um mánaðamótin um hátt í 40% samkvæmt nýlegum úrskurði kjararáðs. Laun skrifstofustjóra hækka um 30%. Þetta kom fram í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins. Meira »
SKÆRALYFTUR 3 TONNA
Væntanlegar (feb) skæralyftur MR30 1 metra lyftihæð 3 tonn , verklegar traustar ...
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað,flottur...
Skoda Octavia Ambiente diesel árg. 2012
Til sölu rúmgóður og sparneytinn Skoda Octavia Ek. 94 þús. km. Bsk. Framhjóladr....
Leðursófasett 3+1+1 og sófaborð
Til sölu fallegt og vel með farið leðursófasett, 3+1+1, þ.e. 3ja manna sófi og t...
 
Rafvirki/vélfræðingur neskaupstað
Iðnaðarmenn
Rafvirki/vélfræðingur á Neskaupsstað ...
Vev-2016-06
Tilboð - útboð
Útboð Veitur ohf. óska eftir tilboðum...
Útboð
Tilboð - útboð
20334 Steinbrjótur. Ríkis...
Verkefnastjóri
Stjórnunarstörf
Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands ó...