Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Björgunarsveitir hafa lokið störfum

14:40 Björgunarsveitir eru hættar formlegum störfum í dag og munu björgunarsveitir ekki draga upp bíla á höfuðborgarsvæðinu eða aðhafast neitt frekar vegna mikils snjóþunga í borginni að svo stöddu. Meira »

Aðstoð við sjúkraflutning í Fossvogi

14:33 Tveir björgunarsveitarmenn voru fengnir til að aðstoða slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu við sjúkraflutning í Fossvoginum.   Meira »

Margir leigubílar fastir í snjónum

13:47 Leigubílar hafa átt erfitt með að komast leiðar sinnar í morgun, rétt eins og aðrir bílar, og hafa margir þeirra setið fastir í snjónum. Meira »

Einhverjar leiðir byrjaðar að aka

13:47 „Það er bara verið að koma bílunum út eftir því sem mokað er,“ segir Jóhannes Rúnarsson, framkvæmdastjóri Strætó, í samtali við mbl.is. Strætósamgöngur lágu niðri í morgun og eitthvað fram yfir hádegi. Meira »

Brugðið á leik í snjónum myndasyrpa

13:38 Þegar borgarbúar vöknuðu í morgun blasti við þeim gríðarlega mikill snjór og fallegt veður. Færð hefur verið þung og hefur lögregla ráðlagt fólki að leggja ekki af stað út í umferðina á vanbúnum bílum. Meira »

Óðu snjóinn upp í klof með sjúkrabörur

12:50 Tveir hópar frá björgunarsveitum, alls átta manns, voru kallaðir að húsi í Grafarholti um klukkan hálfellefu í morgun til að aðstoða slökkvilið höfuðborgarsvæðisins við sjúkraflutning. Bera þurfti manneskju inn í sjúkrabíl en bíllinn komst ekki heim að húsinu. Meira »

Stætó gengur ekki til kl. 12

11:11 Strætó mun hætta öllum akstri á höfuðborgarsvæðinu þangað til klukkan 12 á hádegi sökum ófærðar. Þetta kemur fram á Facebook-síðu Strætó. Meira »

Vegurinn um Þrengslin opnaður

12:22 Á Suðurlandi er enn víða þæfingsfærð og jafnvel þungfært eða ófært. Búið er að opna Þrengslin en Hellisheiði er enn lokuð, sem og um Óseyrarveg. Meira »

Gæti tekið nokkra daga að moka

10:57 Snjómokstur í íbúðagötum í Reykjavík er ekki hafinn og gæti tekið einhverja daga að ná tökum á ástandinu í húsagötum. „Það eru bara öll tæki úti að vinna,“ segir Bjarni Brynjólfsson, upplýsingafulltrúi hjá Reykjavíkurborg, í samtali við mbl.is. „Þetta eru um fjörutíu tæki sem eru úti að moka. Meira »

Vegurinn á Kjalarnesi opnaður

10:36 Búið er að opna veginn á Kjalarnesi en enn er lokað austur yfir Hellisheiði og Þrengsli. Mosfellsheiði er sömuleiðis ófær. Eins er ófært um Krýsuvíkurveg og Suðurstrandarveg. Snjóþekja er á Reykjanesbraut og Grindavíkurvegi. Meira »

Sýningum á Fjarskalandi aflýst

10:08 Sýningum á barna- og fjölskylduleikritinu Fjarskalandi í Þjóðleikhúsinu hefur verið aflýst í dag vegna ófærðar á götum.  Meira »

70-80 björgunarsveitamenn að störfum

09:48 Mikil ófærð er á höfuðborgarsvæðinu og víðar og hafa björgunarsveitir verið á ferli til að aðstoða þá sem mest þurfa á að halda. Störf björgunarsveita hafa gengið mjög vel nú í morgun. Meira »

Snjódýptin aldrei meiri í febrúar

09:29 Snjódýptin á höfuðborgarsvæðinu mældist 51 sentímetri klukkan 9 í morgun, sem er febrúarmet. Fyrra metið var 48 sentímetrar frá árinu 1952. Að sögn Helgu Ívarsdóttur, veðurfræðings hjá Veðurstofu Íslands, hefur mælst meiri snjódýpt í Reykjavík en það var í janúar 1937. Meira »

Óvíst hvenær Hellisheiðin opnar

08:20 Lögreglan á Suðurlandi segir óvíst hvenær Hellisheiði, Þrengslin og Sandskeið verði opnuð á nýjan leik en vegunum var lokað um fimmleytið í nótt. Meira »

Snjókoma fram eftir morgni

07:39 Spáð er suðaustan og austan 18 til 23 metrum á sekúndu og talsverðri snjókomu eða slyddu sunnan til framan af morgni en lægir síðan og rofar til. Meira »

Ítrekun frá lögreglunni

08:51 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu vill ítreka að fólk reyni ekki að fara af stað fyrr en búið er að ryðja snjó af götum. Hún segir að því miður hafi nokkrir vegfarendur ofmetið getu ökutækja sinna og hafi óskað eftir aðstoð eftir að hafa fest sig. Meira »

Ruddi leiðina fyrir slökkviliðið

07:58 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins hefur átt erfitt um vik í morgun vegna gífurlegs fannfergis. Húsagötur eru ófærar og ekki er vitað hvenær þær verða ruddar. Meira »

Björgunarsveitir að síðan 4 í nótt

07:32 Björgunarsveitir á höfuðborgarsvæðinu hafa verið að störfum síðan um fjögur í nótt vegna mikillar ófærðar.  Meira »
NUDD- LÁTTU DEKRA VIÐ ÞIG.
HEITIR STEINAR OG OLIA- STURTA OG HANDKLÆÐI Á STAÐNUM NUDD GEFUR SLÖKUN OG...
Vatnshitarar fyrir sumarhús.
Ýmsar gerðir af vatnshiturum 3300w til 21000w fyrir sumarhús, þessi búnaður er f...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
L fjölnir 6017022119 i
Félagsstarf
? FJÖLNIR 6017022119 I Mynd af auglýs...
Félagslíf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, gön...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, Bin...