Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Verðlaunað fyrir snyrtileika og fegurð

18:45 Gaukás 39-65 er Stjörnugata Hafnarfjarðar í ár, en gatan hlýtur nafnbótina sem fallegasta gata bæjarfélagsins. Eigendur garða við Brekkugötu 25, Dvergholt 11, Fléttuvelli 29 og Hringbraut 29 fengu viðurkenningu fyrir fjölbreytni í gróðri, góða hirðingu, snyrtimennsku og metnað í garðyrkjustörfum en fjölbýlishúsið við Hringbraut 2a, 2b og 2c hlaut viðurkenningu fyrir snyrtilegt útisvæði. Meira »

Skaðabætur oftast ákveðnar af dómstólum

18:37 Mjög algengt er að mál fari dómstólaleiðina þegar fólk hefur lent í vinnuslysum á borð við það sem varð á Selfossi á mánudaginn. Þetta segir Eyjólfur Sæmundsson, forstjóri Vinnueftirlitsins, spurður út í mögulegar skaðabætur vegna slyssins. Meira »

Fyrsta rafmagnaða ferðin til Ísafjarðar

18:23 Félagarnir Jónas Guðmundsson og Jón Jóhann Jóhannsson freista þess nú að verða fyrstir til að aka á rafbíl frá Reykjavík til Ísafjarðar. Tilgangur ferðarinnar er að vekja athygli á skorti á hleðslustöðvum. Jónas segir að skorturinn valdi því að ferðalaginu ljúki að líkindum ekki fyrr en á morgun. Meira »

Leggja til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk

17:19 Verkefnisstjórn 3. áfanga rammáætlunar hefur skilað umhverfis- og auðlindaráðherra tillögum sínum að flokkun virkjunarkosta. Hún leggur til að átta nýir virkjunarkostir bætist í orkunýtingaflokk áætlunarinnar; Skrokkölduvirkjun, Holtavirkjun, Urriðafossvirkjun, Austurgilsvirkjun, Austurengjar, Hverahlíð II, Þverárdalur og Blöndulundur. Meira »

Fundu loftbyssu á kærastanum

17:10 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu flutti í dag kærustupar á lögreglustöð til skýrslutöku eftir að kona óskaði eftir aðstoð og sagði að kærasti sinn hefði ráðist á sig. Á kærastanum fannst loftbyssa sem hann var ekki skráður fyrir. Meira »

Borgarbúar flokka rusl í gríð og erg

16:35 Búist við 60% aukningu á magni plasts til endurvinnslu á milli ára samkvæmt tilkynningu frá Reykjavíkurborg. Skil á plasti til grenndarstöðva í Reykjavík jókst um 21% á milli ára. Meira »

Öllu til tjaldað í Mosfellsbæ

16:22 Fjölmargir viðburðir eru á dagskrá í Mosfellsbæ um helgina þegar bæjarhátíðin Í túninu heima fer fram. Búið er að semja samnefnt lag í tilefni hátíðarinnar sem leikskólabörn í bænum fengu að heyra í morgun og þá var gert myndband þar sem margir af helstu skemmtikröftum bæjarins koma fram. Meira »

Lögregla rannsakar vespuþjófnaði

16:33 Fjórum bensín- og rafmagnsvespum var stolið í Kópavogi í gær. Einni var stolið af lóð Kársnesskóla um tíuleytið í gærmorgun og annarri fyrir utan Menntaskólann í Kópavogi einhvern tímann á milli 8.15 og 10.20. Meira »

„Til í flokksþing hvenær sem er“

16:19 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, segist „svo sannarlega til í flokksþing hvenær sem er“. Segir hann að miðstjórn flokksins muni taka ákvörðun um dagsetningu þess á næsta fundi sínum og að ef halda eigi það fyrir kosningar leggi hann til að það verði gert sem fyrst. Meira »

Fundu kjallara undir bílastæði

16:17 Þegar unnið var að því að grafa fyrir drenlögnum við gamalt hús sem hýsir tónlistardeild Bókasafns Hafnarfjarðar í gær kom í ljós kjallari sem fyllt hafði verið upp í að hluta. Talið er að kjallarinn hafi verið í eigu Einars Einarssonar klæðskera, en þar fundust hillur, leifar af taui, herðatré og saumavélar. Meira »

Yfirlæknir gagnrýnir bónusa Kaupþings

16:02 Ásgeir Haraldsson, prófessor í barnalækningum og yfirlæknir á Barnaspítala Hringsins, setti nýlega inn færslu á Facebook þar sem hann gagnrýnir fregnir um að tuttugu manna hópur hjá eignarhaldsfélagi Kaupþings gæti fengið úthlutað samtals tæplega 1,5 milljarða króna í bónus. Meira »

Kosið um tvö efstu sætin

15:55 Prófkjör Samfylkingarinnar í Norðvesturkjördæmi mun fara fram dagana 8.-10. september og fer prófkjörið fram í gegnum rafræna kosningu. Aðeins þrír gefa kost á sér í tvö efstu sætin. Meira »

Fentanýl gangi kaupum og sölum á Íslandi

15:53 Lögreglan hefur áhyggjur af því að fentanýl kunni að ganga kaupum og sölum á Íslandi í formi dufts, kristalla og taflna. Fentanýl er mjög sterkt verkjalyf sem getur valdið dauða hjá þeim sem kunna ekki með það að fara. Lögreglan rannskar nú andlát sem talið er tengjast lyfinu. Meira »

Erfiðu biðinni loksins lokið

15:25 „Þetta gekk bara ljómandi vel eins og maður átti svo sem von á frá fagfólkinu hérna,“ segir Ari Elíasson, faðir 9 ára gömlu Lilju Lífar, sem komst loks í aðgerð í dag eftir að hafa handleggsbrotnað á mánudag. Lilja er langveik og með Downs-heilkenni, sem gerði biðina eftir aðgerðinni enn erfiðari. Meira »

Fjársvikin nema tæpum tveimur milljónum

15:02 „Það er verið að bíða eftir gögnum frá erlendum bönkum til að staðfesta grun lögreglunnar. Hann verður í gæsluvarðhaldi til 5. september,“ sagði Jón Halldór Sigurðsson, lögreglufulltrúi hjá lögreglunni á Suðurnesjum, í samtali við mbl.is um fjársvikamálið sem greint var frá fyrr í dag. Meira »

Ekki æskilegt að hafa afskipti af nefndinni

15:40 Sigrún Magnúsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra, segist lítið geta gert til að hafa áhrif á gang mála vegna þeirrar stöðu sem upp er komin á Bakka. Beðið er eftir niðurstöðum úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála sem felldi tvo úrskurði sem stöðva framkvæmdir lagningar tveggja lína. Meira »

Ný gögn um versnandi heilsufar

15:06 Lögfræðingur afgönsku mæðgnanna Maryam Raísi og Torpikey Farrash, sem hafa fengið neitun um hæli á Íslandi, hefur lagt fram ný gögn í málinu um versnandi heilsufarsástands Farrash. Hún er sögð þjást af alvarlegri áfallastreituröskun og langvarandi kvíða. Meira »

Sex sóttu um embætti forstjóra

14:38 Sex sóttu um embætti forstjóra Heilbrigðisstofnunar Vestfjarða sem velferðarráðuneytið auglýsti laust til umsóknar 6. ágúst. Einn umsækjenda dró umsókn sína til baka. Meira »
VILTU VITA HVAÐ ER FRAMUNDAN.?
Segi þer það sem þeir sem farnir eru segja mer um framtíð þina - tatot lestur- b...
Einbýlishús 192 fm, Holtaskólahverfi, Keflavík
6 herbergja einbýlishús, flísar á gólfum efri hæðar, talsvert endurnýjað,flottur...
Hunda wc í öllum stærðum. Bæði hægt að hafa úti og inni
Eigum allar stærðir af frábærum og bestu Hunda WC fyrir litla og stóra hunda þe...
 
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Árskógar 4 Smíðar og útskurður með leiðb...